Skanda Purana · Chapter 8.3
adhyāyāḥ २१ -
sanatkumāra uvāca
nirgatotha tato nandī jagāma saritāṃ varām
bhuvanāmiti vikhyātāṃ sarvalokahitāvahām
tāṃ praviśya tato dhīmānekāgro dyutimām̐sthitaḥ /
sa jajāpa tato rudraṃ mṛtyorbhītaḥ samāhitaḥ /
japatā tena tatraiva tatpareṇa tadāśiṣā /
koṭirekā yadā japtā tadā devastutoṣa ha /
sanatkumāra uvāca
sovatīrya tato bhūyaḥ prayatātmā tathaiva ca /
jajāpa koṭimanyāṃ tu rudramevānucintayan
५१ adyasya
-
gha / ५२ jagata
-
gha
.
/ ५३ bhāvayita
-
gha
.
/ ५४ tadevaṃ
-
gha
.
/ ५५ kriyā
-
gha
.
/ ५६ kṛtvā
-
gha
.,
/ dhṛtvā
?
.. .
nandya
-
gha / ५८ sa prabhaste
-
gha
.
/ ५९ samadṛkṣu
-
gha /
१ varam
-
ṣa
.
dvitīyāyāṃ tataḥ koṭyāṃ saṃvṛtāyāṃ२ vṛṣadhvajaḥ /
abhyājagāma taṃ caiva varadosmītyabhāṣata
sa prāha bhagavan koṭiṃ tṛtīyāmadhikāmaham /
japtumicchāmi deveśa tvatprasādāttvahaṃ vibho
evamastviti bhūyopi bhagavān pratyuvāca ha /
-
-
jagāma svaṃ veśma devyā saha mahāmatiḥ
tatastṛtīyāṃ rudrāṇāṃ koṭimanyāṃ jajāpa ha /
yugāntādityasaṃkāśaḥ tataḥ samabhavad dvijaḥ /
tasya koṭitraye vyāsa samāpte jvalanatviṣaḥ /
somaḥ saha gaṇairdevastaṃ३ deśamupacakrame
sa taṃ kareṇa saṃgṛhya tadvṛttasalilācca ha /
saṃsṛja४nnagrahastena nandinaṃ kālahābravīt //
8.21.
devadeva uvāca
śailāde varadohaṃ te tapasānena toṣitaḥ /
sādhu japtaṃ tvayā dhīman brūhi yatte५ manogatam
śailādiruvāca
japeyaṃ koṭimanyāṃ vai bhūyopi tava tejasā /
varametaṃ vṛṇe deva yadi tuṣṭosi me vibho
bhagavānuvāca
śailāde
- - - -
-
tava tuṣṭosmi sāmbikaḥ /
yaṃ tvadya vṛṇuṣe kāmaṃ sarvaṃ taṃ pradadāmi te
brahmatvamatha७ viṣṇutvamindratvamathavānyatām
ādityo bhava rudrau vā brūhi kiṃ karavāṇi te
sanatkumāra uvāca
sa evamukto devena śirasā pādayornataḥ /
tuṣṭāva purakāmāṃgakratuparvatanāśanama
२ saṃsmṛtā
-
gha
,
samāptā
?
rvyāsaṃ devastaṃ vasa
-
gha
.,
stamupa
?
/ ४ saṃmṛja
?
/ ५ yā
(
jā
?)
tu
-
gha
.
karmaṇānena
?,
karmaṇanena śailāde
?
magha
(
a
. ) -
gha
.
/ ८ nṛtāṃ
-
gha
.
namo devādhidevāya९ mahādevāya vai namaḥ /
namaḥ kāmāṃganāśāya nīlakaṃṭhāya vai namaḥ //१ ६/ /
namastuṣitanāśāya trailokyadamanāya ca /
namaḥ kālāgradaṇḍāya ugradaṇḍāya vai namaḥ / / १ ७/ /
sarvataḥ pāṇipādāya sarvatokṣimukhāya१० ca /
sarvataḥ prabhave caiva११ sarvamāvṛtya tiṣṭhate१२ // १८/ /
namaste rukmavarṇāya tathaivātīndriyāya ca /
namaḥ kanakaliṃgāya sarvaliṃgāya vai namaḥ // १ ९/ /
namaścandrārkavarṇāya yogeśāyājitāya ca /
pinākapāṇaye caiva śūlamudgarapāṇaye //
8.21.
niṣaṅgiṇe१३ khaḍgine ca१४ paraśvadhadharāya ca /
rathine carmiṇe caiva maheśāya ca vai namaḥ / / २१ / /
namastriśūlahastāya ugradaṇḍadharāya ca /
namo gaṇādhipataye rudrāṇāṃ pataye namaḥ / / २ २/ /
namaḥ sahasranetrāya śatanetrāya vai namaḥ /
ādityānāṃ
pataye vasūnāṃ pataye namaḥ / /२३ / /
namaḥ pṛthivyāḥ pataye ākāśapataye namaḥ /
namaḥ svarlokapataye umāyāḥ pataye namaḥ //२४/ /
namo yogādhigamyāya sarvayogapradāya ca /
dhyānināṃ dhyāyamānāya
(?)
dhyānibhiḥ saṃstutāya ca
mṛtyave kāladaṇḍāya yamāya ca mahātmane /
devādhipataye caiva divyasaṃhananāya ca
yajñāya vasudānāya svargadāya jayāya ca /
savitre sarvadevānāṃ dharmāyānekarūpiṇe / /२७/ /
amṛtāya vareṇyāya sarvadevastutāya ca /
brahmaṇaśca śirohartre१६ yajñasya ca mahātmanaḥ / /८/
.
tidevāya
-
gha
.
sukhāya
-
gha
.
/ ११ prasavitre ca
?
syānave gha
,
sthāsnave/
.
१३ vaṅgine
-
gha
.
/ १४ caiva
-
gha
.
ādityānaṣṭa
...
gha
,
/ ādityapataye
cāṣṭa
?
/ १६ haṃtre
-
gha
.
tripuraghnāya cogrāya sarvāśubhaharāya ca /
umādehārdharūpāya lalāṭanayanāya ca
mahiṣāndhakabhartre ca draṣṭre१७ ca parameṣṭhine /
brahmaṇe gurave caiva brahmaṇe janakāya ca / /
8.21.
० / /
kumāragurave caiva kumāravaradāya ca /
haline muśalaghnāya mahāhāsāya vai namaḥ
mṛtyupāśāgrahastāya takṣakabrahmasūtriṇe /
savidyudghanavātāya tathaiva vṛṣayāyine / /३ २ / /
himavadvindhyavāsāya meroḥ pṛṣṭhanivāsine /
kailāsavāsine caiva dhaneśvarasakhāya ca //३ ३ / /
viṣṇudehārdhadattāya tasyaiva varadāya ca /
sarvabhūtā१८ dhiyajñāya sarvabhūtānukampine
antarbhūtādibhūtāya prāṇināṃ jīvadāya ca /
namaste manyamānāya abhimānāya caiva hi //३ ५/ /
budhyamānāya१९ bodhyāya२० draṣṭre२१ vai cakṣuṣe namaḥ /
namaste sparśayitre ca tathaiva rasanāya ca / /३ ६ / /
namo ghrāṇāya ghrātre ca śrotre śrotrāya caiva hi /
hastine caiva hastāya tathā pādāya pādine //३७/ /
namostvānandakartre ca ānandāya ca te namaḥ /
vācetha vāgmine caiva tanmātrāya mahātmane //३८/ /
sūkṣmāya caiva sthūlāya satvāya rajase namaḥ /
namaśca tapase nityaṃ kṣetrajñāyā२२jitāya ca / / ३ ९/ /
viṣṇave lokakartre ca prajānāṃ pataye namaḥ /
namaḥ saptarṣaye caiva tapyamānāya tāpine //
8.21.
१७ dṛṣṭe
-
gha
.
/ १८ sarvabhūtāya
-
gha
.
?
tṛdvamānāya
-
gha
.
/ २० buddhyāya
-
gha
.
/ २१ duṣṭo
-
gha
.
/ २२ kṣetrajñāya
-
gha
.
brahmaṇyāya२३ ca
- - -
२ ४ tathā durvāsase namaḥ /
śilpine śilpanāthāya viduṣe viśvakarmaṇe
atraye bhṛgave caiva vasiṣṭhāya namostu te /
bhūtāya bhūtanāthāya
- - -
२५ pataye namaḥ
tiṣṭhate dravate caiva gāyate nṛtyatepi ca /
avaśyāyāpyavadhyāya ajarāyāmarāya ca
akṣayāyāpyayāyaiva tathāpratihatāya ca /
anāveśyāya sarveṣāṃ dṛśyādṛśya२६ svarūpiṇe
sūkṣmebhyaścātisūkṣmāya sarveśāya mahātmane /
namaste bhagavan vyakṣa namaste bhagavan śiva
namaste sarvalokeśa namaste lokabhāvana /
na me devādhipatyena brahmatvenāpi vā punaḥ
na viṣṇutvena deveśa na indratvena bhūtapa /
icchāmyahaṃ taveśāna gaṇatvaṃ nityamavyayam //४७/ /
nityaṃ२७ tvāṃ sagaṇaṃ sāmbaṃ prasannaṃ saparicchadam /
draṣṭumicchāmi deveśa eṣa me dīyatāṃ varaḥ
dattvā gatiṃ purā deva tvaṃ vairāvarttanaṃ punaḥ
(?)
/
śaraṇaṃ tvañca२८ me nātha nānyaṃ paśyāmi karhicit
tvayā tyaktasya caivāśu vināśo२९ nātra saṃśayaḥ /
anyāṃ gatiṃ na paśyāmi yosyānyaṃ tentakaṃ३० śubham //
8.21.
anuraktaṃ ca bhaktaṃ ca tvatparaṃ tvadupāśrayam /
pratīccha māṃ sadā deva eṣa me dīyatāṃ varaḥ
sanatkumāra uvāca
ya idaṃ prātarutthāya paṭhedavimanā३१ naraḥ /
sa dehabhedamāsādya nandīśvarasamo bhavet //५२/ /
२३ brahmaṇā
-
gha
.
/ २४ takrāya
(
bhaktāya
?
tarkāya
?) -
gha
.
...
svāṃta
-
gha
.
dṛśyadṛśyāya
-
gha
.
/ २७ tena
-
gha
.
/ २८ tvaṃ ca
-
gha
.
..
śaṃ
-
gha
,
vi / śān
?
yāsyāmyantikaṃ
-
gha
,
/ ३१ laṃ
-
gha
.
yaścemaṃ śṛṇuyānnityaṃ śrāvayedvā dvijātiṣu /
sośvamedhaphalaṃ prāpya rudraloke mahīyate
śrutvā sakṛdapi३२ rhyetaṃ stavaṃ pāpapraṇāśanam /
yatra tatra mṛto३३ vyāsa na durgatimavāpnuyāt //५४/ /
yodhītya nityaṃ stavametamagryaṃ३४ devaṃ sadābhyarcayate yatātmā /
kiṃ tasya yajñairvividhaiśca dānaistīrthaiḥ sutaptaiśca tathā tapobhiḥ /
iti skandapurāṇe ekaviṃśo३५ 'dhyāyaḥ
sanatkumāra uvāca
tatastu devadeveśo bhaktyā paramayā yutam /
aśrupūrṇekṣaṇaṃ dīnaṃ pādayoḥ śirasā natam
karābhyāṃ susukhābhyāṃ taṃ१ saṃgṛhya२ paramāttihā /
utthāpya nayane soma aśrupūrṇe३ mamārja ha४
uvāca५ cainaṃ६ tuṣṭātmā vacasāpyāyayanniva /
nirīkṣya gaṇapān sarvān devyā saha tadā७ prabhuḥ
devadeva uvāca
jāne bhaktiṃ tava mayi jāne cārttiṃ tavā८nagha /
tasya sarvasya śailāde udarka sanniśāmaya //४/ /
amaro jarayā tyakto nityaṃ duḥkhavivarjitaḥ /
akṣayaścāvyayaścaiva९ sapitā sasuhṛjjanaḥ१०
mameṣṭo gaṇapaścaiva madvīryo matparākramaḥ /
iṣṭo mama sadā caiva mama pārśvagatassadā /
३२ śivasya dayitaṃ
-
gha
.
/ ३३ paṭhato mānase
-
gha
.
/ ३४ dagyaṃ
... -
ka
..
śati
(
ta
)
mo
-
ka
. (
gha
)
/ १ tu
-
ka
.
saṃpūjya
-
gha
.
...
rṇo
-
ka
.
/ ४ saḥ
(
tam
?) -
ka
.,
hyamārjata / ५ utthāya
-
ka
.
/ ६ cedaṃ
-
gha
.
/ ७ tayā
-
gha
.
/ ८ tathā
-
ka / ९ ścaiva madvīryo
-
gha
.
.
mattulyo
matparākramaḥ
-
gha
.
madrūpaścaiva bhavitā mahāyogabalānvitaḥ /
ṛddhimaccaiva te dvīpaṃ kṣīrodamamṛtākaram //७/ /
saṃvāsaṃ ca११ prayacchāmi tatra raṃsyasi१२ sarvadā /
kuśeśayamayīṃ mālāmavamucyātmanastataḥ /
ābabandha mahātejā nandine divyarūpiṇīm /
sa tayā mālayā nandī babhau kaṇṭhāvasaktayā /
tryakṣo daśabhujaḥ śrīmān dvitīya iva śaṅkaraḥ /
tato haste१३ samādāya hastena bhagavān haraḥ //
8.22.
१० / /
uvāca brūhi kiṃ१४ tedya dadāni१५ varamuttamam /
āśramaścāyamatyartha tapasā tava bhāvitaḥ
japyeśvara iti khyāto mama guhyo bhaviṣyati /
samantād yojanaṃ kṣetraṃ divyaṃ devagaṇairvṛtam
siddhacāraṇasaṃkīrṇamapsarogaṇasevitam /
siddhikṣetraṃ१६ paraṃ guhyaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ // १३ / /
karmaṇā manasā vācā yatkiñcit kurute naraḥ /
śubhaṃ vāpyaśubhaṃ vātra१७ sarvaṃ bhavitṛ१८ tacchubham /
japyamānaḥ sa१९ tulyo२० vai rudrāṇāṃ tu२१ bhaviṣyati /
yatra tatra mṛtā martyā yāsyanti tvat२२ salokatām / /१ ५/ /
tato jaṭāplutaṃ vāri२३ gṛhītvā hāranirmalam /
uktvā२४ nadī bhavasveti visasarja mahātapāḥ //१
sā tato divyatoyā ca२५ puṇyā maṇijalā śubhā /
haṃsakāraṇḍavākīrṇā cakravākopaśobhitā /
padmotpalavanopetā२६ prārvatata mahānadī /
strīrūpadhāriṇī caiva prāñjaliḥ śirasānatā / /१ ८/ /
११ saṃ
-
gha
.
/ १२ vatsyasi
-
gha
.
/ १३ tata enaṃ
-
dha
.
/ १४ kaṃ
.?
.. .
mi
-
dha
.
/ १६ siddhakṣetraṃ
-
dha
.
/ १७ vāpi
-
gha
.
/ १८ bhavati
-
gha
.
/
१९ tapyamānasya
-
gha
.
/ २० tulyaṃ
-
ka
.
gha
.
/ २१ tad
-
ka
.,
ca
-
gha
.
/ २२ tava
-
ka
,
deva
-
gha
.
/ २३ jaṭāmbū svakare
?
/ २४ śuddhā
-
gha
.
/
२५ tu
-
gha
,
/ २६ dalopetā
-
gha
padmotladalābhākṣī२७ tadā devamupasthitā /
tāmuvāca tato devo२८ nadīṃ svaya२९mupasthitām /
yasmājjaṭodakād devi pravṛttā tvaṃ śubhānane
tasmājjaṭodā nāmnā३१ tvaṃ bhaviṣyasi saridvarā / /
8.22.
/ /
tvayi snānaṃ tu yaḥ kuryācchucciḥ prayatamānasaḥ /
sośvamedhaphalaṃ prāpya rudraloke mahīyate / / २१ / /
sanatkumāra uvāca
tato devyā
- - - -
nandīśvaramatiprabham /
putrasteyamiti procya pādayostaṃ vyanāmayat /
sā tamāghrāya
śirasi pāṇibhyāṃ parimārjatī /
putrapremṇābhyaṣiñcattaṃ srotobhiḥ stanajai
-
stribhiḥ
payasā śaṃkhagaureṇa devī devaṃ nirīkṣatī /
tāni srotāṃsi३४ trīṇyasyāḥ srutānyodhavatī nadī /
nadīṃ trisrotasīṃ३५ puṇyāṃ tatastā३६mavadaddharaḥ /
trisrotasāṃ nadīṃ dṛṣṭvā vṛṣa paramaharṣitaḥ / /२५/ /
nanarda nādāt
tasmācca saridanyā tatobhavat /
yasmād vṛṣabhanādena pravṛttā sā mahānadī /
tasmāḍ ḍhitkirikāntāṃ३९ vai uvāca vṛṣabhadhvajaḥ /
jāmbūnadamayaṃ citraṃ svaṃ devaḥ paramādbhutam / /२७/ /
mukuṭañcābabandhāsya kuṇḍale cāmṛtodbhave /
taṃ tathābhyarcitaṃ vyomni dṛṣṭavā meghaḥ prabhākaraḥ / /२८ / /
devopavāhyaḥ siṣive sanādaḥ sataḍidguṇaḥ /
tasyābhiṣiktasya४० tadā pravṛtte srotasī bhṛśam४१ / /२९/ /
२७ bhāsā
?,
mahā
-
gha
.
/ २८ devī
-
ka / २९ naṃdīśvara
-
gha / ३० bhūtale
-
gha / ३१ devī tasmā
-
jjaṭā nāmnā
-
gha
.
/ ३२ pya
-
ka
.
/ ३३ tanujai
-
gha / ३४ srotāṃsi
-
ka
sāṃ
-
gha
.
/ ३६ tatrasthā
-
gha
.
/ ३७ mavahaddharaḥ
-
ka
.,
magamadvaraḥ
-
gha
,..
rā
-
ka
nādaṃ
-
gha
,
nādā
(
n
)
-
ka / ३९ dikārikāṃ tāṃ
-
gha
.
/ ४० bhiṣaktasya
-
gha
.
/ ४१ srotasāṃ nadīm
-
gha
yasmācca kuṇḍalāt svarṇāt४२ nadyekā saṃpravartata
svarṇodaketi nāmnā tāṃ mahādevobhyabhāṣata / /
8.22.
३० / /
jambūnadamayā४४ dyasmād dvitīyā mukuṭā४५ cchubhāt
prāvartata nadī puṇyā prāha४७ jāmbūnadīti४८ tām४९ //३
etatpañcanadaṃ nām japyeśvarasamīpagam /
vyākhyātaṃ phalametāsāṃ५० jaṭodayā५१ mahātmanā //३ २ / /
tacca५२ pañcanadaṃ divyaṃ devaṃ japyeśvaraṃ ca tam /
trirātropoṣito gatvā snātvābhyarcya ca५३ śūlinam / /३
brāhmaṇām̐starpayitvā ca yatra tatra mṛto naraḥ /
nandīśvarasyānucaraḥ kṣīrodanilayo bhavet
yastu japyeśvare prāṇān५४ parityajati५५ dustyajān /
niyamenānyathā vāpi sa me gaṇapatirbhavet /
nandīśvarasamo nityaṃ śāśvato hya५६ kṣayovyayaḥ /
mama pārśvepyanucaraḥ priyaḥ sanmata eva ca५७ / /३
japyeśvaraṃ paṃcanadaṃ ca tadvai yo mānavobhyetya jahāti deham /
sa me sadā syād gaṇapo variṣṭhastvaṣṭrā samaḥ
kāntavapuśca५९ nityam६० //३७/ /
iti skandapurāṇe dvāviṃśodhyāyaḥ
४२ yasmāt suvarṇānniḥ sṛtya
-
ka
-,
takuṇḍalādeko
-
gha
.
/ ४३ yataḥ sākṣātpravartita//
-
gha / ४४ jāmbūnadamayād gha
?
/ ४५ nmu
..
-
ka
,
ta t mū
.?.. -
gha
.
/ ४६ bhā
(
t
) -
ka / ४७ ūcuḥ
-
ka
.
/
४८ jambū
... -
ka
.
/ ४९ nadīṃ ca tām
-
gha
.
/ ५० meteṣāṃ
-
gha
,
metasya
?
jaṭodayān
-
ka
., ?
jaṭāvana
-
gha
.
/ ५२ tañca
-
gha
.
/ ५३ bhyarcaya
-
ka
.
/ ५४ januḥ
-
gha
.
/ ५५ prāṇān
-
gha
...
thā
-
gha / ५७ tiṣṭhate matpuredāra puradvāri
?)
yāvadābhūtasaṃplavam
-
gha
.
/ ५८ tvaṣṭā
...
-
ka / ५९ kānti
.. -
ka
.
/ ६० yo māṃ naraḥ snāpayati paṃcanadyāṃ jahāti dehaṃ vidhivacca tāsu /
ityuttarārdhatvena dattaḥ pāṭho ghapustake
.. .
śatimo
-
ka
.
sanatkumāra uvāca
bhagavān devadeveśaḥ sarvabhūtapatirharaḥ /
devīmuvāca vāgīśa umāṃ girivarātmajām
devi१ nandīśvaraṃ devamabhiṣekṣyāmi bhūtapam /
gaṇānā२vāhayiṣyāmi kiṃ vā tvaṃ३ manyasevyaye४ /
devyuvāca
saptalokādhipatyaṃ ca gaṇeśānāṃ tathaiva ca /
sarvamarhati deveśa nandī putro mamāgrajaḥ५
sanatkumāra uvāca
tataḥ sa bhagavān devaḥ suraśatruniṣūdanaḥ /
prāṅmukhaḥ sa gaṇeśānāmāhvānamakarottadā६ //४/ /
tatassahasraśastatra gaṇādhyakṣā mudā yutāḥ /
saṃprāptāḥ sarvalokeśāstatkṣaṇācca७ mahāmune८ //५/ /
saṃprāptāḥ sarvalokeśā ye rudrāḥ svargavāsinaḥ /
anye rudravarā vyāsa yeṣāṃ saṃkhyā na vidyate / /६/ /
brahmāṇḍāvaraṇā ye ca ahirbudhnyādayo९ mune /
kapālāṃśiviśokāśca śatanetrāḥ śatānanāḥ१० //७/ /
anantarudrā ye cānye śatavaktrāḥ śatodarāḥ /
sarvataḥ pāṇipādāśca sarvadikṣu samāśritāḥ //८ / /
aṇimādiguṇairyuktā brahmasaṃbhūtihetavaḥ /
saṃprāptāḥ sarvalokeśāstāñchṛṇuṣva११ mahāmune /
tataḥ karālavadano१२ bhṛkuṭībhūṣitānanaḥ
śaṃkhahārāmbugauraśca daṃṣṭrī sragvī trilocanaḥ //
8.23.
१० / /
१ devī
-
ka
nāṃ
-
ka
tra
gha / ४ ume
-
gha / ५ mahā
.. -
ka
.
/
६ ttataḥ
-
gha
.
/ ७ tacchṛṇuṣva
-
ka / ८ mahātmane
-
ka
.
/ ९ ajabradhna
-
gha
.
/ १० sanātanāḥ
-
gha
.
/ ११ ye śṛ
...
-
gha
.
/ १२ daśano
-
gha
.
/ १३ bhrukuṭībhīṣaṇānanaḥ
-
gha
.
jaṭāsahasrordhva१४ śikho१५ jvālākeśo mahāhanuḥ
agnyaṃgārakanetraśca bhujagābaddhamekhalaḥ /
vidyujjihvo mahākāyastathā caivordhvamehanaḥ /
sarpayajñopavītī ca paraśvadhadharastathā / / १
bhujagābaddhamauñjiśca bhujagaireva kaṅkaṇaiḥ /
ninādān saṃsṛjānaśca१७ aśanīpātasannibhān // १३ / /
ḍiṇḍi१८ rityeva vikhyāto gaṇapaḥ samadṛśyata /
ātmanaḥ sadṛśānāñca koṭibhirdaśabhirvṛtaḥ //१ ४/ /
gaṇapānāṃ sureśānāṃ yogināṃ dīptatejasām /
tatoparo mahākeśo mahākāyordhvamehanaḥ // १ ५/ /
tryakṣonalaśataprakhyaḥ aśanīpātanardanaḥ /
nṛtyan gāyam̐śca citrāṇi kurvannāṭyā२० nyanekaśaḥ / / १६ / /
jvaladdaṃṣṭro mahāhāso bṛhatskandhaḥ pinākadhṛk /
koṭibhirdaśabhissārdhaṃ dviguṇābhirmahātmanām / / १७/ /
gaṇānāṃ citrarūpāṇāṃ yugapat saṃpradṛśyata /
siṃhāsyagajakeśāsyai२१ dvīṃpiśārdūlakānanaiḥ
soṣāḍhirnāma२३ gaṇapo vyāsa tatra samāgataḥ / / १८/ /
sanatkumāra uvāca
athānyo vyāsa saṃprāpto yugāntādityasaprabhaḥ /
śatayojanabāhuśca digvāsāścordhvamehanaḥ / / १ ९/ /
atidīrghotimeḍhraśca lambabhrūḥ sthūlanāsikaḥ /
vṛttāsyaśca२४ mahākṣaśca bhṛkuṭīsaṃhatānanaḥ / /
8.23.
/ /
paṃcayojanavistīrṇo dīrgho vai tāvadeva ca /
daṃṣṭrāścatasro vaktreṇa bibhracchaṃkhendupāṇḍarāḥ /
१४ srār
?
dha
-
gha
.
.. .
śirā
ka gha / १६ manā
... -
gha
.
aṭṭahāsānasṛjam̐śca
-
gha
.
/ १८ daṇḍi
-
gha
.
/ १९ gaṇānāṃ ca
-
gha
.
...
ndyā
-
ka
.,
dāna
-
gha
.
...
nāṃ śarabhānāṃ ca
-
gha
.
/ २२ rakṣasām
-
gha
.
/ २३ sasobhīnā
... -
gha
.
...
kṣaśca
-
gha
.
paṃcāgniko२५ rdhvakarṇaśca pāśahasto manojavaḥ
vṛtaḥ koṭiśatenaiva sadṛśānā२७madṛśyata / / २२/ /
bhāra२८bhūtīti vikhyāto mahāyogabalānvitaḥ /
gaṇapo devadevasya samīpaṃ sobhyagacchata / /२३ / /
tataḥ kundenduśaṃkhābhaṃ himarāśyambusannibham /
mṛṇālasphaṭiskābhaṃ ca bhasmakakṣā२९valambanam //२४/ /
gṛhītvā cāśanīhāsaṃ३० tripādaṃ cīravāsasam /
śatodaraṃ३१ triśirasaṃ trinetraṃ cordhvamūrdhajam //२५/ /
jvālāmālogra३२ keśañca vyāghracarmājināmbaram
vāyuvegaṃ mahāhāsaṃ bhujagābaddhamekhalam /
mahoragakṛtāpīḍaṃ śaṃku
-
३४ rdhvamehanam /
bhasmapraharaṇaṃ caiva mahādaṃṣṭraṃ mahāhanum३५ // २७/ /
mahāgaṇapatiṃ vīraṃ jvara ityeva viśrutam /
koṭīśatavṛtaṃ tañca gaṇapaṃ sonvapaśyata //२८/ /
tatoparaḥ saumyarūpo bhasmadigdhāṅga eva ca /
triśūlapāṇidigvāsā mahāyogabalānvitaḥ /
bahuveṣadharaścaiva dhyānayogaparāyaṇaḥ /
somavarṇa iti khyātaḥ koṭīśatavṛtaḥ prabhuḥ / /
8.23.
० / /
tādṛśānāṃ gaṇādhyakṣo devenāhūta āgataḥ /
sahasrajvālabhasmāṃgo mahānetrordhvamehanaḥ / /३
athāparo mahākāyaḥ śūlapāṇirmahābalaḥ /
yugāntānalasaṃkāśaḥ sthiraḥ sthirayaśobalaḥ / /३ २ / /
candramaulirmahākeśaścaturbāhurvilohitaḥ /
ekapādairmahākāyaistryakṣaistaiḥ śūlapāṇibhiḥ / /३
२५ paṃcāṅgi
..
-
ka
,
paṃcajihvo
-
gha
.
/ २६ yaḥ
-
dha
.
sadṛśāṃ sa
-
ca
.
/ २८ tāvad
-
gha
.
/ २९ dharmakarmā gha
.
/ ३० sāśanipāśaṃ
-
gha
.
/ ३१ samodaraṃ
-
gha
.
/
३२ mālyagra
-
gha
.
/ ३३ cinā
.
(
citā
?) -
gha
.
/
३४ karṇo
-
ka
.,
kānto
-
gha
.
..
nanam
-
gha
.
vṛtaḥ koṭīśatenaiva sthāṇustatrābhthavartata /
sa mahāpārṣado rudraḥ३६ sarvāsuranibarhaṇaḥ /
tatoparaḥ paṭṭaseno३७ hrasvapādodaraḥ śuciḥ /
sahasrabāhucaraṇaḥ sahasrākṣaḥ pratāpavān / /३
karāladaśanaścaiva kṛṣṇasarpāmbaracchadaḥ /
tryakṣa३८ ścandrakṛtāpīḍaḥ kaṇṭhamālāvibhūṣitaḥ //३
ugrasena iti khyātaḥ koṭīśatavṛtaḥ sa ca
āgātsamīpaṃ devasya āhūtaḥ svayamīśvaraḥ / /३७/ /
tatoparaḥ samāvede devaṃ candrārdhadhāriṇam /
caturvaktro mahātejāścaturviṃśekṣaṇaḥ prabhuḥ /
sahasrabāhurjvālāsyo mahānetrordhvamehana /
karāladaśana४० ścaiva śaṃkukarṇo४१ mahānakhaḥ
asipāṇirmahātejāḥ śatapādaśśatodaraḥ /
vidyutkeśotihāsaśca tathaivobhayato gatiḥ //
8.23.
/ /
ajaikapāditi khyāto vṛtaḥ koṭiśatena saḥ /
kāñcanopalavṛkṣāḍhyaḥ samegha iva parvataḥ /
sanatkumāra uvāca
āgāttatoparo vyāsa gaṇapaḥ sumahābalaḥ /
sarvato vadanaḥ४२ dhīmān sarvataḥ pāṇipādabhṛt४३ /
hrasvabāhūru४४ pādaśca aśaniṃ dhārayañchubham
śatairvṛta४६śca koṭīnāmaṣṭābhiścātmanaḥ samaiḥ
nikumbha iti vikhyātaḥ śatapādodarānanaḥ /
āgāttatoparaścāpi vidyutkeśo mahābalaḥ //४४/ /
candamālādharo ghoraḥ prahasan४७ pravicālayan
daṇḍadhārī mahāvaktraḥ śaṃkhakundendusaprabhaḥ
३६ raudraḥ
-
gha
.
/ ३७ paṭṭiśeno
-
gha
.
/ ३८ stryakṣa
-
ka
.
/ ३९ prabhuḥ
-
gha
/ ४० vadana
-
gha
.
/ ४१ kāntākarṇo
-
gha
.
/ ४२ varadaḥ
-
gha
.
dhṛk
-
ka
.
/ ४४ bāhuka
-
gha
.
...
bhām
-
gha
.
/ ४६ vṛttyai
-
ka
.
/ ४७ sahasraṃ
-
gha
.
/ ४८ praticārayan
-
gha
.
gaṇakoṭīśatavṛtaḥ paramamparatāpanaḥ /
tatoparaḥ sahasreṇa koṭīnāṃ gaṇapo vṛtaḥ / /४६/ /
sūryamālāsrajaṃ bibhradājagāma mahātapāḥ /
sa sūryāpyāyano nāma devasya paramapriyaḥ / /४७/ /
dhanuṣpāṇirmahātejā viśrutaḥ sa४९ mahādyutiḥ /
tathānyaḥ५० sarpamālaśca५१ cakrābharaṇa eva ca /
cakrāyudho mahātejā hrasvapāda५२ kaṭīkaraḥ
sa nāmnā viśruto loke grahāpyāyana ityuta /
gaṇakoṭiśataiḥ ṣaḍbhirvṛtassamanudhāvata /
śaṃkukarṇobhyayāccaiva gaṇakoṭyā mahābalaḥ //
8.23.
/ /
nandikaścāpi daśabhiḥ piṅgākṣoṣṭābhireva ca /
vināyakaścatuḥṣaṣṭyā kuṣmāṇḍo nāma viśrutaḥ
hiraṇyavarṇaḥ ṣaḍbhiśca ekapādastathaiva ca /
dhūmrakeśo dvādaśabhiḥ patākī daśabhistathā
sahasraghaṃṭoṣṭādaśabhistapaḥ paṃcabhireva ca /
sahasraśīrṣaḥ ṣaḍbhiśca bhavaḥ koṭisamāvṛtaḥ
varo daśabhirabhyāgāt kumbhakarṇastathāṣṭabhiḥ /
viṣvaksenaḥ sahasreṇa anadastu śatena vai
āveśano५४ tathāṣṭābhiḥ saptabhiśca pravartanaḥ
mahāravaḥ sahasreṇa gaṇānāṃ gaṇapo vṛtaḥ //५५/ /
caturmukho dvādaśabhistathā bāhuprahārakaḥ
mahākālaḥ śatenaiva tathāgniśikharo gaṇaḥ
ādityamūrdhā koṭyā ca tathā caiva dhanāvahaḥ /
sannābha५७śca śatenaiva kukkuṭoṣṭābhireva ca / /५७/ /
४९ su
-
gha
.
/ ५० athānyaḥ
-
gha
.
/ ५१ śapamānaśca
-
gha
.
/ ५२ kramupāda
-
gha // ५३ kaṭaḥ
-
ka
,
gha
.
/ ५४ naḥ
?
/ ५५ pratardanaḥ
?
/ ५६ vāhūpakārakaḥ
? -
gha
.
.
ma
-
ka
.
kundaśca pañcadaśabhistathā saṃkoṭakoparaḥ /
amoghabhūtiḥ koṭyā५८ ca tathā caivāghabhūtikaḥ५९ /
ekapādoparaḥ ṣaṣṭyā tathā saptabhirāraṇaḥ
mahābalaśca६१ navabhi६२rapasmāraśca viśrutaḥ
nīlo navatyā deveśaḥ pūrṇabhadrastathaiva ca /
nirṛti६३ ścaiva saptatyā koṭīnāmabhyagāt saha //
8.23.
/ /
koṭīkoṭīsahasrāṇāṃ śatairviṃśatirbhivṛtāḥ /
ītaya६४ statra cājagmurmahāyogabalānvitāḥ //६ १ / /
bhūtāḥ koṭisahasreṇa pramathāḥ koṭibhistrabhiḥ /
vīrabhadraścatuḥṣaṣṭyā vṛṣabhaśca mahābalaḥ
meghaḥ saudāminīmālo६५ navatyā saṃvṛto६६ bhyagāt /
prabhākaraśca viṃśatyā viṭpati
śca mahābalaḥ //६३ / /
giriko६८ meghanādaśca udaro maṇireva ca /
kāṣṭhakarṇaśca divyātmā viśvarūpa६९śca viśrutaḥ / / ६४/ /
śatamanyustathā caiva pañcākṣaścaiva vīryavān /
tālaketuśca७० ṣaṃḍaśca kapālī gajanāśanaḥ७१ //६५/ /
saṃvartakastathā caitrastrailokyadahana७२ stathā /
lokāntakaśca dīptātmā hemakuṇḍala eva ca / /६
mṛtyuścaiva yamaścaiva kālo viṣaharastathā /
śatamāyo mahāmāyaḥ sarvatrāśaraṇa७३ stathā /
ekaśṛṅgo ca vikhyātastathā bhṛṅgiriṭiśca yaḥ /
ete cānye ca gaṇapā guhyā ye ca mahābalāḥ
tatrājagmurmudā yuktāḥ sarve citrāstrayodhinaḥ
gāyantaśca dravantaśca nṛtyantaśca mahābalāḥ / /६९ / /
५८ ṭyo
?
-
gha
.
/ ५९ rauaghabhūtikaḥ
-
gha
,
cānagha
?
.?.
ṇāḥ
-
ka
.
..
raśca
-
gha
.
.
ti
-
ka
.
nivṛtti
-
gha
.
/ ६४ dūtaya
-
gha
.
/ ६५ manīmāno
-
gha
.,
mālā
-
ka
.
/ ६६ saṃbhṛto
-
gha / ६७ vidyuti
-
gha / ६८ viveko
-
gha
.
/ ६९ vilvarūpaṃ
-
ka
.
/ ७० alaketuśca
-
gha
.
/ ७१ kapālajagadāsanaḥ
-
gha
.
/ ७२ sahana
-
gha
.
/ ७३ pūrvanābharaṇa
? -
gha
.
/ ७४ divyāstrayodhinaḥ
-
gha
. .
mukhāḍambaravādyāni vādayantastathaiva ca /
rathairnāgairhayaiścaiva७५ yayurmarkaṭavāhanāḥ७६ / /
8.23.
vyāghrasiṃhaviḍālaiśca sarpaiḥ pakṣibhireva ca /
śvāpadaiśca tathānekai७७ ralpaiśca vividhaiḥ śubhaiḥ / /७१ / /
vimāneṣu tathārūḍhā mānuṣeṣu७८ tathāpare /
puṣpakena vimānena tathā mattadvipena ca / /७२ / /
chaṃdaṃ kṛtvā tathā śaṃ
-
kinnaroragacāraṇaiḥ
(?)
uttamāyudhayuktena haṃsayuktena cāpare / /७३ / /
nānāvimānamārūḍhāḥ koṭiśastatra cāpare /
bherīśṛṃga८० mṛdaṃṅgaiśca paṇavānakagomukhaiḥ / /७४/ /
vāditrairvividhaiścaiva paṭahairekapuṣkaraiḥ
bherīkarkara८२ sannādairāḍambarakaḍiṇḍimaiḥ
'
/
maḍḍūkai
rveṇuvīṇābhirvivṛṣaistuṇavairapi
dardarai८५ stalaghātaiśca८६ kacchapai paṇavairapi
vādyamānairmahāyogā ājagmurdevasaṃsadam /
haṃsajālena divyena padmayoniḥ pitāmahaḥ / /७७ / /
munibhiryogasaṃsiddhairvṛtaḥ sarvaiḥ samantataḥ /
ṛgvedo dakṣiṇe bhāge divyakuṃḍalabhūṣita / /७८/ /
paścime sāmavedaśca nānā
(?)
rūpadharaḥ śubhaḥ /
atharvā cottare caiva vahninetradharaḥ prabhuḥ / /७९ / /
yajurvedastu pūrveṇa vidyudrūpadharastathā /
itihāsapurāṇāni nānārūpadharāṇi ca / /
8.23.
agrato dīpayānena tepi tatra prajagmire /
śivabhakto mahāyogī८७ garuḍastho janārdanaḥ / /८ १ / /
७५ ścaivā
-
ka
.,
ścāpi
-
gha
.
/ ७६ vāyuma
.. -
gha
.
/ ७७ nathīnakai
-
gha / ७८ manuṣyeṣu
-
ka
.
...
ṇāḥ
-
gha /
८० śaṃkha
-
gha
.
/ ८१ puṣpakaiḥ
-
gha / ८२ muraja
-
gha / ८३ maṃḍūkaiḥ
-
gha / ८४ vividhaiḥ paṭahai
. -
gha
.
/ ८५ darśa
?
gha
.
nasanści
? -
ka
gha
.
/ ८७ mahābhogī
-
gha
sarvaiḥ svīyaiḥ parivṛtastatrāgāt pārṣadaiḥ८७ saha /
vṛta ātmasamairdivyairviṣṇurūpadharaiḥ śubhaiḥ / /८२ / /
dṛṣṭvā nārāyaṇaṃ prāptaṃ mahādevobravīdidama /
vācā gaṃbhīrayā śaṃbhustadevaṃ lokabhāvanam / /८३ / /
śṛṇu viṣṇo vaco mahyaṃ tadvakṣyāmi janārdana /
abhiṣekaṃ prayacchasva nandini mama supriye //८४/ /
prahasya śaṃkaraṃ८९ devo bhūyo nārāyaṇobravīt /
yathā vadasi deveśa kariṣyehaṃ vṛṣadhvaja / /८५/ /
devānāmapi devastvaṃ pumān tvaṃ
- -
na saṃśayaḥ /
śakra airāvatārūḍha ājagāma tadantikam / /८६/ /
vasubhirmātaraścaiva thamavaruṇavittapaiḥ /
pṛthagvimānasaṃsthaiśca chādayitvā nabhastalam /
pralayānte ca sṛṣṭau tu yādavāsana
(?)
saṃjñayā /
brahmādirūpaṃ yātemā saṃprāptā gaṇarūpiṇaḥ
(?)
te viśvakarmāṇamamitrahāsāṃ९० viśveśamekākṣaramavyayañca /
sahasranetrapratimātibhāsvarāḥ९१ praṇemuruccairapi cābhineduḥ / /८९/ /
iti skandapurāṇe gaṇapāhvāno nāma trayoviṃśodhyāyaḥ
sanatkumāra uvāca
te gaṇeśā१ mahāsatvāḥ sarvadevaśvareśvaram
praṇamya devadevañca३ idaṃ vacanamabruvan / / १ / /
bhagavan devatārighna devadevāmbikāpate /
kimarthaṃ vayamāhūtā ājñāpaya kṛtaṃ hi tat४ / /२/ /
८८ saraiḥ
-
gha
.
/ ८९ saṃvarā
-
gha / ९० sihā
? -
gha
.
/ ९१ bhāskarā
.
gha /
१ gaṇeśāśca
-
gha
.
/ २ sarve devāsṛreśvarāḥ
-
gha
.
/ ३ de tadevaṃ ca
-
gha
.
/ ४ gahat
? -
gha
.
kiṃ sāgarān śoṣayāma yamaṃ vā rāhu kiṅkaraiḥ /
hanma mṛtyuṃ ca kālaṃ ca५ na bhavatyasya kopyaja
baddhvendraṃ६ saha devaiśca saviṣṇuṃ saha vāyunā /
ānayāma susaṃkruddhā daityān vā saha dānavaiḥ
kasyādya vyasanaṃ ghoraṃ kariṣyāmastavājñayā /
kasya vā७dyotsavaṃ deva sarvakāmasamṛddhimat //५/ /
tāṃstathāvādinaḥ sarvānnamato bhaktavatsalaḥ /
uvāca devaḥ saṃpūjya gaṇān९ gaṇapatirbhavaḥ
devadeva uvāca
śṛṇudhvaṃ yatkṛte yūyamihāhūtā jagaddhitāḥ /
śrutvā ca prayatātmānaḥ kurudhvaṃ tadaśaṅkitāḥ
nandīśvaroyaṃ putro naḥ sarveṣāmīśvareśvarāḥ
priyo११granāyakaścaiva senānīrvaḥ samāhitaḥ
tamimaṃ mama sandeśādyūyaṃ sarvebhisaṃmatāḥ
senānyamabhisiñcadhvaṃ१३ mahāyogapatiṃ patim
adyaprabhṛti yuṣmākamayaṃ nandīśvaraḥ śubhaḥ /
priyo gauravayuktaśca senānīramaraḥ prabhuḥ /
sanatkumāra uvāca
evamukte bhagavatā gaṇapāḥ sarva eva te /
evamastviti saṃmantrya saṃbhārānāharam̐stataḥ //१
tasya rūpāśrayaṃ divyaṃ jāmbūnadamayaṃ śubham /
āsanaṃ merusaṃkāśaṃ manoramamathāharan
śātakumbhamayañcāpi cārucāmīkaraprabham /
muktādāmāvalambaṃ ca maṇiratnāvabhāsitam
५ mṛtyumutāmṛtyunna
-
ka
.
/ ६ mahendra
-
gha
.
/ ७ cā
... -
gha / ८ kāryaṃ
-
ka / ९ sarvān
-
gha
..
ra
-
ka
.
/ ११ yaṃ
-
gha
.
/ १२ tisaṃmatāḥ
-
gha
.
/ १३ senāpatyemisiñcadhvaṃ
-
gha
.
stambhaiśca vaiḍūryamayaiḥ kiṃkiṇījālasaṃvṛtam /
cātūraktakasaṃyuktaṃ१४ maṇḍapaṃ viśvato mukham
kṛtvā cakruśca tanmadhye tadāsanavaraṃ śubham /
tasyāgrataḥ pādapīṭhaṃ nīlaṃ vajrāvabhāsitam
cakruḥ pādapratiṣṭhārthaṃ kalaśau cāsya pārśvagau /
saṃpūṇau१५ paramāmbhobhiraravindāvṛtānanau //१ ६/ /
agratogniṃ samādhāya१६ vṛṣabhañcāpi pārśvataḥ
savatsāṃ surabhiñcāpi tasya pārśvetha dakṣiṇām१८
chatraṃ śataśalākaṃ ca jāmbūnadamayaṃ१९ śubham
śaṃkhahārāmbugaureṇa pṛṣṭhenābhivirājitam
vyajanaṃ candraśubhrañca hemadaṇḍaṃ sucārumat
(?)
/
mālāṃ kuśeśayānāṃ ca bhramarāvalisevitām //१
āninyustatra gaṇapā nandyāvarttām̐śca kāñcanān /
punarvasuñca puṣyañca dvau matsyau varuṇālayau
० / /
svastikaṃ vardhamānaṃ ca śrīvatsaṃ caiva kāñcanam /
kīcakā veṇavaścaiva kanyāścaivābhipūjitāḥ /
airāvataṃ supratīkaṃ gajāvetau ca pūjitau /
dhvajañca pūjitaṃ divyaṃ śaṃkhaṃ caivenduvarcasam / /२२ / /
kalaśānāṃ२१ sahasrañca kāñcanānāṃ suvarcasām /
rājatānāṃ sahasrañca pārthivānāṃ tathaiva ca // २३ / /
tāmrāṇāmatha divyānāṃ sahasramanalatviṣām /
vāsoyugaṃ vṛkṣajaṃ ca virajaḥ sūkṣmameva ca /
mukuṭaṃ kāñcanaṃ caiva sukṛtaṃ viśvakarmaṇā /
kuṇḍale cāmale divye vajrañcaiva varāyudham२२ /
१४ cānu
.. -
ka
,
cātu
- -
ka
-
ṭi
,
cārudaṇḍaiḥ susaṃyuktaṃ
-
gha
.
/ १५ supūṇau
-
gha
.
/ १६ samādāya
-
ka
.
...
vaḥ
-
gha
.
ṇe
gha / १९ jambūnadamayaṃ
-
ka
.
/ २० tataṃ
-
gha
.
/ २१ śalākānāṃ
-
ka
.
...
vākarāyudham
-
ka
.,
parā
-
gha
.
paṭṭiśañca mahaddivyaṃ śūlaṃ cāśanimeva ca /
jāmbūnadamayaṃ२३ sūtraṃ keyūradvayameva ca / /२६ / /
hārañca maṇicitrāṅgaṃ rocanā rucakaṃ२४ tathā /
nalabhā२५ pāriyātraṃ२६ ca varṇaṃ
(?)
kaṅkaṇa२८meva ca / /२७ / /
darbhām̐śca divyān samidha ājyaṃ dhūpamathāpi ca /
samantān२९ ninyuravyagrā gaṇapā devasammatāḥ /
tato diśaḥ samudrā३०śca varuṇa
- - - - -
nabhognirvasavaścaiva
candrādityau grahaissaha /
tārārūpāṇi sarvāṇi nakṣatrāṇi dhruvastathā
rudrā rakṣāṃsi yakṣāśca aśvinau daityadānavāḥ /
० / /
gandharvāpsarasaścaiva nāradaḥ parvatastathā /
pṛthivī ca samudrāśca varṣāṇi girayastathā / /३ १ / /
vṛkṣāśca bīrudhaścaiva oṣadhya३४śca mahābalāḥ /
nadyaḥ sarvāḥ samājagmurvasavaścaiva३५ sarvaśaḥ / /३
lokasya mātaraścaiva pṛthivī svarga eva ca /
bhūtāni prakṛtiścaiva indriyāṇi ca sarvaśaḥ //३
tīrthāni caiva sarvāṇi dānāni vividhāni ca /
ṛco yajūṃṣi sāmāni atharvāṅgirasā api३६ //३४/ /
yajñāśca kratavaścaiva iṣṭayo niyamā३७stathā /
chandāṃsi caiva sarvāṇi३८ piśācā devayonayaḥ / /३
brahmā ca ṛṣayaścaiva viṣṇuḥ sānucarastathā /
prācīṃ pratīcīṃ ye rudrā dakṣiṇāmuttaraṃ tathā / /३
adhaścordhvaṃ ca ye rudrāḥ sādhyāḥ३९ pitara eva ca /
teṣvāgateṣu sarveṣu bhagavān govṛṣadhvajaḥ /
२३ paṭṭa
?
-
ka
.
/ २४ romānāṃ kavacaṃ
-
gha
.
/ २५ jalatāṃ
-
gha
.
/ २६ parihārya
-
gha
.
/ २७ karṣa
-
gha
.
/ २८ kaṅkiṇa
-
ka
.
/ २९ samantrā
(
na
) (
ntrya
?) -
ka
.
/ ३० sapālā
?
/ ३१ varuṇo dhanado yamaḥ
?
/ ३२ vṛkṣāśca vīrūdhaścaiva
-
gha
.
/ ३३ ādityāḥ sarvaśastathā
-
gha
.
/ ३८ vāriṇyauṣadhyo gha
.
/ ३५ parama
-
gha
.
/ ३६ vapi
-
ka
.
gha
.
/ ३७ iṣṭīḥ saniyamā ka
.
/ ३८ ca yathārhāṇi
-
gha
.
/ ३९ ājagmuste
-
gha
.
sarvaṃ kāryavidhiṃ kartumādideśa pitāmaham /
ekaikaṃ kalaśaṃ tatra sarvauṣadhisamanvitam / /३८/ /
kṛtvādbhiḥ pūrayitvā ca kuśeśayayugāvṛtam
jayāñca vijayāñcaiva siṃhīṃ vyāghrīṃ tathaiva ca / / ३ ९/ /
suvarcalāṃ śaṃkhapuṣpīṃ viṣṇukrāntāṃ punarnavām /
kumārīṃ candrakāntāñca mṛtasañjīvanīmapi /
/ /
ādityavarcasaṃ caiva amṛtāṃ śrīniketanām /
tathā kumudvatīṃ caiva prākṣipam̐ste tathauṣadhīm४१ / /४१ / /
pārthiveṣu tadā vyāsa sarveṣveva gaṇeśvarāḥ /
sauvarṇeṣu tu sarveṣu tīrthāni vividhāni ca
dānāni caiva sarvāṇi bhagavān saṃnyaveśayat /
rājateṣu ca kumbheṣu mantrām̐śchandāṃsi caiva ha ///३ / /
kratumatyaśca४२ vividhā iṣṭīḥ kāmyān tathetarān /
audumbareṣu sarveṣu saritaḥ sāgarāṃstathā / /४४/ /
tapāṃsi niyamām̐ścaiva bhagavānabhivinyasan
ekaikaṃ kalaśaṃ tatra abhipūryā४४ bhimantrya ca /
veṣṭayitvā ca sūtreṇa devebhyaḥ pradadau vibhuḥ /
sa jagrāha tadā brahmā ekaṃ kalaśamātmanā
viṣṇave ca dadāvekamekamindrāya dhīmate /
gaṇapebhya४५stathā cānyānṛṣibhyaśca pitāmahaḥ / /४७/ /
tataḥ śreṣṭhāsane४६ tasminnupaveśya mahāmanāḥ /
arcayitvā tu taṃ४७ brahmā svayamevābhyaṣiñcata / /४८/ /
tato viṣṇustataḥ४८ śakra ṛṣayaśca sahāmaraiḥ /
gaṇādhipāśca te sarva४९ abhyaṣiñcanta nandinam /
४० mukhāvṛtam
-
ka
.,
yuto
... -
gha
.
/ ४१ vanauṣadhīḥ
-
gha
.
/ ४२ kratuṃ yajñāṃśca
-
gha
.,
ṛtumatyāśca
-
ka
.
/ ४३ nabhyavinyasat
-
ka
.,
netya
-
gha
.
/ ४४ abhipūjyā
-
gha
.
/ ४५ gaṇasenā
-
ka
.,
gaṇeśebhya
?
/ ४६ śca ṣvā
(
svā
)
sane
-
ka
.
/ ४७ tato
-
ka
,
...
stathā
-
gha
.
/ ४९ sarve te
-
ka
vāsoyugaṃ ca taddivyaṃ५० gandhāndivyām̐stathaiva ca /
keyūre५१ kuṇḍale५२ caiva mukuṭaṃ hārameva ca /
paṭṭiśaṃ śūlavajraṃ ca aśanī
ca dadau svayam /
chatraṃ jagrāha devendro५४ vāyurvyajanameva ca /
ṛṣayastuṣṭuvuścainaṃ५५ pitāmahapurogamāḥ /
viṣṇuruvāca
(?)
namaḥ kuṣmāṇḍarājāya५६ vajrodyatakarāya ca /
śālaṃkāyanapautrāya५७ halamārgotthitāya ca /
śilādasya ca putrāya rudrajapyaparāya५८ ca /
rudrabhaktāya devāya namontarjalaśāyine
gaṇānāṃ pataye caiva bhūtānāṃ pataye namaḥ /
umāputrāya devāya śivalabdhavarāya ca
rudrasya priyaputrāya paṭṭiśāyudhadhāriṇe
namo daṃṣṭrākarālāya lalāṭanayanāya ca
pramathāya६० vareṇyāya६१ īśānāyārpitāya६२ ca /
dvārādhyakṣāya śūrāya rudrāya varadāya ca //५६ / /
namaḥ sarvārthasiddhāya suyaśāṃ६३ pataye namaḥ /
namaḥ pravaramālāya६४ kṣīrodanilayāya ca
mahāgaṇādhipataye mahāyogeśvarāya ca /
diṇḍimuṇḍāya६५ caṇḍāya ekākṣararatāya ca //५८/ /
akṣayāyā६६ vyayāyaiva६७ ajarāyā६८ marāya६९ ca /
paśūnāṃ pataye caiva jetre७० mṛtyostathaiva ca / / ५९/ /
५० tathā divyaṃ
-
gha
raṃ
-
gha
-
la
-
gha/ ५३ masanī
-
gha
--
nī
-
ka/ ५४ caivāsya
-
ka
.
..
va
-
ka
.
/ ५६ pataye
-
gha
/ ५७ gotrāya
-
gha
.
/ ५८ karāya
-
dha
.,
tarāya
-
ka /
५९ grāya vai namaḥ
-
gha / ६० prathamāya
-
ka
.
...
nāṃ
(?)
/ ६२ mitāya
-
dha
.
/
६३ svayaśāṃ
-
gha
,
/ ६४ mānāya
-
gha
.
/ ६५ dāntakṣatāya
-
gha / ६६ akṣarāya
-
gha
.
/ ६७ mṛtāyaiva
-
ka
.
/ ६८ ajayāya
-
ka
.
/ ६९ vyayāya
-
ka
.
/ ७० jaitre
-
ka
.
namaḥ pavanavegāya sarvajñāyājitāya ca /
anekaśirase caiva anekacaraṇāya ca /
० / /
kirīṭine kuṇḍaline mahāparighabāhave /
sarvān७१ devagaṇām̐ścaiva pāhi deva७२ namostu te //६
sanatkumāra uvāca
evaṃ stutvā tato devastasmai vyāsa mahātmane /
prāñjaliḥ prayato bhūtvā jayaśabdaṃ cakāra ha / /६२/ /
tato gaṇā jayetyūcustato devāstato७३ surāḥ /
tataḥ sarvāṇi bhūtāni brahmā śakrastathaiva ca /
tataḥ śaṃkhām̐७४śca bherī७५śca paṭahāḍambarām̐stathā /
vaṃśām̐śca paṇavām̐ścaiva kṛkavān goviṣāṇakān७६ //६४/ /
ḍiṇḍimān veṇukām̐ścaiva mardalām̐ścaiva sarvaśaḥ /
avādayanta gaṇapā harṣayanto mudā yutāḥ // ६५ / /
sanatkumāra uvāca
nandīśvarasya७७ ya imaṃ stavaṃ devābhinirmitam /
paṭheta satataṃ martyaḥ
sa gacchet tatsalokatām७९ / / ६६/ /
namo nandīśvarāyeti kṛtvā yaḥ svapnamācaret /
tasya kuṣmāṇḍarājebhyo na bhayaṃ vidyate kvacit / / ६७/ /
yatrāyaṃ sthāpyate nityaṃ stavaḥ paramapūjitaḥ /
na bhayaṃ tatra bhavati grahebhyo vyāsa sarvadā / / ६ ८/ /
nandīśvaraṃ ye praṇamanti८० martyā nityaṃ prasannendriyaśuddhasatvāḥ /
te devadevasya sahādriputryā८१ iṣṭā variṣṭhāśca gaṇā bhavanti / /६९ / /
iti skandapurāṇe nandīśvarastavabhraturviṃśatitamodhyāyaḥ
७१ devān me gaṇām̐
-
ka
.
/ ७२ ādideva
-
gha
.
/ ७३ tataḥ
-
gha
.
/ ७४ śaṃkhā
-
gha
.
/
७५ bhirya
--
gha
.
/ ७६ viṣāṇikām
-
ka
.,
koviṣāṇikaṃ
-
gha
.
/ ७७ rāya
-
gha / ७८ lokaḥ
-
gha
.
/ ७९ mama salokatām ka
.,
tasya
-
gha
.
pralapanti
-
gha
.,
prajapanti
?
/ ८१ mahā
... -
ka
.
gha
.
sanatkumāra uvāca
tatastatrāgatāndevo१ devatādhipatirbhavaḥ /
marutaḥ prāha saṃpūjya२ kanyārthaṃ sada३ satpatiḥ /
maruto४ ye mahāvegā mahāsatvā mahaujasaḥ /
āmantrya nāmnā tānīśaḥ saśakraḥ५ sapitāmahaḥ६ / / २ / /
yuṣmākaṃ suyaśāṃ kanyāṃ sanasāṃ७ divyarūpiṇīm /
dātumarhatha saṃpūjya८ snuṣā sā nau bhaviṣyati९ / / ३ / /
maruta१० ūcuḥ
tvamasmākaṃ ca tasyāśca११ sarvasya jagatastathā /
prabhaviṣṇustrilokeśa na१२ no yācitumarhasi //४/ /
tvayaiva deyā
grāhyā ca tvanno gatiranuttamā /
mā naḥ parāniveśāna yācanena vibhāvaya /
pitā naḥ kaśyapaḥ śrīmān marīciśca pitāmahaḥ /
pitāmahapitā brahmā tasyāpi tva pitā mahān
sa tvaṃ pitāmahosmākaṃ na parān karttumarhasi / / ६/ /
īśvara uvāca
asmākaṃ na parā yūyaṃ satyaṃ vaḥ paribhāṣitam /
kintu lokahitārthāya munidevaiḥ prabhāṣitam /
adattā na gṛhītavyā kanyā१५ dharmaḥ sanātanaḥ //७/ /
sanatkumāra uvāca
sa evamukto१६ deveśo marudbhirdevasattamaiḥ /
suyaśāṃ marutāṃ kanyāmānayāmāsa१७ tatkṣaṇāta / /८/ /
१ devān
-
ka
.
/ २ saṃkalpya
-
gha
.
/ ३ śarva
-
ka /
४ mā
-
tā
-
gha
.,
itaḥ pūrva devadeva u iti ka
.
pu
.
...
krāna
-
dha
.
...
hāna
? -
gha
? -
gha / ८ tāṃ putrīṃ
-
gha
.
/ ९ mahyaṃ balābalāḥ
-
gha
.
/ १० mārutā
-
gha
.
/
१ / rasyaḥñca
? -
gha
...
tvaṃ
-
gha
-
/ १३ deva
-
gha
.
/ १४ pitāmaha
-
ka / १५ dhanyā
gha
.
/ १६ evamuktotha
-
gha
,..
māsayāmāsa
-
gha
.
svayaṃ hotāsya१८ tatrāsīd brahmā lokapitāmahaḥ /
kaśyapaśca१९ tathodgātā atriḥ sāma२० svayaṃ jagau / / ९/ /
atharvāṅgirasau२१ devau२२ brahmatvamapi cakratuḥ
nāradaḥ parvataścaiva citrasenaśca gāyanaḥ / /
8.25.
१० / /
viśvāvasu ruci२४ ścaiva hāhā hūhūstathaiva ca /
tathā śāliśirā yaśca viśruto gaṇḍamaṇḍakaḥ / / ११ / /
ītiścaivendravāhaśca२५ yajñavāhotha dakṣiṇaḥ /
ete cānye ca gandharvā jagurmadhurakaṇṭhinaḥ / / १ २/ /
urvaśī caiva rambhā ca ghṛtācī pūrvacittyapi
tilottamā ca viśvācī anyāścāpsarasastathā२७ / / १३ / /
anṛtyanta२८ mahābhāgā nṛttaṃ suramanoharam /
-
- - - - - - - - - - - - - - -
/ / १४/ //
/
-
- - - - - - - - - - - - - -
/ / १ ५/ /
sanatkumāra uvāca
sa evamabhavad vyāsa vivāhastasya dhīmataḥ /
nandino gaṇamukhyasya anaupamyo hyaninditaḥ / / १६ / /
tataḥ sa tu kṛtodvāho nandī gatvā mahāmanāḥ /
pādau vavande devasya devyā brahmaṇa eva ca /
śilādasya ca lokeśaḥ śriyā२९ paramamayā yutaḥ / / १७/ /
devadeva uvāca
varaṃ vṛṇīṣva putra tvaṃ snuṣā ceyaṃ tava priyā /
varāna३० dadāmi३१ te vatsa manasā yānabhīpsase३२ / / १८/ /
१८ ca gha / १९ kāśyapaśca
-
ka
.
/ २० sūktaṃ
-
gha
..
mo
-
ka
.
/ २२ devo
-
ka / २३ mabhicakratuḥ
-
gha / २४ tadguruḥ suruci
-
gha
caivendracāpaśca
-
gha / २६ vapurityapi
-
gha
.
.
saḥ śubhā
-
kha
.
...
ttanta
-
ka
.
/ २९ priyā
-
kha
.,
prītyā
-
gha
.
/ ३० varaṃ
-
ka
.
kha
.
...
ni
-
ka
,
/ ३२ anayā saha
(
ma
)
mīpsita
-
kha
.,
mīpsitaṃ
-
gha
.
nandyuvāca
bhagavan yadi tuṣṭosi tvayi bhaktirdṛḍhāstu me /
sadā ca tuṣṭo bhava me sāmbaḥ sahagaṇeśvaraḥ३३ /
pitarañcaiva me deva utpādakamimaṃ prabho /
anugraheṇa yuktena yoktumarhasi kāmada / /
8.25.
० / /
devadeva uvāca
sadāhaṃ tava nandīśa sutuṣṭaḥ३५ sagaṇeśvaraḥ /
pārvatyā sahito dhīmannidañca śṛṇu me vacaḥ
sadeṣṭaśca variṣṭaśca paramaiśvaryasaṃyutaḥ
mahāyogī maheṣvāso mahābalaparākramaḥ
ajayyaścaiva jetā ca pūjyejyaśca sadā bhava /
ahaṃ yatra bhavāṃstatra yatra tvaṃ tatra cāpyaham / /२३ / /
yastvāṃ dveṣṭi sa māṃ dveṣṭi yastvāmanu sa māmanu /
ayañca te pitā putra३७ paramaiśvaryasaṃyutaḥ /
bhaviṣyati gaṇādhyakṣo mahāgaṇapatirmama /
vimānaṃ३८ cāsya३९ vaibhrājaṃ kāmagaṃ sarvakāñcanam / /२५/ /
upetaṃ bhavanairdivyaiḥ४० prayacchāmi janāvṛtam
tenāyaṃ४२ sarvalokeṣu cariṣyati yathepsitam
sthānaṃ śrīparvate४३ cāsya bhaviṣyati supūjitam
bhṛgau tasmim̐śca yaḥ prāṇām̐styakṣyate vai sudhārmikaḥ /
sa kāmacārī vaibhrāje gaṇaposya bhaviṣyati /
sanatkumāra uvāca
tato devī mahābhāgā śailādervarayad४५ varam /
sobravīttvayi bhaktirme sadaivānapagā bhavet / /२८ /
...
raḥ
-
kha
.
dha
.
/ ३४ īśvara u
-
ka / ३५ saṃtuṣṭaḥ
-
gha
.
/ ३६ saṃyataḥ
-
gha
/ ३७ vipraḥ
-
gha
.
/ ३८ parvataṃ
-
ka
.
kha
.
dha
.
/ ३९ cāpi
-
gha
.
/
४० divyaṃ
-
kha
.
/ ४१ jalāvṛtam
-
dha
.
/ ४२ tataśca
-
ka
.
/ ४३ śrīparvataṃ
-
gha
.
/ ४४ prapūjitam
-
gha
.
/ ४५ varadā
-
ka
.,
radadā
-
kha
.,
radada
-
gha
tato marutsutā caiva ubhābhyāmabhi४६ coditā /
varān४७ vṛṇu yatheṣṭaṃ vai tāvidaṃ pratyuvāca ha / /२९/ /
yuvayo४८rastu bhaktirme tathā bharttari caiva hi /
nityaṃ cānapagā syānme dharme ca mati४९ruttamā /
etamicchāmi५० deveśau varaṃ varasahasradau / /
8.25.
३० / /
sanatkumāra uvāca
tatastā eva५१ metatte bhaviteti śucismite /
ūcaturmuditau devau snuṣāntāṃ varavarṇinīm / / ३१ / /
nārāyaṇaṃ samālokya brahmāṇaṃ ca tathā haraḥ /
adyaprabhṛti nandīśo yuvābhyāmādṛtaḥ sadā / /३ २ / /
prabhutvena hi devānāṃ pratīhāratvameṣyati /
yuvayormayi yā bhaktistathā snehotha nandini / / ३३ / /
-
- - - - - - - - - - - - - - - - (?)
/
-
- -- - - - - - - - - --
/ / ३४/ //
evaṃ bhavatu deveśa nātra kāryā vicāraṇā /
gaṇāścāsya tatobhyetya sarve devapriyepsayā५२ / / ३ ५/ /
varaṃ dadurmahāsatvāḥ sa vavre kāñcanaprabhaḥ /
yuṣmāsu mama bhaktiśca aiśvaryañcāpi saṃmatam /
vaṃdyāśca५३ yūyaṃ sarve me priyo yuṣmākameva ca / /३
gaṇā५४ ūcuḥ
bhavān yantā५५numantā ca gatirāgati५६reva ca /
asmākamīśaḥ sarveṣāṃ devānāmapi ceśvaraḥ /
kuṣmāṇḍānāṃ variṣṭhaśca rudrāṇāṃ tvaṃ mahābalaḥ
ītīnāṃ dvārapālaśca pramathānāṃ tathaiva ca / /३
.
pi
-
ka
.
gha
.
/ ४७ varaṃ
-
gha
.
āvayo
-
ka
.
/ ४९ rati
-
gha
.
/ ५० dicchāmi
-
ka
.
kha
.
gha
.
/
५१ veva
-
kha
.
...
vaḥ
-
ka
.
ṭi
.
/ ५३ vaṃdhyā
-
gha
.,
paśyā
-
ka
.,
vandyā / ५४ gaṇapā
-
gha
.
/ ५५ mantā
-
ka
.
/ ५६ rvā gati
-
gha
.
/ ५७ mahāmanāḥ
-
kha
.
mahābalo mahāyogī senānīstvaṃ hi no mataḥ
tvaṃ bhūto bhūtanetā ca nāyakotha५९ vināyakaḥ / / ३९/ /
grahāṇāmadhipaścaiva rudradaṇḍadharastathā
tvamagrayodhī६१ śatrughnastvaṃ vīra६२stvaṃ divaspatiḥ //
8.25.
/ /
mahānubhāvastvañcaiva kṣīrodanilayaśca ha /
japyeśvaraniketaśca japyeśvaravibhāvitaḥ //४१ / /
bhāvanaḥ६३ sarvabhūtānāṃ varado varadācitaḥ
asmākaṃ varadaścaiva bhava bhūteśvara prabho / /४२/ /
sanatkumāra uvāca
sa evaṃ gaṇapaiḥ sarvaiḥ stuto nandīśvaraḥ prabhuḥ
uvāca praṇataḥ sarvān brūta६६ kiṃ karavāṇi vaḥ६७ / /४३ / /
ta evamuktā gaṇapāḥ sarva eva mahābalāḥ /
ūcustaṃ divyabhāvajñā devadevasya sannidhau / /४४/ /
tvamasmākaṃ gaṇādhyakṣaḥ kṛto devena śaṃbhunā /
asmābhiścābhiṣiktastvaṃ nāyako dharmadāyakaḥ६८ //४५/ /
sa tvaṃ śivaśca saumyaśca guṇavānaguṇeṣvapi /
kṣamā६९ śaucadamopeto bhava naḥ priyakṛt sadā /
sanatkumāra uvāca
evamuktastadā sarvān praṇamya bahumānataḥ /
śirasyañjalimādhāya७० gaṇapānastuvattadā / /४७/ /
nandyubāca
namo vaḥ sarvabhūtebhyo namo yogibhya७१ eva ca /
namaścāpyaniketebhyo yogīśebhyo namo namaḥ७२ //४८/ /
५८ no hyanuttamaḥ
-
kha
.
/ ५९ svātmā notha
-
ka / ६० ugradaṇḍadharastathā
-
kha
.
/ ६१ yogī
-
ka
.
/
६२ dhīra
-
ka
.
/ ६३ bhavanaḥ
-
ka / ६४ varadānvitaḥ
-
kha
.,
varadarpitaḥ
-
gha / ६५ ro vibhuḥ
-
kha
.
/ ६६ bhūta
-
kha
.
/ ६७ te
-
ka
.
gha
.
/ ६८ dharmanāyakaḥ
-
gha
.
/ ६९ śama
-
gha
.
mādāya
-
gha
.
/ ७१ yogemya kaḥ
-
gha
.
/ ७२ namastathā
-
ka
namaḥ kāmacarebhyaśca nama ugrebhya eva ca /
mṛtyubhyaśca yamebhyaśca kālebhyaśca namo namaḥ / /४९ / /
namaḥ kāñcanamālebhyaḥ sarvadharmabhya७३ eva ca /
namo vo vadhaḥkṛdbhyaśca७४ avadhyebhyastathaiva ca / /
8.25.
५० / /
namaḥ paramayogibhyo७५ jaṭibhyaśca namo namaḥ /
namo vo dṛśyarūpebhyo vikṛtebhyastathaiva ca / /५ १ / /
namo valkalatrāsobhyaḥ७६ kṛttivāsobhya७७ eva ca /
namaḥ śvetāmbarasragbhyaścitrasragbhyo namo namaḥ / / ५२ / /
dhāvadbhyaśca dravadbhyaśca saṃsthitebhyo namo namaḥ /
namo munibhyo७८ gāyadbhyo japadbhyaśca namo namaḥ / /५३ / /
namaḥ śarabharūpebhyaḥ śatarūpebhya७९ eva ca /
namaḥ parvatarūpebhyo८० vyāghrarūpebhya८१ eva ca / / ५४/ /
namo mārjārarūpebhyaḥ८२ kākolūkebhya८३ eva ca /
namo daivatarūpebhyaḥ८४ pavanebhyastathaiva ca / /५ ५ / /
namognibhyastathādbhyaśca
varuṇebhyastathaiva ca /
namo dhaneśarūpebhyaḥ sarvarūpebhya८६ eva ca / /५६ / /
namaścodaravaktrebhyaḥ
?
sarvavaktrebhya eva ca /
namo vāmanarūpebhya kāmarūpebhya८७ eva ca / / ५७/ /
devāsuramanuṣyāṇāmāpyāyibhyo८८ namo namaḥ /
namo vaḥ sarvadevānāṃ८९ namo vaḥ sarvataḥ śubhāḥ / /५८ / /
grahebhyaśca namo vostu mokṣebhyaśca namastathā /
śubhebhyaśca namo vostu aśubhebhyastathaiva ca /
mama saumyā śivāścaiva bhavantu gaṇanāyakāḥ / /५९/
.
dhamibhya
-
kha
.
vadhakebhya
-- -
kha / ७५ yogebhyo
-
ka
.
..
sebhyaḥ
-
ka
.
kha
.
/ ७७ kṛttivāsebhya
-
ka kha
.
/ ७८ yakṣebhyo
-
kha / ७९ sarvarūpebhya
-
gha
.
...
vāsebhyo
-
gha
.
..
siṃhebhya
-
ka
-,..
saghebhya
-
gha
.
..
rūpibhya
-
gha
/ ८३ kākakokebhya
-
kha
.,
bakarūpibhya
-
gha
.
/ ८४ devatarūpebhyaḥ
-
ka
.
..
pebhyo
-
kha
.,...
digbhya
-
gha
.?.
rūpibhya
-
kha
.
/ ८७ vāmarūpebhya
-
kha
.
.?
mupāyibhyo
-
gha
.
...
bhūtānāṃ
-
kha
.
iti stutā gaṇapatayo mahābalāḥ
śubhairvacobhiḥ suraśatrunāśanāḥ /
diśantu me sukhamatulaṃ sukhapradā
balañca vīryaṃ sthiratāñca saṃyuge / /
8.25.
६० / /
tapo९० kṣayaṃ sthānamathātulāṃ gatiṃ
yaśastathā bahu dharmanityatām
diśantu sarvaṃ manasepsitañca me
sureśvarāḥ puṣṭimanuttamāṃ tathā /
sanatkumāra uvāca
imau९२ nandigaṇendrāṇāṃ stavau yodhyeti nityaśaḥ /
sośvamedhāvabhṛthavān९३ sarvapāpaiḥ pramucyate
sandhyāyāmaparasyāntu९४ japan pāpaṃ divākṛtam /
pūrvasyām̐९५ ca japam̐ścāpi९६ sarvaṃ rātrikṛtaṃ kṣipet९७
sanatkumāra uvāca
tataste gaṇapāḥ sarve saṃstutāstena dhīmatā /
visṛṣṭāśca९८ tadā
jagmuḥ praṇipatya vṛṣadhvajam१०० //६४/ /
devāśca sarvalokāśca tato devaḥ१०१ svayaṃ bhavaḥ
sṛṣṭvā१०३ nandīśvaragṛhaṃ१०४ pradāya ca mahāmanāḥ१०५
īpsitaṃ saha devyā vai jagāma sthānamavyayam /
ya idaṃ१०६ nandino janma varadānaṃ tathaiva ca
abhiṣekaṃ vivāhaśca paṭhed vā śrāvayīta vā /
brāhmaṇaḥ sa mṛto yāti nandīśvarasalokatām / /६
९० mama
(
/
)..? -
dha
.
vittasaṃcaye
-
gha
.
/ ९२ namo
-
kha
...
vat
-
ka
.
kha
.,...
bhṛthaṃ ca
-
dha
.
/ ९४ rātryāṃ tu
-
ka / ९५ pūrvasadhyāṃ
-
ka
.
/ ९६ santyajedvāpi
-
kha gha
.
/ ९७ japan
.
kha
,
gha
.
/ ९८ nisṛṣṭāśca
-
ka
.
/ ९९ tathā
-
kha /
१०० ca saṃdhitam
-
gha
.
/ १०१ devāḥ
-
gha
.
/ १०२ bhuvaḥ
-
gha
.,
prabhuḥ
-
kha
.
/ १०३ stutvā
-
gha
.
/ १०४ nandīśvaraṃ gṛhya
-
kha
.
...
tmanā
-
ka
.
kha
.
/ १०६ imaṃ
-
ka
.
kha
.
yo niyatastu paṭhet prayatātmā sarvamidaṃ१०७ praṇato bhavabhaktyā /
sopi gataḥ paralokavicārī nandisamonucaro hi
- - -
१०८ /
iti skandapurāṇe nandikeśvaramahābhāgyaṃ nāma paṃcaviṃśatitamodhyāyaḥ
sanatkumāra uvāca
evaṃ nandīśvaro vyāsa utpannonucaraśca ha /
abhavad devadevasya senāpatyebhiṣecitaḥ
vyāsa uvāca
devyā sahātha bhagavānāsīnastatra kāmadaḥ /
akarot kiṃ mahādeva etadicchāmi veditum
sanatkumāra uvāca
bhagavān himavacchṛṅge śarvo devyāḥ priyepsayā /
gaṇeśairvividhākārairhāsaṃ sañjanayanmuhuḥ //३ / /
devīṃ bālendutilako rāmayañca rarāma ca /
mahānubhāvaiḥ sarvajñaiḥ kāmarūpadharaiḥ śubhaiḥ / /४/ /
atha devyāsasādaikā१ mātaraṃ parameśvarī /
āsīnāṃ kāñcane śubhre svāda२sane paramārcite //५/ /
sātha३ dṛṣṭavā satīṃ devīmāgatāṃ४ śubharūpiṇīm
āsanena mahārheṇa sambhāvaya६ daninditām
āsīnāṃ tāṃ ca७ sovāca menā himavataḥ priyā /
cirasyāgamanaṃ hyadya८ tava९ putri śubhekṣaṇe //७/ /
daridrakrīḍanaistedya१० bhartā११ krīḍati१२ saṃgataḥ
ye daridrā bhavanti sma tathaiva ca nirāśrayāḥ /
ume ta evaṃ krīḍanti yathā tava patiḥ śubhe
...
bhaṃ
-
ka
.
kha
.
gha
.
/ १०८ mama syāt
-
ka
.
kha
.
gha
.
/
१ devī gatā tatra
-
gha
.
/ २ vā
-
gha
.
/ ३ atha
-
ka / ४ tato de vīmā
?
tatā
-
gha
.
/ ५ tu
surūpiṇīm
-
kha
.,
tatra
-
gha
.
/ ६ sampāyaya
-
ka
.
kha
.,
samghāda
-
gha
.
/ ७ tu
-
gha
.
kṛtyaṃ
-
gha
.
/ ९ kṛtaṃ
(?)
/ १० stvaṃ hi
-
kha
.
gha
.
/ ११ bhartrā
-
ka
. (
gha
)
..
si
-
ka
.
kha
.
gha
.
. .
tā
-
ka
.
kha
.
gha
.
sanatkumāra uvāca
saivamuktā tu mātrātha nātihṛṣṭamanā१४ bhavat /
mahatyā kṣamayā yuktā१५ na kiñcittāmuvāca ha
visṛṣṭā sā tadā१६ mātrā gatvā devamuvāca ha /
bhagavandevadeveśa neha१७ vatsyāmi bhūdhare
anyaṃ vṛṇu mamāvāsaṃ bhuvaneśa mahādyute //
8.26.
devadeva uvāca
sadā tvamucyamānā vai mayā vāsārtha१९ mīśvari
anyatra२१ rocitavatī nāvāsaṃ devi२२ karhicit
idānīṃ svayameva tvaṃ vāsamanyatra śobhane /
kasmānmṛgayase devi brūhi tanme śucismite
devyuvāca
gṛhaṃ gatāhaṃ deveśa pituradya mahātmanaḥ /
dṛṣṭā२३ ca me tatra mātā vijane lokabhāvanī२४
āsanādibhirabhyarcya sā māmevamabhāṣata /
ume tava sadā bhartā daridrakrīḍanaiḥ śubhe२५
krīḍate na hi२६ devānāṃ krīḍā bhavati tādṛśī /
yatkila tvaṃ mahādeva gaṇaistai२७rvividhaiḥ śubhaiḥ /
ramase tadaniṣṭaṃ hi mama māturvṛṣadhvaja
sanatkumāra uvāca
tato devaḥ prahasyāha devīṃ hāsayituṃ२८ prabhuḥ /
evametanna sandehaḥ kasmānmanyurabhūttava/
kṛttivāsā hyavāsā vā śmaśānanilayaśca ha /
aniketo hyaraṇyeṣu parvatānāṃ guhāsu ca
१४ naiva draṣṭumanā
-
gha
.
/ १५ muktā
-
ka
.
/ १६ tathā
-
kha / १७ nahi
-
ka / १८ bhūtale
-
kha
.
/ १९ vāsārdha
-
ka
.
...
rī
-
ka
.
...
nna
-
gha
.
vāsadevīti
-
gha
.
.
ṣṭyā
-
ka kha gha
...
vinī
-
ka
.,
vana
-
gha
.
/ २५ śubhaiḥ
-
ka
.
kha
.
gha
.
/
२६ nanu
-
gha
.
/ २७ gaṇeśai
-
ka
.
/ २८ hāya yitu
? -
ka
.
vicarāmi gaṇairnagnairvṛtombhojavilocane /
mā krudho devi mātustvaṃ tathyaṃ mātāvadattava /
nahi mātṛsamo bandhurjantūnāmasti śobhane / / १८/ /
devyuvāca
na mesti bandhubhiḥ kiñcit२९ kṛtyaṃ३० suravareśvara /
tathā kuru mahādeva yathānyatra vasāmahe३१ / / १ ९/ /
sanatkumāra uvāca
sa evamukto deveśo devyā deveśvaraḥ prabhuḥ /
pārśvasthaṃ gaṇapaṃ prāha nikumbhaṃ nāma viśrutam //
8.26.
० / /
gaṇeśvara nikumbha tvaṃ gatvā vārāṇasīṃ śubhām /
śūnyā३२ kuru mahābāho upāyenaiva mā balāt
tatra rājā nivasati३३ divodāsaḥ pratāpavān /
dhārmiko mama bhaktaśca mahāyogī mahābalaḥ / / २२ / /
sarvaṃ३४ tathā gataḥ kuryā yathā३५ smai nāparādhyase
tasyaiva cāparādhena śūnyāṃ३७ vārāṇasīṃ३८ kuru३९ // २३ / /
sanatkumāra uvāca
sa evamuktastejasvī nikumbho gaṇasattama
uvāca devaṃ४१ praṇataḥ prāñjalirhaṣitānanaḥ४२ / / २४/ /
tathā kariṣye deveśa yathā sa hi narādhipaḥ /
bhaviṣyatyaparādhīśa४३ tvaṃ ca tuṣṭo bhaviṣyasi /
śūnyā vārāṇasī caiva bhaviṣyati na saṃśayaḥ //२५/ /
sanatkumāra uvāca
evamuktvā nikumbhosau praṇamya śirasā haram /
jagāma puṇyāṃ lokeṣu purīṃ vārāṇasīṃ prabhuḥ / / २६/ /
२९ kāryaṃ
-
gha / ३० kiṃcit
-
gha
...
myaham
-
gha / ३२ śūnyaṃ
-
ka
.,
kha
,
śrutvā
-
gha
.
/ ३३ te
-
kha
.
/ ३४ tvaṃ
-
gha
.
. ..
dyathā
-
ka
.
kha
.
gha
.
.
dhase
-
gha
.
śūnyā
-
kha
.
.
sīṃ
-
gha
.
bhavet
-
kha
.
/ ४० saptama
-
tatra / ४१ cedaṃ ca
-
gha
.??
īṣita nana
-
ka / ४३ ca
-
ka
.
tatrāsau darśanaṃ svapne nāpitāya dadau gaṇaḥ /
maṃḍūkākṣāya४४ rūpaṃ ca svaṃ tasyādarśayattadā
nikumbhauvāca
maṇḍūkākṣa nikumbhohaṃ gaṇapaḥ śokanāśanaḥ
tavānugrahakṛt prāpto yad bravīmi kuruṣva tat
divodāsagṛhadvāri kuruṣva tvaṃ mamālayam /
sthāpayasva ca tatrārcā madrūpasadṛśīṃ śubhām
vittaṃ ca te pradāsyāmi putrān saubhāgyameva ca /
priyatvaṃ caiva sarvatra gatiṃ cānuttamāṃ punaḥ //
8.26.
sanatkumāra uvāca
evamukto nikumbhena nāpito nṛpatiṃ tadā /
gatvāvadad divodāsamindra४६ vaivasvatopamam
nāpita uvāca
svāmin tava gṛhadvāri kariṣye gaṇapālayam /
sthāpayiṣye gaṇeśañca tanmenujñātumarhasi४७ //३२/ /
tatheti sopyanujñāta४८ścakre tatra४९ tadālayam
pratyasthāpayadarcāñca yādṛśaṃ५१ dṛṣṭavānasau //३३ / /
tasya pūjāṃ ca mahatīṃ prāvarttayata५२ śobhanām
gaṇeśasya mahāsatvaḥ sa ca tāṃ pratyagṛhṇata //३४/ /
sanatkumāra uvāca
sa tasmai karmaṇā tena vittaṃ yadyatsamīhitam /
paśūm̐ścaiva hi putrāṃśca saubhāgyaṃ cādadat prabhuḥ५४
tasya tāṃ vṛddhi५५ matulāṃ nāpitasyābhivīkṣya tu /
ārirādhayiṣurlokastasya pūjāṃ५६ cakāra ha
...
rapyāya
-
ka kha gha
.
/
४५ śakanāśanaḥ
-
ka
.
.
mindraṃ
(
daṃ
) -
ka
.
/ ४७ tanme jñātumihārhasi
-
gha
.
/ ४८ ta
(
sa
?)
manujñāta
-
kha
.
/ ४९ te ca
-
gha
.
/ ५० tamālayam
-
gha
.
...
śī
-
ka
.
gha
.
prāvartata
-
kha / ५३ suśo
... -
kha
.
/ ५४ hiraṇyañca putrān saubhāgyameva ca
-
kha
.
/ ५५ vṛtti
-
kha
.
/
५६ pūjāṃ tasya
-
gha
.
cakru ryātrāstathā kecidupavāsān tathāpare /
homaṃ japyaṃ५७ tathaivānye pūjāṃ cānye५८ varārthinaḥ / /३७/ /
upahārām̐stathaivānye gītaṃ५९ nṛttaṃ tathāpare /
tebhyastathābhyupetebhyo nikumbhaḥ sa mahāyaśāḥ //३८/ /
dadau sarvānabhiprāyān ye ye teṣāmabhīpsitāḥ
evaṃ taṃ kāmadaṃ jñātvā divodāso nṛpastadā /
uvāca mahiṣīṃ vyāsa kadācit putralipsayā
devi sarvānabhiprāyān janebhyoyaṃ prayacchati / /
8.26.
/ /
gaṇeśvaraṃ tvamapyenamapatyārthaṃ prasādaya /
saiva६२muktā६३ tadā gatvā gaṇeśaṃ prāpya śobhanā //४१ / /
uvāca bhagavan deva anapatyāhamīśvara /
upavāsaṃ kariṣyāmi tava devābhirādhane६४ / /४२/ /
tāvanna bhokṣye yāvanme varo dattastvayā prabho /
jāte ca putre dāsyāmi śatānāṃ daśatīrdaśa
tvāmuddiśya dvijātibhyo godhenūnāṃ gaṇeśvara /
tathā६५ ghaṭasahassreṇa dadhnaścaiva ghṛtasya ca /
kṣīrasya paṃcagavyasya kariṣye snapanaṃ ca te
brāhmaṇānāṃ sahasrāṇāṃ śataṃ cāpi supūjitam /
purastād bhojayiṣye te putre jāte na saṃśayaḥ /
bahūn dāsyati rājā ca६६ grāmān dāsī६७stathaiva ca /
sadā satrañca pūjāṃ ca kariṣyati tava prabho /
sanatkumāra uvāca
sā tamuktvā tathā vyāsa tasthau niyamamāsthitā /
sopavāsā tadā६८ pūjāṃ mahatīṃ tasya kurvatī //४७/ /
५७ jāpyaṃ
-
kha
.
/ ५८ pūjāścānye
-
ka
.
...
ta
-
ka
.
kha
.
..
tān
-
ka
.
..
kāmyayā
-
gha
.
saibaṃ buddhā
-
gha
.
...
ktvā
-
ka kha / ६४ tavārādhanasuvratā
-
kha
.
/ ६५ tadā
-
ka
.
/ ६६ na
(
e
) -
kha
.
/ ६७ dāsya
-
ka
.
kha
.
.
tathā
-
gha
.
tāṃ tathā tiṣṭhatīṃ devaḥ provāca sa gaṇeśvaraḥ /
uttiṣṭha nāsti te putro mā khedaṃ tvaṃ vṛthā kṛthāḥ
evaṃ tena gaṇeśena nikumbhena mahātmanā /
asakṛt procyamānā sā niyamād virarāma ha / /४९ / /
tato narādhipaṃ devī provāca vimanā६९ tadā /
āryaputra na me putraṃ gaṇaposau prayacchati /
bravīti nāsti te putro mā vṛthā niyamaṃ kṛthāḥ //
8.26.
sanatkumāra uvāca
evaṃ mahiṣyā sa proktaḥ svayameva narādhipaḥ /
sadā saniyama७० stasthau gaṇeśasyāgrato nṛpaḥ७१ / /५
tamapyuvāca nṛpatiṃ nikumbho niyamasthitam /
mā sthā७२ vṛtheha nṛpate na te putraṃ dadāmyaham /
evamuktaḥ sa rājendro nikumbhena mahābalaḥ /
krodharaktekṣaṇaḥ prāha tamutthāya gaṇeśvaram // ५३ / /
rājovāca
gaṇo vā tvaṃ piśāco vā bhūto vā rākṣasopi vā /
kṛtaghnastvaṃ na sandeho na tvaṃ pūjāmihārhasi / /५४/ /
mama caiva gṛhadvāri pauraiścaiva samarcitaḥ
viṣaye mama vāsī ca७४ na ca७५ putraṃ prayacchasi / / ५५ / /
pūjārho na bhavām̐stasmānmatto daṇḍaṃ tvamarhasi /
nṛśaṃsaścāvaliptaśca niṣṭhuro matsarānvitaḥ / /५६/ /
sanatkumāra uvāca
tatosya bhedayāmāsa nilayaṃ gajayūthapaiḥ /
sthaṇḍilaṃ ca babhañjāśu७६ dadāhārcāṃ७७ ca suprabhām७८ / /५७/ /
६९ vimalā
-
gha
.
/ ७० niyamavān
-
gha
.
/ ७१ sthitaḥ
-
kha
.
/ ७२ tvaṃ
-
gha
,
vṛthā niyamaṃ kāvī
(
rṣīḥ
) -
kha
.
/ ७३ samarthitaḥ
-
kha
.
/ ७४ tvaṃ
-
gha
.
/ ७५ me
-
kha
.
/ ७६ cakārāśu
-
ka
,
gha
. (
cakartā
?)
७७ gṛhamarcā
-
kha
.,
tadā śau
(
so
)
rcā
-
gha / ७८ tvaprabhām
-
gha
.,
suprabham
-
kha
.
nikumbhopi kṛtārthaḥ sannākāśe saṃsthitaḥ prabhuḥ /
uvāca taṃ७९ divodāsaṃ pradahanniva८० tejasā / /५८ / /
yatheṣṭaṃ saṃprayacchanti devā varamabhīpsitam /
na datto yadyasau kopaḥ kastatra bhavatobhavat८१ /
yasmānmamālayo bhagnastvayā nirapakāriṇaḥ
tasmād varṣasahasraṃ८३ te purī śūnyā bhaviṣyati //
8.26.
sanatkumāra uvāca
sa evamuktvā rājānaṃ nikumbhaḥ paramātmavān
deveśāya nivedyaivaṃ८५ tasthau pārśvagataḥ prabhoḥ //६ १ / /
rājāpi
tasya vākyena tathyenārthena caiva hi /
vrīḍā parāṃ samāsādya८६ gṛhānabhyagamat८७ tadā //६
atha sā tena śāpena purī vārāṇasī tadā /
śūnyā samabhavat kṣipraṃ viśuddhā mṛgasevitā
tāṃ tu śūnyāṃ sa vijñāya devyā saha pinākadhṛk /
sagaṇo nandinā sārdhamājagāma८८ mahādyutiḥ / /६४/ /
sa
tatra८९ mānasaṃ divyaṃ vimānaṃ sūryavarcasam /
anaupamyaguṇaṃ devo manasaiva vinirmame९० / /६५ / /
sanatkumāra uvāca
na me prabhavati prajñā kṛtsnaśastannirūpaṇe /
etāvacchakyate vaktumanaupamyaguṇaṃ hi tat / / ६ ६/ /
devodyānāni ramyāṇi९१ nandanādyāni yāni tu /
tebhyaḥ śreṣṭhatamaṃ
śrīmadudyānamasṛjat९३ prabhuḥ /
७९ ca
-
gha / ८० prahasanniva
-
gha
.
/ ८१ bhavet
-
gha / ८२ nirayakāriṇaḥ gha
,
menaparādhinaḥ
kha
...
sahasrāṃ
-
ka
.
...
nām
-
kha
.
..
va
-
gha
.
/ ८६ samabhavat
-
kha
.,..
manubhavan
?
/ ८७ vyagamat
-
gha
., ...
gamuttamam
-
ka
,
gamacca tān
-
ka
.
ṭi
.
/ ८८ sārdha jagāma sa
-
ka
.
/ ८९ tadā
-
gha
.
...
vābhinirmame
-
ka
.,...
nirmime
-
ka ravra
.
...
ni
-
ka
.
/ ९२ śreṣṭhataraṃ
-
kha
.
/ ९३ śīmānudyānamasṛjat
-
ka
tasmin vimāne girirājaputrī sarvarddhiyukte vacasāmagamye /
reme navendīvaraphullanetrā devī na sasmāra vacaḥ svamātuḥ / / ६८ / /
iti
skandapurāṇe vārāṇasīśūnyakaraṇaṃ nāma ṣaḍviṃśodhyāyaḥ
sanatkumāra uvāca
atha tasmin sukhāsīnau śailajāvṛṣabhadhvajau
āsane kāñcane divye nānāratnopaśobhite / / १ / /
athācalasutā devī sukhāsīnā vibhāvarī /
sarvalokapatiṃ prāha girīndratanayā patim / /२/ /
bhagavan devatārighna candrāvayavabhūṣaṇa /
kathayaitanmama vibho yattvāṃ pṛcchāmi mānada /
kiṃ phalaṃ tava deveśa labhante bhaktavatsala
bhaktā ye phalamuddiśya३ kurvate४ tanna
?
kiñcana
sanatkumāra uvāca
sa evamumayā proktaḥ śūlapāṇirvṛṣadhvajaḥ /
avocat sarvamavyagro devadevaḥ śubhāśubham //५/ /
vyāsa uvāca
kintat sa bhagavān devaḥ prīyamāṇo mahātapāḥ /
praṇayāt sa tathā५ devyā pṛṣṭo kathayadavyayaḥ
sanatkumāra uvāca
mayāpyetat purā vyāsa pṛṣṭo nandīśvaraḥ prabhuḥ /
yathoktavān mayi brahman tathā tatkathayāmi te / /७ / /
१ śailātmajāvṛṣadhvajau
-
ka
.,
śailajāsavṛṣa
-
kha / २ bhaktivatsala
-
kha
,..
vatsalā
-
gha
.,...
lāḥ
-
ka
.
kha
.
/ ३ phalamaddiśya
-
gha
.
/ ४ kurvīta
-
gha
/ ५ tadā
-
kha
.
gaṇeśāna६ patiṃ śūraṃ sūryāyutasamaprabham
apṛcchamahamavyagro८ nandīśvaramatidyutim९ /
īśena yat purā devyāḥ kathitaṃ gaṇasattama
tanme brūhi yathātattvaṃ paraṃ kautūhalaṃ hi me //९/ /
nandyuvāca
śrūyatāmabhidhāsyāmi pṛcchataste mahāmune /
devadevena pārvatyā yat purābhihitaṃ१२ hi tat / /
8.27.
१० / /
devadeva१३ uvāca
śrūyatāmabhidhāsyāmi yanmāṃ pṛcchasi suvrate /
hitāya devi bhaktānāṃ pṛṣṭastat१४ kathayāmi te१५ / / ११ / /
prasādaṃ yastu me devi śubhraṃ१६ kuryādanindite /
vidadhāmyarjunaṃ१७ tasya gṛhaṃ śivapurekṣayam /
vidhānena yathoktena liṅgaṃ me sthāpayecca१८ yaḥ /
mayā sahāsau carati१९ nityamaṣṭaguṇānvitaḥ / /१ ३ / /
kāñcanaṃ truṭimātraṃ vā yo dadyād bahu vā mama
tasya haimavate२१ śṛṅge dadāmi२२ gṛhamuttamam /
yo me gāṃ vā२३ hiraṇyaṃ vā dadyādavimanāḥ priye /
lokān dadāmyahaṃ२४ tasmai sarvakāmasamanvitān // १ ५/ /
vṛṣabhaṃ yaḥ prayacchenme śvetaṃ२५ nīlamathāpi vā /
sa kulānāmubhayata२६stārayedekaviṃśatim / / १ ६/ /
gocarmadvayasāṃ vāpi yo२७ me dadyādvasundharām /
sa me puraṃ२८ samāsādya gaṇeśaiḥ saha modate /
६ mahābhāga
-
kha
.
...
prabhaḥ
-
kha / ८ mahadavyagro
-
ka
.
/ ९ mahādyutim
-
kha / १० puṇya ni
...
ca
-
kha
.
nandīśvara u
-
khe
.
/ १२ vihitaṃ
-
gha
.,
kathitaṃ
-
kha
.
/ १३ deva u
-
kha
.
...
ste
-
ka
.
gha
.
..
myahaṃ
-
gha
.
/ १६ divyaṃ
-
gha
.
/ १७ nyakṣayaṃ lokaṃ
-
ka
.
...
ttu
-
gha
.
/ १९ carate ca mayā sārdhaṃ
-
kha
...
dapi vā bahu
-
kha
.,
bahudhā
-
gha
..
taḥ
-
ka
.
. .
dāni
-
ka
.
kha
.
/ २३ tu
-
gha
,
gāstu
-
ka
.
kha
.,
vāstu
?
..
nyahaṃ
-
ka
.
kha
.,
dāsyāmyahaṃ
-
gha
.
...
ta
-
kha
.
dha
.,
prayaccheta
-
kha
.
/ २६ maṃṅgalānāmubhayata
-
gha
.
/ २७ dvayamātraṃ yaṃ kaścidyo
-
kha
.
/ २८ some
-
ka
.,
someśvaraṃ
-
gha
.
yo me puṇyaphalaṃ२९ dadyādātmanā pūrvamarjitam
sonanta३१ phalamāpnoti modate३२ ca triviṣṭape /
yonuyānaṃ३३ caturdaśyāṃ kṛṣṇāyāṃ३४ kurute mama /
rathena vṛṣayuktena mama loke sa modate / / १
mahimānopacāraiśca yo māṃ japyaiśca pūjayet /
dadāmi
brahmaṇo loke३६ vāsaṃ tasya supūjitam //
8.27.
/ /
manasā cintayed yaśca३७ pūjayeyamahaṃ haram /
aśakto nāsti ca३८ dravyaṃ yasya nityaṃ sumadhyame / /२ १ / /
sa tayā śraddhayā pūto vimuktaḥ sarvapātakaiḥ /
mama lokamavāpnoti bhinne३९ dehe na saṃśaya
.
// २२ / /
snāto४० yaḥ pūrvasaṃdhyāyāṃ sadā māmabhigacchati
sa mitraṃ yakṣarājasya yakṣo bhavati vīryavān / /२ ३ / /
saṃmārjanaṃ paṃcaśataṃ sahasramupalepanam /
gandhāśca daśasāhasrā anantaṃ४२ cārcanaṃ smṛtam / / २४ / /
abhyaṅgoṣṭaśataṃ caiva snapanaṃ triśataṃ bhavet /
gandhodakaṃ paṃcaśataṃ pañcagavyaṃ tathaiva ca / / २५ / /
kṣīraṃ pañcaguṇaṃ devi tasmād bhūyaśca४३ kāpilam /
tasmācca sarpiṣā snānaṃ bhūyaḥ paṃcaguṇaṃ tathā / /२ ६ / /
kṣamāmi devi cāsyāhamaparādhān bahūnapi /
bhasmābhiṣekamānantyaṃ४४ guhyaṃ caiva mama priye४५
agururdaśasāhasraṃ ṣaṭ४६ sāhasraṃ tu candanam /
caturdaśasahasrāṇi dhūpaḥ kālāgaroḥ smṛtaḥ / / २८/ /
akṣayā४७staṇḍulayavāḥ śālayo dviśatāḥ smṛtāḥ /
ānantyo gugguluścaiva sahājyena४८ sudhūpitaḥ४९ // २९/ /
२९ puṣpa
-
gha / ३० puṇyamarjitam kha
,
pūrṇamā
?..
-
ka gha
.
/ ३१ stva
? -
ka
/ kha/ ३२ pūjyate kha
,
gha/ ३३ yonnapānaṃ
-
gha / ३४ kṛ raṇāya
?
-
ka kha / ३५ ' me
? -
ka gha / ३६ lokeṣu
-
kha
.
/ ३७ nityaṃ
-
kha
.
/ ३८ me
-
kha
.
..
nna
. -
ka /
४० snātvā
-
kha / ४१ nāmupagacchati
-
kha
.
/ ४२ ānantyaṃ
-
kṛ
.
/ ४३ dūra
-
gha
.
...
sma
kuryād
- -
ka
.
/ ४५ caitanmamepsitam
-
ka / ४६ sa
-
ka
.
kha gha / ४७ tā
-
gha
.
/ ४८ sahānyena
-
ka
.
/ ४९ supūjitaḥ
-
ka
dve sahasre palānāṃ tu mahiṣākṣasya yo dahet /
devi saṃvatsaraṃ५० pūrṇaṃ same nandisamo bhavet //
8.27.
dakṣiṇāyāntu yo mūrtau pāyasaṃ saghṛtaṃ śubhe /
nivedayedvarṣamekaṃ sa ca nandisamo bhavet //३
caravo daśasāhasrā५१ yāvakaśca caturguṇaḥ
śeṣāśca caravaḥ sarve yāvakārdhena saṃmitāḥ५३
ghṛtapātra५४masaṃkhyeyamiha pretya ca śāśvatam /
prīṇāti ca pitṝn sarvāna vimāne caiva modate
chatraṃ patākānicayaṃ śobhayitvā५५ dadāti yaḥ /
sopi saṃdīpyate५६ bhūyo ravivattejasā divi
ubhau pakṣau trayodaśyā५७ maṣṭamyāṃ copavāsikaḥ
upatiṣṭheta māṃ bhaktyā sopahāramanindite //३
dadāmyasya५९ svakaṃ६० lokaṃ tuṣṭohaṃ devi śāśvatam /
raktapītakavāsobhiḥ puṣpaiśca vividhairapi /
pūjitohaṃ sadā bhaktyā putratve kalpayāmi tam
ekarātraṃ ca yo martyo dīpaṃ dhārayati६१ sthitaḥ /
sarvayajñaphalaṃ tasya dadāma६२ śriyameva ca
mayaiva mohitāḥ sarve lokāḥ sajaḍapaṇḍitāḥ
na māṃ paśyanti rāgāndhāstamasā bahulīkṛtāḥ //३
dhyānino६४ yogayuktā६५ ye satyadharmaparāyaṇāḥ /
ekāgramanaso dāntā६६ste māṃ paśyanti६७ nityadā६८
ye me bhaktāḥ sadā caiva sāṃkhyayogaviśāradāḥ /
sarvaṃ६९ paśyanti mayi ca māṃ ca sarvatra yogataḥ७० / /
8.27.
५० dvivatsarastu
-
gha
..
sraṃ
-
ka
.,..
syā
-
gha / ५२ ṇa
-
ka/
५३ sayugā
(
tā
)
-
gha
.
.. .
pāka
-
gha
.
/ ५५ śobhāṃ kṛtvā
-
gha
.
/ ५६ saṃdīpayet
-
gha
.
/ ५७ caturdaśyā
-
gha
.
...
naḥ
-
gha
.
...
nyasya
-
ka
.
kha
.
/ ६० svayaṃ
-
ka
.
/
६१ kārapīta
?-
kha
.
..
ni
-
ka kha
.
.
piṇḍitāḥ
-
ka
.
/
६४ chapāyino
?-
ka
.
/ ६५ nityayukā
?-
ka
.
gha
.
/ ६६ bhūtvā
-
gha
.
/ ६७ nti
?-
gha
/ ६८ māṃ budhāḥ
-
kha / ६९ sarve
-
gha
/ ७० yo gataṃ
-
ka kha
.
gha
.
trīṃllokān samatikramya brahmalokaṃ tathaiva ca /
gacchanti mama te lokaṃ७१ tamo bhitvā sudurbhidam
na śakyosmyatapoyuktairdraṣṭuṃ munigaṇairapi /
dhyānino nityayuktāśca devi paśyanti māṃ budhāḥ
etāni caiva sarvāṇi kṛtvā karmāṇi sundari /
manasā supraśāntena mainaḥ
?
karuṇacetasā
kāñcanaṃ bhūmigodānaṃ vipre ca pratipādayan /
rudro me prīyatu iti hyatulaṃ phalamaśnute
yāni lokeṣu tīrthāni devatāyatanāni ca /
pādayostāni suśroṇi sadā sannihitāni me
brāhmaṇānāṃ tathā caiva kare dakṣiṇataḥ sthitāḥ /
yo māṃ sarvagataṃ caiva sarvaṃ ca७२ mayi paśyati
mayyarpitamanā nityaṃ tathā madbhāvabhāvitaḥ /
mamaiva sa७३ prabhāvena sarvapāpaiḥ pramucyate /
sarvathā vartamānopi devi yo māṃ smaretsadā
'jye
kalmaṣeṇa na yujyeta naraḥ७५ kartā kadācana //४८/ /
sarvāvasthopi pāpātmā jñānani'drena७६ cetasā
yo 'bhyarcayati bhāṃ
.
nityaṃ sa mamātmasamo bhavet
ṣaḍaṅgena ca yogena yo māmabhyarcayetsadā
praviśeta sa९० māṃ kṣipramatra nāsti vicāraṇā //
8.27.
yopyasajjana८१rato viyonijaḥ pātakairapi samanvitassadā /
sopi madgatamanā madarpaṇo yāti devi८२ gatimapratarkitām
iti skandapurāṇe īśvarārcanavidhi८३ saptaviṃśatitamodhyāyaḥ
७१ lokān
-
ka / ७२ sarvathā
-
gha /
७३ ca
-
kha / ७४ sadā smaret
-
kha / ७५ nabhaḥ
-
ka / ७६ dṛṣṭena
-
kha / ७७ tejasā
-
gha / ७८ so
-
kha / ७९ māmarcayate sadā
-
kha
cca
-
kha
.
.
sarjana
-
gha
.
/ ८२ deva
-
dha
.
/ ८३ pūjāvidhāno nāma
-
gha
.
sanatkumāra uvāca
tato vyāsa punardevī patiṃ vratapatiṃ śubhā /
apṛcchad vratasaṃbaddhaṃ१ phalaṃ phalaśatārcitā२
vratānāṃ phalamalpaṃ vā mahad vā yat trilokapa /
vrataṃ bhavati३ yādṛg vā tat४ prabrūhi maheśvara
devadeva uvāca
mahāphalaṃ yad bhavati yaccāpyalpaphalaṃ śubhe
vrataṃ yādṛk ca yat proktaṃ tacchṛṇu६ tvamanindite
caturdaśyāṃ tathāṣṭamyā७mubhayoḥ pakṣayoḥ śuciḥ /
saṃvatsaramabhuñjānaḥ śānto dānto jitendriyaḥ
satrayājiphalaṃ८ yacca satyavāgṛtugāminām /
taccaiva९ phalamāpnoti yamañcaiva na paśyati
śayyāsanasthaḥ strīmadhye ratiraktaḥ sukhe rataḥ /
sa tapyatyānakhāgrebhyo१० nityaṃ yo māṃ samāśritaḥ११
madbhaktastapasā yukto māmeva pratipadyate /
lokāstasyākṣayā devi yadyapi syāt sa१२ pāpakṛt /
pṛthivībhājane bhuṃkte nityaṃ parvasu yo naraḥ /
sa trirātraphalaṃ१३ devi ahorātreṇa vindati
saṃvatsaraṃ tu yo bhuṃkte nityameva hyatandritaḥ
nivedya pitṛdevebhyaḥ pṛthivyā१५ mekarāḍ bhavet
navamī१६ maṣṭamīṃ१७ caiva paurṇamāsoṃ१८ trayodaśīm
yo bhuṃkte devi naiteṣu२० suparvasu२१ naraḥ samām //
8.28.
१ apatyavratasaṃbaddhaṃ
-
kha
.,..
sambandhaṃ
-
kha
.
.
samārcitā
-
ka
.,
sadārcitā
-
gha
.
/ ३ stuvanti
-
gha
.
/ ४ tacca
-
kha
.
५ bhavet
-
kha
.
/ ६ tacchṛṇuṣva
-
ka / ७ caturdaśyāmakhāṣṭamyā
-
ka
.
/ ८ saptarātriphalaṃ yatra
-
gha
.
/ ९ tadaiva
-
kha
.,
tayaiva gha
.
/ १० krīḍamāno namāsyo
-
gha
.,
nakhāgreṇa
-
kha
.
māmanuvrataḥ
-
kha
.
/ १२ su
-
kha
.
/ १३ sa triphala
? -
ka
.
/ १४ jitendriyaḥ
-
gha
.
... ?
vī
-
ka
.
/ १६ aṣṭamī
-
ka
.
mīṃ
-
ka
.
... ?? -
tatra
, -
caturdaśī
-
gha
.
,..
śī
-
ka
.
/ २० eteṣu
-
ka
.
/ २१ saṃyatastu
-
kha
.
gāṇapatyaṃ sa labhate nissapatnamanindite /
bhūtānāṃ dayitaścaiva२२ divyaṃ rūpaṃ bibharti ca / /१
śrīvatsaṃ yaśca२३ piṣṭena dadyād hemaphalaṃ२४ śubham /
kiret kṛṣṇatilāṃścātra taṇḍulākṣatameva ca / / १ २/ /
phalaiśca vividhākārairyathālabdhai rasānvitaiḥ /
sa vai varṣasahasrāṇi dviṣaṣṭi divi modate / / १३ / /
divyarūpadharaḥ śrīmān devataissaha nityaśaḥ /
hiriveramayīṃ२५ yo me dadyāt pratikṛtiṃ svakām /
sarvagandharasairyuktāṃ niryāsaiśca susaṃskṛtām /
bhakṣyabhojyaiśca vividhaiḥ kṛṣṇapakṣe caturdaśīm / / १
pūrvadakṣiṇayoścātra२६ paścimottarayostathā /
pārśveṣu haritālañca kṛṣṇāgarumanaḥśilām /
candanaṃ caiva dadyādvai yathāsaṃkhyena pūjitam /
tasya puṇyaphalaṃ devi śṛṇu yanmattakāśini /
sarvavyādhivinirmuktastathā२७ niṣkalmaṣaśca ha /
varṣakoṭiśatānyaṣṭau divi bhuktvā mahatsukham // १८/ /
iha loke sukhī jāto māmeva pratipadyate /
ratnāvaliṃ tu yo२८ dadyād brāhmaṇaḥ kṣatriyotha viṭ / / १ ९/ /
śūdraḥ strī vā sa me२९ loke matsaukhyaṃ prāpnute param /
siddhārthakām̐ścāghoreṇa३० daive pitryetha vā punaḥ / /
8.28.
triṃśadvarṣasahasrāṇi३१ tarpayet sa३२ pitṝnapi /
ṛṣīṃśca sarvadevāṃśca rūpañcāpnoti puṣkalam३३ / / २१ / /
manvantarañca goloke gokanyābhiḥ sa३४ pūjyate /
sarve devāstathā viṣṇurbrahmā ṛṣaya eva ca / /२२/
...
ñcaiva
-
gha
...
cca
-
ka
.
gha
.
/ २४ dharmaphalaṃ
-
kha
.
/ २५ hariveramayī
-
ka
.,
śālipiṣṭamayīṃ
-
gha
.
...
pi
-
kha
.
/ २७ mukto yathā
-
gha
.
/ २८ vaktāraṃ nirṇayo
-
gha
.
/ २९ māṃ
-
ka
,
samo
-
kha
.
..
kāśca argheṇa
-
gha
.
/ ३१ triṣaḍviṃśat
... -
ka
.
sva
,.. -
gha
.
...
lāṃ
-
ka
.
kha
.
/ ३४ tra
.. -
kha
.
kurvantyarghye hi sānnidhyaṃ tebhyastaddhi viniḥsṛtam /
guhyametat paraṃ devi yo vetti sa३५ mahātapāḥ
tasya prabhāvājjāyeta dhanavān priyadarśanaḥ /
prajñārūpaguṇairyuktaḥ३६ saṃvatsaraśatāyuṣaḥ३७ / /२४/ /
kṣīreṇa yo māṃ satataṃ snāpayeta trirudyataḥ
aparādhasahasrantu kṣame३९ tasyāhamantaśaḥ४० //२५/ /
yaśca४१ tat४२ snapanaṃ paśyet sa tatpāpaiḥ४३ pramucyate /
mānasasya ca japyasya sahasrasya phalaṃ labhet४४
saṃvatsaraṃ tu yaḥ kuryāt kṣīreṇa snapanaṃ śuciḥ
gāṇapatyaṃ sa labhate ballabhatvaṃ ca nityaśaḥ
sarpiṣā yo mamābhyaṅgaṃ karotyavimanā naraḥ /
dvisāhasrasya jāpyasya mānasasya phalaṃ labhet //२८/ /
abhigamyaśca
-
devānāṃ sa bhavecca४६ narottamaḥ /
niṣkāṇāṃ ca suvarṇasya sahasrasya phalaṃ labhet //२९/ /
saṃmārjanaṃ ca४७ yaḥ kuryāt saṃvatsaramanuvrataḥ /
vitarāmi śubhaṃ lokaṃ nityaṃ tasya dhruvaṃ śivam //
8.28.
sarvalokakṣaye tasya na kṣayo bhavatīśvari /
liṅgapūjāṃ४८ tu yaḥ kuryānmama devi dṛḍhavrataḥ / /३
śataṃ varṣasahasrāṇi divyāni divi modate /
caturṇṇāṃ puṣpajātīnāṃ gandhamāghrāti śaṅkaraḥ
arkasya karavīrasya bilvasya ca bakasya४९ ca /
suvarṇaniṣkaṃ puṣpe tu५० sarvasmin devi५१ kathyate // ३३/ /
sahasre tvarkapuṣpāṇāṃ
datte yata kathyate५३ phalam /
ekasmin karavīrasya datte puṣpe hi tat phalam
३५ su
...
-
kha
.
/ ३६ yuktaṃ
-
ka
.
gha
.
...
yutam
-
ka
.
gha
.
/ ३८ tri
?
kha
? -
gha
.
.
gaḥ
-
gha
.
/ ४१ yacca
-
ka
kha
.
/ ४२ taṃ
-
ka
.
kha
.
ga
.
sarvapāpaiḥ
- -
kha
.
gha
.
/ ४४ bhavet
-
ka
.
/
४५ śuci
-
kha
.
/ ४६ bhadraṃ
-
ka
.,
bhaveta
-
kha
..
ttu
-
kha
.
liṅgapūraṃ
-
ka
.,
liṃgaṃ pūrva
-
gha
.
/ ४९ bukasya
-
ka / ५० puṣpaistu
-
la
.,
puṣpaṃ tu
-
gha
.
...
nneva
-
kha
.
gha
.
sahasrai stvanyapuṣpāṇāṃ
-
kha
.,
sahasrai tvanya
... -
ka
.
yatkathitaṃ
-
kha
.
karavīrasahasrasya bhaveddattasya५४ yat phalam /
tadekasya tu padmasya dattasya phalamucyate
padmānāṃ ca५५ sahasrasya mama dattasya yat phalam /
tatphalaṃ labhate patre datte bilvasya śobhane५६ /
bilvapatrasahasraṃ tu datte me yat phalaṃ smṛtam /
bakapuṣpe५७ tadekasmin mama datte labhetphalam
bakapuṣpasahasrasya mama dattasya yat phalam /
puṣpe datte tadekasmin labhed५८ dhattūrakasya५९ tu
nirmālyaṃ yo hi me nityaṃ śirasā dhārayiṣyati /
aśucirbhinnamaryādo naraḥ pāpasamanvitaḥ //३९/ /
svairī caiva tathā mukto६१ niyamaiśca bahiṣkṛtaḥ /
narake sa
pated ghore tiryagyonau ca saṃbhavet
8.28.
brahmacārī śucirbhūtvā nirmālyaṃ yastu dhārayet /
tasya pāpamahaṃ śīghraṃ nāśayāmi mahāvrate६४
dīpamālāṃ tu yaḥ kuryāt kārttike māsi vai mama /
avasāne ca dīpānāṃ६५ brāhmaṇām̐starpayecchuciḥ६६
gāṇapatyaṃ sa labhate dīpyate ca raviryathā /
dadyāt kṛṣṇatilām̐ścaiva sahaḥ६७ siddhārthakām̐śca ha
yo mre devi sadā mūrdhni sa me nandisamo bhavet /
ye hi siddhārthakāḥ proktāstathā kṛṣṇatilāśca ye
sarve te tvanmayā devi guhyametanmayeritam /
?
//४५ / /
-
- - - -
'
- - - -
na '
-
na
- -
'
(?)
/
citro nāma gaṇo mahyaṃ tena sārdhaṃ sa modate
५४ datte bhavati
-
gha
.
/ ५५ tu
-
kha
.
gha
.
/ ५६ tu suśobhane
-
kha
.
/ ५७ bukapuṣpe
-
ka
.
kha
.
/ ५० labhate
-
gha
.
/ ५९ bandhuka
... -
gha
.
/ ६० vai
? -
gha
.
/ ६१ yukto
-
ka
.
/
६२ na
-
gha
.
/ ६३ dīpyate ca raviryathā
-
gha
.
...
mate
-
gha
.
/ ६५ dīpaṃ dattvā vratānte tu
-
kha
.
...
cchucon
-
kha
.
/ ६७ sadā
-
ka
.
sarvasaṃpralaye caiva prāpte trailokyasaṃkṣaye /
tyaktvā sarvāṇi duḥkhāni māmeva pratipadyate
na tuṣyāmyarcitorcāyāṃ tathā devi nagātmaje /
liṅgercite yathā६८ 'tyarthaṃ parituṣyāmi pārvati //४८/ /
sarvendriyaprasakto vā yukto६९ vā sarvapātakaiḥ /
sa prayāti divaṃ devi liṅgaṃ yorcayatīha me / /४९/ /
tyaktvā७० sarvāṇi pāpāni nirdvandvo dagdhakilbiṣaḥ /
madāśī७१ rmannamaskāro७२ māmeva pratipadyate //
8.28.
sanatkumāra uvāca
tato bhagavatī bhūyaḥ patiṃ sarvajagatpatim /
apṛcchat puṣpyamāṇā७३ syā७४ kena tvaṃ deva७५ tuṣyase७६ / /५१ / /
tataḥ prahasyamānāsyaḥ sarvalokeśvareśvaraḥ
provāca bhagavān vākyaṃ७८ lokānāṃ hitakāmyayā//५२ / /
devadeva uvāca
śṛṇu devi yathātattvaṃ८० yena yānti śubhāṃ gatim /
trailokye jantavaḥ sava८१ madbhaktā ye śubhānane
yattat
parataraṃ guhyaṃ tat sarvaṃ mayi८३ tiṣṭhati /
yo hi tattvena tad veda saṃsārāt८४ sa vimucyate८५ /
na ca prakāśayed guhyaṃ nāma८६ me kīrtayennaraḥ /
sadā sarvasahetyevaṃ prātaḥ८७ prāñjalirutthitaḥ //५५/ /
tasmācca८८ kīrtanāt pāpaṃ sarvameva vinirdahet /
yaśaḥ kīrttiṃ ca saṃprāpya rudraloke mahīyate
sarvamālyāni yo dadyān mama mūrtiṣu८९ nityaśaḥ /
maṃtreṇa vidhivaccaiva tasya puṇyaphalaṃ mahat९० //५७/ /
६८ tathā
-
kha
-
/ ६९ yuto
gha
kṛtvā
gha / ७१ mahāṇī
gha / ७२ mārthyamatprāpya
gha
,
namaskāropi yaṃ kuryāt
-
kha
.,
/ yopi kuryānnamaskāra
?
/ ७३ puṣyamānā
-
ka
.,
puṣpamālāsyā
-
kha
.,
tuṣyamānā
-
gha
.
/ ७४ sā
-
gha
.
devi
-
ka
.
..
si
-
kha
.
...
deveśvareśvaraḥ
- -
gha
-
/ ७८ vacaḥ provāca bhagavān
-
ka
.
gha / ७९ depyuvāca
-
kha
.
..
tathyaṃ
-
gha /
८१ na tu sarveṇa
-
gha
.
/ ८२ yadyat
-
gha
.
/ ८३ tvayi
-
ka
.
kha
.
/ ८४ sa saṃsārād
-
gha
.
..
pramucyate
-
ka
.
gha
-,
pravi
.. -
kha / ८६ nāmataḥ
-
gha
.,...
ste
-
kha
.
/ ८७ maheśvaraṃ prātaḥ smaret
-
gha
.
/ ८८ yasmācca
-
gha
.
/ ८९ sarvamūrtiṣu
-
ka
.
gha
.
९० śṛṇu
-
gha
.
mantraḥ
sarvagāya sureśāya sarvadevamayāya ca /
namo bhagavate caiva guhyāguhyāya vai sadā९२ / / ५८ / /
somāya९३ bhūtanāthāya bhāvanāya bhavāya ca
sarvaguhyāya vai svāhā devaguhyamayāya९५ ca / / ५९/ /
sarvaguhyamayo maṃtraḥ svāhā somāya caiva hi
kaṭaṃkaṭāya vai९७ svāhā svāhā devāya śuṣmiṇe९८ / /
8.28.
६० / /
puṣpāṇyetena mantreṇa yo me nityaṃ nivedayet /
sahasraṃ tena९९ jāpyasya mānasasya kṛtaṃ bhavet / / ६१ / /
athā१००ñjalimamāvāsyāṃ susampūrṇāṃ samāhitaḥ /
tilānāṃ caiva kṛṣṇānāṃ sarṣapāṇāṃ ca pārvati / /६२ / /
arcayitvā yathānyāyaṃ yathālābhaṃ prayacchati /
idaṃ१०१ ca vacanaṃ kuryāt१०२ sūryeti va mameti ca१०३ //६३ / /
sarvapāpavinirmuktaḥ svargalokaṃ vrajennaraḥ /
arcayitvā ca māṃ devi brāhāṇānna ca tarpayet /
na tatphalamavāpnoti nāhaṃ tuṣyāmi tasya vai /
arcayitvā dvijānmāṃ ca yo me nāmāni kīrtayet
caturdaśyāmathāṣṭamyāṃ pakṣayorubhayorapi /
sopi devi pramucyeta viyoniṃ na sa gacchati / /६६/ /
vāmadeva sudeveti१०५ hara gupteti vā punaḥ /
umāpate nīlakaṇṭha śānta१०६ śrīkaṇṭha gopate / / ६७/ /
śarva१०७ bhīma१०८ paśupate१०९ śaṅkarogra bhaveti ca /
mahādeveti cāpyanyannāma guhyaṃ prakīrtayan११० / / ६८/ /
९१ aya mantra
-
khaḥ / ९२ guhyātmane namostute
-
gha
namaste
-
gha / ९४ bhavātmane
-
ka
.
/ ९५ vedaguhyāya
-
kha
.
/ ९६ svāhā
-
kha / ९७ yaiva
? -
ka
.
gha
.
८ devāya
śuṣmine svāhā
-
kha / ९९ sahasrāśena
-
ka
.
/ १०० anyā
? -
gha / १०१ iya
-
ka / १०२ brūyāt
-
gha
.
/ १०३ sūryejyoti
-
mayeti ca
-
gha
.
/ १०४ prapaśye ta
-
ka
.
gha / १०५ vānudeveti
-
gha / १०२ śrānta
-
kha
.
/ १०७ śarvo
-
ka
.,
pārvatīśa
-
dha
.
/ १०२ bhīmaḥ
-
ka
.
/ १०९ paśupatiṃ
. -
kha
,
paśupate
. -
ka
.
...
yetu
-
ka
.
sarvapāpaiḥ pramucyeta divi devaiśca pūjyate /
eteṣāmekamapi yaḥ kathayedvā paṭheta vā / /६९/ /
sa dehapaddhatiṃ१११ bhittvā११२ māmeva pratipadyate /
evaṃ११३ sarva११४ praṇāme ca११५ yanmayā parikīrtitam //
8.28.
amāvāsyāntu yo nityaṃ saghṛtaṃ guggulaṃ dahet /
kṣīreṇa caiva saṃmiśraṃ guhyametanmama priyam११६ //७१ / /
socyutaṃ११७ sthānamāpnoti matprasādānna saṃśayaḥ /
idaṃ ca paramaṃ guhyaṃ yo me devi nivedayet /
arkapatrayutaṃ pūrṇaṃ ghṛtena११८ madhunā saha
nivedya vidhivad bhaktyā sarvapāpaiḥ pramucyate
imāni ca mahābhāge yo me nāmāni kīrtayet /
śmaśānanilayo nagno bhasmaśāyī१२० yatavrataḥ / /७४/ /
vāmadevaḥ praśāntaśca stabdhaśepa१२१ strilocanaḥ /
a
?
savyapriyaḥ
savyo bahurūpontakāntakṛt१२३
purāṇaḥ puruhūtaśca mṛtyormṛtyurjitendriyaḥ /
anindriyotīndriyaśca sarvabhūtahṛdi sthitaḥ / /७६/ /
saṃsāracakrī yogātmā kāpālī diṇḍireva ca /
mahādeva१२४ mahādeva mahādeveti caiva hi //७७/ /
japedetanniyamavān śṛṇuyādvāpi nityaśaḥ /
sa dehabhedamāsādya yogātmā gaṇapo bhavet / /७८/ /
sanatkumāra uvāca
-
- - - - ---- - - - - - - - -
/
-
- - - - - - - - - - - - - - -
/
baṃdha gha / ११२ bhitvāśu
-
gha / ११३ ekaṃ ga
,
?
pramāṇa
-
gha /
११५ na
-
khe
.,
te
.
gha
.
/ ११६ priye
-
ka
.
gha
.
/ ११७ sotamaṃ
-
kha
.
ghṛtasya
-
ka
,
ghṛta ca
-
gha
.
/ ११९ madhunaśca
.
ha
-
ka
.
. .
snāyī
-
gha
.
.
śeta
?
-
gha
.
/ १२२ apa savyapriya
? -
dha
.
...
ntakontakṛt
-
ka
.
,. .
vo
-
ka
.
gha
.
nāśubhāya१२५ na pāpāya nānṛtāyāvratāya ca
śrāvayed bhaktimān puṇyānnāpetāya१२७ kadācana / /
8.28.
० / /
dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ śāntivṛddhikaraṃ śubham /
pūtaṃ pavitraṃ paramaṃ maṅgalānāṃ ca maṅgalam /
śrotavyaṃ na ca sarveṇa१२८ tathā deyaṃ na kasyacit //८१ / /
iti skandapurāṇe īśvarapūjānāma१२९ aṣṭāviṃśatitamodhyāyaḥ
vyāsa१ uvāca
evaṃ kālena२ saṃprāpya vārāṇasyāṃ niketanam /
jagataḥ pitarau devau cakratuḥ३ kimataḥ param / /१ / /
sanatkumāra uvāca
tataḥ sa bhagavān devo devīṃ himavataḥ sutām /
uvāca devi paśyāma४ udyānaṃ yadi rocate /
devyuvāca
evaṃ bhavatu deveśa yathāttha tvaṃ२ vṛṣadhvaja /
na hi menyatra gantavyamudyānāt parato hara /
sanatkumāra uvāca
saha devyā tato vyāsa vārāṇasyāṃ vṛṣadhvajaḥ /
divyo६ dyānadidṛkṣārthaṃ vicacāra७ samantataḥ /४/ /
pūrvasmin sa diśo bhāge devyā devaḥ pinākadhṛk/ /
udyānaṃ darśayāmāsa nānākusumaśobhitam
caṃpakāśokapunnāgapriyaṃgūcūtasaṃkulam
bilvārjunakadambaiśca nyagrodhodumbarairapi / /६/ /
१२५ nāśucaye
-
gha
.
...
ya
kadācana
-
ka
,.
yāśubhāya ca
-
gha / १२७ nityaṃ nāvratāya
-
gha / १२८ sarvadā
devi
-
gha
,
sarvaiśca
-
kha / १२९ pūjāvidhirnāma
-
gha
.
/
१ sana u
.
-
ka
.
/ २ kāmena gha
.
/ ३ kuruta
. -
gha
..
va
-
ka
.
ṭi
.,
gha
tattvaṃ
-
gha
.
/ ६ devo
-
ka
.,
gha / ७ viṣabhrāma
-
ka
.
.
vra /
)
ta
... -
gha
.
gandhavadbhiśca kusumairjātīkesaraketakaiḥ /
ramyaiḥ surabhipuṣpaiśca ṣaṭpadavrātasevitaiḥ /
saṃyuktaṃ sarvataḥ śrīmadvanaṃ vaibhrājasannibham /
sa tadudyānamāsādya devīmāha jagatpatiḥ
asmin deśe purā devi tiṣṭhato mama śobhane /
ūrdhvaṃ golokasaṃsthānād gavāṃ vatsaiḥ svayaṃbhuvaiḥ / /९ / /
pīyamāna९ payovegāt phenaṃ mūrdhni samāpatata /
tato mayo१०rdhvato dṛṣṭā११ gāvastāḥ somapārśvataḥ१२ / /
8.29.
tatastāḥ१३ prekṣitāstatra mayā१४ gāvastadābhavan /
tejasā dahyamānāstu naikavarṇṇā bhṛśārditāḥ /
gāvaḥ pūrvamimā devi āsan kapilavarṇajāḥ /
naikavarṇāstadābhūvan yadā saṃprekṣitā mayā / / १
tāsāṃ śaraṇyatāṃ yātvā tābhi१५rmāmeva śaileje /
āśritaḥ soma āgatya sravantībhiḥ१६ samantataḥ / /१
arditābhistadā gobhirbrahmā māmabravīttataḥ /
prasādaṃ kuru deveśa saurabhya१७ stejasā tava१८ // १४/ /
na naśyanti१९ yathā sadyastathā sarvasurārcita /
tatohamāsthito devi sthānesmin svayameva tu / / १ ५/ /
goprekṣa iti vikhyātaḥ२० saṃstutaḥ२१ sarvadevataiḥ
goprekṣeśvaramāgatya dṛṣṭvābhyarcya२३ ca mānavaḥ / / १६ / /
na durgati२४ mavāpnoti kalmaṣaiśca vimucyate /
tatastā dahyamānāstu२५ prasanne२६ kapilā२७ mayi / /१७/ /
hradesmin dhenavo२८ bhyetya śāntāstā vibabhu२९stadā /
kapilāhrada ityevaṃ tadāprabhṛti kathyate
९ pīyanītāmpa
...
-
ka
.,
pibatīnāṃ
-
gha
/ १० mamordhvaṃ
-
ka
dṛṣṭāstu kha
,
dṛṣṭvā
gha / १२ gāḥ
-
kha
.
gha
.
...
ścā
-
ka
.
devyā
-
gha
.
/ १५ ebhi
-
kha
.
/ १६ saha gobhi rna tāstyajan
-
ka
.
/ १७ saurabhyā
-
ka
.
/ १८ bhava
-
gha
.
/ १९ na vinaśyad
-
kha
.
/ २० goprekṣaka iti khyātaḥ
-
kha
.
/ २१ saṃsmṛtaḥ
-
gha
.
/ २२ sarvadai
. -
gha
.
/ २३ cārcya
-
ka kha
,
cābhyarcya
-
gha
.
/ २४ sa svargati
-
gha
.
/ २५ duhyamānāstu
-
gha / २६ prasanna /
) -
gha
.
/ २७ surabhī
-
ka
.
kha
.
/ २८ dhenura
.. -
ka
.,
petu
-
ka kha
.
gha
.
/ २९ vibhavu
-
kha
.,
śiśivu
-
gha
.
atrāpi३० svayamevāhaṃ vṛṣadhvaja iti śrutaḥ
sānnidhyaṃ kṛtavān devi sa cāyaṃ dṛśyatāṃ sthitaḥ /
kapilāhradatīrthesmin snātvā nānyamanā naraḥ
vṛṣadhvajamimaṃ dṛṣṭvā sarvayajñaphalaṃ labhet /
8.29.
salokatāṃ mṛtaścāpi arcayitvā tu māmiha /
labhate dehabhede tu gaṇatvaṃ cātidurlabham /
asminnapi pradeśe tu tā gāvo brahmaṇā svayam /
śāntyarthaṃ sarvalokānāṃ sarvā dugdhāḥ payomṛtam //२२/ /
tāsāṃ kṣīreṇa saṃjātaṃ hradametanmanoharam /
bhadradohamiti khyātaṃ puṇyaṃ devahradaṃ śubham३३ /
sarvairdevairahaṃ devi asmindeśe prasāditaḥ /
gacchopaśamamīśeti upaśāntaśivastataḥ // २४/ /
sthito bhūtvāhamatrasthaḥ puṇyamasyāpi darśanam /
dṛṣṭvainaṃ३४ prayato martyaḥ svargalokamavāpnuyāt /
atrāhaṃ brahmaṇānīya sthāpitaḥ parameṣṭhinā /
brahmaṇaścāpi saṃgṛhya viṣṇunā sthāpitaḥ punaḥ // २६/ /
brahmaṇā sa tato viṣṇuḥ proktaḥ saṃvignacetasā /
mayānītamidaṃ liṅgaṃ kasmāt sthāpitavānasi
tamuvāca punarviṣṇurbrahmāṇaṃ kupitānanam /
rudradeve mamātyantaṃ parā bhaktirmahattarā३५
mayaiṣa sthāpitastena nāmnā३६ tava bhaviṣyati /
hiraṇyagarbha ityevaṃ tatotrāhaṃ samāsthitaḥ / /२९/ /
dṛṣṭvainamapi deveśe३७ mama lokaṃ vrajennaraḥ /
punareva३८ tato brahmā mama liṅgamidaṃ३९ śubhe / /
8.29.
० / /
३० tatrāpi
-
ka
.
gha / ३१ prabhuḥ
-
gha // ३२ ga
?
myak samāhitaḥ
-
kha
.,
saṃyatamānasaḥ
-
gha
.
/ ३३ vanaṃ
-
ka
.
kha
.
.
va
-
kha
.
/ ३५ pitāmaha
-
gha
.
/
३६ tava nāmnā
-
kha
.
...
śaṃ
-
ka
.
kha
.,
śi
?
/ ३८ ścāpi
-
kha
,
rapi gha
.
/ ३९ mimaṃ
-
ka
sthāpayāmāsa vidhivad bhaktyā paramayā yutaḥ /
svalīneśvara४० ityevamatrāhaṃ svayamāsthitaḥ४१ / /३ १ / /
svasmin paratare līnaḥ pradhāne mama४२ kāraṇe /
tasmāt svalīna४३mityevaṃ४४ guhyaṃ४५ kṣetraṃ४६ mama४७ smṛtam
prāṇāniha narastyaktvā na punarjāyate kvacit /
ānantyā sā gatistasya yogināṃ caiva sā smṛtā४८ //३३ / /
asminnapi४९ mayā deśe daityo daivatakaṇṭakaḥ /
vyāghrarūpaṃ samāsthāya nihato darpito balī /
vyāghreśvarastataḥ khyāto५० nityamatrā५१ hamāsthitaḥ /
na punardurgatiṃ५२ yāyat५३ dṛṣṭvā५४ cemaṃ५५ maheśvaram५६ //३
utpalo vidalaścaiva yau daityau brahmaṇā purā /
strīvadhyau darpitau sṛṣṭau tvayaiva nihatau śubhe //३ ६/ /
sāvajñaṃ gendukenātra tasyedaṃ cihnamāsthitam /
ādāvatrāhamāgatya āsthito gaṇapaiḥ saha / /३७/ /
jyeṣṭhaṃ sthānamidaṃ tasmādetanme puṇyadarśanam /
dṛṣṭvedaṃ५७ mama liṅgantu jyeṣṭha५८ sthāna५९ samāśritam /
na śocati punarmartyaḥ saṃsiddho६० mṛtyujanmanī
samantāddevatai६२ ssarvairliṅgāni thāpitāni ha
dṛṣṭavā tu niyataṃ६३ martyo dehabhede gaṇo bhavet /
mayā tviha६४ samāgatya svayameva६५ yataḥ६६ sthitam
8.29.
/ /
na ca muktaṃ६८ mayā yasmādavimuktamidaṃ tataḥ
kṣetraṃ vārāṇasī puṇyā७० muktidaṃ७१ saṃbhaviṣyati /
४० svarlīneśvara
-
ka
.
kha
,
muneśvara
-
gha
.
/ ४१ mohitaḥ
-
gha
.
४२ mayi
?
/ ४३ svarlona
-
ka
.
...
mityeva
-
ka kha
.
/ ४५ muktaṃ
-
ka
.
/ ४६ mama
-
kha
.
/ ४७ iti
-
kha
.
yoge sidhdetha yoginā
-
kha / ४९ tasminnapi
-
ka
.
/ ५० vyāsa
-
kha
.
/ ५१ nityaṃ yatrā
-
kha
.
/ ५२ sa puna
.
svargatiṃ
-
gha
.
/ ५३ yāti
-
ka
.
/ ५४ dṛṣṭvainaṃ
-
kha
.
/ ५५ mama
-
ka
.
mamareśvaram
-
kha
-
/ ५७ dṛṣṭvainaṃ
-
ka
.
kha
.
jyeṣṭhaṃ
.. -
kha / ५९ svānaṃ
? -
kha /
६० saṃsiddhiṃ
-
kha
. .
no
- -
khaḥ / ६२ daivatai
-
ka
.
kha
.
/ ६३ niyato
-
ka
.
kha
.
/ ६४ idānīmaha
.. -
ka
.
/ ६५ svayamasmin
-
ka / ६६ vyava
... -
kha
.,
nyataḥ
-
ka
.
sthitaḥ
-
ka
.
/ ६८ na muktaṃ hi
-
kha
.
...
kta
tataḥ smṛtaṃ
-
kha
.
/ ७० puṇyaṃ
-?
/ ७१ mokṣadaḥ
-
gha
.
avimukteśvaraṃ७२ māṃ vai७३ yotra drakṣyati७४ mānavaḥ /
gāṇapatyā gatistasya yatra tatra mṛtasya ha
prā
(
pra
?)
ṇāniha
tu saṃnyasya७५ yāsyate muktimuttamām /
pitrā te girirājena purā himavatā svayam
mama priyamidaṃ sthānaṃ jñātvā liṅgaḥ pratiṣṭhitam /
śaileśvaramitikhyātaṃ dṛśyatāmidamāsthitam
dṛṣṭvedaṃ manujo devi na durgatimanuvrajet /
nadī vārāṇasī ceyaṃ puṇyā७६ pāpapramocanī
kṣetrametadalaṃkṛtya jāhnavyā saha saṃgatā /
sthāpitaṃ saṃgame cāsmin brahmaṇā liṅgamuttamam
saṃgameśvara ityevaṃ
'
khyātaṃ jagati dṛśyatām /
saṃgame devanadyostu yaḥ snātvā manujaḥ śuciḥ
arcayet saṃgameśānaṃ tasya janmabhayaṃ kutaḥ /
idamanyad bṛhat kṣetraṃ nivāsaṃ yogināṃ param
kṣetramadhye ca yatrāhaṃ svayaṃ bhūtvā samāsthitaḥ /
madhyameśvara ityevaṃ khyātaṃ७८ sarvasurāsuraiḥ
siddhā
(
ddha
?)
nāṃ
sthānametaddhi madīyavratacāriṇām /
yogināṃ mokṣalipsūnāṃ janmamṛtyujitātmanām //
8.29.
dṛṣṭvedaṃ madhyameśānaṃ janma prati७९ na śocati /
sthāpitaṃ liṅgametacca śukreṇa tava sūnunā
nāmnā śukreśvaramiti८० sarvasiddhāmarārcitam /
dṛṣṭvedaṃ mānavaḥ sadyo muktaḥ syāt sarvakilbiṣaiḥ८१
mṛtaśca na punarjanma saṃsāre tu labhennaraḥ /
purā jambukarūpeṇa asurā८२ devakaṇṭakāḥ८३
७२ thavā
-
gha / ७३ liṃgaṃ
-
gha / ७४ mama dṛthṭvaiva gha
.
/ ७५ saṃtyajya
?
/ ७६ puṇyaṃ
-
ka
.
kha
.
...
mityevaṃ
-
ka
,..
gha
?
-
kha / ७८ khyātaḥ
- -
ka
.
/ ७९ janmamṛtyū
- ?
/ ८० śukreśvaraṃ nāma
-
ka
.
kha
.
..
.
ṣāt
-
gha
.
asuro
-
gha
.
devakaṇṭakaḥ
-
gha
.
te brahmaṇo८४ varaṃ labdhvā८५ gomāyuvadhaśaṃkitāḥ
nihatā
'
himavatputri८८ jambu
(
sbu
?)
keśastato
hyaham
abhavaṃ jagati khyātaḥ surāsuranamaskṛtaḥ /
dṛṣṭvainamapi deveśaṃ sarvakāmānavāpnuyāt /
grahaiḥ śukrapurogaiśca etāni sthāpitāni hi //
paśya liṅgāni puṇyāni sarvakāmadughāni me
'
//५६/ /
itthametāni९० puṇyāni mannivāsāni pārvati /
kathitāni tava kṣetre९१ guhya cānyadidaṃ śṛṇu /
krośaṃ krośaṃ caturdikṣu kṣetrametatprakīrtitam /
-
- - - -
९२ cārvaṅgi mṛtyukālemṛtapradam
-
- - - - - -
sthāne kedāre ca vyavasthita
?
m
/
gaṇatvaṃ labhyate९३ dṛṣṭavā kṣetresmin mokṣamāpyate
gāṇapatyapadāttasmāt yataḥ syānmuktiruttamā /
tato mahālayāttasmāt kedārānmadhyamādapi //
8.29.
smṛtaṃ puṇyatamaṃ kṣetramavimuktamidaṃ śubhe
kedāramadhyame sthāne sthānaṃ caiva mahālayam
mama puṇyāni bhūrloke tebhyaḥ śreṣṭhatamaṃ tvidam /
yadā९६ mṛṣṭāni lokāni tataḥ kṣetramidaṃ śubham
kadācinna mayā muktamavimuktaṃ tatobhavat /
avimukteśvaraṃ liṅgaṃ mama dṛṣṭveha mānavaḥ /
sadyaḥ pāpavinirmuktaḥ paśupāśairvimucyate /
śaileśaṃ saṃgameśaṃ ca svalīnaṃ९७ madhyameśvaram /
८४ brahmaṇotha
-
kha
.,
brahmaṇastu
-
gha
.
/ ८५ labdhā
-
kha
...
varaśaṃkitāḥ /
-
gha
,
śaṃkitaḥ /
-
gha
.
na hitā
-
ka
.,
nihitā
-
kha
.
-
putrī
-
ka
.,
putryā
-
kha
.
/ ८९ pradāni tu
-
kha
.
/ ९० evametāni
-
kha
.
/ ९१ kṣetraṃ
-
gha
.
/ ९२ yojanānāṃ
mṛtyu
(?) -
gha
.
/ ९३ labhate
-
gha
.
/ ९४ śubham
-
gha
.
/ ९५ nvidaṃ
?
/ ९६ yataḥ
-
gha
.
/ ९७ svarlīnaṃ
-
ka
.
/
-
hiraṇyagarbhamīśānaṃ goprekṣaṃ९८ savṛṣadhvajam /
upaśāntaśivaṃ caiva jyeṣṭhasthānanivāsinam /
śukreśvaraṃ ca vikhyātaṃ vyāghreśaṃ jambukeśvaram /
dṛṣṭavā na jāyate९९ martyaḥ saṃsāre duḥkhasāgare //६
sanatkumāra uvāca
evamuktvā mahādevo diśaḥ sarvā vyalokayat //
vilokya saṃsthite paścād devadeve maheśvare
akasmādabhavat sarvaṃ tat kṣetraṃ jvalitaṃ yathā /
savidyutstanitāghoṣa sūryāyutaśatoditam
tejobhirekataḥ pūrṇaṃ vahnibhāskarayoriva /
tataḥ pāśupatāḥ siddhā bhasmābhyaṃgasitaprabhāḥ
yogīśvarā१०० mahātmānastathā vaitānikavratāḥ
avyaktaliṅginaścaiva śivayogojjvalaprabhāḥ
8.29.
/ /
bahavaḥ sahasopetya१०३ namaścakrurmaheśvaram /
punarnirīkṣya deveśaṃ dhyānayogañca kṛtsnaśa
(?)
//७१ / /
tasthurātmānamādhāya līyamānā iveśvare /
sthitānāṃ१०४ sa tathā१०५ teṣāṃ devadeva umāpatiḥ१०६ //७२/ /
sañcintya paramāṃ mūrtiṃ babhūva१०७ puruṣaḥ prabhuḥ /
ṣaḍviṃśa īśvarovyaktaḥ sūryāyutasamaprabhaḥ
kṛtsnaṃ jagadivaikasthaṃ kartuṃ matta१०८ ivāsthitaḥ /
tasya tāṃ paramāṃ mūrtimāsthitasya jagatprabhoḥ //७४/ /
na śaśāka vapurdraṣṭuṃ hṛṣṭaromā girīndrajā /
tatastaṃ hṛṣṭamātmānaṃ buddhvā१०९ sā prakṛtisthitam
...
kṣetraṃ
- (?)
/ ९९ na dṛthṭvā jāyate
-
ka
.
/ १०० yogeśvarā
-
kha
.
/ १०१ vedhā
. -
ka
..
yoga
. -
kha
.,...
vratāḥ
-
ka / १०३ śataśobhyetya
-
ka / १०४ sthirāṇām
-
kha
.
/ १०५ tadā
-
ka
.
gha
,
sarvatā
(
thā
) -
kha
.
/ १०६ mumā
... -
kha
.,
patim
-
ka
.
kha
.
/ १०७ babhūvuḥ
-
kha
.
/ १०८ mantra
(?)
mantariva
(?)
mantarava
(?)
/ १०९ sṛṣṭavā
-
gha
.
prakṛtermūrttimāsthāya yogena paramātmikām
na śaśāka vapurdraṣṭuṃ puruṣasya parātmanaḥ /
tataste layamādhāya yoginaḥ१११ puruṣasya tu /
viviśurhṛdayaṃ sarve dagdhasaṃsārabījinaḥ११२ / /७७/ /
anugṛhya tataḥ sarvān tān siddhān yatipuṅgavān /
nīlalohitamūrtisthaṃ punaścakre११३ vapuḥ śubham //७८/ /
tad dṛṣṭvā
śailajā prāha hṛṣṭasarvatanūruhā
stunvantī११६ caraṇau gatvā ka ime११७ bhagavanniti / /७९/ /
tāmuvāca suraśreṣṭhastadā devīṃ girīndrajām /
madīyaṃ vratamāśritya bhaktimadbhirdvijottamaiḥ //
8.29.
/ /
yairyairyoga ihābhyasta११८ steṣāmekena janmanā /
kṣetrasyāsya prabhāveṇa११९ bhaktyā ca mama bhāvanāt१२०
anugraho mayā hyevaṃ kriyate muktidaḥ sadā /
tasmādidaṃ१२१ mahat kṣe
(
tre
?)
traṃ
brahmādyaiḥ sevyate mama
śrutimadbhiśca viprendraḥ saṃsiddhaiśca tapasvibhiḥ /
pratimāsa१२२ mathāṣṭamyāṃ pratimāsaṃ१२३ caturdaśīm //८३ / /
ubhayoḥ pakṣayordevi vārāṇasyāṃ mamāspade /
śaśibhānūparāge ca kārtikyāntu viśeṣataḥ /
sarvaparvasu puṇyeṣu viṣuveṣvayaneṣu१२४ ca /
pṛthivyāṃ sarvaṃ tīrthāni१२५ vārāṇasyāṃ tu jāhnavī
(
m
)
uttarapravahāṃ puṇyāṃ mama maulivinirgatām /
pituste girirājācca१२६ srutāṃ१२७ himavataḥ śubhām
११० paramātmikā
-
ka
.,
paramārthakaṃ
-
gha
.
/ १११ yogena
-
kha
.
..
jīvinaḥ
-
ka
.
kha gha
.
/ ११३ prītaścake
-
kha
.
/ ११४ taṃ
-
kha
.,
tandṛṣṭvā
.. -
ka / ११५ sṛṣṭasarvatanūruhā
-
kha
.
/ ११६ stuvatī
-
gha
.
/ ११७ ete
-
kha
.
/ ११८ yairyogassamupāsyante
-
kha
.
/ ११९ bhāvinaḥ
-
ka
.
/ १२० bhāvanaḥ
-
ka
.
/ १२१ tasmādiyaṃ
-
ka
.
..
saṃ
tathā
-
gha
.
/ १२३ paurṇamāsī
-
gha
.
/ १२४ viṣuvāyanasadhiṣu
-
kha
.
/ १२१ yāni tīrthāni
-
gha
.
/ १२६ girirājasya
-
ka kha
.
gha
,
tmara
-
kha
.
/ १२७ sutā
-
kha
.
bhajanti१२८ sarvatobhyetya tāñchṛṇuṣva varānane /
sannihityā kurukṣetraṃ sārdhaṃ tīrthaśataistathā
.
/
puṣkaraṃ naimiśaṃ caiva prayāgaṃ ca१२९ pṛthūdakam /
sandhyā१३० saptaricañcaiva
(?)
१३१ sarvā nadyaḥ sarāṃsi ca / /८८/ /
samudrāḥ sapta caivātra devatīrthāni kṛtsnaśaḥ /
bhāgīrathīṃ sameṣyanti sarvaparvasu१३२ kāśigām /
avimukteśvaraṃ१३३ māṃ ca kāśīsthamacalātmaje /
pṛthivyāṃ yāni puṇyāni१३४ mahyamāyatanāni ca //
8.29.
praviśanti sadā१३५ bhyetya puṇyāṃ१३६ parvasu parvasu
kedāre caiva yalliṅgaṃ yacca liṅgaṃ mahālaye / /९१ / /
madhyameśvarasaṃsthaṃ१३८ ca tathā paśupatīśvaram
śaṃkukarṇeśvaraṃ caiva gokarṇeśau tathā hyubhau१४० //९२/ /
drimicaṇḍeśvaraṃ caiva bhadreśvaramatheśvaram
(?)
/
sthāneśvaramathaikāmraṃ kāleśvaramajeśvaram१४१ /
bhairaveśvaramīśānaṃ tathā kārohaṇasthitam
yāni cānyāni puṇyāni sthānāni mama bhūtale / /९४/ /
tāni sarvāṇyaśeṣeṇa kāśipuryāṃ viśanti mām /
sarvaparvasu puṇyeṣu guhyaṃ caitadudāhṛtam //९५ / /
teneha labhyate jantorvipannasyāmṛtaṃ padam
snātasya caiva gaṅgāyāṃ dṛṣṭena ca mayā śubhe१४४
sarvayajñaphalaistulyamiṣṭaiḥ१४५ śatasahasraśaḥ /
sadya eva samāpnoti१४६ kinnvataḥ paramuttamam१४७
-..
nte
- -
kha
.
gha
.
/ १२९ sa
-
ka / १३० sādhyā
-
gha
.
/ १३१ saptarṣayaścaiva
-
gha
.
/ १३२ parvaparvasu
-
gha
.
/ १३३ pure
-
ka
.,
puraṃ
-
gha
.
tīrthāni
-
gha
.
/ १३५ tadā
-
gha
.,
yadāne
... -
kha
?.
/ १३६ puṇyaṃ ka
.
/ १३७ sarvasu parvasu
-
gha
.
/ १३८ purapasthaṃ
-
gha / १३९ pāśupatīśvaram
-
ka
.
/ १४० ca tā
(
vubhau
) -
ka
.
kha
.
naleśvaram
-
gha
..
pāsthitam
-
kha
.
...
tāspadam
-
gha
.
/ १४४ sakṛdeva śubhānane
-
kha
.
/ १४५ phalaṃ caiva dakṣiṇābhiḥ sahaiva tu
-
kha
.
/ १४६ mavāpnoti
-
kha
.
/ १४७ kintvasya paramaṃ śubham
-
ka
.
gha
,
paramasti vai
-
kha
.
sarvātayanamukhyānāṃ divi bhūmau giriṣvapi /
nātaḥ१४८ parataraṃ devi१४९ budhyasvāstīti kṛtsnaśaḥ१५० / /९
brahmārkavaiśvānaraśakracandrairjaleśa१५१ vittādhipavāyubhiśca /
gandharvayakṣoragasiddhasaṃghaiḥ sārdhaṃ sadā sevitametadagryam /
sthānaṃ mamedaṃ himaśailaputri guhyaṃ sadā kṣetramidaṃ supuṇyam /
viśokasaṃ१५२ siddhiphalapradaṃ hi prabuddhatattvā१५३ yatayo bhajanti१५४ / /
8.29.
१०० // kṣetresminnivasanti ye sukṛtino bhaktāḥ sadā māṃ
narāḥ
paśyantonvahamādareṇa śucayaḥ snātāḥ१५६ sadā matparāḥ /
te martyā bhayapāpaduḥkharahitāḥ१५७ saṃśuddhakarmakriyāḥ /
bhittvā saṃbhavabandhajālagahanaṃ
vindanti mokṣaṃ param //१
evametat१५९ suraiḥkīrṇa १६० nānādrumalatākulam
jāhnavyālaṃkṛtaṃ puṇyaṃ kṣetraṃ guhyatamaṃ mama // १०२ / /
bhāgīrathīmihāsādya vārāṇasyāṃ mamāspade /
aśvamedhaśataṃ prāpya brahmalokaṃ sa१६२ gacchati१६३
nātaḥ puṇyatamaṃ devi१६४ nāto guhyatamaṃ kvacit /
nātaḥ śubhataraṃ kiṃcinnātaḥ priyataraṃ mama //१ ०४/ /
kṣetraṃ mamedaṃ surasiddhajuṣṭaṃ saṃprāpya martyaḥ sukṛtaprabhāvāt /
khyāto bhavet sarvasurāsurāṇāṃ mṛtaśca yāyāt paramaṃ padaṃ tat१६५/ / १०
iti skandapurāṇe ūnatriṃśodhyāyaḥ
१४८ na tat
-
kha
.
/ १४९ kiṃcita
, -
gha / १५० budhyasva mā kṛthānyayā
-
kha
,
madhyaṃ cā
-
gha
.
/
१५१ jalendra
... -
ka
.
gha
.
/ १५२ vimokṣaṇaṃ
-
kha
.
gha
.
/ १५३ tatvaprabuddhā
-
ka
.
/ १५४ bhavanti
-
ka
.,
vadanti
-
kha
.
/ १५५ mānavāḥ
-
ka
.
/ १५६ snātvā
-
kha
.
/ १५७ bhayad
?
kha pāparahitāḥ
-
ka
.
/
१५८ mohajālagahanaṃ
-
gha / १५९ eteda
-
gha
.
...
tsadā
-
ka
,
tsara
-
kha
,
suvistīrṇaṃ
-
gha
.
/ १६१ vana
...
-
ka
.,
vanaśatākulam
-
gha
.
/ १६२ ca
-
ka
.
kha
.,...
loke ca
-
gha
.
/ १६३ ma / tava
. -
ka
,
mahīyate
-
gha
.
/ १६४ kṣetraṃ
-
gha
.
/ १६५ ca
-
gha
.
sanatkumāra uvāca
udyānāni tato devaḥ sthānāni ca tathātmanaḥ
ākhyāya himavatputryā vicacāra tadā punaḥ /
sopaśyata२ tadā vipraṃ tapyamānaṃ paraṃ tapaḥ /
putraṃ śataśalākasya jaigīṣavyaṃ tapodhanam //२/ /
sa liṅgaṃ devadevasya pratiṣṭhāpyārcayan sadā /
bhasmaśāyī bhasmadigdho nṛttagītairatoṣayat
japyena vṛṣanādaiśca४ tapasā bhāvitaḥ śuciḥ /
tamevaṃ vartamānaṃ tu bhaktyā paramayā६ yutam७
bhagavān sahasābhyetya idaṃ vacanamabravīt /
jaigīṣavya mahābuddhe paśya māṃ divyacakṣuṣā
tuṣṭosmi varadaścāsmi
brūhi yatte manogatam /
sa evamukto devena somaṃ dṛṣṭvā trilocanam /
praṇamya śirasā pādāvavadat९ parayā mudā //६/ /
jaigīṣavya uvāca
namaḥ sarvārthasiddhāya yogasiddhāya vai namaḥ /
namaḥ pinākahastāya himavannilayāya ca
namaḥ pavanavegāya dhyeyāya dhyānibhiḥ१० sadā /
namaḥ somāya hemne ca hemamālādharāya ca
namo gaṇādhipataye namaḥ śāntendriyāya ca /
yogasāhāyyakartre ca११ sahasopaśamāya ca
namo mṛtyuharāyaiva namaḥ śokaharāya ca /
namaḥ siddhipradātre ca siddha१२ siddhipradāya ca //
8.30.
१ mahātmanaḥ
-
gha
.
/ २ sonvapaśyat
-
gha
.
...
yat
-
ka
.
.. .
nādena
-
kha
.
/ ५ yukta
... -
gha
.
/ ६ ca parayā
-
pa
.
/ ७ rccitaṃ
-
ka
.,..
vintam
-
gha
.
..
.
ścaiva
-
ka
.
gha
.
/ ९ vavandat
-
kha
.
.
dhyāyibhiḥ
-
ka
.,
dhyānataḥ
-
gha
.
/ ११ sā
-
ka /
१२ siddhi
... -
ka
.
dhāriṇe sarvalokānāṃ sarvalokeśvarāya ca /
namo daśārdhavarṇāya saṃsārāpanudāya ca / /१ १ / /
namaḥ saṃsārapārāya apāraparamāya ca /
svayaṃ mantre ca manase durvijñeyāya vai namaḥ / /१
namaḥ kālakalājñāya१३ sakalāyā१४ kalāya ca /
namastattvādhivāsāya pretādhipataye namaḥ१५ /
namaḥ krodhavihīnāya krodhādhipataye namaḥ /
namaḥ śramāya śramiṇe śramāpanayanāya ca /
'
/
namo jñānarasajñāya jñānine jñānahāriṇe /
saktāya१६ caiva tapasi१७ aiśvaryaniratāya१८ ca / / १
namo jñānā१९nubandhāyaḥ२० ajñānavinivartine
namaḥ sarvānubhāvāya bhāvānugatacetase / /१
namaḥ śamadamādhvāya mṛtyudūtāpahāriṇe /
namaḥ śailādināthāya śailādigaṇapāya ca /
namo yogarahasyāya२२ yogadāya namo namaḥ /
mahyaṃ sarvātmanā kāmān२३ prayaccha bhagavan prabho / / १८ / /
sanatkumāra uvāca
sa evaṃ stūyamānaśca२४ bhaktyā paramayāpi ca /
tuṣṭastutoṣa bhūyosya२५ idaṃ cainamuvāca ha / / १ ९/ /
devadeva uvāca
ajaraścāmaraścaiva sarvaśokavivarjitaḥ /
mahāyogī mahāvīryo yogaiśvaryasamanvitaḥ //
8.30.
prabhāvāccāsya guhyasya kṣetrasya mama śāśvatam /
yogeṣṭaguṇamaiśvaryaṃ prāpsyase paramaṃ mahat /
..
lajñāya
-
ka
.
kha
.
...
ya
-
ka
.
/ १५ ajñānavinivarttine
-
kha / १६ śaktāya
-
ka
...
se
-
ka
.
.. .
niyatāya
-
kha
.
/ १९ jñāya
-
ka
,
vabaddhāya
-
kha
,
yabuddhāya
-
gha
.
/ २० pretādhipataye namaḥ
-
kha
.
/ २१ vinivāriṇe
-
gha
.
/ २२ yogāya ramyāya
-
gha / २३ kāma
-
gha
.
...
sya
-
ka
-
kha
.
/ २५ tuṣṭastuto haro devo
-
kha
.
bhaviṣyasi२६ dvijaśreṣṭha yogācāryaśca viśrutaḥ /
yaścedaṃ२७ tvatkṛtaṃ२८ liṅgaṃ niyamenārcayiṣyati //२२/ /
yonayaḥ
(?)
sapta gatvā tu yogeśatva२९mavāpsyati /
jaigīṣavya guhāñcemāṃ prāpya yo yokṣyate dvijaḥ / /२३ / /
saptarātraṃ sa३० yuktātmā sarvapāpaiḥ pramucyate /
māsena pūrvāṃ jātiṃ ca pūrvādhītaṃ ca vetsyati३१
ekarātraṃ gatiṃ śuddhāṃ dvābhyāṃ tārayate pitṝn /
trirātreṇa vyatītām̐śca parān sapta ca tārayet /
ato bhūyaśca kiṃ tedya
jaigīṣavya dadānyaham३३
jaigīṣavya uvāca
bhagavan devadeveśa iccheyaṃ me३४ manogatā
atohaṃ nānyadicchāmi yogākṣayyāt paraṃ hi tam //२६/ /
tvayi bhaktiśca nityaṃ syāt some sagaṇapeśvare /
anutsekaṃ tathā kṣāntiṃ śamaṃ३६ damamathāpi ca / /२७/ /
na cāpyabhibhavaṃ kuryānna३७ ca tejovamānanām /
etānvarānahaṃ deva३८ sadecchāmi mahādyute / /२८/ /
devadeva uvāca
ete tava bhaviṣyanti ajayyatvaṃ ca yogibhiḥ /
icchato darśanaṃ caiva bhaviṣyati ca te mama /
sanatkumāra uvāca
tataḥ sa bhagavān devaḥ pārāśaryomayā saha /
sanandī sagaṇaścaiva bhaktānugrahalipsayā //
8.30.
tapyato yakṣarājasya kṛtvā hṛdi maheśvaram /
varadānāya deveśo jagāma puratastadā / /३
२६ tvaṃ siddhaśca
-
gha / २७ yaścemaṃ
-
ka
.
/ २८ duṣkṛtaṃ
-
gha
.
/ २९ yogaśaḥ
-
ka
.
/ ३० sa saptarātraṃ
-
ka
.
...
te
-
gha
.
/ ३२ bhyateḥ
-
ka
.
...
myahaṃ
-
vā
.
/ ३४ yaccha yanme
-
ka
.,
prayacchasva
-
gha
.
/ ३५ manogataṃ
-
ka
.
gha
.
/ ३६ samaṃ
-
ka
.
na
-
ka
.
/ ३८ etatsarvamekadaiva
-
gha
.
atha dṛṣṭavā tripādañca hrasvabāhūrupādakam /
tapyamānaṃ tapo ghoraṃ sutaṃ visravasastadā //३
dṛṣṭvovāca tato devaḥ kuberaṃ dīptatejasam /
tapasā bhāvitaṃ vyāsa tvagasthiparisaṃsthitam / /३
devadeva uvāca
bho bho visravasaḥ putra cakṣurdivyaṃ dadāmi३९ te /
somaṃ paśya mahāsatva४० māṃ tvaṃ divyena cakṣuṣā /
tatassa dṛṣṭvā deveśaṃ sāmbaṃ nandipurassaram /
praṇamya karṣitassamyagutthātuṃ na śaśāka ha / / ३५/ /
abalaṃ taṃ samālakṣya utthāneśakta४१mīśvaraḥ /
uvācottiṣṭha bhadrante balaṃ paurāṇamastu te
tata utthāya jānubhyāṃ kubero hyavatiṣṭhata /
pārśvagāṃ caiva netreṇa devīmālokayan sthitaḥ
iyaṃ sā parvatasutā sarvalokanamaskṛtā /
mātā lokatrayasyāsya mahāyogabalānvitā //३८/ /
ahosyāstapaso vīryamaho dīptiraho balam /
yā prabhoḥ sarvalokasya patnītvaṃ prajagāma ha //३ ९/ /
sanatkumāra uvāca
tamevaṃbhūtamanasamīkṣamāṇaṃ
ca pārvatīm /
bubodha devī buddhvā ca cukopa parameśvarī / /
8.30.
sā kruddhvā tu kuberasya vāmamakṣi sudīptimat /
viśuṣkaṃ kakṣamādīptā dadāhāgneḥ śikhā yathā
punaścāsya vināśāya kuberasya śubhānanā /
matiṃ dadhre tapoyonirathaināmavadaddharaḥ /
३९ dadāni
-
ka
.
...
tvaṃ
.
gha
.
/ ४१ śakti
-
ka
.
.. .
ṇasya
-
ka
.
mā krudho devi yakṣasya bhaktasyāsya tapasvinaḥ /
yaśasvī dhārmikaścāyaṃ bhaktastvāñca viśeṣataḥ
kautūhalatayā hyeṣa tvānnirīkṣitavān śubhe /
prasādaṃ kuru bālasya dhanadasya maheśvari४३ //४४/ /
devyuvāca
eṣo sakṛnmāṃ deveśa vīkṣatevinayāt prabho /
minoti na guṇān deva kasmānmama puraḥ sthitaḥ
tejasāṃ yoprameyānāṃ kuryānmohena laṃghanam /
solpavīryo vinaśyeta pataṅgognimivāgataḥ
sanatkumāra uvāca
tāmevaṃ krodhatāmrākṣīṃ kruddhāṃ saṃprekṣya śaṃkarīm /
uvāca madhuraṃ ślakṣṇaṃ girīndratanayāṃ vacaḥ //४७/ /
bravīmi tvāṃ mahābhāge mā krudho jagatoraṇi
tvayā sṛṣṭaṃ jagat sarva prakṛtistvaṃ sureśvari
putrasteyaṃ yato devi tasmānna kroddhumarhasi
mātaraṃ caiva putrasya vīkṣamāṇasya śobhane
na doṣosti na caivāsya tvayi ceto vimohitam /
tasmāt tvameva devyasya prapannasya४६ natasya ca /
prasādaṃ kuru deveśe kuberasya yathepsitam //
8.30.
/
sanatkumāra uvāca
sā tathā devadevena proktā girivarātmajā /
prasādamakarottasya prasannā cedamabravīt //५१ / /
devyuvāca
kubera yatte duritaṃ kṣāntaṃ tatte mayānagha /
tuṣṭāsmi mā kṛthāścaivaṃ punastejasvilaṃghanam /
,
.
śvarī
-
ka
.
..
bale
(
raṇe
) -
gha /
४५ krodhamarhati
-
gha
.,
ti
-
gha
.
prasannasya
-
ka
.
yat tvidante mayā dagdhamīkṣamāṇasya locanam /
etattathaiva४७ bhavatu४८ piṅgalaṃ dīptimacca ha / /५
anena cāṅkito loke bhaviṣyasi na saṃśayaḥ /
ekākṣipiṅgalo nāmnā khyātassarvatrapūjitaḥ /
caritaṃ yattapaśceda४९ makṣayaṃ tacca tevyayam /
saubhāgyamuttamaṃ caiva matprasādād bhaviṣyati / /५५/ /
sanatkumāra uvāca
evamuktvā tato devī virarāma śubhānanā /
bhagavān varadosmīti kuve
(
re
?)
ramavadattataḥ
// ५६ / /
athaiva५० mukto devena kuvero hṛṣṭamānasaḥ /
tuṣṭāva devaṃ devīṃ ca śirasā prāñjalirnataḥ /
kuvera uvāca
namaḥ paṭṭiśahastāya kirīṭavaradhāriṇe /
namo valayadhāriṇyai dhāriṇyai darpaṇasya ca५१ / /५
namaḥ sarvāṅgakeśāya dīrghakeśyai५२ namo namaḥ /
namo mekhaladhāriṇyai५३ namo mauñjīdharāya ca /
namaścitraśikhaḍinyai५४ namaḥ piṅgajaṭābhṛte /
namo jñānāya tanave५५ bhūtādhipataye namaḥ / /
8.30.
० / /
namastārābhidhāriṇyai५६ siṃhoraskāya vai namaḥ /
namo ratnāgryadhāriṇyai५७ namaścandrārdhamaulaye५८ / /६ १ / /
namaḥ prakṛtaye caiva namostu puruṣāya ca /
namostu buddhaye caiva ahaṃkārāya vai namaḥ //६२ / /
namostu rataye caiva sukhāya ca namo namaḥ /
namaḥ kṛtyai५९ karmaṇe ca ārambhāya samāptaye //६३ / /
४७ vāmantathaiva
-
kha
.
/ ४८ bhavitṛ
-
ka / ४९ yattu paśyedyaḥ
-
kha
.
tathaiva
-
gha
.
/ ५१ kāñcanaṃ ha
-
kha
.
/ ५२ sarvajñakeśāya dīptakeśyai
-
gha
.
/ ५३ stu śaladhāraṇyai
-
kha / ५४ namo nīlaśikhaṇḍinyai
-
gha
.
/ ५५ bhūtaye
-
ka
...
etā
(
stā
?)
rātitārāyai
-
ka
.
/ ५७ gradhāriṇyai
-
ka
..
mauline
-
kha
.
/ ५९ kīrtyai
-
ka
.
namo yajñāya mantrāya dakṣiṇāyai६० ṛce namaḥ /
namaḥ sāmnetha yajuṣe chandase ṣṭutaye namaḥ
namo graye ca vedyai ca svāhāyai haviṣe namaḥ /
namo lakṣmyai śriye caiva namo dharmāya vedhase
icchāyai rataye caiva namaḥ sampadvirāgiṇe /
namaḥ siddhyai tathā puṣṭyai tuṣṭyai kṣāntyai namo namaḥ //६६/ /
namassvadhāyai kavyāya havyāya ca namo namaḥ /
namo vedyāya vidyāyai namaḥ śarvāya bhaktaye
layāyotpattaye६१ caiva sthityai saṃsāraṇāya६२ ca /
mokṣāya muktaye caiva namaḥ kālāya mṛtyave //६८/ /
namaste bhagavan deva saha devyā jagatpate /
diśa६३ no bhūtabhavyeśa yanme manasi saṃsthitam / /६९/ /
sanatkumāra uvāca
ya imaṃ paṭhate nityaṃ stavaṃ prātassamutthitaḥ /
japaṃśca vipro vaiśyo vā śūdraḥ kṣatriya eva vā६४ / /
8.30.
/ /
tasya tuṣṭo dhaneśastu६५ prayacchati mahaddhanam
somaśca bhagavān tuṣṭo gatimiṣṭāṃ prayacchati //७१ / /
sanatkumāra uvāca
evaṃ hi६७ saṃstutastena kubereṇa jagatpatiḥ /
uvāca varadosmīti brūhi viśravasassuta६८ //७२/ /
kubera uvāca
tvattaḥ prasādaṃ satataṃ bhaktiṃ ca tvayi६९ śāśvatīm /
bhagavan tvāñca paśyeyaṃ vara eṣostu me vibho //७३ / /
६० dīkṣaṇāyai
-
ka
.,
dīkṣāyai dīkṣitāya ca
-
kha / ६१ pralayotpattaye
-
ka
.
kha
.
/ ६२ saṃsāriṇāya
-
ka
.
/ ६३ śaṃsa
-
gha /
६४ brāhmaṇaḥ kṣatriyo vāpi viṭ śūdro vāpi saṃyataḥ
-
kha
.
...
tha devastu
-
kha
.
/ ६६ mahadvaram
-
kha
.
/ ६७ tu
. -
kha
.
/ ६८ svavacasā punaḥ
-
gha
.
/ ६९ tvayi ca
-
ka
.
sanatkumāra uvāca
evamastviti tatsarvaṃ pradāya७१ bhagavān śivaḥ
ātmanā saha sakhyaṃ ca dadāvātyantikaṃ tadā / /७४/ /
devadeva uvāca
gṛhāṇa caitāṃ७३ śibikāṃ narayuktāmasaṃginīm /
lokān yatheṣṭām̐llokeśa yāmāruhya cariṣyasi७४ //७५/ /
imāṃ caivāśaniṃ divyāmapratīghātalakṣaṇām /
gṛhāṇāyudhametatte bhaviṣyatyaridussaham /
astrañca te prayacchāmi tava nāmnā bhaviṣyati /
kauberamiti vikhyātaṃ mohanaṃ sarvadehinām
sanatkumāra uvāca
tatassa devastuṣṭātmā mālāṃ svīyā७५ maninditām /
ābabaddhāsya śirasi bhāskarākāravarcasam७६ / /७८/ /
kuśeśayānāṃ phullānāṃ sragdāma ca७७ manoramam
ābabaddhāsya kaṇṭhe vai prīyamāṇa umāpatiḥ७९ / /७९ / /
prakāmaṃ८० darśanañcāsya dattvā caiva dhaneśatām /
jagāma bhagavān somastatonyaṃ deśamīpsitam //
8.30.
० / /
sanatkumāra uvāca
ya idaṃ८१ tu kuberasya varadānamaśeṣataḥ /
śṛṇuyācchrāvayedvāpi nityaṃ viprān samāhitaḥ / /८१ / /
dhanavān rūpasaṃpannaḥ putrapautrasamanvitaḥ /
kulajñānabalopeto jāyate sa mṛto naraḥ / /८ २/ /
७० deudeva u
.
-
ka
.
kha
.
gha
.
/ ७१ prasādaṃ
-
gha
.
/ ७२ ñchivaḥ
-
ka
.
/ ७३ cemāṃ
-
kha / ७४ ca yāsyasi
-
kha
.
/ ७५ svaya
-
ka
.
...
sām
- -
ka
-
...
ñca
-
ka
.
kha
.
/ ७८ manoharaṃ
-
kha
.
/ ७९ mumāpatiḥ
-
kha
.
...
ma
-
ka
.
/ ८१ imaṃ
-
ka
.
kha
sanatkumāra uvāca
atha devī mahābhāgā sahitā śaṃbhunā tadā /
saṃcintya paṃcacūḍāstu tapantyopsarasaḥ śubhāḥ / /८३ / /
kṛśāṅgyo bhaktimatyaśca tapasā dagdhakilbiṣāḥ /
kāruṇyāhṛtacetaskā८२ devaṃ vacanamabravīt //८४/ /
etāsāṃ tapyamānānāṃ८३ yoṣitāṃ varamuttamam /
dadāmīpsitamīśāna८४ tanmenujñātumarhasi /
tasyā vijñaptimākarṇya bhagavā८५ nidamabravīt //८५ / /
devadeva uvāca
evaṃ kuru mahābhāge bhaktānugrahamīpsitam
vaidikyopsaraso hyetāḥ paṃcacūḍā iti smṛtāḥ
tvāṃ kṛtvā hṛdi tapyante vara ābhyaḥ८७ pradīyatām
tataḥ sā devadevena tathā samanucoditā /
paṃcacūḍāḥ samāgamya vaca etaduvāca८८ ha
tuṣṭāsmyapsarasaḥ sākṣāt८९ paśyadhvaṃ māṃ śucismitāḥ /
dadāmi९० vo varāniṣṭān ye vo९१ hṛdayasaṃsthitāḥ
sanatkumāra uvāca
tā evamuktāḥ pārvatyā vaidikyopsarasaḥ śubhāḥ /
devīṃ dṛṣṭvā praṇamyaināṃ९२ śirasā pādayornatāḥ
aśrupūrṇekṣaṇā dīnāḥ saṃstabhyātmānamātmanā /
śirasyañjalimādhāya९३ tuṣṭuvuḥ sahitāḥ samam / /
8.30.
apsarasa ūcuḥ
namaḥ siddhyai namastuṣṭyai kriyāyai buddhaye९४ namaḥ /
namaḥ kīrtyai namaḥ satyai ulka
(
/
)
jāyai tatheṣṭaye
८२ kāruṇyakṛtacetaskā
-
kha
.
/ ८३ japyamātāṃnā
-
gha
.
/ ८४ dadānīpsitamīśāna
-
ka
-
kha
.
/ ८५ bhavānī
-
gha
.
..
kāriṇi
-
kha
.
/ ८७ ebhyaḥ
-
vā
,
/ miṣṭaṃ
-
kha
.
/ ८८ vākyametaduvāca
-
kha
.
/ ८९ sarvāḥ
... -
gha
.
.. .
ti
-
ka
.
kha
.
gha
.
/ ९१ yadvo
-
ka
.,
yāni vo hṛdi
-
kha
.
...
va
-
ka
.
kha
.
gha
.
...
dāya
-
gha
.
/ ९४ vṛddhaye
-
gha
.
namaḥ pṛthivyai kalyāṇyai śriyai९५ lakṣmyai namo namaḥ /
namaḥ sudhāyai svāhāyai svadhāyai ditaye namaḥ / / ९ २/ /
namostu taḍite९६ caiva saudāmanyai९७ namo namaḥ /
savitryai cātha gāyatryai vedamātre namo namaḥ / /९
namaḥ parvatakanyāyai mataye smṛtaye namaḥ /
namaḥ parvatavāsinyai rudrāṇyai ca namo९८ namaḥ / /९ ४/ /
namaḥ prakṛtaye caiva jyotsnāyai ṛddhaye namaḥ /
śobhāyai dīptaye caiva bhāskaragraharaśmaye / / ९५ / /
gatyāyai gataye caiva indrāṇyai९९ muktaye namaḥ /
niyatyai sarite caiva gaṅgāyai sūtaye namaḥ / /९ ५ / /
hetave१०० prītaye caiva namaḥ karaṇavṛttaye
namaḥ santataye caiva irāyai vṛttaye namaḥ / /९ ७/ /
vāruṇyai ca śaraṇyāyai śāntyai kāntyai१०२ namo namaḥ /
kauśikyai ca namastestu kātyāyanyai namo namaḥ / / ९८ / /
namaḥ sannataye caiva mahimne ca namo namaḥ /
aṇimāyai namastestu laghimāyai namo namaḥ / / ९९ / /
pūjāyai१०३ te namaścaiva śitibāhve१०४ ca sṛptaye
saṃjñāyai ca namastestu giretha१०६ smṛtaye namaḥ / /
8.30.
१०० / /
namastestu sarasvatyai jihvāyai dṛṣṭaye namaḥ /
namo mahiṣaghātinyai tathā śuṃbhaniśuṃbhayoḥ // १०१ / /
namaḥ siṃharathinyai१०७ ca śūlinyai ca namo namaḥ /
namo mudgaradhāriṇyai१०८ kavacinyai namo namaḥ / / १० २/ /
namaḥ kuṇḍaladhāriṇyai dhāriṇyai jagato namaḥ /
namo dhanurdharāyai ca khaḍaginyai ca१०९ namo namaḥ / /१
९५ śriye
-
ka
.
/ ९६ taddhite
-
ka
.
/ ९७ saudāminyai
-
gha
.
/ ९८ caiva te
-
kha
.
...
yai
-
kha
..
ye
-
kha
-
kāraṇavṛttaye
-
kha
.
/ १०२ kālyai
-
kha
.
/ १०३ prajāyai
-
gha
.
/ १०४ śitikāyai
-
gha
.
/ १०५ vṛṣṭaye
-
gha
.
/ १०६ śivāyai
-
gha / १०७ siṃharathe
-
kha
.
/ १०८ namastu kṣīdharāriṇyai
-
kha
.
/ १०९ khaṅgahaste
-
kha
.
namaḥ picchadhvajinyai ca dhāriṇyai paṭṭiśasya ca /
namostu bhūtamātre ca skanda११० mātre namo namaḥ / /१
viśākhaśākhayormātre१११ naigameśasya caiva hi /
jātyai sarvasurāṇāṃ११२ ca devatāyai vanasya११३ ca //१ ०५/ /
āryāyai ca namo nityaṃ śikhaṇḍinyai११४ namo namaḥ /
namo nīlaśikhaṇḍinyai dīrghaveṇyai namo namaḥ //१
namostu tanumadhyāyai११५ devatāyai dhanasya११६ ca /
namo dhṛtyai namaścityai kīrtaye ca११७ namo namaḥ // १
strīṇāṃ saubhāgyadāyinyai dhāriṇyai ca namo namaḥ /
rākānumataye caiva sinīvālyai namo namaḥ११८ / / १
namaḥ kriyāyai śraddhāyai medhāyai ca namo namaḥ /
namostu dhāraṇāyai ca ūhāyai ca namo namaḥ //१ ० ९/ /
apohāyai namastestu vaṣaṭprakṛtaye namaḥ /
namaḥ samādhaye caiva spṛhāyai cittaye११९ namaḥ / /
8.30.
१ ०/ /
vedanāyai namastestu bṛhadukthyai१२० namo namaḥ /
namaḥ prabhāyai१२१ śuddhāyai śuddhaye१२२ śucaye namaḥ // १११ / /
namastryambakabhāryāyai vidyāyai१२३ ca namo namaḥ/
dīkṣāyai१२४ dakṣiṇāyai ca jvālāyai ca namo namaḥ //१
indriyāṇāṃ pravṛttyai ca nivṛttyai caiva karmaṇām /
śrutaye sarvavedānāṃ१२५ bhavānyai१२६ ca namo namaḥ //१ १३ / /
durgāyai durgatāriṇyai१२७ dhāriṇyai sarvadehinām /
namaste sarvadevatye namaste lokabhāvini१२८ //१
namaḥ śāntyai namaḥ kāntyai namaḥ patnyai harasya ca /
namostva१२९dityai dānavyai vitānāyai१३० namo namaḥ
..
sya ca
-
ka
.
kha
.
/ १११ ścaiva
-
ka
.,
mātra ca
-
kha
.
/ ११२ rasānāṃ
-
kha
.
/ ११३ namasya
-
ka
.
/ ११४ śikhinyai ca
-
gha
.
/ ११५ tantumadhyāyai
-
kha
.
/ ११६ vanasya
-
gha
.
/
११७ kīrtyai caiva
-
kha
.
/ ११८ tathaiva ca
-
ka
.
/ ११९ vittaye
-
kha
.
...
kṣyai
-
ka
.,.. .
ktyai
-
kha
.
/ १२१ viśuddhāyai
-
kha
.,
vai
-
ka
.
śuddhāyai
-
kha
-
/ १२३ nityāyai
-
gha
.
/ १२४ dakṣiṇāyai
-
ka
.,
dīkṣi
...
kha
.
/ १२५ devānāṃ
-
kha
.
/ १२६ bhavādyai
-
kha
.
/ १२७ durgatāyai
ca
-
kha
.
/ १२८ sarvabhāvinī
-
kha
.
...
stu
-
gha
.
.
tijatāyai
? -
la
.,
vitatā
-
ka
.
namaḥ śivāyai kartryai ca prabhāvāyai१३१ namo/ namaḥ /
mṛkaṇḍvai१३२ mārddabāhvai ca tathā surabhaye namaḥ / / ११६ / /
vinatāyai tathā lakṣmyai surasāyai namo namaḥ /
namaste śitikaṇṭhinyai namaste sarvataḥ१३३ sadā /
diśa naḥ sumanāḥ sarvaṃ yat kiṃcid hadaye sthitam / / ११७ / /
sanatkumāra uvāca
ya idaṃ१३४ paṭhate nityaṃ naraḥ strī vā samāhitaḥ /
sa rātriṣu१३५ kṛtaṃ pāpaṃ tyajet sarvamaśeṣataḥ / / ११८ / /
śayāno japate yaśca prayato vyāsa nityaśaḥ /
divākṛtaṃ sa jahyāttu mṛtaśca sugatiṃ vrajet१३६ / / ११९ / /
yaścaita१३७ cchṛṇuyānnityaṃ dvijān vā śrāvayet sadā
sa dehabhedamāsādya pañcacūḍapriyo bhavet / /
8.30.
१२० / /
yaścedaṃ१३९ prajapan marttyastyajet prāṇān sudustyajān /
vimāne sūryasaṃkāśe apsarogaṇasevite / / १२१ / /
sarvapāpavinirmukto ramedvarṣāyutaṃ śatam
yaśca bhaktyā paramayā tithau niyamavānnaraḥ / / १२२ / /
devībhyarcya japate sarvapāpaiḥ pramucyate /
japanādeva tapasā१४१ dehe bhinne ca bhaktimān
sa bhūtvānucaro devyāḥ puṇye loke mahīyate / / १२३ / /
sanatkumāra uvāca
tābhireva stutā devī sthitā devasya sannidhau /
uvāca hṛṣya१४३ māṇāsyā pañcacūḍā idaṃ१४४ vacaḥ / / १२४ / /
śṛṇutāpsarasaḥ sarvāstapasosya१४५ mahatphalam /
yaccāpi parayā bhaktyā māṃ prapannāḥ stha śobhanāḥ /
१३१ prabhavāyai
-
kha
.
/ १३२ mṛtkaṇvai
-
kha
.
/ १३३ sarvade
-
kha
.
/ १३४ imaṃ
-
ka
.
kha
.
/ १३५ rātrijaṃ
-
ka
.
/ १३६ tsugatimāpnuyāt
-
kha
.
/ १३७ yaścainaṃ
-
ka
.
/ १३८ śrāvayīta vā
-
kha
.
/ १३९ yaścainaṃ
-
ka
.
kha
.
/ itaḥ para patramekaṃ khaṇḍitam
.
samam
-
kha
.
dehapatanāt
-
gha
.
/ १४२ śaktimān
-
gha
.
/ १४३ huṣaṃ
.. .-
kha
.
gha
.
paṃcacūḍamidaṃ
-
kha
.
/ tadā gha
.
...
tha
-
gha
.
ajarāśca viśokāśca nityaṃ muditamānasāḥ /
priyāśca sarvalokasya bhaviṣyatha mamājñayā / /१ २६/ /
brūta yaccāpi kiṃcidvo hṛdi sthitamaśaṃkitāḥ /
sarvaṃ dāsyāmi tadvohaṃ mā cirāyata durvyathāḥ १४६ // १ २७/ /
pañcacūḍā ūcuḥ
devi puṃsāṃ striyaḥ १४७ sarvāḥ kāryārthaṃ१४८ viditaṃ ca te /
arthinaste ca nastāvat yāvat kāryaṃ samāpyate /
samāpte caiva१४९ te kārye parā iva bhavanti naḥ //१
tad devi yadi tuṣṭāsi yadi deyo varaśca naḥ /
sarvastrīṇāṃ mahādevi bhavantu puruṣā vaśāḥ / / १ २९/ /
devyuvāca
adyaprabhṛti lokeṣu sarvastrīṇāṃ narāḥ sadā /
vaśyā bhavantu sarvatra१५१ sarvakāryakarāśca ha
8.30.
१३० / /
adau paścācca sarvābhyo१५३ hiraṇyaṃ paśavaḥ striyaḥ /
sarvabhogāṃśca dāsyantu vaśagāḥ sarvathāpi ca /
vyalīkānyapi kurvantyo bahūni vividhāni ca /
priyā eva bhaviṣyanti pāpaṃ na ca bhavet sadā //१
mātaraṃ pitaraṃ bhrātṝn१५४ suhradotha sutānapi /
arkāyāṇi kariṣyanti strīṇāṃ vaśyatvamāgatāḥ / / ३३ / /
paśyantopi vyalīkāni doṣān vaikṛtyameva ca /
naiva dravanti te puṃsāṃ
(?)
madvarānmohitendriyāḥ //१३४/ /
sanatkumāra uvāca
tataḥ sā devadevasya patnī himavataḥ sutā /
mālyadāma gṛhītvā tu bhrāmayantī śubhānanā / / १३ ५/ /
१४६ duṣyathāḥ
-
kha / १४७ diśaṃ ca
(
vaśāḥ
?) -
kha
.
..
tha
-
sa
.
/ १४९ tat kha
.
gha
.
/ १५० tvaṃ devi
-
ghaṃ
.
/ १५१ sarve vaśyā bhaviṣyanti
-
gha
.
/ १५२ sadā
-
gha
.
/
१५३ sarvebhyo
-
kha / १५४ bhāryāṃ
१५५ vaśyāḥ
(?)
bhava nārya iti prāha hasantī priyamavyayā /
bhrāmyamāṇasya dāmnosya yānya१५६ śīryanta१५७ bhūtale //१३
kusumānyabhavam̐stāni nāryaḥ kamalalocanāḥ /
tā uvāca purā yūyaṃ jarākṣayavivarjitāḥ //१३७/ /
jaganmohakarāḥ sarvāḥ१५८ puṃsāṃ hṛdayabandhanāḥ
dṛṣṭisparśavilāseṣu āviśya jagatītrayam१६० /
-
- - - -
puruṣām̐strīvaśām̐śca kariṣyatha /
narāḥ sarve ca yuṣmāsu१६१ bhaviṣyanti sadā ratāḥ //१
vṛttiḥ śubhā१६२ bhavitrī ca sarvāsāṃ mama tejasā /
puṃsāṃ strībhogasiddhyarthaṃ strīṇāṃ ratyarthameva ca /
8.30.
/ /
kriyāḥ śubhāṅgasaṃskārā divyā ye
mānuṣāśca ha /
bahurūpāśca tā bhūtvā viviśuḥ sarvadāṅganāḥ१६४ /
sanatkumāra uvāca
evaṃ devī tadā vyāsa sṛṣṭvā tā१६५ vai visṛjya ca /
uvācāpsaraso brūta kiṃ vo bhūyaḥ karomyaham१६६ //१ ४ २/ /
tāstuṣṭamanasaścāpi ūcurvyāsa bhavema hi /
devānāṃ mānuṣāṇāṃ ca avaśyāścaiva१६७ rakṣasām /
tā uvāca tato devo evaṃ loke bhaviṣyatha१६८ /
tataḥ sa sahito devyā sanandī parameśvaraḥ /
gaṇaiḥ sarvaiśca sahito gṛhānsvānāviśat prabhuḥ //१४४/
yāni
-
kha
.
...
nta
-
kha
.
yūyaṃ
-
kha
. -
...
nāt
-
ka
.
jagati striyaḥ
-
gha
.
/ १६१ yuṣmākaṃ
-
gha
-
/ १६२ śūdrā
-
gha / १६३ ye divyā
-
gha
.
/ १६४ sarvamaṃgalāḥ
-
gha / १६५ sṛṣṭāstāḥ
(?)
१६६ kiṃ bhūyaḥ karavāṇyaham
(?)
avadhyāścaiva
-
kha
.
gha
.
/ १६८ evaṃ bhavatviti proktā
(?)
/ devī
trijagato valī
(
raṇau
)
/ uvāca sada
gacchāma cirotsṛpṭamiti prabho
iti pāṭhaḥ gha pustake
bhaganayananipātī daityadarpāpahārī
surakamalahimaughaḥ kāmayajñāgnihantā
jaladavṛṣabhayāyī sarvaduḥkhāntakārī
samaravṛṣabhaketuścandramaulirjagāma१७०
iti skandapurāṇe vārāṇasyavalokane jaigīṣavyadhanadapaṃcacūḍānāṃ१७१ varapradānanāmā
triṃśodhyāyaḥ
vyāsa uvāca
bhagavan piṅgalaḥ kena gaṇatvaṃ samupāgataḥ
annadatvañca२ saṃprāpto vārāṇasyāṃ mahādyutiḥ
kṣetrapālaḥ kathaṃ jātaḥ priyatvaṃ ca kathaṃ gataḥ /
etadicchāmi kathitaṃ śrotuṃ brahmasuta tvayā / /२/ /
sanatkumāra uvāca
śṛṇu vyāsa yathā lebhe gaṇeśatvaṃ sa piṃgalaḥ /
annadatvaṃ ca lokānāṃ sthānaṃ vārāṇasīṃ ca hi
pūrṇabhadrasutaḥ śrīmānāsīd yakṣaḥ pratāpavān /
harikeśa iti khyāto brahmaṇyo dhārmikaśca ha /
tasya janmaprabhṛtyeva bhave५ bhaktiranuttamā /
tadāśīstannamaskārastanniṣṭhastatparāyaṇaḥ /
āsīnaśca śayānaśca gacchantiṣṭhannanuvrajan /
bhuñjānotha piban vāpi rudramevānvacintayat७ / /६/ /
tamevaṃ yuktamanasaṃ pūrṇabhadraḥ pitābravīt /
na tvā putramahaṃ manye durjāto yastvamanyathā / /७/ /
१६९ pahartā
-
kha
.
/ १७० maulī jagāma
-
kha / १७१ ācūḍa
(
) -
kha
.
/ १७२ atra ūnatriṃśobhyāya iti kha
.
gha
.
pustakayoḥ pāṭhaḥ / १ samupāvṛtaḥ
-
gha / २ arthadatvañca
-
gha
.
/ ३ yakṣarāṭ sa
-
gha
.
/ ४ brāhmaṇo
-
kha
,
vareṇyo
-
gha
.
/ ५ sarva
(
śarve
?)
-
gha
...
naśca vadam̐ścāpi
-
gha
.
...
nucintayan
-
gha kha
nahi८ yakṣakulīnānā९ metad vṛttaṃ bhavatyuta /
guhyakā bata yūyaṃ vai svabhāvāt१० krūracetasaḥ
kravyādāścaiva kiṃ bhakṣā hiṃsāśīlāśca putraka /
maivaṃ kārṣīrna no vṛttirevaṃ dṛṣṭā mahātmanām /
svayaṃbhuvā yathā sṛṣṭā saiva vṛttiḥ praśasyate
harikeśa uvāca
sṛṣṭā११ caivā१२ praśastā ca garhitā sādhubhiḥ sadā
vṛttiḥ svayaṃbhuvihitā१४ tyaktavyā yadi no१५ bhavet //
8.30(2).
āśramāntarajaṃ karma na kuryurgṛhiṇastataḥ /
hitvā manuṣyabhāvaṃ ca karmabhirvividhaiśca ha१६ / / ११/ /
devatvaṃ no१७ vimārgeyurmānuṣyaṃ jātimeva ca /
atha cedvihitaṃ teṣāṃ karma tatprāptisaṃsṛtam /
mamāpi१८ vihitaṃ paśya karma tannātra१९ saṃśayaḥ / /१ २/ /
sanatkumāra uvāca
sa evamuktaḥ putreṇa२० pūrṇabhadraḥ pratāpavān /
uvāca niṣkrama kṣipraṃ gaccha tvaṃ yatra rocate२१ // १३ / /
tataḥ sa nirgata२२ styaktvā gṛhasaṃbandhibāndhavān
vārāṇasīm२४ samāsādya tapastepe suduścaram /
sthāṇubhūto hyanimiṣaḥ śuṣkakāṣṭhopalopamaḥ
saṃniyamyendriyagrāmamavātiṣṭhata२५ niścalaḥ /
atha tasyaivamaniśaṃ२७ tatparasya tadāśiṣaḥ /
sahasramekaṃ varṣāṇāṃ divyamatyativartata२८ //१
८ na vai
-
gha
.
/ ९ yakṣakulasyāsya
-
gha
.
/ १० na tāvat
-
gha
.
/ ११ dṛṣṭavā
-
gha
.
/ १२ caiva
-
gha
.
ca subuddhibhiḥ
-
gha
.
/ १४ svayaṃbhuvā
sṛṣṭā
-
gha
.
/ १५ vā
-
kha / १६ saha
-
gha
.
/
१७ nahi
gha / १८ mayā ca
-
gha
.
/ १९ karmaitannātra
-
gha
.
/ २० evamuktaḥ svaputreṇa
-
gha
.
/ २१ hitaṃ caiva yadecchasi
-
gha
.
/ २२ niṃdita
-
kha
.
/
२३ gṛhaṃ saṃbandhinaṃ tathā
-
gha
.
syāṃ
-
gha
.
/ २५ śuṣkaścaiva viśeṣataḥ
-
gha
.
/ २६ mavāktiṣṭhata
-
gha
.
/ २७ tasyatviśaktasya
-
dha
.
.
mabhyati
...
-
ka
.
kha
.
valmīkena samākrānto२९ bhakṣyamāṇaḥ pipīlikaiḥ /
vajrasūcīmukhairvyāsa vidhyamānastathaiva ca /
nirmāṃsarudhiratvag vai३० kundaśaṃkhendusaprabhaḥ /
asthiśeṣo३१ bhavat sarvo devaścaivamamanyata३२ /
etasminnantare devī vyajñāpayata śaṃkaram /
udyānaṃ punarevedaṃ draṣṭumicchāmi sarvada३३ // १ ९/ /
kṣetrasya caiva māhātmyaṃ śrotuṃ kautūhalaṃ hi me /
yataśca priyametatte yaccāsya phalamuttamam //
8.30(2).
iti vijñāpito devaḥ pārvatyā bhuvaneśvaraḥ /
sarvaṃ pṛṣṭaṃ yathānyāyamākhyātumupacakrame /
nirjagāma ca deveśaḥ pārvatyā saha śaṃkaraḥ /
udyānaṃ darśayāmāsa devyā devaḥ pinākadhṛk३४ /२
praphullanānāvidhagulmaśobhitaṃ३५ latāpratānāvanataṃ३६ manoramam
virūḍhapuṣpaiḥ paritaḥ३८ priyaṃgubhiḥ supuṣpitaiḥ kaṇṭakitaiśca३९ ketakaiḥ
tamālagulmairnicitaṃ४० sugandhibhirnikāmapuṣpairbakulaiśca sarvaśaḥ /
aśokapuṃnāgavanaissupuṣpitairdvirephamālākulapuṣpasaṃcayaiḥ //२४/ /
kvacit praphullāmbujareṇurūṣitai vihaṅgamaiścārukalapraṇādibhiḥ /
vināditaṃ sārasahaṃsamadgubhiḥ४१ pramattadātyūharutaiśca valgubhiḥ / /२५/ /
kvacicca cakrāhvarutopanāditaṃ kvacicca kādambakadambakairyutam
kvacicca kāraṇḍavanādanāditaṃ kvacicca mattālikulākulīkṛtam
madākulābhirbhramarāṅganābhirniṣevitaṃ cārusugaṃdhipuṣpam
kvacit sapuṣpaiḥ४४ sahakāravṛkṣairlatopagūḍhaistilakaiśca gūḍham४५ /
२९ tadākrānto
-
kha
.
/ ३० ca
... -
kha
.
/ ३१ asthnā vaśeṣa
-
kha
.
/ ३२ na manyate
-
kha
.
/ ३३ śaṃkara
-
kha / ३४ itaḥ paraṃ devadeva uvāca iti gha pustake
tā
-
ka
.
/ ३६ latāpratānaiḥ satataṃ
-
kha
.
/ ३७ manoharaṃ
-
kha
.
/ ३८ patitaiḥ
-
kha
.
...
bhiśca
-
ka
.
kha
.
/
'
..
.
taiḥ
-
kha
.
nādibhiḥ
(
taiḥ
) -
kha
.
...
kāyutaṃ
-
ka
.
va / ४३ sugandhipuṣpam
-
gha
.
/ ४४ cca puṣpaiḥ
-
ka kha
.
/ ४५ supuṣpitaiḥ
-
kha
pragītavidyādharasiddhadhāraṇaṃ३६ pranṛttanityānugatāpsarogaṇam
prahṛṣṭanānāvidhapakṣisevitaṃ pramattahārītakulopanāditam /
mṛgendranādākulasannamānasaiḥ kvacitkvacidbaddhakadambakaṃ mṛgaiḥ
praphullanānāvidhacārupaṅkajai४९ ssarastaḍāgairupaśobhitaṃ kvacit
niviḍaniculalīnānīlakaṇṭhābhirāmaṃ
madamuditavihaṅgavātanādābhirāmam /
kusumitataruśākhālīnamattadvirephaṃ
navakiśalayaśobhāśobhita५१ prāntaśākham //
8.30(2).
kvacicca dantikṣatacāruvīrut kvacillatāliṅgitacāruvṛkṣam /
kvacidvilāsālasagāminībhirniṣevitaṃ kimpuruṣāṅganābhiḥ //३
pārāvatadhvanivikūjitagāru śṛṃgairabhraṃkaṣaiḥ sitamanoharacārurūpaiḥ /
ākīrṇapuṣpanikarapraviviktahāsairvibhrājitaṃ tridaśadevakulairanekaiḥ //३ ///
phullotpalāmbujasahasravitānayuktaistoyāśayai५२ssamanuśobhitadevamārgam /
mārgāntarāgalitapuṣpavicitrabhaktai५३ ssambaddhagulmaviṭapairvihagairupetam /
tuṅgāgrairnīla५४ puṣpastabakabharanataprāntaśākhairaśokai
-
rmattālivrātagītaśrutisukhajananairbhāsitaṃ tanmanojñaiḥ /
rātrau candraprabhāsā५५ kumumitatilakairekatāṃ saṃprayātaṃ
chāyāsuptaprabuddhasthitahariṇakulāluptadarbhāṅkurāgram
haṃsānāṃ pakṣavāta५६ pracalitakamalasvacchavistīrṇatoyaṃ
toyānāṃ tīrajātapravikacakadalīvāṭanṛttanmayūram
māyūraiḥ pakṣacandraiḥ kvacidapi patitaṃ rañjitakṣmāpradeśaṃ
deśe deśe nilīnapramuditavilasanmattahārītavṛndam
४६ cārugūḍhaṃ
-
gha
.. .
gaṇaiḥ
-
kha / ४८ kadambakairmṛgai
. -
gha
.
..
puṣpita gha
.
?..
nīlaṃ nīlakaṇṭhābhirāmaṃ
-
kha
.
gha
.,.
rāvaṃ
-
kha
.
..,
śobhitaṃ
- -
ka kha
..
śraya
-
kha
.
.?.
kti
-
ka
.
kha
.
.
līna
-
kha
.
/ ५५ candrasya bhāsā
-
kha
.
/ ५६ pakṣapāta
-
ka
.
kha
.
/ ५७ vātanṛtyanmayūram
-
kha
.
/ ५८ rañcitakṣmāpradeśam
-
gha
.
sāraṅgaiḥ kvacidupasevitapradeśaṃ
saṃchannaṃ kusumacayaiḥ kvacidvicitraiḥ
hṛṣṭābhiḥ kvacidapi kinnarāṅganābhiḥ kṣībābhiḥ sumadhuragītavṛkṣaṣaṇḍam //३ ६ / /
saṃsṛṣṭaiḥ६० kvacidupari prakīrṇapuṣpai६१ rāvāsaiḥ parivṛtapādapaṃ munīnām /
āmūlātphalanicitaiḥ kvacidviśālai
-
ruttuṅgaiḥ
panasamahīruhai६२rupetam / /३७// phullātimuktakalatāgṛhalīnasiddhaṃ
siddhāṅganākanakanūpurarāvaramyam /
ramya६४ priyaṃgutarumañjarisaktabhṛṅgaṃ
bhṛṅgāvalīśabalitāmrakadambapuṣpam //३८ / /
puṣpotkarānila६५ vighūrṇitapādāpagra
magre surebhavinipāṭita६७vaṃśagulmam
gulmāntaraprasṛtabhīta६९ mṛgīsamūha
-
mūhāvatāṃ tanubhṛtāmapavargadātṛ /
candrāṃśujāladhavalaistilakairmanojñaiḥ
sindūrakuṃkumakusumbhanibhairaśokaiḥ /
cāmīkarapratisamairatha karṇikāraiḥ
puṣpotkarairupacitaṃ suviśālaśākhaiḥ //
8.30(2).
/ /
kvacidañjanacūrṇābhaiḥ kvacidvidrumasannibhaiḥ /
kvacitkāñcanasaṃkāśaiḥ puṣpairācitabhūtalam /
punnāgeṣu dvijaśatavirutaṃ raktāśokastabakabharanatam /
ramyopāntaṃ klamaharapavanaṃ phullābjeṣu bhramaravilasitam /
५९ vicitraṃ
-
kha
.
/ vṛ ० samṛpṭaiḥ kha
.
/ ६१ praliptapuṣpa
-
ka kha
.
/ ६२ pavanasamīritai
-
kha / ६३ siddhaiḥ
-
-
kha
.
/ ६४ ramyaṃ
-
kha
.,
ramyā
-
ka
.
/ ६५ bila
.. -
kha
.
/
६६ gryamagrye
-
ka
.
kha
.
.
pātita
-
ka
.
kha
.
..,
yugmaṃ
-
kha
.
/ ६९ bhīma
-
kha
.
.. .
samūhā
.. -
kha
sakalabhuvanabhartā lokanāthastadānīṃ
tuhinaśikhariputryā७१ sārdhamiṣṭairgaṇeśaiḥ /
vividhataruviśālaṃ७२ mattahṛṣṭānyapuṣṭa
-
mupavanamatiramyaṃ७३ darśayāmāsa devyāḥ / /४३ / /
devyuvāca
udyānaṃ darśitaṃ deva śobhayā parayā yutam /
kṣetrasya tu guṇān sarvān punarvaktumihārhasi
asya७४ kṣetrasya mahātmyamavimuktasya tattadā /
śrutvā hi७५ nahi me tṛptirato७६ bhūyo vadasva me
devadeva uvāca
idaṃ guhyatamaṃ kṣetraṃ sadā vārāṇasī mama /
sarveṣāmeva jantūnāṃ heturmokṣasya sarvadā
asmin siddhāḥ sadā devi७७ madīyaṃ७८ vratamāsthitāḥ
nānāliṅgadharā nityaṃ mama lokābhikāṃkṣiṇaḥ / /४७/ /
abhyasyanti८० paraṃ yogaṃ yuktātmāno jitendriyāḥ /
nānāvṛkṣalatākīrṇe८१ nānāvihagasevite / /४८/ /
kamalotpalapuṣpāḍhyaiḥ sarobhiḥ samalaṃkṛte /
apsarogaṇagandharvaiḥ sadā saṃsevite śubhe //४९/ /
rocate me ihāvāso८२ yena kāryeṇa tacchṛṇu /
manmanā mama bhaktaśca mayi sarvārpitakriyaḥ / /
8.30(2).
yathā mokṣamihāpnoti anyatra na tathā kvacit /
japadhyānodyatānāṃ ca jñāneṣvāraktacetasām८३ //५ १ / /
७१ śikharaputryā
-
ka
.
kha
.
.
viśālai
-
kha
.
miti
.. -
ka
.
/ ७४ anya
-
gha
.
...
pi
-
kha
.
gha / ७६ śraddhāpi jāyate dṛṣṭerato
-
gha
.
/ ७७ mahādevi
-
gha
.
/ ७८ madīya
-
kha
.
.?.
śritāḥ
-
ka
.
/ ८० abhya santi
-
ka
.
kha
.
...
samākīrṇe
-
kha
.
gha
.
/ ८२ mahadāvāsaṃ
-
kha
.
/ ८३ sadā
... -
gha
.,
ṣu vāstucetasām
-
gha
.
tamomohahatānāṃ८४ ca vārāṇasyāṃ gatirnṝṇām /
atrotkramaṇakāle tuva svayameva maheśvaraḥ /
dadāti tārakaṃ brahma yenāsau tanmayo bhavet /
evaṃ८५ mama puraṃ divyaṃ guhyād guhyataraṃ mahat / / ५३ / /
brahmādayo vijānanti ye ca siddhā८६ mumukṣavaḥ /
ataḥ८७ priyamidaṃ८८ kṣetraṃ yasmācceha८९ ratirmama / /५४/ /
vimuktaṃ na mayā yasmād mokṣyate vā kadā ca na /
mama९० kṣetramidaṃ tasmādavimuktamidaṃ९१ smṛtam / /५५/ /
naimiśetha kurukṣetre gaṅgādvāretha puṣkare /
snānāt९२ saṃsevanāccāpi९३ na mokṣaḥ prāpyate yataḥ / /५ ६/ /
iha saṃprāpyate yena tata etad९४ viśiṣyate /
prayāge vā bhaven९५ mokṣa iha vā matparigrahāt९६ / / ५७/ /
prayāgādapi tīrthāgryādidameva mahat smṛtam /
jaigīṣavyaḥ parā siddhiṃ yo gataḥ sa mahātapāḥ / / ५८ / /
asya९७ kṣetrasya māhātmyād९८ bhaktyā ca mama bhāvataḥ /
jaigīṣavyaguhā preṣṭhā९९ yogināṃ sthānamiṣyate / / ५९ / /
dhyāyatastatra māṃ nityaṃ yogāgnirdīpyate bhṛśam /
kaivalyaṃ paramaṃ yāti devānāmapi durlabham / /
8.30(2).
६० / /
atra siddhiṃ parāṃ prāpto mārkaṇḍeyo mahātapāḥ /
bālakhilyāstathā siddhā asmin kṣetre sudurlabhe / / ६१ / /
ātreyā bhārgavāḥ siddhā asmin kṣetre sudurlabhe /
avyaktaliṅgai१०० rmunibhiḥ sarvasiddhāntavedibhiḥ / /६२/ /
iha saṃprāpyate mokṣo१०१ durlabhonyatra karhicit /
tebhyaścāhaṃ prayacchāmi yogaiśvaryamanuttamam / / ६३ /
..
gatānāṃ
-
gha
-
pūtaṃ
-
gha
-
pakṣā
gha
-
idaṃ
-
gha
puṇyatamaṃ
-
gha
.
kṣetramasamācceha
? -
kha
.
/ ९० mahā
-
gha / ९१ ktaṃ tataḥ
-
kha
.
/ ९२ snatāni
-
kha
.
...
dvāpi
-
gha
.
/ ९४ evaṃ
-
kha / ९५ vā save
-
gha
.
/ ९६ matsamparigrahāt
? -
kha / ९७ tasya
-
kha
.
/
९८ māhātmyaṃ
-
kha
.
gha
.
/ ९९ śreṣṭhā
-
kha
.
..
liṅganirmuktaiḥ
-
gha
mokṣa
-
kha
.
ātmanaścaiva१०२ sāyujyamīpsitaṃ sthānameva ca
kuveraḥ sa mahāsatvastathā sarvārpitakriyaḥ // ६४/ /
kṣetrasaṃsevanādeva dhaneśatvamavāpa ha /
-
- - - - - - - - - - - - - - -
//६५ / /
ihaivārādhya māṃ devi siddhiṃ yāsyatyanuttamām
parāśarasuto yogī ṛṣirvyāso mahātapāḥ / /६६/ /
mama bhakto bhaviṣyaśca vedasaṃsthāpravartakaḥ
ramate१०६ sopi padmākṣi kṣetresminmunipuṃgavaḥ //६७/ /
brahmāpi ṛṣibhiḥ१०७ sārdhaṃ viṣṇurvāyurdivākaraḥ /
devarājastathā śakro api cānye divaukasaḥ /
upāsate mahātmānaḥ sarveśamiha suvrate /
ananyamanaso bhūtvā māmevopāsate sadā
ālarkaśca१०८ purīmetāṃ matprasādādavāpsyati /
sa caināṃ pūrvavat kṛtvā catuvarṇasamākulām / /
8.30(2).
sphītāṃ
janapadākīrṇāṃ bhuktvā ca suciraṃ११० tadā /
mayi sarvārpitaprāṇo māmeva pratipatsyate
tataḥ prabhṛti cārvaṃgi१११ yepi kṣetranivāsinaḥ /
gṛhiṇo liṃgino vāpi madbhaktā matparāyaṇāḥ / /७२/ /
matprasādād gamiṣyanti mokṣaṃ paramadurgamam /
viṣayāsaktacittopi tyaktadharmaratirnaraḥ११२ / /७३ / /
iha kṣetre mṛtaścāpi११३ saṃsāraṃ११४ na punarviśet /
ye punarnirmamā dhīrāḥ११५ siddhāḥ syurvijitendriyāḥ /
vratina sthānirāvasthāḥ
(?)
sarvato mayi bhāvitāḥ /
dehabhedaṃ samāsādya११६ dhīmantaḥ sargavarjitāḥ११७ /
...
ścāpi
-
gha
.
vā
-
gha / itaḥ paraṃ kiyānaṃśaḥ khaṇḍitaḥ ka
.
kha
.
pṛstakayoḥ / १०४ yāsyanutyattamām
-
gha / १०५ devasaṃsthāpravartaka
-
ka
ramyate
-
gha
.
/ १०७ hyṛṣibhi
-
gha / १०८ āna
(
ala
?)
rkaśca
-
gha
.
sthitāṃ
-
gha
.
/ ११० sva śuciraṃ
-
gha / १११ sarvāṃgi
-
gha
.
...
rvaraḥ
-
gha
.
.,
syāpi
-
gha
.
..
re
-
gha /
११५ vīrāḥ
-
gha / ११६ samāsaśca
-
gha
.
/ ११७ svargavarjitāḥ
-
gha
prapatsyante११८ paraṃ mokṣaṃ prasanne mayi११९ suvrate /
janmānttarasahasreṣu yuñjan yogamavāpnuyāt /
tadihaiva१२० paraṃ mokṣaṃ maraṇādadhi१२१ gacchati
brahmaghnagoghnagurutalpagacauravṛtti
-
rna mo pa hai
(?) - - - -
niyatasvavṛttiḥ /
saṃsārabhūtadṛḍhapāśavimuktaśoko
vārāṇasīṃ mama purīṃ samupaiti lokaḥ /
etat saṃkṣepato devi kṣetrasyāsya mahat phalam /
avimuktasya kathitaṃ mayā te guhyamuttamam
ataḥ parataraṃ nāsti siddhaṃ guhyamadhīśvari
etad budhyanti yogajñā ye ca yoga१२३ parā१२४ bhuvi / /७९/ /
etadeva paraṃ jñānametadeva paraṃ śivam /
etadeva paraṃ brahma etadeva paraṃ padam //
8.30(2).
० / /
vārāṇasī tu bhuvanatrayasārabhūtā
ramyā purī mama sadā girirājaputri /
yatrāgatā१२५ vividhaduṣkṛtakāriṇopi
pāpakṣayādvirajasaḥ śruti
(?)
yāṃti muktim / /८१ / /
ya āgacchet kathaṃcicca१२६ purīṃ vārāṇasīṃ naraḥ
tamupāyaṃ prakurvīta nirgacchenna punaryathā / /८२ / /
yadīcchet saphalaṃ janma konyaṃ vedyāphalaṃ
(?)
tathā /
kāśīpuryāṃ tyajed dehaṃ yadīcchet paramaṃ padam / /८३ / /
११८ etā eva
-
gha
.
/ ११९ mama
-
gha
/ १२० tamihaiva
-
gha
.. .
dapi
-
gha
-
/ १२२ guhyamatīśvari
-
gha
.
/ १२३ yogī
-
gha
.
/ १२४ puro
-
gha
.
/
१२५ yātrāgatā
-
gha / १२६ naro gacchet
-
gha
.
/ १२७ punaḥ
-
gha
.
etatsmṛtaṃ priyatamaṃ
(?)
mama devi viśvaṃ
(?)
kṣetraṃ vicitratarugulmanikāmapuṣpam /
asminmṛtāstanubhṛtaḥ padamāpnuvanti
mokṣākhyamevaśivatāpi
(?)
na saṃśayotra
iti skandapurāṇe vārāṇasīmāhātmyaṃ nāma triṃśattamodhyāyaḥ
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0