Skanda Purana · Chapter 8.5
[https://sa.wikisource.org/s/a5t pūrvavartī pṛṣṭhaḥ (adhyāyāḥ ३१ - ४०)] [https://sa.wikisource.org/s/a5y āgāmī pṛṣṭhaḥ (adhyāyāḥ ५१ - ६०)]
adhyāyāḥ ४१ -
suśarmovāca
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi asipatravanaṃ punaḥ
narakaṃ pāpakṛdduḥkhaṃ२ sarvasatvabhayaṃkaram // १ / /
asipatra३ iti khyātā vṛkṣāstatra durāsadāḥ /
bahavaḥ sumahāśākhā ghanāścoccāśca४ te bhṛśam /
teṣāṃ patrāṇi ghorāṇi tīkṣṇānyasinibhāni ca /
āyasebhyo viśiṣṭāni na ca tānyāyasāni hi५
९ sahasraṃ ca
-
gha
.,..
śca caturaḥ
-
kha
.
..
pātrakārī
-
ka
.
/ ११ kumbhapācaka eva
tau
(
ca
) -
ka
.
gha
.
/ १२ agnidātā
-
kha
.
/ १३ duranta
(?)
/ १४ tāpaṃ
-
ka
.
/
१५ kumbhisasākhyaduḥkhapākaṃ
-
ka
.
/
१ tataḥ
-
kha
.
/ २ pāpināṃ duḥkhaṃ
-
kha
.
/ ३ asipatrā
-
gha
.
/ ४ manoduḥkhakarāśca
-
gha
.
/ ५ tānyāyatāni ca
-
kha
.
taikṣṇyāttāni viśiṣṭāni chedane ca mahāmate /
taiḥ patrairācitāścaiva tathā kaṇṭakinaśca६ te //४/ /
jantavastatra rakṣobhiḥ pāpakarmanibandhanāḥ
vadhyamānāsimuśalaistathaivānyairmahāyudhaiḥ८/ /५/ /
agninā dahyamānāśca vṛkṣāṃstān saṃprayānti९ te /
tānāgatān samīkṣyaiva parṇāni prapatantyuta१० /
mahāgurūṇi tīkṣṇāni vinikṛntanti११ tām̐śca ha /
te nikṛttaśirogrīvā deśāttasmāt prayānti vai /
te gatā१२ rākṣasairbhūyo bhūyo vṛkṣairdurāsadaiḥ /
yātyante१३ varṣakoṭīstu tatra pañca suduḥkhitāḥ //८/ /
tato vimuktāstebhyaste ucchrayān saṃviśanti hi /
viśrāntāstatra te sarve१४ ucchrayānnarake punaḥ /
pātyante vivaśā mūḍhā yāvat pāpaṃ kṣayaṃ gatam /
ye tu taṃ narakaṃ ghoraṃ narā gacchanti pāpinaḥ /
tāṃstehaṃ saṃpravakṣyāmi śṛṇuṣvāvahito dvija /
vṛkṣaṃ yaḥ putrakṛtakaṃ vināśayati durmatiḥ //१
ārāme vātha grāme vā vikrīṇāti ca durmatiḥ /
niṣpāditaṃ tathā vṛkṣamāśrame pathi vā punaḥ / /१ २/ /
taḍāge vā tathodyāne devatāyataneṣu vā /
gṛhe prapāyāmathavā nadyāstīre catuṣpathe // १३ / /
yatra vā tatra vā jātaṃ१५ yo nāśayati durmatiḥ /
pādapān gulmavallīrvā kṣupānatha tṛṇānyapi // १४/ /
chāyāpuṣpaphalārthaṃ hi१६ svakāryakaraṇāya vā
vināśayati yo mūḍhaḥ sa ca taṃ pratipadyate / /१
६ vai kaṭakena
-
ka
.
/ ७ karmapākanibandhanāḥ
-
kha / ८ pādyaṃte ca mahāyasi
-
gha /
९ saṃśrayanti
-
kha/ १० sma patantyuta
-
ka
.
/ ११ vinivṛttāni
-
kha
.
/ १२ gattvā
-
gha
.
/ १३ pāttyante
-
ca
.
/ १४ sattvā
-
gha/ sarvāducchrayā
...
-
ka
.
/ १५ tān
-
gha
.
/ १६ phalairyuktaṃ
-
ka
.
/ १७ ca
-
gha
.
yaścāpaharate१८ mūlaṃ१९ puṣpāṇi ca phalāni ca /
ātmārthaṃ kāmasaṃpattau२० na devapitṛkāraṇāt२१ // १
nadīṃ yaścāvarudhnīyāt kūpānyaśca prapūrayet /
yaśca parṇatvacāmarthe२२ vṛkṣaṃ chindyānnarādhamaḥ /
vināśayedvā taṃ vṛkṣaṃ sa ca taṃ pratipadyate // १७/ /
yaśca chāyāsamāsannān२३ jantūn vai saṃprabādhate /
svasthānaṃ ca samāsannān trāsayedvārayedapi / /१८/ /
sarve te taṃ prapadyante२४ socchrayaṃ narakaṃ mahat /
uttīrṇāśca tato bhūyaḥ saṃsāraṃ yānti teśubhāḥ२५ // १ ९/ /
ya imaṃ śṛṇuyādatandritātmā narakaṃ pāpakṛtāmaśarmabhūtam /
na sa taṃ samupaiti puṇyakarmā२६ viditātmā hyasipatranāmadheyam //8.41.२ ० / /
iti skandapurāṇe narakavarṇane asipatravanaṃ nāma ekacatvāriṃśodhyāyaḥ
suśarmovāca
ataḥ paraṃ vaitaraṇīṃ nadīṃ pāpapraṇāśanīm
śṛṇuṣvāvahitaḥ२ putra pāpakarmabhayāvahām३ //१ / /
nadī vaitaraṇī putra ṭaṅkacchinnataṭā śubhā /
keśāsthirudhirāpūrṇā mahākṣārarasā tathā४ / /२/ /
ullumpakai५rgardabhakairmakaraiḥ kacchapairapi /
śiśumāraiśca nakraiśca tantukai rākṣasairapi / / ३ / /
mahādaṣṭrairmahākāyaiḥ piśitāśaiḥ samākulā
asipatraiśca tairvṛkṣai७stīrajātaiḥ८ samāvṛtā
१८ yaścāpi harate
-
kha yasyāpa
-
gha
.
/
१९ mūḍhaḥ
-
ka
.
kha
.
/ २० kāmasampanno
-
gha
.,..
sanmatto
-
ka
.
dvijakāraṇāt
-
gha
.
...
rthena
-
kha
.
chāyāṃ
-
ka
.
/ २४ taṃ pratipadyante
-
kha
.
/ २५ śubha
-
gha
.
.??
mugrakarmā
-
gha
.
/
१ sarvapāpapraṇāśanīm
-
gha
.
/ २ śṛṇumeva hitaḥ
-
ka
.
/ ३ bhayāvahaṃ
-
kha
.
.. .
stathā
-
ka
.
kha
.
/ ५ ulmpakai
-
ka
.,
uccapakṣai
-
gha
.
/ ६ samākulaṃ
-
kha / ७ stathā vṛkṣai
-
gha
.
/ ८ tīrajaiśca
-
kha
.
śaivalena ca dīrgheṇa vitāneneva saṃvṛtā
tasyāstīre vanaṃ ghoraṃ śarabharkṣasamākulam / /५/ /
vyāghradvīpisamākīrṇaṃ siṃhebhakharasaṃkulam
tatra duṣkṛtakarmāṇastairvyāghrādibhirarditāḥ /
tāṃ nadīṃ sumahāghorāṃ pātyante११ duḥkhitāstataḥ
tatra te patitā vatsa tantukaiḥ१३ śaivalena ca
vitānena ca saṃnaddhā१४ bhakṣyante tai
(?)
dibhiḥ
/
kṣārodakena dahyanto१५ nanādayantaśca duḥkhitāḥ१६
ṣaḍ varṣakoṭīḥ१७ yātyante१८ yāvat pāpasya saṃkṣayaḥ /
tato muktāstūcchrayeṣu pātyante१९ vai punaḥ punaḥ /
viśrāntāstatra te sarve२० ye ucchrayān२१ narake२२ punaḥ /
pātyante vivaśā mūḍhā yāvat pāpaṃ२३ kṣayaṃ gatam२४ / /8.42.१ ०/ /
uttīrṇaḥ socchrayānetān saṃsāraṃ pratipradyate /
tīrṇontameṣu२५ ca punarnarakeṣu pṛthak pṛthak /
koṭirekā tu kālasya varddhate hyuttarottaram / /१ १ / /
ucchrayāṇāntu sarveṣāmekaikasya pṛthak pṛthak /
sahasraṃ varddhate putra varṣāṇāṃ vai samāsataḥ //१
ye tu gacchanti taṃ ghoraṃ narakaṃ duṣṭacetasaḥ /
śṛṇuṣva२६ tānimān samyagucyamānānmayānagha /
saritaṃ yobhiśapate yaścaināmavamanyate /
yaśca nagnaḥ praviśati striyaṃ yaścātra gacchati२७ / /१४/ /
niṣṭhīvedatha mūtraṃ vā purīṣaṃ vāpyathotsṛjet /
apaśca२८ harate yastu kṣetrārāmajanopagāḥ // १ ५/
...
nābhisaṃvṛtā
-
ka gha
,
na ca
(?)
...
narasaṃkulam
-
ka
.
kha
.
gha
yātyante
-
gha
.
...
stathā
-
kha
.
ulvakaiḥ
-
gha
-
/ १४ saṃbaddhā
-
ka / १५ dahyante
-
kha
.
/ १६ rāvayantassu duḥkhitāḥ
-
kha
-
/ १७ varṣakoṭiṃ bhṛśaṃ tadvai
-
ka
.
/ १८ pācyante
-
ka
.,
pātyante
(?)
/ १९ yātyante
-
kha
.
/ २० sarvā
-
ka
-,
gatvā
-
kha
.
ucchraye
-
ka
.
/ २२ narakaṃ
-
ka kha / २३ pāpaḥ
-
kha
.
/ २४ gataḥ
-
kha
.
/ २५ tīvrottameṣu
-
gha
.
/ २६ śṛṇuṣve
(
ṣvai
)
-
ka
.
kha
.
...
nugacchati
-
ka
.
gha
.
/ २८ āpaśca
-
ka
.
kha
.
apāṃ setuharaścaiva taḍāgasya ca bhedakaḥ /
tathā puṣkariṇīnāṃ ca dūṣako yaśca mānavaḥ /
duṣṭāmaduṣṭāmathavā yaśca nārīṃ pradūṣayet /
padminīṃ yaśca२९ harati nāśayedvāpi३० durmatiḥ
sārthasya vātha jantorvā yo janturbhayamāvahet
te sarve narakaṃ ghoraṃ prapadyante narādhamāḥ / /१
ya imāmaśubhapraṇāśanīṃ śṛṇuyānnityamaśuddhabādhanīm
prayataḥ sa na yāti bhāvanīṃ३३ saritaṃ vaitaraṇīmasaṅginīm३४ /
iti skandapurāṇe narakavarṇane vaitaraṇīnāma dvicatvāriṃśodhyāyaḥ
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi narakaṃ pāpanāśanam
ayoghanamitikhyātaṃ२ sarvaprāṇibhayaṅkaram३ /
yatra te puruṣā ghorā yamābhā yamakiṅkarāḥ /
mahābalā mahāsatvāḥ sarveyogeśvarāstathā /
ayaskārā yathā piṇḍamayasognipratāpitam /
saṃdaṃśenābhisaṃgṛhya४ sthāpayitvāyase ghane //३ / /
abhighnanti ghanairanyaistathā tatrāpi jantavaḥ /
hanyante rākṣasairghoraistarjayadbhiḥ५ sudāruṇam / /४/ /
varṣakoṭīstathā६ sapta yātitāḥ७ svena karmaṇā /
ucchrayeṣu८ tathā ghorāṃ yātanāṃ prāpnuvanti te /
etad९ ye yānti puruṣāḥ socchrayaṃ narakaṃ mahat /
tānahaṃ saṃpravakṣyāmi anirdeśyān narādhamān / /६/ /
२९ yastu
-
kha
.
/ ३० nāśayedvātha
-
kha
.
/ ३१ pathi sthāṃ vā gṛhe vāpi sarthānāṃ
vā bhayaṃkaraḥ
-
kha
.
.. .
madharmavādhanīm
-
kha
.,...
vāhinīm
-
gha
.
/ ३३ bhāvinīṃ
-
gha
.
/ ३४ vimardinīṃ
-
gha
.
/
१ cātidāruṇaṃ
-
gha
.
/ २ ayojanamitikhyātaṃ
-
ka
.
ga
.,...
sana
-
gha
.
...
pāpibhayaṅkaram
-
gha
.
.. .
pi
saṃgṛhya
-
ka
.
/ ५ tarjayanti
-
kha
.
gha
.
koṭisamā
-
gha
.
/ ७ pātitāḥ
-
ka
.,
jāyante
-
gha
.
/ ८ jāteṣu ca
-
gha
.
/ ९ ete
-
ka
.,
evaṃ
-
gha
.,
etaṃ
-
kha
.
pādena१० hanyāt pitaraṃ mātaraṃ pūjyameva vā /
anyāṃ११ kāñcit१२ striyaṃ१३ vāpi hastenātha kaśādibhiḥ१४ //७/ /
tathā pravajitaṃ१५ caiva agniṃ vāpyatha laṃghayet /
bālamarthakṛte yaśca mṛtyunā yojayettathā /
striyaṃ vātha pumāṃsaṃ vā klībaṃ vānyannarādhamaḥ /
bhrātṝn yaścābhi१६ sandhatte१७ dravye kasmiṃścideva hi
pitaraṃ vātha durbuddhirmātaraṃ bhaginīmapi /
patiryaścaiva bhāryāṃ svāṃ putrāṃścaivābhisaṃdhayet
bhāryā patiṃ vā putrān१९ vā teṣāṃ sā२० gatirucyate //
8.43.
० / /
kīlayedyaśca devārcā२१ stīrthāni ca durātmavān /
vidyāḥ śāstrāṇi divyāni teṣāṃ sā gatirucyate // ११ / /
ya imaṃ bahupāpayogakāraṇaṃ śṛṇuyānnityamasaukhyasarvadāraṇam /
prayatassa२२ na yāti taṃ bhayānakaṃ narakaṃ durgamayodhanāvatānakam / /१ २
iti skandapurāṇe narakavarṇane ayoghanaṃ nāma tricatvāriṃśodhyāyaḥ
suśarmovāca
ataḥ paraṃ padmamahaṃ pravakṣyāmi sudurgamam /
sukṛtīnāmalabhyaṃ ca duṣkṛtīnāṃ bhayāvaham
tatrāgnistāpano nāma dhamyamāna१ iva jvalan /
jantavastatra tāpyante२ vahnivarṇā३ bhavanti ca /
padmapatranibhāssarve dhāmyamānāstatastataḥ /
tasya madhye mahāstambho४ lauhaḥ५ samavatiṣṭhate
१० pānena
-
gha
.
/ ११ anyaṃ
-
ka
.
gha
.
/ १२ kañcit
-
ka
.,
kiṃcit
-
gha
.
/ १३ priyaṃ
-
gha
.
/
१४ kaśādinā
-
ga
.
/ १५ pravrajitāṃ
-
kha
.
/ १६ bhrātṛvyaṃ vā
-
kha
.,
bhrātṛbhyaścā
-
ga
.
.. .
ścāpi
ndhatte
-
ka
.
ga
.,...
tisaṃdhatte
-
kha
,...
pisavṛte
-
gha
...
tisaṃdhayet
-
ka
.
/ १९ svaputrān
-
gha
.,
svaputraṃ
-
kha
.
gha
.
/ २० kā
-
gha
.
/ २१ devān kīlayate yaśca
-
kha
.
/ २२ praṇataḥ sa
-
ka
.
ga
.
gha
.
/
१ dhūpamāna
-
gha
.
/ २ pātyante
-
gha
.
/ ३ varma
-
kha /
४ mahān stambho
-
gha
.
/ ५ lohaḥ
-
ka
.
kha
.
gha
.
taṃ te gatvā pragūhanti६ sopyagniratidāruṇaḥ /
evaṃ tatrāniśaṃ ghoraṃ yātitā७stūcchrayeṣvapi
narāstaṃ yānti niḥsaṅgaṃ८ ye tānme९ tvaṃ niśāmaya /
gurubhāryā ca yo gacched gurusvaṃ vā१० hareta yaḥ
devadravyaṃ bhakṣayedyo११ nāśayedvā१२ pyabhīkṣṇaśaḥ /
brāhmaṇasvaṃ haredyaśca balāddhārayatepi vā //६/ /
bāladravyāpahārī ca hartā vā strīdhanasya ca
klībām̐śca१४ tyajate yaśca yo hanyāccharaṇāgatam१५
dhanaṃ cāsyābhimanyeta१६ devadravyaharaśca१७ yaḥ
sarvabhakṣa yaḥ syād vai yaśca pānīyavikrayī /
somavikrayikaścaiva agnayutsādaka१९ eva ca /
agnipraharaṇo२० yaśca viṣapraharaṇa२१śca yaḥ / /९/ /
aśastraṃ yaśca saṃgrāme hanyācchastreṇa mānavaḥ /
yācamānaṃ tathā२३ caiva upaviṣṭamathāpi vā
8.44.
० / /
parāṅamukhaṃ ca saṃsaktamanyena२५ saha vādinam /
ete sarve narāstatra gacchantyakṛtabuddhayaḥ //१ १ / /
ya idaṃ२६ śṛṇuyāt kṛtāntasadma prayato nityamanekaduḥkhasadma
sa na yāti tamugraśokapadmaṃ२८ narakaṃ mṛtyumivāti२९ kālasadma //१
iti skandapurāṇe narakavarṇane padmo nāma catuścatvāriṃśodhyāyaḥ
६ pragṛhṇanti
-
ka
.
ga
.,
te
gattvā pratigṛhṇanti
-
kha
,
tu
gṛhṇanti
-
gha / ७ pātitā
-
ka
.
/ ८ niḥśaṃkā
-
gha
.
/
९ patanti
-
ga
.,
ye pāpastān
-
gha / १० guruḥ śvaśru
-
gha
.,
gurorvittaṃ
-
kha
.
...
cca
-
ka
.
kha
.
ga
.
...
ccā
-
kha
.,...
nnā
-
gha
.
/ १३ strīdhanasya tathaiva ca
-
ka
.
kha gha
.
krīḍāṃśca
-
gha
.
hanyāccharaṇamāgatāṃ
-
kha
.,...
māgatān
-
gha / १६ dharmiṣṭhāṃ cāvamanyeta
-
kha
.,
dhanaṃvāpya
... -
gha
-
/ १७ paradravyaharaśca
-
gha
.,..
harāśca
-
gha
.
/ १८ ye
-
ka
.
/ १९ agnyutsādī ca
-
kha / २० agniṃ
praharate
-
kha
-,
praharāṇaścaiba
-
gha
.
/ २१ viprāṃśca te ca
-
kha / २२ vā
-
punaḥ
-
gha / २३ yācamānastathā
-
gha
.
/ २४ ca
-
ka
.
ṭi / २५ nyaiśca
-
kha
.
/ २६ imaṃ
-
ka
.
kha ga
?..
sadmaṃ
-
ka
.
kha
.
/ २८ padma
-
ga
.
..
rivāti
-
ka kha
.
ga
,...
rivādi
-
ga
.
suśarmovāca
mahāpadmastataścānyo nirayo romaharṣaṇaḥ /
yatra१ te kiṅkarā ghorā२ yamasya yamasaṃnibhāḥ३ // १ / /
jantūnāmāyudhaiḥ kuṇṭhai४ rnighṛṇāḥ pāpakarmiṇām /
utkṛtyotkṛtya māṃsāni tebhyo yacchanti vai punaḥ //२/ /
te bhakṣayitvā māṃsāni svāni duṣkṛtakāriṇaḥ /
padmapatranibhā jātā dhāmyante५ gnau divāniśam /
analena ca ghoreṇa dravīkṛtamayaḥ punaḥ /
mukhepāvṛtya yacchanti dāruṇā yamakiṅkarāḥ //४/ /
ayomayā६stathā nāryo narāścāgnisamaprabhāḥ /
samāśliṣyanti saṅgatya dravamāṇāstatastataḥ
vṛkṣāśca bahava७statra८ supuṣyāḥ phalapatriṇaḥ
tānāśrayanti duḥkhārttā agniṃ varṣanti tepi ca१० //६/ /
śilāśca bahvyastatrānyāstāḥ११ śliṣyanti yadā ca te /
tadā tāścāgnivarṇābhā dahante tānbhṛśaṃ१२ narān
evameṣa mahāpadmo narakaḥ saṃprakīrtitaḥ /
suvarṇahārī yaścaiva mātṛyāyī१३ ca yo naraḥ
mātā putraṃ ca yobhyeti vedadūṣyavakīrṇikaḥ
matsarī yaśca durvṛttaḥ śramaṇānāñca१५ pūjakaḥ
vṛṣalo yaḥ१६ śrutiṃ brūyācchṛṇuyādapi vā punaḥ /
gṛhaṇīyādvāpi durbuddhirbrāhmaṇān vāvamanyate
8.45.
brāhmaṇebhyo rahasyāni āśramāntarajāni ca /
yasminnadhikṛto na syācchṛṇuyādvā paṭheta vā /
१ tatra
-
kha
.
/ २ raudrā
-
kha
.
/ ३ vegitāḥ
-
gha
.
..
rdaṇḍai
-
gha
.
/ ५ dhmāyante
(?)
/ ६ ayomayī
(
yya
?) -
kha
.
tatra bahavaḥ
-
ka
.
/ ८ putra
-
gha / ९ supuṣpaphalapatriṇaḥ
-
ka / १० agninā
muhyate punaḥ
-
gha
.
.
ścā
-
gha / १२ sadṛśaṃ
-
gha
.
/ १३ mātṛgāmī
-
gha / १४ doṣāṃvakarṇikaḥ
... -
ka
., .
kīrttikaḥ
-
ka
,...
kīrttaka
- -
kha
.,
doṣānukīrtanaḥ
-
gha
.
/ १५ śravaṇānāñca
-
ka
.
kha
,
gurūṇāṃ
cāpyapūjakaḥ
-
gha
.
/ १६ vṛṣalāya
-
gha
.
...
navamanyate
-
gha
.,
vāpamanyate
-
kha
.
६७ duṣṭaśramaṇanirgranthā१८ tathaivājīvakāśca ye /
bhaktastebhyo dvijo yaśca१९ narakaṃ sa prapadyate / /१
yogaṃ२० parivadedyaśca pitṝnatha pitāmahān /
yogeśvarām̐śca durvṛtto२१ yogadharmamathāpi vā
vedavarṇāśramā२३ yajñā२४ stannindābhirataḥ śaṭhaḥ /
nāstiko hetuvādī ca२५ sarvastaṃ pratipadyate /
tathyamuktaṃ२६ mayā sarvamevametanna saṃśayaḥ /
evante yātitāstatra svakarmaphalabandhanāḥ
tataḥ śeṣeṇa saṃbaddhā jāyante kīṭayoniṣu२८ // १
śṛṇuyād ya imaṃ vicintya२९ dhīmān३० matimānnityamalobhamohaśokaḥ /
sa tu daivavidhipracoditātmā३१ divamevaiti na yāti taṃ kadācid३२ //१
iti skandapurāṇe narakavarṇane mahāpadmo nāma paṃcacatvāriṃśodhyāyaḥ
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi rauravaṃ narakaṃ punaḥ /
yatra te vivaśā baddhāḥ karmaṇā svena jantavaḥ
yātyante१ duḥkhaśokārtā mahānirayagāminaḥ /
ru iti procyate śabdastatrāsau śrūyate yataḥ //२/ /
punaḥ punarvā bhīmo hi२ rauravastena kathyate
pūrṇastu sarvaḥ४ kārīṣyāj jjvalate sotidāruṇaḥ५
madhye stambhosya lauho vai taptakāñcanasaprabhaḥ /
tatra jaṃtuḥrbhṛśaṃ magnaḥ praviśan६ dahyatevaśaḥ७
ārtanādān८ prakurvāṇo mūrcchitaḥ patitaḥ punaḥ /
tataḥ kleśene९ mahatā uddhṛtyātmānamātmanā
१८ śravaṇanirgranyā
-
ka
.
kha
.
gha
.
/ १९ dvijān hitvā
-
kha
.
/ २० gurūn
-
gha
.
/
२१ nindante
-
kha
.
yogadharmāstathāpi ca
-
dha
.
devadharmāśramā
-
gha
.
...
śramajñāśca
-
ka
.
gha
/ २५ hetuko nāsti vādī ca
-
ka
.
gha
.
/ २६ tathāpyuktaṃ
-
gha
?.?
nāt
-
kha
.
kīṭakādiṣu
-
ka
.,
kīcakādiṣu
-
gha
.
/ २९ vijitya
-
gha
.
/ ३० doṣān
-
kha
.
/ ३१ pravedimātgā
-
ka
.
kha
.,
preritātmā
-
gha
.
...
dapīti
-
kha / १ pātyante
-
gha
.
/ २ bhūyo
-?,
bhūyopi
-
kha
.
/ ३ kīrtyate
-
ka / ४ sarva
... -
ka
.
/ ५ jvalatpāśo
tidāruṇa /
-
gha
,
jvalatyasau
-
kha
.
/ ६ praviṣṭo
-
gha
.
/ ७ rudate bhṛśaṃ
-
kha
.
/ ८ ārtanādaṃ
-
kha
.
/ ९ śokena
-
kha
.
bhūyonyaṃ deśamāsādya tathaiva praviśecca saḥ /
tatastasmādupotpatya१० stambhamāśrayate yadi११ //६/ /
tenāpi dahyate bhūyo visṛjya praviśetpunaḥ
evaṃ sa yātyate tatra bahūnabdān suduḥkhitaḥ
tato visṛṣṭo bhūyaśca ucchrayānpratipadyate /
taṃ hi gacchanti puruṣāḥ surāpā dharmadeśakāḥ /
pitṛhā mātṛhā caiva bhrātṛhā guruhā tathā /
-
- -
vādebhiratāsteṣāmeva ca nindakāḥ / / ९/ /
goghnotha damakaścaiva jantūnāṃ bhṛśadāruṇaḥ /
galakartā१३ kūṭamānī karmaṇānu१४ karoti yaḥ / /
8.46.
parivittiḥ parivettā śmaśānaratireva१५ ca /
punarbhūsutasaṃyogī१६ yasyā copapatirgṛhe/
ete sarvebhigacchanti१७ narakaṃ rauravaṃ narāḥ /
ya imaṃ śṛṇuyācca rauravaṃ१८ narakaṃ pāpakṛtāṃ surauravam /
niyataṃ prayato१९tirauravaṃ na sa gacchenmanasāpi rauravam२० /
iti skandapurāṇe narakavarṇane rauravaṃ nāma ṣaṭcatvāriṃśodhyāyaḥ
suśarmovāca
mahārauravamanyacca śṛṇu me duṣṭayātanam /
yatra dhārāśca toyaṃ ca taḍāgāni ca putraka //१ / /
kārīṣī kanakābhāśca kulyāścāgniprapūritāḥ /
āyasā bahavaḥ stambhā vṛkṣāśca bahukaṇṭakāḥ / /२ / /
१० drutotpatya
-
kha
.
/ ११ yadā
-
gha /
१२ visṛjyopaviśetpunaḥ
-
kha
.
chalakarttā
-
gha
.,
chalagartaḥ
-
kha
.
/ १४ karmaṇāñca ka
.,...
tikaroti
-
gha
.
..
patireva
-
gha
.
...
rathasaṃyogī
-
gha / १ ' sarvepi gacchanti
-
gha
.. .
darauravaṃ
-
ka / १९ paṭhate ca rauravaṃ
kha
..
tirauravam
-
ka
.
rākṣasā vividhākārāstīkṣṇaśastrāstradhāriṇaḥ /
tatra१ pāpena bahunā jantuḥ samabhipāśitaḥ /
nipatedvikṛtākāraḥ krandamāno muhurmuhuḥ /
sa tatra patitaḥ kṣipraṃ rākṣasairbhinnamastakaḥ
kārīṣyāmagnivarṇāyāṃ pacyate bhṛśadāruṇam /
tatassa tena dāhena duḥkhitaḥ paramārtimān //५/ /
dāhapraśamanārthāya taḍāge vinimajjati
tatra kṣāreṇa taptena३ dviguṇaṃ vedanārditaḥ४ /
vegenotthāya vṛkṣaṃ५ vā stambhaṃ vāpyadhirohati
tatra taiḥ kaṇṭakaistīkṣṇairāyasaiścāvatakṣitaḥ७ /
patate hyagnikulyāyāṃ८ karuṇaṃ bahudhā nadan /
evaṃ sa yātyamānastu tṛṣārtto vilapan bahu / /८/ /
dhārāmāśrayate pātuṃ९ sāpi tasyāyasaṃ१० tadā
agnivarṇaṃ vahatyambhastato mūrcchārdito mriyet
saṃpūrṇayātanaścāpi muktastasmānmahābhayāt
ucchrayeṣu tadā janturyātyate bhṛśadāruṇam //
8.47.
tatra gacchati१३ rājaghno१४ rājabhāryāvamānakaḥ
āśāṃ dattvā na dadyādyo yaśca tīrthāvadūṣakaḥ
moṣakaḥ sūcakaścaiva strībhṛto yaśca pāpakṛt /
agnau gavi ca१६ yo dānaṃ१७ brāhmaṇe cāpi vārayet१८/ /१
vikrīṇīyāta svabhāryāṃ yo hyapatyaṃ vā narādhamaḥ
harate cāgnibhāṇḍāni yogināṃ caiva kiñcana
corān vā yonugṛhṇāti manuṣyāstasya ye ca ha /
brāhmaṇādhikṛtaścaiva dharmādhikṛta eva ca /
१ atra
-
ka
.
..
ti
nimajjati
-
ka
.,
bhirnimañjati
-
kha
.,
te
- -
ka
.
kha / ३ kaṣṭena
-
ka
.,
koṣṭena
-
gha
.
/ ४ vedanānvitaḥ
.
-
gha
.
...
cchrāyavṛkṣaṃ
-
ka / ६ thāśrirohati
-
kha
? -
va
-
gha
.
/
.
७ rāhāra iva bheditaḥ
-
gha
.
/ ८ tulyāyāṃ
-
gha
.
/ ९ jātu
-
gha
,
jantuḥ
- ?
/ १० tatrāyasaṃ
-
kha
-
/ ११ tathā
-
gha
.
..
dbhayāvahāt
-
ka
,?
dbhayāvahaḥ
-
gha /
१३ gacchanti
-
kha / १४ rājaghnā
- (?)
/ १५ manyakaḥ
-
ka
.,
manyakāḥ
-
kha
.
/ १६ gavāṃ viprāṃstathāgnīnāṃ dīyamānaṃ
tu
-
kha
.
/ १७ yajñānāṃ
-
gha
.
/ १८ yo haret
-
gha / १९ saṃkīrṇaṃpa
(
/
)
ranāryaṃ vā
tāsvapatyānyajījanat
-
kha
kapilā yasya gauḥ syācca anagnerbrāhmaṇasya ha
mithyāgnihotrī yaścaiva naityake pariveṣakaḥ२१ / /१ ५/ /
rājaputravadhaṃ२२ caiva२३ dubhikṣaṃ yacca cintayet
rāṣṭralopaṃ dāralopaṃ dhanalopaṃ ca yo naraḥ //१ ६ / /
deśavidra
(
ā
)
vaṇaṃ caiva yaḥ kuryyāḍḍāmarāṇi vā
sarve te narakaṃ yānti mahārauravasaṃjñakam
ya imaṃ śṛṇuyādabhīkṣṇaśo niyataṃ dharmamatiśca tiṣṭhati /
na sa gacchati taṃ bhayāvahaṃ narakaṃ rauravamugrarauravam /
iti skandapurāṇe narakavarṇane mahārauravaṃ nāma saptacatvāriṃśodhyāyaḥ
suśarmovāca
tamo nāmāparo ghoro narakoti bhayaṃkaraḥ /
tatra sobhipatannaiva१ rākṣasairabhihanyate
asimudgaraśaṃkvagrai२ rgadāmuśalapaṭṭiśaiḥ
bhayadaiḥ parighaiṣṭaṅkairvajrairṛṣṭiparaśvadhaiḥ /
anyaiśca vividhākārairhataḥ kruddhaiḥ sunirdayaiḥ
mūrchitastamasā grasto narakaṃ taṃ prapadyate५ /
sa dehena vinaṣṭena tamasā mūcchitākṛtiḥ /
duḥkhasantatisaṃnaddho७ yātanāmaśnute bhṛśam / /४/ /
yasmāt sa tamasā grasta anāśvastotidāruṇām
yātanāmaśnute jantustamastasmāt sa ucyate //५/ /
sarvā bahuvidhākārā yātanā yāḥ prakīrtitāḥ /
tāstatra९ samavāpnoti svena pāpena१० durmatiḥ
२० anagnihotrī ye cānyat
kapilākṣīrapāyakaḥ
-
kha / २१ parilopakaḥ
-
kha
.
/ २२ hara
...
-
ka
-,
hata
-
kha
.
...
caiva
-
ka
.
kha
.
gha / re ५८ durbhikṣasya ca kārakaḥ
-
kha
.
/ २५ deśasya ḍāmaraṃ caiva satataṃ ya
ihecchati ka
.
/ १ sopi patanneva
-
gha
.
/ २ śaktyagrai
-
kha
,
śaktyugrai
-
gha
.
/
३ padṛśyai
-
ka
.
/ ४ sudujamyaiḥ / gha
.
/ ५ pratipadyate
-
kha / ६ tapasā
-
kha / ७ saṃbaddho
-
ka
.
kha / ८ anāśastotidāruṇām
-
ka
,
anāgrasto
... -
gha
.
.
ssarvāḥ
-
ka
.
śāpena
-
gha
samāptayātanaścāpi santīrṇṇasvena karmaṇā /
ucchrayeṣu punarjanturyātyate karmabandhanaḥ११ /
brahmahā bhrūṇahā caiva surāpo brāhmaṇaśca yaḥ /
gavāṃ nipāne yaścaiva pipāsūnāṃ narādhamaḥ१२ //८/ /
vighnaṃ karoti mohāndha१३ āhūya bhartsayettu yaḥ
brāhmaṇān dveṣṭi nityaṃ१५ ya arthinaṃ yaśca dūṣayet //९/ /
śāstrāṇi harate yaśca goghno yaśca naraḥ smṛtaḥ
kāpilaśca vṛthādṛṣṭirvedadharmārthadūṣakaḥ
8.48.
१० / /
brāhmaṇākrośakaścaiva vedadharmārthadūṣakaḥ /
nāstikāśca durātmāna ityete taṃ prayānti vai१८ / / ११ / /
ya imaṃ śṛṇuyāttamomayaṃ tamasā nityamatandritendriya
na sa yāti tamomayaṃ sadā narakaṃ dāruṇajantuśokadam२०
iti skandapurāṇe narakavarṇane tamonāma aṣṭacatvāriṃśodhyāyaḥ
suśarmovāca
tamastamataraṃ ghoraṃ narakaṃ śṛṇvataḥ param
prakāśo yatra naivāsti naiva dṛṣṭiḥ pravartate //१ / /
patanneva narastatra२ visaṃjñaḥ kriyate tadā
rākṣasairvikṛtākāraistamastena sa cocyate / /२/ /
tatrāsau patito mūḍho vahninā dahyate bhṛśam /
tatopi४ vegādutthāya dṛṣṭihīno vicetanaḥ
chidyate bhidyate caiva५ rākṣasaiḥ krūrakarmabhiḥ /
tasmādapi tathaivārttaḥ sonyaṃ६ deśaṃ prapadyate //४/
...
naiḥ
-
gha
.
nipātanasthāne
-
kha
.,...
nipāte
pipāsuṃ vinivārayet
-
gha
.
vighnakaro vimohaśca
-
gha
.
/ १४ cakṛśaṃ
-
kha
,
bhṛśaṃ
-
gha
.
/ १५ brāhmaṇe na dadātyarthaṃ
-
gha
,..
ṇaṃ
...
tyasya
-
kha
.
.. .
stathā
-
kha
.
/ १७ kapilāṃśca vṛthā duhya ātmārthaṃ yaśca kurvati
-
kha / १८ yānti te tamasaṃ narāḥ
-
kha
.
...
masaṃyatendriyaḥ
-
gha
.
/ २० śokakārakam
-
kha
,
śokam
-
ka
,
modakam
-
gha
.
/
१ śṛṇume punaḥ
-
ka
.
/ २ sa patanneva narake
-
kha
.
/ ३ kriyanteprabhuḥ
-
ka
.
/ ४ mṛtopi
-
kha
.,
mṛto vegādutthitaśca
-
ka
.
. ..
cāpi
-
ka
.
/ ६ saumya
... -
gha
.
tatrāpi nigṛhītastaiḥ paśumāreṇa māryate
tato bhūyaśca kūpeṣu kṣipto durgeṣvacetanaḥ /
nimagnaścāgnikārīṣyāṃ niṣkūjan
sobhijāyate
evaṃ sa yātanā bahvīstvanubhūya suduḥkhitaḥ
narakāntamanuprāpya ucchrayeṣvabhipātyate
garbhapātanakāraśca rājyakāmaśca yo bhavet
ihaivānarhamānosau
(?)
bhṛtyo rājavadhe rataḥ
anācāryaśca yaḥ१३ karma ācāryāṇāṃ१४ prapadyate१५ /
śāstravidyauṣadhīnāṃ ca gadānāmagadaiḥ saha /
yo vināśayitā१६ kaścidyaḥ praśaṃsati dānavān //९/ /
upadeśaṃ ca yo dveṣādācāryo na prayacchati /
sa yāti narakaṃ ghoraṃ dustaraṃ taṃ tamomayam१७ / /
8.49.
० / /
kṛtaghnaṃ tu samādāya nārakāḥ१८ sarva eva te /
yamaṃ praṇamya bruvate१९ saha tairyamakiṅkaraiḥ / / ११ / /
bhagavanna vayaṃ śaktāḥ२० pāpasyāsya vināśane
upāyamanyaṃ paśyeha२२ prasādaṃ kuru naḥ prabho /
sa evamukto bhagavān yamaḥ pretādhipastadā
sarvadharmārthakuśalān pṛcchati smarṣisattamān२४ /
bhagavantaḥ kathaṃ tvasya kṛtaghnasya durātmanaḥ /
niṣkṛtiḥ sumahāghorād bhavet pāpasya karmaṇaḥ // १४/ /
tataste ṛṣayassarve dṛṣṭvā dīrgheṇa cakṣuṣā /
yamaṃ dharmabhṛtāṃ śreṣṭhamidaṃ vai bruvate vacaḥ //१
७ badhyate
-
gha
.
/ ८ niṣkuñjana
-
ka
.
niṣkūṭaḥ
-
kha
.
/ ९ sobhihanyate
-
kha
.
...
ṣveva yātyate
-
gha
.
/ ११ ihaivānaśnamānosau
-
kha
.
/ १२ rājā vadhe
-
ka
.
/ १३ anāryasya ca
-
kha
..
.
māryāṇāṃ
-
kha
.
/
१५ pratipāditaḥ
-
kha
.
/ १६ vināśayate
-
kha
.
/ १७ sa yāti narakān ghorān dustarāt
tāntamomayān
-
ka
.
/ १८ narakāḥ
-
ka
,
narakā
(
t
)
/
-
kha
(
saṃ
)
prāpya
-
kha
.
mayā śakyaṃ
-
kha
.
/ २१ vi
(
mocana
)
-
kha
.
/ २२ paśyasva
-
ka
.
kha
.
/ २३ tathā
-
kha
.
/ २४ pṛcchate ṛṣisattamān
-
ka
.
kha
brahmaghne ca surāpe ca core bhagnavrate tathā /
niṣkṛtirvihitā sadbhiḥ kṛtaghne nāsti niṣkṛtiḥ /
tataḥ sa bhagavāndevo mārtaṇḍatanayo varaḥ /
nārakebhyo२५ dadātyājñāṃ sarve yūyamimaṃ naram२६ /
śodhayiṣyatha gacchadhvaṃ naikā२७ hyasya gatiḥ smṛtā
tataste tasya vacanānnārakāḥ pāpakarmiṇam२९ // १८/ /
sarveṣvevānupūrvyeṇa३० yātayantyatidāruṇāḥ
bhartṛpiṇḍāpahartā ca pitṛpiṇḍāpahārakaḥ / /१ ९/ /
/
tasmād gṛhītvā vidyāñca dakṣiṇāṃ yo na yacchati
8.49.
/ /
puṣṭaśca yastaṃ nānveti yaśca taṃ ghātayennaraḥ /
kṛtasya doṣaṃ vadati sakāmaṃ३३ na karoti ca / /२ १ / /
na smarecca kṛtaṃ yastu āśramān yaśca dūṣayet /
na puṣṇāti tathā vāhānāśritām̐ścopakāriṇaḥ३४ //२२/ /
bhṛtyāṃśca karmaniratām̐stathaiva hitakāriṇaḥ /
bhāryāṃ karmakarāṇāṃ३५ ca narmāṇi vadate ca yaḥ
na dattaṃ na hutaṃ kiñcidamuṣminniti३६ yo vadet /
sarvām̐stānṛṣibhiḥ sārdhaṃ kṛtaghnānabravīnmanuḥ
kṛtaghnaśca śaṭhaścaiva nāstikochinnasaṃśayaḥ /
etān sarvebhigacchanti ya ete kīrtitā mayā //२५/ /
janetā३७ copanetā ca yaśca vidyāṃ prayacchati /
bhayatrātānnadātā ca paṃcaite pitaraḥ smṛtāḥ / /२ ६ / /
yasteṣāndoṣavaktā ca abhyasūyaka eva ca /
tathā drohapravṛttaśca santyajettānnarādhamān३८
२५ narakebhyo
-
ka
.
kha
.
/ २६ nadaṃ
-
ka / २७ naivā
.. -
kha
.
/ २८ sadā
-
kha / २९ pāpakarmiṇāṃ
-
ka
.
gha
.
/ ३० pūrveṇa
-
ka
.
kha
.
gha
.
/ ३१ dāruṇaṃ
-
ka
.
/
३२ na prayacchati
-
kha
.
/ ३३ svakarma
-
kha
.
..
ścopakāriṇaṃ
-
ka
.
/ ३५ karmakāriṇāṃ
-
ka
.
kha
.
avithiṃ nāsti
-
gha / ३७ utpādako
-
ka
.
kha
.
gha
.,
janakaścopanetā
) -
/ ३८ tānnindati narādhamaḥ
-
gha
.
mitradhrug३९ yaśca duṣṭātmā tasya randhrāvakīrtanaḥ /
kṛtopakāriṇe pūrvam̐ na karoti priyaṃ ca yaḥ /
ete sarve narā duṣṭāḥ sarva evāśubhe ratāḥ /
narakān saṃprapadyante४० baddhāḥ pāpena karmaṇā / /२९/ /
ete sarve mayā proktā mahānirayagāminaḥ /
ucchrayāneva४१ gacchanti yenye pāpakṛto janāḥ //
8.49.
ya imaṃ tāmasaṃ ghoraṃ śṛṇuyādvā paṭheta vā /
adharmaśca४२ nivarteta sa gacched brahmaṇaḥ padam //३
iti skandapurāṇe narakavarṇane tamotitamaṃ nāma ūnapaṃcāśattamodhyāyaḥ
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi saṃsāraparivartanam /
yathā vai१ narakāttīrṇāḥ saṃsaranti samāsataḥ२ /
prathame narake proktā ye mayā pāpakarmiṇaḥ /
śeṣeṇa karmaṇā te tu jāyante३ kṛmiyoniṣu /
kṛmiyonau parāvṛttāḥ sahasrāṇāṃ४ śataṃ samāḥ
tataḥ punarmarkaṭāste jāyantetha tarakṣavaḥ /
tatra६ tāvat parāvṛttā jāyante goṣu te yadā
tadā८ tatra śatenaiva janmanāṃ śeṣatastataḥ / /४/ /
mānuṣeṣūpajāyante tāvadeva na saṃśayaḥ
tatra te kurvate bhūyo yadi kiṃcinna kilbiṣam //५/ /
tato viśuddhāṃ jātiṃ te labhante punareva tu
na ca११ bhūyopi te ghoraṃ saṃsāraṃ prāpnuvanti vai //६/
..
druhya
-
ka
,...
droha
-
kha
.
/ ४० pratipadyante
-
kha
...
nnaiva
-
gha
.
/ ४२ adharmācca
-
kha
.
/
१ ye vai narakasaṃprāptāḥ
-
gha
.
/ २ samantataḥ
-
gha
.
/ ३ te tu jāyante satataṃ
-
kha
.
/ ४ sahasrāṇi
-
kha
.
gha
.
/ ५ yadā
-
kha
.
/ ६ teṣu
-
kha / ७ tadā
-
kha
.
/ ८ tathā
-
kha
.
/ ९ kutsitānāṃ ca yoniṣu
-
kha
.
/ १० punareva labhantyuta
-
ka
.
kha
.
/ ११ mahad
-
gha
.
dvitīye ye mayā proktāste muktāḥ१२ śeṣakarmaṇā /
kṛmikīṭeṣu jāyante sahasrāṇāṃ śatāni१३ ṣaṭ१४
tathā śatasahasraṃ ca śatānāṃ te punargatāḥ /
matsyayonau prasūyante tāvadeva na saṃśayaḥ
tato vyāghrāśca ṛkṣāśca tato gotvamavāpyate /
mānuṣeṣūpapadyante kutsitāḥ svena karmaṇā / /९/ /
tṛtīye tvatha ye proktā mayā duṣkṛtakāriṇaḥ /
te muktāḥ karmaṇastasmāccheṣeṇa samaveṣṭitāḥ
kṛmikīṭeṣu jāyante sahasrāṇāṃ śatāni ṣaṭ /
tathaiva daśa cānyāni pakṣiṇastāvadeva ca //१
tataḥ siṃhāśca sarpāśca gāvaḥ paścācca mānuṣāḥ /
caturthe tvatha ye proktā mayā duṣkṛtakāriṇaḥ /
te sarve śeṣavantastu jāyante kṛmiyoniṣu /
sahasrāṇāṃ śatānyaṣṭau tathā cānyāni ṣoḍaśa
yonīnāṃ hi tathā१५ bhūyo jāyante te१६ tato mṛgāḥ /
mṛgabhāvādvinirmuktā jāyante ca punaḥ kharāḥ१७
tatojā gavayāścāpi gāvo mānuṣatāṃ tataḥ /
paṃcame ye mayā proktāstepi śeṣeṇa karmaṇā //१
kṛmikīṭeṣu jāyante janmanāṃ koṭimeva hi /
hastiyonau ca tāvaddhi uṣṭreṣvaśveṣu caiva hi /
tato gotvaṃ samāsādya mānuṣyaṃ prāpnuvanti te /
ṣaṣṭhāccaiva१८ vinirmuktāstataḥ śeṣeṇa karmaṇā / /१७/ /
jāyante kṛmikīṭeṣu janmanāṃ१९ dviguṇena hi /
koṭimekāṃ tato yūkā tato matsyotha२० sūkaraḥ२१
१२ narake
-
kha
.
/ १३ sahasrāṇi
kha
.
/ १४ vai
-
gha
.
/ १५ tato
-
gha
.
ca
-
gha
.
/ १७ khagāḥ
-
gha
.
/ १८ ṣaṣṭena tu
-
kha
.
/ १९ janmanā
-
gha
.
/ २० matsyāśca
-
gha
.
२१ sūkarāḥ
-
gha
.
mahiṣatvaṃ tataḥ prāpya gotvājjāyeta mānuṣaḥ
mānuṣatve kutsitaśca२३ vyādhitaścaiva jāyate / /१
saptamācca vinirmuktaḥ२४ kṛmikīṭeṣu jāyate /
koṭītrayaṃ tāvadeva vṛkṣatvamadhigacchati२५ //8.50.२ ० / /
tato latā tato gulmastato hastī prajāyate
gotvaṃ ca samanuprāpya jāyate mānuṣastataḥ //२ १ / /
aṣṭamācca vinirmukto baddhaḥ śeṣeṇa karmaṇā /
jāyate kṛmikīṭeṣu dve koṭyau dviguṇe ca saḥ /
tataścoṣadhibhāvena२७ vīrutsu ca kuśeṣu ca /
tato gotvādvinirmukto२८ jāyate kutsito२९ naraḥ /
navamādapi cottīrṇo baddhaḥ śeṣeṇa karmaṇā /
jāyate kṛmikīṭeṣu pañcakoṭīstataḥ khagaḥ /
tato matsyaśca tāvadvai tāvadeva sarīsṛpaḥ /
śvā tatastāvadevātha tato bhavati kinnaraḥ // २५/ /
kinnaratvādvinirmuktastato goṣūpajāyate
tato goyoninirmukto mānuṣeṣūpajāyate३१ //२६/ /
daśamādapi cottīrṇaḥ ṣaṭ koṭīrjanmanāṃ३२ kṛmiḥ /
śeṣeṇa karmaṇā jātastato bhavati vānaraḥ /
vānarastāvadeveha tāvadeva ca३३ kukkuṭaḥ /
tāvadeva ca kākastu jīvaṃjīvaka eva ca /
vṛkṣadārakamārjārapipilīkā३४śca jāyate
tato goṣu prajātosau३६ mānuṣeṣūpajāyate३७ / /२९/ /
२२ tato gormānuṣṣastataḥ
-
kha
.
/ २३ kutsitaṃ mannuṣe janma
-
kha
mādya
(
da
)
pi nimurkta
-
kha
.
/ २५ gamya ca
-
ka
.
/ २६ ca jāyate
-
ka kha / २७ bhāveṣu
-
kha
.
/ २८ gobhāvanirmukto
-
kha
.
/ २९ kutsito jāyate
-
kha
.
/ ३० jāyanti goṣu te
-
kha
.
/ ३१ gavā yonau vijāyate
-
kha
.
/ ३२ koṭīrjanmataḥ
-
kha
.
/ ३३ tu
-
kha
.
pirilīkā
-
ka
,
pipritā
-
kha / ३५ jāyate tataḥ
-
kha
.
/ ३६ prajāyeta
-
kha
.
...
tu tataḥ paraṃ
-
kha
.
mahārauravanirmuktaḥ saptakoṭīḥ३८ suduḥkhitaḥ /
janmanāṃ३९ kṛmikīṭeṣu jāto४० matsyatvamaśnute४१ / /8.50.३ ० / /
tataḥ४२ śvā gardabhaścaiva bhaināśī
(?)
śuka eva ca /
tato bhavati gauścāpi tataḥ ṣaṇḍhaśca mānuṣe४४ //३ १ / /
tamonarakanirmuktastvaṣṣṭakoṭīḥ suduḥkhitaḥ /
janmanāṃ prāpnute janturviṣṭhāyāṃ kṛmiyoniṣu / /३ २ / /
tataḥ śvā jāyate bhūyaścakrāhvaśca punaḥ punaḥ
tato maṇḍūkatāṃ prāpya jāyate mṛgapakṣiṣu४६ / /३ ३ / /
jāyate kinnaraścāpi४७ dvīpī śarabha eva ca /
tato gotvaṃ samāsādya mānuṣatvamavāpnute४८ / /३४/ /
tamonarakanirmuktaḥ śeṣeṇaiva hi karmaṇā /
jāyate kṛmikīṭeṣu navakoṭiḥ sa janmanām४९ //३
tato bhavati kākaśca bhāsaścaiva tataḥ param
vāntāśī ca tataḥ pakṣī ulūkaśca tataḥ punaḥ५१ //३ ६/ /
punarvṛkṣaśca gulmaśca tato bhavati vai mṛgaḥ /
tato gaurmanujaścāpi garbhasthaḥ sa vipadyate५२ /
punaḥpunarjāyamānaḥ sahasrāṇāṃ śataṃ samāḥ
vyādhitaḥ५४ kutsitaścaiva५५ jāyate ca punaḥ५६ punaḥ // ३८/ /
yastu sarvānimān prāpya narakāniha jāyate /
sa yoniṣu samastāsu sarvasaṃsāramaśnute //३ ९/ /
yadi mānuṣatāṃ५७ yāti kadācit kālaparyayāt /
tatrāpi kutsitāṃ yoniṃ bhūyo bhūyaḥ prapadyate / /8.50.४० /
...
koṭī
-
kha
.
janmāni
-
kha
.
/ ४० tato
-
kha
.,.
meṣyati
-
kha
.
/ ४२ tatra
-
ka
.
/ ४३ tailākī
-
kha
.
/
४४ ṣaṇḍhaḥ prajāyate
-
ka
.
ṣaṇḍhatva
,.
-
kha
.
/ ४५ tatra cakrāhvo jāyate
-
kha
...
yoniṣu
-
kha
.
/ ४७ tata
.
kinnaratāṃ cāpi
-
kha
.
/ ४८ mānuṣyamavāpyate
-
kha
.
/ ४९ janmanā
-
kha
.
/ ५० sa jāyate
-
ka
.
/ ५१ ulūko jāyate tataḥ
-
kha
.
tatra garbhe sa vai mṛtaḥ
-
ka / ५३ sa tu
-
ka
.
/ १४ vyadhinā
-
kha / ५५ satatagrasto
-
kha
.
/ ५६ sa naraḥ
-
ka
.
/ ५७ manuṣyatāṃ
-
ka kha
.
aniṣṭaḥ५८ sarvabhūtānāṃ duḥkhito vyādhitastathā
vikṛtaṃ rūpamāpnoti karmaṇā svena dūṣitaḥ
devabrāhmaṇavidveṣṭā sarvavratabahiṣkṛtaḥ /
sarvadharmavinirmuktaḥ sādhvācāravivarjitaḥ / /४२/ /
nirnamaskāraduśśīlaḥ kimbhakṣo६० brahmanindakaḥ /
na tīrthadevāyatanaḥ svadhāsvastivivarjitaḥ /
akīrtanīyo lokānāṃ jāyate svena karmaṇā //४३ / /
suśarmovāca
etatte kathitaṃ sarvaṃ samāsāt putra sarvaśaḥ
narakāṇāṃ satattvaṃ ca kramabhedo yathāmati६२ //४४/ /
sanatkumāra uvāca
ya imaṃ śṛṇuyād yuktaḥ६३ sadā parvasu parvasu /
śrāvayedvā dvijān samyak sarvapāpaiḥ६४ pramucyate
dhanyaṃ yaśa६५ syamāyuṣyaṃ svargyaṃ sarvārthasādhakam /
śravyaṃ६६ ca paṭhitavyaṃ ca satataṃ bhūtimicchatā६७
idaṃ tu sarvārthasukhāvahaṃ dhruvaṃ mahānubhāvaṃ sugatipradaṃ६८ śubham /
sadaiva vipreṇa samāhitātmanā adhītya dhāryaṃ śrutisammitaṃ dhruvam
iti skandapurāṇe saṃsāragativarṇanaṃ६९ nāma pañcāśodhyāyaḥ
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0