સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 8.3

અધ્યાયાઃ ૨૧ -

સનત્કુમાર ઉવાચ
નિર્ગતોથ તતો નન્દી જગામ સરિતાં વરામ્

ભુવનામિતિ વિખ્યાતાં સર્વલોકહિતાવહામ્

તાં પ્રવિશ્ય તતો ધીમાનેકાગ્રો દ્યુતિમાઁસ્થિતઃ ।
સ જજાપ તતો રુદ્રં મૃત્યોર્ભીતઃ સમાહિતઃ ।

જપતા તેન તત્રૈવ તત્પરેણ તદાશિષા ।
કોટિરેકા યદા જપ્તા તદા દેવસ્તુતોષ હ ।

સનત્કુમાર ઉવાચ
સોવતીર્ય તતો ભૂયઃ પ્રયતાત્મા તથૈવ ચ ।
જજાપ કોટિમન્યાં તુ રુદ્રમેવાનુચિન્તયન્

૫૧ અદ્યસ્ય
-
ઘ । ૫૨ જગત
-
ઘ
.
। ૫૩ ભાવયિત
-
ઘ
.
। ૫૪ તદેવં
-
ઘ
.
। ૫૫ ક્રિયા
-
ઘ
.
। ૫૬ કૃત્વા
-
ઘ
.,
। ધૃત્વા
?

.. .
નન્દ્ય
-
ઘ । ૫૮ સ પ્રભસ્તે
-
ઘ
.
। ૫૯ સમદૃક્ષુ
-
ઘ ।
૧ વરમ્
-
ષ
.

દ્વિતીયાયાં તતઃ કોટ્યાં સંવૃતાયાં૨ વૃષધ્વજઃ ।
અભ્યાજગામ તં ચૈવ વરદોસ્મીત્યભાષત

સ પ્રાહ ભગવન્ કોટિં તૃતીયામધિકામહમ્ ।
જપ્તુમિચ્છામિ દેવેશ ત્વત્પ્રસાદાત્ત્વહં વિભો

એવમસ્ત્વિતિ ભૂયોપિ ભગવાન્ પ્રત્યુવાચ હ ।
-
-
જગામ સ્વં વેશ્મ દેવ્યા સહ મહામતિઃ

તતસ્તૃતીયાં રુદ્રાણાં કોટિમન્યાં જજાપ હ ।
યુગાન્તાદિત્યસંકાશઃ તતઃ સમભવદ્ દ્વિજઃ ।

તસ્ય કોટિત્રયે વ્યાસ સમાપ્તે જ્વલનત્વિષઃ ।
સોમઃ સહ ગણૈર્દેવસ્તં૩ દેશમુપચક્રમે

સ તં કરેણ સંગૃહ્ય તદ્વૃત્તસલિલાચ્ચ હ ।
સંસૃજ૪ન્નગ્રહસ્તેન નન્દિનં કાલહાબ્રવીત્ ॥
8.21.

દેવદેવ ઉવાચ
શૈલાદે વરદોહં તે તપસાનેન તોષિતઃ ।
સાધુ જપ્તં ત્વયા ધીમન્ બ્રૂહિ યત્તે૫ મનોગતમ્

શૈલાદિરુવાચ
જપેયં કોટિમન્યાં વૈ ભૂયોપિ તવ તેજસા ।
વરમેતં વૃણે દેવ યદિ તુષ્ટોસિ મે વિભો

ભગવાનુવાચ
શૈલાદે
- - - -

-
તવ તુષ્ટોસ્મિ સામ્બિકઃ ।
યં ત્વદ્ય વૃણુષે કામં સર્વં તં પ્રદદામિ તે

બ્રહ્મત્વમથ૭ વિષ્ણુત્વમિન્દ્રત્વમથવાન્યતામ્

આદિત્યો ભવ રુદ્રૌ વા બ્રૂહિ કિં કરવાણિ તે

સનત્કુમાર ઉવાચ
સ એવમુક્તો દેવેન શિરસા પાદયોર્નતઃ ।
તુષ્ટાવ પુરકામાંગક્રતુપર્વતનાશનમ

૨ સંસ્મૃતા
-
ઘ
,
સમાપ્તા
?

ર્વ્યાસં દેવસ્તં વસ
-
ઘ
.,
સ્તમુપ
?
। ૪ સંમૃજ
?
। ૫ યા
(
જા
?)
તુ
-
ઘ
.

કર્મણાનેન
?,
કર્મણનેન શૈલાદે
?

મઘ
(
અ
. ) -
ઘ
.
। ૮ નૃતાં
-
ઘ
.

નમો દેવાધિદેવાય૯ મહાદેવાય વૈ નમઃ ।
નમઃ કામાંગનાશાય નીલકંઠાય વૈ નમઃ ॥૧ ૬। ।
નમસ્તુષિતનાશાય ત્રૈલોક્યદમનાય ચ ।
નમઃ કાલાગ્રદણ્ડાય ઉગ્રદણ્ડાય વૈ નમઃ । । ૧ ૭। ।
સર્વતઃ પાણિપાદાય સર્વતોક્ષિમુખાય૧૦ ચ ।
સર્વતઃ પ્રભવે ચૈવ૧૧ સર્વમાવૃત્ય તિષ્ઠતે૧૨ ॥ ૧૮। ।
નમસ્તે રુક્મવર્ણાય તથૈવાતીન્દ્રિયાય ચ ।
નમઃ કનકલિંગાય સર્વલિંગાય વૈ નમઃ ॥ ૧ ૯। ।
નમશ્ચન્દ્રાર્કવર્ણાય યોગેશાયાજિતાય ચ ।
પિનાકપાણયે ચૈવ શૂલમુદ્ગરપાણયે ॥
8.21.

નિષઙ્ગિણે૧૩ ખડ્ગિને ચ૧૪ પરશ્વધધરાય ચ ।
રથિને ચર્મિણે ચૈવ મહેશાય ચ વૈ નમઃ । । ૨૧ । ।
નમસ્ત્રિશૂલહસ્તાય ઉગ્રદણ્ડધરાય ચ ।
નમો ગણાધિપતયે રુદ્રાણાં પતયે નમઃ । । ૨ ૨। ।
નમઃ સહસ્રનેત્રાય શતનેત્રાય વૈ નમઃ ।
આદિત્યાનાં

પતયે વસૂનાં પતયે નમઃ । ।૨૩ । ।
નમઃ પૃથિવ્યાઃ પતયે આકાશપતયે નમઃ ।
નમઃ સ્વર્લોકપતયે ઉમાયાઃ પતયે નમઃ ॥૨૪। ।
નમો યોગાધિગમ્યાય સર્વયોગપ્રદાય ચ ।
ધ્યાનિનાં ધ્યાયમાનાય
(?)
ધ્યાનિભિઃ સંસ્તુતાય ચ

મૃત્યવે કાલદણ્ડાય યમાય ચ મહાત્મને ।
દેવાધિપતયે ચૈવ દિવ્યસંહનનાય ચ

યજ્ઞાય વસુદાનાય સ્વર્ગદાય જયાય ચ ।
સવિત્રે સર્વદેવાનાં ધર્માયાનેકરૂપિણે । ।૨૭। ।
અમૃતાય વરેણ્યાય સર્વદેવસ્તુતાય ચ ।
બ્રહ્મણશ્ચ શિરોહર્ત્રે૧૬ યજ્ઞસ્ય ચ મહાત્મનઃ । ।૮।

.
તિદેવાય
-
ઘ
.

સુખાય
-
ઘ
.
। ૧૧ પ્રસવિત્રે ચ
?

સ્યાનવે ઘ
,
સ્થાસ્નવે।
.
૧૩ વઙ્ગિને
-
ઘ
.
। ૧૪ ચૈવ
-
ઘ
.

આદિત્યાનષ્ટ
...
ઘ
,
। આદિત્યપતયે
ચાષ્ટ
?
। ૧૬ હંત્રે
-
ઘ
.

ત્રિપુરઘ્નાય ચોગ્રાય સર્વાશુભહરાય ચ ।
ઉમાદેહાર્ધરૂપાય લલાટનયનાય ચ

મહિષાન્ધકભર્ત્રે ચ દ્રષ્ટ્રે૧૭ ચ પરમેષ્ઠિને ।
બ્રહ્મણે ગુરવે ચૈવ બ્રહ્મણે જનકાય ચ । ।
8.21.

૦ । ।
કુમારગુરવે ચૈવ કુમારવરદાય ચ ।
હલિને મુશલઘ્નાય મહાહાસાય વૈ નમઃ

મૃત્યુપાશાગ્રહસ્તાય તક્ષકબ્રહ્મસૂત્રિણે ।
સવિદ્યુદ્ઘનવાતાય તથૈવ વૃષયાયિને । ।૩ ૨ । ।
હિમવદ્વિન્ધ્યવાસાય મેરોઃ પૃષ્ઠનિવાસિને ।
કૈલાસવાસિને ચૈવ ધનેશ્વરસખાય ચ ॥૩ ૩ । ।
વિષ્ણુદેહાર્ધદત્તાય તસ્યૈવ વરદાય ચ ।
સર્વભૂતા૧૮ ધિયજ્ઞાય સર્વભૂતાનુકમ્પિને

અન્તર્ભૂતાદિભૂતાય પ્રાણિનાં જીવદાય ચ ।
નમસ્તે મન્યમાનાય અભિમાનાય ચૈવ હિ ॥૩ ૫। ।
બુધ્યમાનાય૧૯ બોધ્યાય૨૦ દ્રષ્ટ્રે૨૧ વૈ ચક્ષુષે નમઃ ।
નમસ્તે સ્પર્શયિત્રે ચ તથૈવ રસનાય ચ । ।૩ ૬ । ।
નમો ઘ્રાણાય ઘ્રાત્રે ચ શ્રોત્રે શ્રોત્રાય ચૈવ હિ ।
હસ્તિને ચૈવ હસ્તાય તથા પાદાય પાદિને ॥૩૭। ।
નમોસ્ત્વાનન્દકર્ત્રે ચ આનન્દાય ચ તે નમઃ ।
વાચેથ વાગ્મિને ચૈવ તન્માત્રાય મહાત્મને ॥૩૮। ।
સૂક્ષ્માય ચૈવ સ્થૂલાય સત્વાય રજસે નમઃ ।
નમશ્ચ તપસે નિત્યં ક્ષેત્રજ્ઞાયા૨૨જિતાય ચ । । ૩ ૯। ।
વિષ્ણવે લોકકર્ત્રે ચ પ્રજાનાં પતયે નમઃ ।
નમઃ સપ્તર્ષયે ચૈવ તપ્યમાનાય તાપિને ॥
8.21.

૧૭ દૃષ્ટે
-
ઘ
.
। ૧૮ સર્વભૂતાય
-
ઘ
.

?
તૃદ્વમાનાય
-
ઘ
.
। ૨૦ બુદ્ધ્યાય
-
ઘ
.
। ૨૧ દુષ્ટો
-
ઘ
.
। ૨૨ ક્ષેત્રજ્ઞાય
-
ઘ
.

બ્રહ્મણ્યાય૨૩ ચ
- - -
૨ ૪ તથા દુર્વાસસે નમઃ ।
શિલ્પિને શિલ્પનાથાય વિદુષે વિશ્વકર્મણે

અત્રયે ભૃગવે ચૈવ વસિષ્ઠાય નમોસ્તુ તે ।
ભૂતાય ભૂતનાથાય
- - -
૨૫ પતયે નમઃ

તિષ્ઠતે દ્રવતે ચૈવ ગાયતે નૃત્યતેપિ ચ ।
અવશ્યાયાપ્યવધ્યાય અજરાયામરાય ચ

અક્ષયાયાપ્યયાયૈવ તથાપ્રતિહતાય ચ ।
અનાવેશ્યાય સર્વેષાં દૃશ્યાદૃશ્ય૨૬ સ્વરૂપિણે

સૂક્ષ્મેભ્યશ્ચાતિસૂક્ષ્માય સર્વેશાય મહાત્મને ।
નમસ્તે ભગવન્ વ્યક્ષ નમસ્તે ભગવન્ શિવ

નમસ્તે સર્વલોકેશ નમસ્તે લોકભાવન ।
ન મે દેવાધિપત્યેન બ્રહ્મત્વેનાપિ વા પુનઃ

ન વિષ્ણુત્વેન દેવેશ ન ઇન્દ્રત્વેન ભૂતપ ।
ઇચ્છામ્યહં તવેશાન ગણત્વં નિત્યમવ્યયમ્ ॥૪૭। ।
નિત્યં૨૭ ત્વાં સગણં સામ્બં પ્રસન્નં સપરિચ્છદમ્ ।
દ્રષ્ટુમિચ્છામિ દેવેશ એષ મે દીયતાં વરઃ

દત્ત્વા ગતિં પુરા દેવ ત્વં વૈરાવર્ત્તનં પુનઃ
(?)
।
શરણં ત્વઞ્ચ૨૮ મે નાથ નાન્યં પશ્યામિ કર્હિચિત્

ત્વયા ત્યક્તસ્ય ચૈવાશુ વિનાશો૨૯ નાત્ર સંશયઃ ।
અન્યાં ગતિં ન પશ્યામિ યોસ્યાન્યં તેન્તકં૩૦ શુભમ્ ॥
8.21.

અનુરક્તં ચ ભક્તં ચ ત્વત્પરં ત્વદુપાશ્રયમ્ ।
પ્રતીચ્છ માં સદા દેવ એષ મે દીયતાં વરઃ

સનત્કુમાર ઉવાચ
ય ઇદં પ્રાતરુત્થાય પઠેદવિમના૩૧ નરઃ ।
સ દેહભેદમાસાદ્ય નન્દીશ્વરસમો ભવેત્ ॥૫૨। ।
૨૩ બ્રહ્મણા
-
ઘ
.
। ૨૪ તક્રાય
(
ભક્તાય
?
તર્કાય
?) -
ઘ
.

...
સ્વાંત
-
ઘ
.

દૃશ્યદૃશ્યાય
-
ઘ
.
। ૨૭ તેન
-
ઘ
.
। ૨૮ ત્વં ચ
-
ઘ
.

..
શં
-
ઘ
,
વિ । શાન્
?

યાસ્યામ્યન્તિકં
-
ઘ
,
। ૩૧ લં
-
ઘ
.

યશ્ચેમં શૃણુયાન્નિત્યં શ્રાવયેદ્વા દ્વિજાતિષુ ।
સોશ્વમેધફલં પ્રાપ્ય રુદ્રલોકે મહીયતે

શ્રુત્વા સકૃદપિ૩૨ ર્હ્યેતં સ્તવં પાપપ્રણાશનમ્ ।
યત્ર તત્ર મૃતો૩૩ વ્યાસ ન દુર્ગતિમવાપ્નુયાત્ ॥૫૪। ।
યોધીત્ય નિત્યં સ્તવમેતમગ્ર્યં૩૪ દેવં સદાભ્યર્ચયતે યતાત્મા ।
કિં તસ્ય યજ્ઞૈર્વિવિધૈશ્ચ દાનૈસ્તીર્થૈઃ સુતપ્તૈશ્ચ તથા તપોભિઃ ।

ઇતિ સ્કન્દપુરાણે એકવિંશો૩૫ ઽધ્યાયઃ
સનત્કુમાર ઉવાચ
તતસ્તુ દેવદેવેશો ભક્ત્યા પરમયા યુતમ્ ।
અશ્રુપૂર્ણેક્ષણં દીનં પાદયોઃ શિરસા નતમ્

કરાભ્યાં સુસુખાભ્યાં તં૧ સંગૃહ્ય૨ પરમાત્તિહા ।
ઉત્થાપ્ય નયને સોમ અશ્રુપૂર્ણે૩ મમાર્જ હ૪

ઉવાચ૫ ચૈનં૬ તુષ્ટાત્મા વચસાપ્યાયયન્નિવ ।
નિરીક્ષ્ય ગણપાન્ સર્વાન્ દેવ્યા સહ તદા૭ પ્રભુઃ

દેવદેવ ઉવાચ
જાને ભક્તિં તવ મયિ જાને ચાર્ત્તિં તવા૮નઘ ।
તસ્ય સર્વસ્ય શૈલાદે ઉદર્ક સન્નિશામય ॥૪। ।
અમરો જરયા ત્યક્તો નિત્યં દુઃખવિવર્જિતઃ ।
અક્ષયશ્ચાવ્યયશ્ચૈવ૯ સપિતા સસુહૃજ્જનઃ૧૦

મમેષ્ટો ગણપશ્ચૈવ મદ્વીર્યો મત્પરાક્રમઃ ।
ઇષ્ટો મમ સદા ચૈવ મમ પાર્શ્વગતસ્સદા ।

૩૨ શિવસ્ય દયિતં
-
ઘ
.
। ૩૩ પઠતો માનસે
-
ઘ
.
। ૩૪ દગ્યં
... -
ક

..
શતિ
(
ત
)
મો
-
ક
. (
ઘ
)
। ૧ તુ
-
ક
.

સંપૂજ્ય
-
ઘ
.

...
ર્ણો
-
ક
.
। ૪ સઃ
(
તમ્
?) -
ક
.,
હ્યમાર્જત । ૫ ઉત્થાય
-
ક
.
। ૬ ચેદં
-
ઘ
.
। ૭ તયા
-
ઘ
.
। ૮ તથા
-
ક । ૯ શ્ચૈવ મદ્વીર્યો
-
ઘ
.

.
મત્તુલ્યો
મત્પરાક્રમઃ
-
ઘ
.

મદ્રૂપશ્ચૈવ ભવિતા મહાયોગબલાન્વિતઃ ।
ઋદ્ધિમચ્ચૈવ તે દ્વીપં ક્ષીરોદમમૃતાકરમ્ ॥૭। ।
સંવાસં ચ૧૧ પ્રયચ્છામિ તત્ર રંસ્યસિ૧૨ સર્વદા ।
કુશેશયમયીં માલામવમુચ્યાત્મનસ્તતઃ ।

આબબન્ધ મહાતેજા નન્દિને દિવ્યરૂપિણીમ્ ।
સ તયા માલયા નન્દી બભૌ કણ્ઠાવસક્તયા ।

ત્ર્યક્ષો દશભુજઃ શ્રીમાન્ દ્વિતીય ઇવ શઙ્કરઃ ।
તતો હસ્તે૧૩ સમાદાય હસ્તેન ભગવાન્ હરઃ ॥
8.22.
૧૦ । ।
ઉવાચ બ્રૂહિ કિં૧૪ તેદ્ય દદાનિ૧૫ વરમુત્તમમ્ ।
આશ્રમશ્ચાયમત્યર્થ તપસા તવ ભાવિતઃ

જપ્યેશ્વર ઇતિ ખ્યાતો મમ ગુહ્યો ભવિષ્યતિ ।
સમન્તાદ્ યોજનં ક્ષેત્રં દિવ્યં દેવગણૈર્વૃતમ્

સિદ્ધચારણસંકીર્ણમપ્સરોગણસેવિતમ્ ।
સિદ્ધિક્ષેત્રં૧૬ પરં ગુહ્યં ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ ॥ ૧૩ । ।
કર્મણા મનસા વાચા યત્કિઞ્ચિત્ કુરુતે નરઃ ।
શુભં વાપ્યશુભં વાત્ર૧૭ સર્વં ભવિતૃ૧૮ તચ્છુભમ્ ।

જપ્યમાનઃ સ૧૯ તુલ્યો૨૦ વૈ રુદ્રાણાં તુ૨૧ ભવિષ્યતિ ।
યત્ર તત્ર મૃતા મર્ત્યા યાસ્યન્તિ ત્વત્૨૨ સલોકતામ્ । ।૧ ૫। ।
તતો જટાપ્લુતં વારિ૨૩ ગૃહીત્વા હારનિર્મલમ્ ।
ઉક્ત્વા૨૪ નદી ભવસ્વેતિ વિસસર્જ મહાતપાઃ ॥૧

સા તતો દિવ્યતોયા ચ૨૫ પુણ્યા મણિજલા શુભા ।
હંસકારણ્ડવાકીર્ણા ચક્રવાકોપશોભિતા ।

પદ્મોત્પલવનોપેતા૨૬ પ્રાર્વતત મહાનદી ।
સ્ત્રીરૂપધારિણી ચૈવ પ્રાઞ્જલિઃ શિરસાનતા । ।૧ ૮। ।
૧૧ સં
-
ઘ
.
। ૧૨ વત્સ્યસિ
-
ઘ
.
। ૧૩ તત એનં
-
ધ
.
। ૧૪ કં
.?

.. .
મિ
-
ધ
.
। ૧૬ સિદ્ધક્ષેત્રં
-
ધ
.
। ૧૭ વાપિ
-
ઘ
.
। ૧૮ ભવતિ
-
ઘ
.
।
૧૯ તપ્યમાનસ્ય
-
ઘ
.
। ૨૦ તુલ્યં
-
ક
.
ઘ
.
। ૨૧ તદ્
-
ક
.,
ચ
-
ઘ
.
। ૨૨ તવ
-
ક
,
દેવ
-
ઘ
.
। ૨૩ જટામ્બૂ સ્વકરે
?
। ૨૪ શુદ્ધા
-
ઘ
.
।
૨૫ તુ
-
ઘ
,
। ૨૬ દલોપેતા
-
ઘ

પદ્મોત્લદલાભાક્ષી૨૭ તદા દેવમુપસ્થિતા ।
તામુવાચ તતો દેવો૨૮ નદીં સ્વય૨૯મુપસ્થિતામ્ ।

યસ્માજ્જટોદકાદ્ દેવિ પ્રવૃત્તા ત્વં શુભાનને

તસ્માજ્જટોદા નામ્ના૩૧ ત્વં ભવિષ્યસિ સરિદ્વરા । ।
8.22.

। ।
ત્વયિ સ્નાનં તુ યઃ કુર્યાચ્છુચ્ચિઃ પ્રયતમાનસઃ ।
સોશ્વમેધફલં પ્રાપ્ય રુદ્રલોકે મહીયતે । । ૨૧ । ।
સનત્કુમાર ઉવાચ
તતો દેવ્યા
- - - -
નન્દીશ્વરમતિપ્રભમ્ ।
પુત્રસ્તેયમિતિ પ્રોચ્ય પાદયોસ્તં વ્યનામયત્ ।

સા તમાઘ્રાય

શિરસિ પાણિભ્યાં પરિમાર્જતી ।
પુત્રપ્રેમ્ણાભ્યષિઞ્ચત્તં સ્રોતોભિઃ સ્તનજૈ

-
સ્ત્રિભિઃ

પયસા શંખગૌરેણ દેવી દેવં નિરીક્ષતી ।
તાનિ સ્રોતાંસિ૩૪ ત્રીણ્યસ્યાઃ સ્રુતાન્યોધવતી નદી ।

નદીં ત્રિસ્રોતસીં૩૫ પુણ્યાં તતસ્તા૩૬મવદદ્ધરઃ ।
ત્રિસ્રોતસાં નદીં દૃષ્ટ્વા વૃષ પરમહર્ષિતઃ । ।૨૫। ।
નનર્દ નાદાત્

તસ્માચ્ચ સરિદન્યા તતોભવત્ ।
યસ્માદ્ વૃષભનાદેન પ્રવૃત્તા સા મહાનદી ।

તસ્માડ્ ઢિત્કિરિકાન્તાં૩૯ વૈ ઉવાચ વૃષભધ્વજઃ ।
જામ્બૂનદમયં ચિત્રં સ્વં દેવઃ પરમાદ્ભુતમ્ । ।૨૭। ।
મુકુટઞ્ચાબબન્ધાસ્ય કુણ્ડલે ચામૃતોદ્ભવે ।
તં તથાભ્યર્ચિતં વ્યોમ્નિ દૃષ્ટવા મેઘઃ પ્રભાકરઃ । ।૨૮ । ।
દેવોપવાહ્યઃ સિષિવે સનાદઃ સતડિદ્ગુણઃ ।
તસ્યાભિષિક્તસ્ય૪૦ તદા પ્રવૃત્તે સ્રોતસી ભૃશમ્૪૧ । ।૨૯। ।
૨૭ ભાસા
?,
મહા
-
ઘ
.
। ૨૮ દેવી
-
ક । ૨૯ નંદીશ્વર
-
ઘ । ૩૦ ભૂતલે
-
ઘ । ૩૧ દેવી તસ્મા
-
જ્જટા નામ્ના
-
ઘ
.
। ૩૨ પ્ય
-
ક
.
। ૩૩ તનુજૈ
-
ઘ । ૩૪ સ્રોતાંસિ
-
ક

સાં
-
ઘ
.
। ૩૬ તત્રસ્થા
-
ઘ
.
। ૩૭ મવહદ્ધરઃ
-
ક
.,
મગમદ્વરઃ
-
ઘ
,..
રા
-
ક

નાદં
-
ઘ
,
નાદા
(
ન્
)
-
ક । ૩૯ દિકારિકાં તાં
-
ઘ
.
। ૪૦ ભિષક્તસ્ય
-
ઘ
.
। ૪૧ સ્રોતસાં નદીમ્
-
ઘ

યસ્માચ્ચ કુણ્ડલાત્ સ્વર્ણાત્૪૨ નદ્યેકા સંપ્રવર્તત

સ્વર્ણોદકેતિ નામ્ના તાં મહાદેવોભ્યભાષત । ।
8.22.
૩૦ । ।
જમ્બૂનદમયા૪૪ દ્યસ્માદ્ દ્વિતીયા મુકુટા૪૫ ચ્છુભાત્

પ્રાવર્તત નદી પુણ્યા પ્રાહ૪૭ જામ્બૂનદીતિ૪૮ તામ્૪૯ ॥૩

એતત્પઞ્ચનદં નામ્ જપ્યેશ્વરસમીપગમ્ ।
વ્યાખ્યાતં ફલમેતાસાં૫૦ જટોદયા૫૧ મહાત્મના ॥૩ ૨ । ।
તચ્ચ૫૨ પઞ્ચનદં દિવ્યં દેવં જપ્યેશ્વરં ચ તમ્ ।
ત્રિરાત્રોપોષિતો ગત્વા સ્નાત્વાભ્યર્ચ્ય ચ૫૩ શૂલિનમ્ । ।૩

બ્રાહ્મણાઁસ્તર્પયિત્વા ચ યત્ર તત્ર મૃતો નરઃ ।
નન્દીશ્વરસ્યાનુચરઃ ક્ષીરોદનિલયો ભવેત્

યસ્તુ જપ્યેશ્વરે પ્રાણાન્૫૪ પરિત્યજતિ૫૫ દુસ્ત્યજાન્ ।
નિયમેનાન્યથા વાપિ સ મે ગણપતિર્ભવેત્ ।

નન્દીશ્વરસમો નિત્યં શાશ્વતો હ્ય૫૬ ક્ષયોવ્યયઃ ।
મમ પાર્શ્વેપ્યનુચરઃ પ્રિયઃ સન્મત એવ ચ૫૭ । ।૩

જપ્યેશ્વરં પંચનદં ચ તદ્વૈ યો માનવોભ્યેત્ય જહાતિ દેહમ્ ।
સ મે સદા સ્યાદ્ ગણપો વરિષ્ઠસ્ત્વષ્ટ્રા સમઃ

કાન્તવપુશ્ચ૫૯ નિત્યમ્૬૦ ॥૩૭। ।
ઇતિ સ્કન્દપુરાણે દ્વાવિંશોધ્યાયઃ

૪૨ યસ્માત્ સુવર્ણાન્નિઃ સૃત્ય
-
ક
-,
તકુણ્ડલાદેકો
-
ઘ
.
। ૪૩ યતઃ સાક્ષાત્પ્રવર્તિત॥
-
ઘ । ૪૪ જામ્બૂનદમયાદ્ ઘ
?
। ૪૫ ન્મુ
..
-
ક
,
ત ત્ મૂ
.?.. -
ઘ
.
। ૪૬ ભા
(
ત્
) -
ક । ૪૭ ઊચુઃ
-
ક
.
।
૪૮ જમ્બૂ
... -
ક
.
। ૪૯ નદીં ચ તામ્
-
ઘ
.
। ૫૦ મેતેષાં
-
ઘ
,
મેતસ્ય
?

જટોદયાન્
-
ક
., ?
જટાવન
-
ઘ
.
। ૫૨ તઞ્ચ
-
ઘ
.
। ૫૩ ભ્યર્ચય
-
ક
.
। ૫૪ જનુઃ
-
ઘ
.
। ૫૫ પ્રાણાન્
-
ઘ

...
થા
-
ઘ । ૫૭ તિષ્ઠતે મત્પુરેદાર પુરદ્વારિ
?)
યાવદાભૂતસંપ્લવમ્
-
ઘ
.
। ૫૮ ત્વષ્ટા
...
-
ક । ૫૯ કાન્તિ
.. -
ક
.
। ૬૦ યો માં નરઃ સ્નાપયતિ પંચનદ્યાં જહાતિ દેહં વિધિવચ્ચ તાસુ ।
ઇત્યુત્તરાર્ધત્વેન દત્તઃ પાઠો ઘપુસ્તકે

.. .
શતિમો
-
ક
.

સનત્કુમાર ઉવાચ
ભગવાન્ દેવદેવેશઃ સર્વભૂતપતિર્હરઃ ।
દેવીમુવાચ વાગીશ ઉમાં ગિરિવરાત્મજામ્

દેવિ૧ નન્દીશ્વરં દેવમભિષેક્ષ્યામિ ભૂતપમ્ ।
ગણાના૨વાહયિષ્યામિ કિં વા ત્વં૩ મન્યસેવ્યયે૪ ।

દેવ્યુવાચ
સપ્તલોકાધિપત્યં ચ ગણેશાનાં તથૈવ ચ ।
સર્વમર્હતિ દેવેશ નન્દી પુત્રો મમાગ્રજઃ૫

સનત્કુમાર ઉવાચ
તતઃ સ ભગવાન્ દેવઃ સુરશત્રુનિષૂદનઃ ।
પ્રાઙ્મુખઃ સ ગણેશાનામાહ્વાનમકરોત્તદા૬ ॥૪। ।
તતસ્સહસ્રશસ્તત્ર ગણાધ્યક્ષા મુદા યુતાઃ ।
સંપ્રાપ્તાઃ સર્વલોકેશાસ્તત્ક્ષણાચ્ચ૭ મહામુને૮ ॥૫। ।
સંપ્રાપ્તાઃ સર્વલોકેશા યે રુદ્રાઃ સ્વર્ગવાસિનઃ ।
અન્યે રુદ્રવરા વ્યાસ યેષાં સંખ્યા ન વિદ્યતે । ।૬। ।
બ્રહ્માણ્ડાવરણા યે ચ અહિર્બુધ્ન્યાદયો૯ મુને ।
કપાલાંશિવિશોકાશ્ચ શતનેત્રાઃ શતાનનાઃ૧૦ ॥૭। ।
અનન્તરુદ્રા યે ચાન્યે શતવક્ત્રાઃ શતોદરાઃ ।
સર્વતઃ પાણિપાદાશ્ચ સર્વદિક્ષુ સમાશ્રિતાઃ ॥૮ । ।
અણિમાદિગુણૈર્યુક્તા બ્રહ્મસંભૂતિહેતવઃ ।
સંપ્રાપ્તાઃ સર્વલોકેશાસ્તાઞ્છૃણુષ્વ૧૧ મહામુને ।

તતઃ કરાલવદનો૧૨ ભૃકુટીભૂષિતાનનઃ

શંખહારામ્બુગૌરશ્ચ દંષ્ટ્રી સ્રગ્વી ત્રિલોચનઃ ॥
8.23.
૧૦ । ।
૧ દેવી
-
ક

નાં
-
ક

ત્ર
ઘ । ૪ ઉમે
-
ઘ । ૫ મહા
.. -
ક
.
।
૬ ત્તતઃ
-
ઘ
.
। ૭ તચ્છૃણુષ્વ
-
ક । ૮ મહાત્મને
-
ક
.
। ૯ અજબ્રધ્ન
-
ઘ
.
। ૧૦ સનાતનાઃ
-
ઘ
.
। ૧૧ યે શૃ
...
-
ઘ
.
। ૧૨ દશનો
-
ઘ
.
। ૧૩ ભ્રુકુટીભીષણાનનઃ
-
ઘ
.

જટાસહસ્રોર્ધ્વ૧૪ શિખો૧૫ જ્વાલાકેશો મહાહનુઃ

અગ્ન્યંગારકનેત્રશ્ચ ભુજગાબદ્ધમેખલઃ ।

વિદ્યુજ્જિહ્વો મહાકાયસ્તથા ચૈવોર્ધ્વમેહનઃ ।
સર્પયજ્ઞોપવીતી ચ પરશ્વધધરસ્તથા । । ૧

ભુજગાબદ્ધમૌઞ્જિશ્ચ ભુજગૈરેવ કઙ્કણૈઃ ।
નિનાદાન્ સંસૃજાનશ્ચ૧૭ અશનીપાતસન્નિભાન્ ॥ ૧૩ । ।
ડિણ્ડિ૧૮ રિત્યેવ વિખ્યાતો ગણપઃ સમદૃશ્યત ।
આત્મનઃ સદૃશાનાઞ્ચ કોટિભિર્દશભિર્વૃતઃ ॥૧ ૪। ।
ગણપાનાં સુરેશાનાં યોગિનાં દીપ્તતેજસામ્ ।
તતોપરો મહાકેશો મહાકાયોર્ધ્વમેહનઃ ॥ ૧ ૫। ।
ત્ર્યક્ષોનલશતપ્રખ્યઃ અશનીપાતનર્દનઃ ।
નૃત્યન્ ગાયઁશ્ચ ચિત્રાણિ કુર્વન્નાટ્યા૨૦ ન્યનેકશઃ । । ૧૬ । ।
જ્વલદ્દંષ્ટ્રો મહાહાસો બૃહત્સ્કન્ધઃ પિનાકધૃક્ ।
કોટિભિર્દશભિસ્સાર્ધં દ્વિગુણાભિર્મહાત્મનામ્ । । ૧૭। ।
ગણાનાં ચિત્રરૂપાણાં યુગપત્ સંપ્રદૃશ્યત ।
સિંહાસ્યગજકેશાસ્યૈ૨૧ દ્વીંપિશાર્દૂલકાનનૈઃ

સોષાઢિર્નામ૨૩ ગણપો વ્યાસ તત્ર સમાગતઃ । । ૧૮। ।
સનત્કુમાર ઉવાચ
અથાન્યો વ્યાસ સંપ્રાપ્તો યુગાન્તાદિત્યસપ્રભઃ ।
શતયોજનબાહુશ્ચ દિગ્વાસાશ્ચોર્ધ્વમેહનઃ । । ૧ ૯। ।
અતિદીર્ઘોતિમેઢ્રશ્ચ લમ્બભ્રૂઃ સ્થૂલનાસિકઃ ।
વૃત્તાસ્યશ્ચ૨૪ મહાક્ષશ્ચ ભૃકુટીસંહતાનનઃ । ।
8.23.

। ।
પંચયોજનવિસ્તીર્ણો દીર્ઘો વૈ તાવદેવ ચ ।
દંષ્ટ્રાશ્ચતસ્રો વક્ત્રેણ બિભ્રચ્છંખેન્દુપાણ્ડરાઃ ।

૧૪ સ્રાર્
?
ધ
-
ઘ
.

.. .
શિરા
ક ઘ । ૧૬ મના
... -
ઘ
.

અટ્ટહાસાનસૃજઁશ્ચ
-
ઘ
.
। ૧૮ દણ્ડિ
-
ઘ
.
। ૧૯ ગણાનાં ચ
-
ઘ
.

...
ન્દ્યા
-
ક
.,
દાન
-
ઘ
.

...
નાં શરભાનાં ચ
-
ઘ
.
। ૨૨ રક્ષસામ્
-
ઘ
.
। ૨૩ સસોભીના
... -
ઘ
.

...
ક્ષશ્ચ
-
ઘ
.

પંચાગ્નિકો૨૫ ર્ધ્વકર્ણશ્ચ પાશહસ્તો મનોજવઃ

વૃતઃ કોટિશતેનૈવ સદૃશાના૨૭મદૃશ્યત । । ૨૨। ।
ભાર૨૮ભૂતીતિ વિખ્યાતો મહાયોગબલાન્વિતઃ ।
ગણપો દેવદેવસ્ય સમીપં સોભ્યગચ્છત । ।૨૩ । ।
તતઃ કુન્દેન્દુશંખાભં હિમરાશ્યમ્બુસન્નિભમ્ ।
મૃણાલસ્ફટિસ્કાભં ચ ભસ્મકક્ષા૨૯વલમ્બનમ્ ॥૨૪। ।
ગૃહીત્વા ચાશનીહાસં૩૦ ત્રિપાદં ચીરવાસસમ્ ।
શતોદરં૩૧ ત્રિશિરસં ત્રિનેત્રં ચોર્ધ્વમૂર્ધજમ્ ॥૨૫। ।
જ્વાલામાલોગ્ર૩૨ કેશઞ્ચ વ્યાઘ્રચર્માજિનામ્બરમ્

વાયુવેગં મહાહાસં ભુજગાબદ્ધમેખલમ્ ।

મહોરગકૃતાપીડં શંકુ
-
૩૪ ર્ધ્વમેહનમ્ ।
ભસ્મપ્રહરણં ચૈવ મહાદંષ્ટ્રં મહાહનુમ્૩૫ ॥ ૨૭। ।
મહાગણપતિં વીરં જ્વર ઇત્યેવ વિશ્રુતમ્ ।
કોટીશતવૃતં તઞ્ચ ગણપં સોન્વપશ્યત ॥૨૮। ।
તતોપરઃ સૌમ્યરૂપો ભસ્મદિગ્ધાઙ્ગ એવ ચ ।
ત્રિશૂલપાણિદિગ્વાસા મહાયોગબલાન્વિતઃ ।

બહુવેષધરશ્ચૈવ ધ્યાનયોગપરાયણઃ ।
સોમવર્ણ ઇતિ ખ્યાતઃ કોટીશતવૃતઃ પ્રભુઃ । ।
8.23.

૦ । ।
તાદૃશાનાં ગણાધ્યક્ષો દેવેનાહૂત આગતઃ ।
સહસ્રજ્વાલભસ્માંગો મહાનેત્રોર્ધ્વમેહનઃ । ।૩

અથાપરો મહાકાયઃ શૂલપાણિર્મહાબલઃ ।
યુગાન્તાનલસંકાશઃ સ્થિરઃ સ્થિરયશોબલઃ । ।૩ ૨ । ।
ચન્દ્રમૌલિર્મહાકેશશ્ચતુર્બાહુર્વિલોહિતઃ ।
એકપાદૈર્મહાકાયૈસ્ત્ર્યક્ષૈસ્તૈઃ શૂલપાણિભિઃ । ।૩

૨૫ પંચાઙ્ગિ
..
-
ક
,
પંચજિહ્વો
-
ઘ
.
। ૨૬ યઃ
-
ધ
.

સદૃશાં સ
-
ચ
.
। ૨૮ તાવદ્
-
ઘ
.
। ૨૯ ધર્મકર્મા ઘ
.
। ૩૦ સાશનિપાશં
-
ઘ
.
। ૩૧ સમોદરં
-
ઘ
.
।
૩૨ માલ્યગ્ર
-
ઘ
.
। ૩૩ ચિના
.
(
ચિતા
?)  -
ઘ
.
।
૩૪ કર્ણો
-
ક
.,
કાન્તો
-
ઘ
.

..
નનમ્
-
ઘ
.

વૃતઃ કોટીશતેનૈવ સ્થાણુસ્તત્રાભ્થવર્તત ।
સ મહાપાર્ષદો રુદ્રઃ૩૬ સર્વાસુરનિબર્હણઃ ।

તતોપરઃ પટ્ટસેનો૩૭ હ્રસ્વપાદોદરઃ શુચિઃ ।
સહસ્રબાહુચરણઃ સહસ્રાક્ષઃ પ્રતાપવાન્ । ।૩

કરાલદશનશ્ચૈવ કૃષ્ણસર્પામ્બરચ્છદઃ ।
ત્ર્યક્ષ૩૮ શ્ચન્દ્રકૃતાપીડઃ કણ્ઠમાલાવિભૂષિતઃ ॥૩

ઉગ્રસેન ઇતિ ખ્યાતઃ કોટીશતવૃતઃ સ ચ

આગાત્સમીપં દેવસ્ય આહૂતઃ સ્વયમીશ્વરઃ । ।૩૭। ।
તતોપરઃ સમાવેદે દેવં ચન્દ્રાર્ધધારિણમ્ ।
ચતુર્વક્ત્રો મહાતેજાશ્ચતુર્વિંશેક્ષણઃ પ્રભુઃ ।

સહસ્રબાહુર્જ્વાલાસ્યો મહાનેત્રોર્ધ્વમેહન ।
કરાલદશન૪૦ શ્ચૈવ શંકુકર્ણો૪૧ મહાનખઃ

અસિપાણિર્મહાતેજાઃ શતપાદશ્શતોદરઃ ।
વિદ્યુત્કેશોતિહાસશ્ચ તથૈવોભયતો ગતિઃ ॥
8.23.

। ।
અજૈકપાદિતિ ખ્યાતો વૃતઃ કોટિશતેન સઃ ।
કાઞ્ચનોપલવૃક્ષાઢ્યઃ સમેઘ ઇવ પર્વતઃ ।

સનત્કુમાર ઉવાચ
આગાત્તતોપરો વ્યાસ ગણપઃ સુમહાબલઃ ।
સર્વતો વદનઃ૪૨ ધીમાન્ સર્વતઃ પાણિપાદભૃત્૪૩ ।

હ્રસ્વબાહૂરુ૪૪ પાદશ્ચ અશનિં ધારયઞ્છુભમ્

શતૈર્વૃત૪૬શ્ચ કોટીનામષ્ટાભિશ્ચાત્મનઃ સમૈઃ

નિકુમ્ભ ઇતિ વિખ્યાતઃ શતપાદોદરાનનઃ ।
આગાત્તતોપરશ્ચાપિ વિદ્યુત્કેશો મહાબલઃ ॥૪૪। ।
ચન્દમાલાધરો ઘોરઃ પ્રહસન્૪૭ પ્રવિચાલયન્

દણ્ડધારી મહાવક્ત્રઃ શંખકુન્દેન્દુસપ્રભઃ

૩૬ રૌદ્રઃ
-
ઘ
.
। ૩૭ પટ્ટિશેનો
-
ઘ
.
। ૩૮ સ્ત્ર્યક્ષ
-
ક
.
। ૩૯ પ્રભુઃ
-
ઘ
। ૪૦ વદન
-
ઘ
.
। ૪૧ કાન્તાકર્ણો
-
ઘ
.
। ૪૨ વરદઃ
-
ઘ

.
ધૃક્
-
ક
.
। ૪૪ બાહુક
-
ઘ
.

...
ભામ્
-
ઘ
.
। ૪૬ વૃત્ત્યૈ
-
ક
.
। ૪૭ સહસ્રં
-
ઘ
.
। ૪૮ પ્રતિચારયન્
-
ઘ
.

ગણકોટીશતવૃતઃ પરમમ્પરતાપનઃ ।
તતોપરઃ સહસ્રેણ કોટીનાં ગણપો વૃતઃ । ।૪૬। ।
સૂર્યમાલાસ્રજં બિભ્રદાજગામ મહાતપાઃ ।
સ સૂર્યાપ્યાયનો નામ દેવસ્ય પરમપ્રિયઃ । ।૪૭। ।
ધનુષ્પાણિર્મહાતેજા વિશ્રુતઃ સ૪૯ મહાદ્યુતિઃ ।
તથાન્યઃ૫૦ સર્પમાલશ્ચ૫૧ ચક્રાભરણ એવ ચ ।

ચક્રાયુધો મહાતેજા હ્રસ્વપાદ૫૨ કટીકરઃ

સ નામ્ના વિશ્રુતો લોકે ગ્રહાપ્યાયન ઇત્યુત ।

ગણકોટિશતૈઃ ષડ્ભિર્વૃતસ્સમનુધાવત ।
શંકુકર્ણોભ્યયાચ્ચૈવ ગણકોટ્યા મહાબલઃ ॥
8.23.

। ।
નન્દિકશ્ચાપિ દશભિઃ પિઙ્ગાક્ષોષ્ટાભિરેવ ચ ।
વિનાયકશ્ચતુઃષષ્ટ્યા કુષ્માણ્ડો નામ વિશ્રુતઃ

હિરણ્યવર્ણઃ ષડ્ભિશ્ચ એકપાદસ્તથૈવ ચ ।
ધૂમ્રકેશો દ્વાદશભિઃ પતાકી દશભિસ્તથા

સહસ્રઘંટોષ્ટાદશભિસ્તપઃ પંચભિરેવ ચ ।
સહસ્રશીર્ષઃ ષડ્ભિશ્ચ ભવઃ કોટિસમાવૃતઃ

વરો દશભિરભ્યાગાત્ કુમ્ભકર્ણસ્તથાષ્ટભિઃ ।
વિષ્વક્સેનઃ સહસ્રેણ અનદસ્તુ શતેન વૈ

આવેશનો૫૪ તથાષ્ટાભિઃ સપ્તભિશ્ચ પ્રવર્તનઃ

મહારવઃ સહસ્રેણ ગણાનાં ગણપો વૃતઃ ॥૫૫। ।
ચતુર્મુખો દ્વાદશભિસ્તથા બાહુપ્રહારકઃ

મહાકાલઃ શતેનૈવ તથાગ્નિશિખરો ગણઃ

આદિત્યમૂર્ધા કોટ્યા ચ તથા ચૈવ ધનાવહઃ ।
સન્નાભ૫૭શ્ચ શતેનૈવ કુક્કુટોષ્ટાભિરેવ ચ । ।૫૭। ।
૪૯ સુ
-
ઘ
.
। ૫૦ અથાન્યઃ
-
ઘ
.
। ૫૧ શપમાનશ્ચ
-
ઘ
.
। ૫૨ ક્રમુપાદ
-
ઘ ॥ ૫૩ કટઃ
-
ક
,
ઘ
.
। ૫૪ નઃ
?
। ૫૫ પ્રતર્દનઃ
?
। ૫૬ વાહૂપકારકઃ
? -
ઘ
.

.
મ
-
ક
.

કુન્દશ્ચ પઞ્ચદશભિસ્તથા સંકોટકોપરઃ ।
અમોઘભૂતિઃ કોટ્યા૫૮ ચ તથા ચૈવાઘભૂતિકઃ૫૯ ।

એકપાદોપરઃ ષષ્ટ્યા તથા સપ્તભિરારણઃ

મહાબલશ્ચ૬૧ નવભિ૬૨રપસ્મારશ્ચ વિશ્રુતઃ

નીલો નવત્યા દેવેશઃ પૂર્ણભદ્રસ્તથૈવ ચ ।
નિરૃતિ૬૩ શ્ચૈવ સપ્તત્યા કોટીનામભ્યગાત્ સહ ॥
8.23.

। ।
કોટીકોટીસહસ્રાણાં શતૈર્વિંશતિર્ભિવૃતાઃ ।
ઈતય૬૪ સ્તત્ર ચાજગ્મુર્મહાયોગબલાન્વિતાઃ ॥૬ ૧ । ।
ભૂતાઃ કોટિસહસ્રેણ પ્રમથાઃ કોટિભિસ્ત્રભિઃ ।
વીરભદ્રશ્ચતુઃષષ્ટ્યા વૃષભશ્ચ મહાબલઃ

મેઘઃ સૌદામિનીમાલો૬૫ નવત્યા સંવૃતો૬૬ ભ્યગાત્ ।
પ્રભાકરશ્ચ વિંશત્યા વિટ્પતિ

શ્ચ મહાબલઃ ॥૬૩ । ।
ગિરિકો૬૮ મેઘનાદશ્ચ ઉદરો મણિરેવ ચ ।
કાષ્ઠકર્ણશ્ચ દિવ્યાત્મા વિશ્વરૂપ૬૯શ્ચ વિશ્રુતઃ । । ૬૪। ।
શતમન્યુસ્તથા ચૈવ પઞ્ચાક્ષશ્ચૈવ વીર્યવાન્ ।
તાલકેતુશ્ચ૭૦ ષંડશ્ચ કપાલી ગજનાશનઃ૭૧ ॥૬૫। ।
સંવર્તકસ્તથા ચૈત્રસ્ત્રૈલોક્યદહન૭૨ સ્તથા ।
લોકાન્તકશ્ચ દીપ્તાત્મા હેમકુણ્ડલ એવ ચ । ।૬

મૃત્યુશ્ચૈવ યમશ્ચૈવ કાલો વિષહરસ્તથા ।
શતમાયો મહામાયઃ સર્વત્રાશરણ૭૩ સ્તથા ।

એકશૃઙ્ગો ચ વિખ્યાતસ્તથા ભૃઙ્ગિરિટિશ્ચ યઃ ।
એતે ચાન્યે ચ ગણપા ગુહ્યા યે ચ મહાબલાઃ

તત્રાજગ્મુર્મુદા યુક્તાઃ સર્વે ચિત્રાસ્ત્રયોધિનઃ

ગાયન્તશ્ચ દ્રવન્તશ્ચ નૃત્યન્તશ્ચ મહાબલાઃ । ।૬૯ । ।
૫૮ ટ્યો
?
-
ઘ
.
। ૫૯ રૌઅઘભૂતિકઃ
-
ઘ
,
ચાનઘ
?

.?.
ણાઃ
-
ક
.

..
રશ્ચ
-
ઘ
.

.
તિ
-
ક
.

નિવૃત્તિ
-
ઘ
.
। ૬૪ દૂતય
-
ઘ
.
। ૬૫ મનીમાનો
-
ઘ
.,
માલા
-
ક
.
। ૬૬ સંભૃતો
-
ઘ । ૬૭ વિદ્યુતિ
-
ઘ । ૬૮ વિવેકો
-
ઘ
.
। ૬૯ વિલ્વરૂપં
-
ક
.
। ૭૦ અલકેતુશ્ચ
-
ઘ
.
। ૭૧ કપાલજગદાસનઃ
-
ઘ
.
। ૭૨ સહન
-
ઘ
.
। ૭૩ પૂર્વનાભરણ
? -
ઘ
.
। ૭૪ દિવ્યાસ્ત્રયોધિનઃ
-
ઘ
. .

મુખાડમ્બરવાદ્યાનિ વાદયન્તસ્તથૈવ ચ ।
રથૈર્નાગૈર્હયૈશ્ચૈવ૭૫ યયુર્મર્કટવાહનાઃ૭૬ । ।
8.23.

વ્યાઘ્રસિંહવિડાલૈશ્ચ સર્પૈઃ પક્ષિભિરેવ ચ ।
શ્વાપદૈશ્ચ તથાનેકૈ૭૭ રલ્પૈશ્ચ વિવિધૈઃ શુભૈઃ । ।૭૧ । ।
વિમાનેષુ તથારૂઢા માનુષેષુ૭૮ તથાપરે ।
પુષ્પકેન વિમાનેન તથા મત્તદ્વિપેન ચ । ।૭૨ । ।
છંદં કૃત્વા તથા શં
-
કિન્નરોરગચારણૈઃ

(?)
ઉત્તમાયુધયુક્તેન હંસયુક્તેન ચાપરે । ।૭૩ । ।
નાનાવિમાનમારૂઢાઃ કોટિશસ્તત્ર ચાપરે ।
ભેરીશૃંગ૮૦ મૃદંઙ્ગૈશ્ચ પણવાનકગોમુખૈઃ । ।૭૪। ।
વાદિત્રૈર્વિવિધૈશ્ચૈવ પટહૈરેકપુષ્કરૈઃ

ભેરીકર્કર૮૨ સન્નાદૈરાડમ્બરકડિણ્ડિમૈઃ

ઽ
।
મડ્ડૂકૈ

ર્વેણુવીણાભિર્વિવૃષૈસ્તુણવૈરપિ

દર્દરૈ૮૫ સ્તલઘાતૈશ્ચ૮૬ કચ્છપૈ પણવૈરપિ

વાદ્યમાનૈર્મહાયોગા આજગ્મુર્દેવસંસદમ્ ।
હંસજાલેન દિવ્યેન પદ્મયોનિઃ પિતામહઃ । ।૭૭ । ।
મુનિભિર્યોગસંસિદ્ધૈર્વૃતઃ સર્વૈઃ સમન્તતઃ ।
ઋગ્વેદો દક્ષિણે ભાગે દિવ્યકુંડલભૂષિત । ।૭૮। ।
પશ્ચિમે સામવેદશ્ચ નાના
(?)
રૂપધરઃ શુભઃ ।
અથર્વા ચોત્તરે ચૈવ વહ્નિનેત્રધરઃ પ્રભુઃ । ।૭૯ । ।
યજુર્વેદસ્તુ પૂર્વેણ વિદ્યુદ્રૂપધરસ્તથા ।
ઇતિહાસપુરાણાનિ નાનારૂપધરાણિ ચ । ।
8.23.

અગ્રતો દીપયાનેન તેપિ તત્ર પ્રજગ્મિરે ।
શિવભક્તો મહાયોગી૮૭ ગરુડસ્થો જનાર્દનઃ । ।૮ ૧ । ।
૭૫ શ્ચૈવા
-
ક
.,
શ્ચાપિ
-
ઘ
.
। ૭૬ વાયુમ
.. -
ઘ
.
। ૭૭ નથીનકૈ
-
ઘ । ૭૮ મનુષ્યેષુ
-
ક
.

...
ણાઃ
-
ઘ ।
૮૦ શંખ
-
ઘ
.
। ૮૧ પુષ્પકૈઃ
-
ઘ । ૮૨ મુરજ
-
ઘ । ૮૩ મંડૂકૈઃ
-
ઘ । ૮૪ વિવિધૈઃ પટહૈ
. -
ઘ
.
। ૮૫ દર્શ
?
ઘ
.

નસન્શ્ચિ
? -
ક
ઘ
.
। ૮૭ મહાભોગી
-
ઘ

સર્વૈઃ સ્વીયૈઃ પરિવૃતસ્તત્રાગાત્ પાર્ષદૈઃ૮૭ સહ ।
વૃત આત્મસમૈર્દિવ્યૈર્વિષ્ણુરૂપધરૈઃ શુભૈઃ । ।૮૨ । ।
દૃષ્ટ્વા નારાયણં પ્રાપ્તં મહાદેવોબ્રવીદિદમ ।
વાચા ગંભીરયા શંભુસ્તદેવં લોકભાવનમ્ । ।૮૩ । ।
શૃણુ વિષ્ણો વચો મહ્યં તદ્વક્ષ્યામિ જનાર્દન ।
અભિષેકં પ્રયચ્છસ્વ નન્દિનિ મમ સુપ્રિયે ॥૮૪। ।
પ્રહસ્ય શંકરં૮૯ દેવો ભૂયો નારાયણોબ્રવીત્ ।
યથા વદસિ દેવેશ કરિષ્યેહં વૃષધ્વજ । ।૮૫। ।
દેવાનામપિ દેવસ્ત્વં પુમાન્ ત્વં
- -
ન સંશયઃ ।
શક્ર ઐરાવતારૂઢ આજગામ તદન્તિકમ્ । ।૮૬। ।
વસુભિર્માતરશ્ચૈવ થમવરુણવિત્તપૈઃ ।
પૃથગ્વિમાનસંસ્થૈશ્ચ છાદયિત્વા નભસ્તલમ્ ।

પ્રલયાન્તે ચ સૃષ્ટૌ તુ યાદવાસન
(?)
સંજ્ઞયા ।
બ્રહ્માદિરૂપં યાતેમા સંપ્રાપ્તા ગણરૂપિણઃ
(?)

તે વિશ્વકર્માણમમિત્રહાસાં૯૦ વિશ્વેશમેકાક્ષરમવ્યયઞ્ચ ।
સહસ્રનેત્રપ્રતિમાતિભાસ્વરાઃ૯૧ પ્રણેમુરુચ્ચૈરપિ ચાભિનેદુઃ । ।૮૯। ।
ઇતિ સ્કન્દપુરાણે ગણપાહ્વાનો નામ ત્રયોવિંશોધ્યાયઃ
સનત્કુમાર ઉવાચ
તે ગણેશા૧ મહાસત્વાઃ સર્વદેવશ્વરેશ્વરમ્

પ્રણમ્ય દેવદેવઞ્ચ૩ ઇદં વચનમબ્રુવન્ । । ૧ । ।
ભગવન્ દેવતારિઘ્ન દેવદેવામ્બિકાપતે ।
કિમર્થં વયમાહૂતા આજ્ઞાપય કૃતં હિ તત્૪ । ।૨। ।
૮૮ સરૈઃ
-
ઘ
.
। ૮૯ સંવરા
-
ઘ । ૯૦ સિહા
? -
ઘ
.
। ૯૧ ભાસ્કરા
.
ઘ ।
૧ ગણેશાશ્ચ
-
ઘ
.
। ૨ સર્વે દેવાસૃરેશ્વરાઃ
-
ઘ
.
। ૩ દે તદેવં ચ
-
ઘ
.
। ૪ ગહત્
? -
ઘ
.

કિં સાગરાન્ શોષયામ યમં વા રાહુ કિઙ્કરૈઃ ।
હન્મ મૃત્યું ચ કાલં ચ૫ ન ભવત્યસ્ય કોપ્યજ

બદ્ધ્વેન્દ્રં૬ સહ દેવૈશ્ચ સવિષ્ણું સહ વાયુના ।
આનયામ સુસંક્રુદ્ધા દૈત્યાન્ વા સહ દાનવૈઃ

કસ્યાદ્ય વ્યસનં ઘોરં કરિષ્યામસ્તવાજ્ઞયા ।
કસ્ય વા૭દ્યોત્સવં દેવ સર્વકામસમૃદ્ધિમત્ ॥૫। ।
તાંસ્તથાવાદિનઃ સર્વાન્નમતો ભક્તવત્સલઃ ।
ઉવાચ દેવઃ સંપૂજ્ય ગણાન્૯ ગણપતિર્ભવઃ

દેવદેવ ઉવાચ
શૃણુધ્વં યત્કૃતે યૂયમિહાહૂતા જગદ્ધિતાઃ ।
શ્રુત્વા ચ પ્રયતાત્માનઃ કુરુધ્વં તદશઙ્કિતાઃ

નન્દીશ્વરોયં પુત્રો નઃ સર્વેષામીશ્વરેશ્વરાઃ

પ્રિયો૧૧ગ્રનાયકશ્ચૈવ સેનાનીર્વઃ સમાહિતઃ

તમિમં મમ સન્દેશાદ્યૂયં સર્વેભિસંમતાઃ

સેનાન્યમભિસિઞ્ચધ્વં૧૩ મહાયોગપતિં પતિમ્

અદ્યપ્રભૃતિ યુષ્માકમયં નન્દીશ્વરઃ શુભઃ ।
પ્રિયો ગૌરવયુક્તશ્ચ સેનાનીરમરઃ પ્રભુઃ ।

સનત્કુમાર ઉવાચ
એવમુક્તે ભગવતા ગણપાઃ સર્વ એવ તે ।
એવમસ્ત્વિતિ સંમન્ત્ર્ય સંભારાનાહરઁસ્તતઃ ॥૧

તસ્ય રૂપાશ્રયં દિવ્યં જામ્બૂનદમયં શુભમ્ ।
આસનં મેરુસંકાશં મનોરમમથાહરન્

શાતકુમ્ભમયઞ્ચાપિ ચારુચામીકરપ્રભમ્ ।
મુક્તાદામાવલમ્બં ચ મણિરત્નાવભાસિતમ્

૫ મૃત્યુમુતામૃત્યુન્ન
-
ક
.
। ૬ મહેન્દ્ર
-
ઘ
.
। ૭ ચા
... -
ઘ । ૮ કાર્યં
-
ક । ૯ સર્વાન્
-
ઘ

..
ર
-
ક
.
। ૧૧ યં
-
ઘ
.
। ૧૨ તિસંમતાઃ
-
ઘ
.
। ૧૩ સેનાપત્યેમિસિઞ્ચધ્વં
-
ઘ
.

સ્તમ્ભૈશ્ચ વૈડૂર્યમયૈઃ કિંકિણીજાલસંવૃતમ્ ।
ચાતૂરક્તકસંયુક્તં૧૪ મણ્ડપં વિશ્વતો મુખમ્

કૃત્વા ચક્રુશ્ચ તન્મધ્યે તદાસનવરં શુભમ્ ।
તસ્યાગ્રતઃ પાદપીઠં નીલં વજ્રાવભાસિતમ્

ચક્રુઃ પાદપ્રતિષ્ઠાર્થં કલશૌ ચાસ્ય પાર્શ્વગૌ ।
સંપૂણૌ૧૫ પરમામ્ભોભિરરવિન્દાવૃતાનનૌ ॥૧ ૬। ।
અગ્રતોગ્નિં સમાધાય૧૬ વૃષભઞ્ચાપિ પાર્શ્વતઃ

સવત્સાં સુરભિઞ્ચાપિ તસ્ય પાર્શ્વેથ દક્ષિણામ્૧૮

છત્રં શતશલાકં ચ જામ્બૂનદમયં૧૯ શુભમ્

શંખહારામ્બુગૌરેણ પૃષ્ઠેનાભિવિરાજિતમ્

વ્યજનં ચન્દ્રશુભ્રઞ્ચ હેમદણ્ડં સુચારુમત્
(?)
।
માલાં કુશેશયાનાં ચ ભ્રમરાવલિસેવિતામ્ ॥૧

આનિન્યુસ્તત્ર ગણપા નન્દ્યાવર્ત્તાઁશ્ચ કાઞ્ચનાન્ ।
પુનર્વસુઞ્ચ પુષ્યઞ્ચ દ્વૌ મત્સ્યૌ વરુણાલયૌ

૦ । ।
સ્વસ્તિકં વર્ધમાનં ચ શ્રીવત્સં ચૈવ કાઞ્ચનમ્ ।
કીચકા વેણવશ્ચૈવ કન્યાશ્ચૈવાભિપૂજિતાઃ ।

ઐરાવતં સુપ્રતીકં ગજાવેતૌ ચ પૂજિતૌ ।
ધ્વજઞ્ચ પૂજિતં દિવ્યં શંખં ચૈવેન્દુવર્ચસમ્ । ।૨૨ । ।
કલશાનાં૨૧ સહસ્રઞ્ચ કાઞ્ચનાનાં સુવર્ચસામ્ ।
રાજતાનાં સહસ્રઞ્ચ પાર્થિવાનાં તથૈવ ચ ॥ ૨૩ । ।
તામ્રાણામથ દિવ્યાનાં સહસ્રમનલત્વિષામ્ ।
વાસોયુગં વૃક્ષજં ચ વિરજઃ સૂક્ષ્મમેવ ચ ।

મુકુટં કાઞ્ચનં ચૈવ સુકૃતં વિશ્વકર્મણા ।
કુણ્ડલે ચામલે દિવ્યે વજ્રઞ્ચૈવ વરાયુધમ્૨૨ ।

૧૪ ચાનુ
.. -
ક
,
ચાતુ
- -
ક
-
ટિ
,
ચારુદણ્ડૈઃ સુસંયુક્તં
-
ઘ
.
। ૧૫ સુપૂણૌ
-
ઘ
.
। ૧૬ સમાદાય
-
ક
.

...
વઃ
-
ઘ

.
ણે
ઘ । ૧૯ જમ્બૂનદમયં
-
ક
.
। ૨૦ તતં
-
ઘ
.
। ૨૧ શલાકાનાં
-
ક
.

...
વાકરાયુધમ્
-
ક
.,
પરા
-
ઘ
.

પટ્ટિશઞ્ચ મહદ્દિવ્યં શૂલં ચાશનિમેવ ચ ।
જામ્બૂનદમયં૨૩ સૂત્રં કેયૂરદ્વયમેવ ચ । ।૨૬ । ।
હારઞ્ચ મણિચિત્રાઙ્ગં રોચના રુચકં૨૪ તથા ।
નલભા૨૫ પારિયાત્રં૨૬ ચ વર્ણં
(?)

કઙ્કણ૨૮મેવ ચ । ।૨૭ । ।
દર્ભાઁશ્ચ દિવ્યાન્ સમિધ આજ્યં ધૂપમથાપિ ચ ।
સમન્તાન્૨૯ નિન્યુરવ્યગ્રા ગણપા દેવસમ્મતાઃ ।

તતો દિશઃ સમુદ્રા૩૦શ્ચ વરુણ
- - - - -

નભોગ્નિર્વસવશ્ચૈવ

ચન્દ્રાદિત્યૌ ગ્રહૈસ્સહ ।

તારારૂપાણિ સર્વાણિ નક્ષત્રાણિ ધ્રુવસ્તથા

રુદ્રા રક્ષાંસિ યક્ષાશ્ચ અશ્વિનૌ દૈત્યદાનવાઃ ।

૦ । ।
ગન્ધર્વાપ્સરસશ્ચૈવ નારદઃ પર્વતસ્તથા ।
પૃથિવી ચ સમુદ્રાશ્ચ વર્ષાણિ ગિરયસ્તથા । ।૩ ૧ । ।
વૃક્ષાશ્ચ બીરુધશ્ચૈવ ઓષધ્ય૩૪શ્ચ મહાબલાઃ ।
નદ્યઃ સર્વાઃ સમાજગ્મુર્વસવશ્ચૈવ૩૫ સર્વશઃ । ।૩

લોકસ્ય માતરશ્ચૈવ પૃથિવી સ્વર્ગ એવ ચ ।
ભૂતાનિ પ્રકૃતિશ્ચૈવ ઇન્દ્રિયાણિ ચ સર્વશઃ ॥૩

તીર્થાનિ ચૈવ સર્વાણિ દાનાનિ વિવિધાનિ ચ ।
ઋચો યજૂંષિ સામાનિ અથર્વાઙ્ગિરસા અપિ૩૬ ॥૩૪। ।
યજ્ઞાશ્ચ ક્રતવશ્ચૈવ ઇષ્ટયો નિયમા૩૭સ્તથા ।
છન્દાંસિ ચૈવ સર્વાણિ૩૮ પિશાચા દેવયોનયઃ । ।૩

બ્રહ્મા ચ ઋષયશ્ચૈવ વિષ્ણુઃ સાનુચરસ્તથા ।
પ્રાચીં પ્રતીચીં યે રુદ્રા દક્ષિણામુત્તરં તથા । ।૩

અધશ્ચોર્ધ્વં ચ યે રુદ્રાઃ સાધ્યાઃ૩૯ પિતર એવ ચ ।
તેષ્વાગતેષુ સર્વેષુ ભગવાન્ ગોવૃષધ્વજઃ ।

૨૩ પટ્ટ
?
-
ક
.
। ૨૪ રોમાનાં કવચં
-
ઘ
.
। ૨૫ જલતાં
-
ઘ
.
। ૨૬ પરિહાર્ય
-
ઘ
.
। ૨૭ કર્ષ
-
ઘ
.
। ૨૮ કઙ્કિણ
-
ક
.
। ૨૯ સમન્ત્રા
(
ન
) (
ન્ત્ર્ય
?) -
ક
.
। ૩૦ સપાલા
?
। ૩૧ વરુણો ધનદો યમઃ
?
। ૩૨ વૃક્ષાશ્ચ વીરૂધશ્ચૈવ
-
ઘ
.
। ૩૩ આદિત્યાઃ સર્વશસ્તથા
-
ઘ
.
। ૩૮ વારિણ્યૌષધ્યો ઘ
.
। ૩૫ પરમ
-
ઘ
.
। ૩૬ વપિ
-
ક
.
ઘ
.
। ૩૭ ઇષ્ટીઃ સનિયમા ક
.
। ૩૮ ચ યથાર્હાણિ
-
ઘ
.
। ૩૯ આજગ્મુસ્તે
-
ઘ
.

સર્વં કાર્યવિધિં કર્તુમાદિદેશ પિતામહમ્ ।
એકૈકં કલશં તત્ર સર્વૌષધિસમન્વિતમ્ । ।૩૮। ।
કૃત્વાદ્ભિઃ પૂરયિત્વા ચ કુશેશયયુગાવૃતમ્

જયાઞ્ચ વિજયાઞ્ચૈવ સિંહીં વ્યાઘ્રીં તથૈવ ચ । । ૩ ૯। ।
સુવર્ચલાં શંખપુષ્પીં વિષ્ણુક્રાન્તાં પુનર્નવામ્ ।
કુમારીં ચન્દ્રકાન્તાઞ્ચ મૃતસઞ્જીવનીમપિ ।

। ।
આદિત્યવર્ચસં ચૈવ અમૃતાં શ્રીનિકેતનામ્ ।
તથા કુમુદ્વતીં ચૈવ પ્રાક્ષિપઁસ્તે તથૌષધીમ્૪૧ । ।૪૧ । ।
પાર્થિવેષુ તદા વ્યાસ સર્વેષ્વેવ ગણેશ્વરાઃ ।
સૌવર્ણેષુ તુ સર્વેષુ તીર્થાનિ વિવિધાનિ ચ

દાનાનિ ચૈવ સર્વાણિ ભગવાન્ સંન્યવેશયત્ ।
રાજતેષુ ચ કુમ્ભેષુ મન્ત્રાઁશ્છન્દાંસિ ચૈવ હ ॥।૩ । ।
ક્રતુમત્યશ્ચ૪૨ વિવિધા ઇષ્ટીઃ કામ્યાન્ તથેતરાન્ ।
ઔદુમ્બરેષુ સર્વેષુ સરિતઃ સાગરાંસ્તથા । ।૪૪। ।
તપાંસિ નિયમાઁશ્ચૈવ ભગવાનભિવિન્યસન્

એકૈકં કલશં તત્ર અભિપૂર્યા૪૪ ભિમન્ત્ર્ય ચ ।

વેષ્ટયિત્વા ચ સૂત્રેણ દેવેભ્યઃ પ્રદદૌ વિભુઃ ।
સ જગ્રાહ તદા બ્રહ્મા એકં કલશમાત્મના

વિષ્ણવે ચ દદાવેકમેકમિન્દ્રાય ધીમતે ।
ગણપેભ્ય૪૫સ્તથા ચાન્યાનૃષિભ્યશ્ચ પિતામહઃ । ।૪૭। ।
તતઃ શ્રેષ્ઠાસને૪૬ તસ્મિન્નુપવેશ્ય મહામનાઃ ।
અર્ચયિત્વા તુ તં૪૭ બ્રહ્મા સ્વયમેવાભ્યષિઞ્ચત । ।૪૮। ।
તતો વિષ્ણુસ્તતઃ૪૮ શક્ર ઋષયશ્ચ સહામરૈઃ ।
ગણાધિપાશ્ચ તે સર્વ૪૯ અભ્યષિઞ્ચન્ત નન્દિનમ્ ।

૪૦ મુખાવૃતમ્
-
ક
.,
યુતો
... -
ઘ
.
। ૪૧ વનૌષધીઃ
-
ઘ
.
। ૪૨ ક્રતું યજ્ઞાંશ્ચ
-
ઘ
.,
ઋતુમત્યાશ્ચ
-
ક
.
। ૪૩ નભ્યવિન્યસત્
-
ક
.,
નેત્ય
-
ઘ
.
। ૪૪ અભિપૂજ્યા
-
ઘ
.
। ૪૫ ગણસેના
-
ક
.,
ગણેશેભ્ય
?
। ૪૬ શ્ચ ષ્વા
(
સ્વા
)
સને
-
ક
.
। ૪૭ તતો
-
ક
,

...
સ્તથા
-
ઘ
.
। ૪૯ સર્વે તે
-
ક

વાસોયુગં ચ તદ્દિવ્યં૫૦ ગન્ધાન્દિવ્યાઁસ્તથૈવ ચ ।
કેયૂરે૫૧ કુણ્ડલે૫૨ ચૈવ મુકુટં હારમેવ ચ ।

પટ્ટિશં શૂલવજ્રં ચ અશની

ચ દદૌ સ્વયમ્ ।
છત્રં જગ્રાહ દેવેન્દ્રો૫૪ વાયુર્વ્યજનમેવ ચ ।
ઋષયસ્તુષ્ટુવુશ્ચૈનં૫૫ પિતામહપુરોગમાઃ ।

વિષ્ણુરુવાચ
(?)
નમઃ કુષ્માણ્ડરાજાય૫૬ વજ્રોદ્યતકરાય ચ ।
શાલંકાયનપૌત્રાય૫૭ હલમાર્ગોત્થિતાય ચ ।

શિલાદસ્ય ચ પુત્રાય રુદ્રજપ્યપરાય૫૮ ચ ।
રુદ્રભક્તાય દેવાય નમોન્તર્જલશાયિને

ગણાનાં પતયે ચૈવ ભૂતાનાં પતયે નમઃ ।
ઉમાપુત્રાય દેવાય શિવલબ્ધવરાય ચ

રુદ્રસ્ય પ્રિયપુત્રાય પટ્ટિશાયુધધારિણે

નમો દંષ્ટ્રાકરાલાય લલાટનયનાય ચ

પ્રમથાય૬૦ વરેણ્યાય૬૧ ઈશાનાયાર્પિતાય૬૨ ચ ।
દ્વારાધ્યક્ષાય શૂરાય રુદ્રાય વરદાય ચ ॥૫૬ । ।
નમઃ સર્વાર્થસિદ્ધાય સુયશાં૬૩ પતયે નમઃ ।
નમઃ પ્રવરમાલાય૬૪ ક્ષીરોદનિલયાય ચ

મહાગણાધિપતયે મહાયોગેશ્વરાય ચ ।
દિણ્ડિમુણ્ડાય૬૫ ચણ્ડાય એકાક્ષરરતાય ચ ॥૫૮। ।
અક્ષયાયા૬૬ વ્યયાયૈવ૬૭ અજરાયા૬૮ મરાય૬૯ ચ ।
પશૂનાં પતયે ચૈવ જેત્રે૭૦ મૃત્યોસ્તથૈવ ચ । । ૫૯। ।
૫૦ તથા દિવ્યં
-
ઘ

રં
-
ઘ

-
લ
-
ઘ। ૫૩ મસની
-
ઘ
--
ની
-
ક। ૫૪ ચૈવાસ્ય
-
ક
.

..
વ
-
ક
.
। ૫૬ પતયે
-
ઘ
। ૫૭ ગોત્રાય
-
ઘ
.
। ૫૮ કરાય
-
ધ
.,
તરાય
-
ક ।
૫૯ ગ્રાય વૈ નમઃ
-
ઘ । ૬૦ પ્રથમાય
-
ક
.

...
નાં
(?)
। ૬૨ મિતાય
-
ધ
.
।
૬૩ સ્વયશાં
-
ઘ
,
। ૬૪ માનાય
-
ઘ
.
। ૬૫ દાન્તક્ષતાય
-
ઘ । ૬૬ અક્ષરાય
-
ઘ
.
। ૬૭ મૃતાયૈવ
-
ક
.
। ૬૮ અજયાય
-
ક
.
। ૬૯ વ્યયાય
-
ક
.
। ૭૦ જૈત્રે
-
ક
.

નમઃ પવનવેગાય સર્વજ્ઞાયાજિતાય ચ ।
અનેકશિરસે ચૈવ અનેકચરણાય ચ ।

૦ । ।
કિરીટિને કુણ્ડલિને મહાપરિઘબાહવે ।
સર્વાન્૭૧ દેવગણાઁશ્ચૈવ પાહિ દેવ૭૨ નમોસ્તુ તે ॥૬

સનત્કુમાર ઉવાચ
એવં સ્તુત્વા તતો દેવસ્તસ્મૈ વ્યાસ મહાત્મને ।
પ્રાઞ્જલિઃ પ્રયતો ભૂત્વા જયશબ્દં ચકાર હ । ।૬૨। ।
તતો ગણા જયેત્યૂચુસ્તતો દેવાસ્તતો૭૩ સુરાઃ ।
તતઃ સર્વાણિ ભૂતાનિ બ્રહ્મા શક્રસ્તથૈવ ચ ।

તતઃ શંખાઁ૭૪શ્ચ ભેરી૭૫શ્ચ પટહાડમ્બરાઁસ્તથા ।
વંશાઁશ્ચ પણવાઁશ્ચૈવ કૃકવાન્ ગોવિષાણકાન્૭૬ ॥૬૪। ।
ડિણ્ડિમાન્ વેણુકાઁશ્ચૈવ મર્દલાઁશ્ચૈવ સર્વશઃ ।
અવાદયન્ત ગણપા હર્ષયન્તો મુદા યુતાઃ ॥ ૬૫ । ।
સનત્કુમાર ઉવાચ
નન્દીશ્વરસ્ય૭૭ ય ઇમં સ્તવં દેવાભિનિર્મિતમ્ ।
પઠેત સતતં મર્ત્યઃ

સ ગચ્છેત્ તત્સલોકતામ્૭૯ । । ૬૬। ।
નમો નન્દીશ્વરાયેતિ કૃત્વા યઃ સ્વપ્નમાચરેત્ ।
તસ્ય કુષ્માણ્ડરાજેભ્યો ન ભયં વિદ્યતે ક્વચિત્ । । ૬૭। ।
યત્રાયં સ્થાપ્યતે નિત્યં સ્તવઃ પરમપૂજિતઃ ।
ન ભયં તત્ર ભવતિ ગ્રહેભ્યો વ્યાસ સર્વદા । । ૬ ૮। ।
નન્દીશ્વરં યે પ્રણમન્તિ૮૦ મર્ત્યા નિત્યં પ્રસન્નેન્દ્રિયશુદ્ધસત્વાઃ ।
તે દેવદેવસ્ય સહાદ્રિપુત્ર્યા૮૧ ઇષ્ટા વરિષ્ઠાશ્ચ ગણા ભવન્તિ । ।૬૯ । ।
ઇતિ સ્કન્દપુરાણે નન્દીશ્વરસ્તવભ્રતુર્વિંશતિતમોધ્યાયઃ
૭૧ દેવાન્ મે ગણાઁ
-
ક
.
। ૭૨ આદિદેવ
-
ઘ
.
। ૭૩ તતઃ
-
ઘ
.
। ૭૪ શંખા
-
ઘ
.
।
૭૫ ભિર્ય
--
ઘ
.
। ૭૬ વિષાણિકામ્
-
ક
.,
કોવિષાણિકં
-
ઘ
.
। ૭૭ રાય
-
ઘ । ૭૮ લોકઃ
-
ઘ
.
। ૭૯ મમ સલોકતામ્ ક
.,
તસ્ય
-
ઘ
.

પ્રલપન્તિ
-
ઘ
.,
પ્રજપન્તિ
?
। ૮૧ મહા
... -
ક
.
ઘ
.

સનત્કુમાર ઉવાચ
તતસ્તત્રાગતાન્દેવો૧ દેવતાધિપતિર્ભવઃ ।
મરુતઃ પ્રાહ સંપૂજ્ય૨ કન્યાર્થં સદ૩ સત્પતિઃ ।

મરુતો૪ યે મહાવેગા મહાસત્વા મહૌજસઃ ।
આમન્ત્ર્ય નામ્ના તાનીશઃ સશક્રઃ૫ સપિતામહઃ૬ । । ૨ । ।
યુષ્માકં સુયશાં કન્યાં સનસાં૭ દિવ્યરૂપિણીમ્ ।
દાતુમર્હથ સંપૂજ્ય૮ સ્નુષા સા નૌ ભવિષ્યતિ૯ । । ૩ । ।
મરુત૧૦ ઊચુઃ
ત્વમસ્માકં ચ તસ્યાશ્ચ૧૧ સર્વસ્ય જગતસ્તથા ।
પ્રભવિષ્ણુસ્ત્રિલોકેશ ન૧૨ નો યાચિતુમર્હસિ ॥૪। ।
ત્વયૈવ દેયા

ગ્રાહ્યા ચ ત્વન્નો ગતિરનુત્તમા ।
મા નઃ પરાનિવેશાન યાચનેન વિભાવય ।

પિતા નઃ કશ્યપઃ શ્રીમાન્ મરીચિશ્ચ પિતામહઃ ।
પિતામહપિતા બ્રહ્મા તસ્યાપિ ત્વ પિતા મહાન્

સ ત્વં પિતામહોસ્માકં ન પરાન્ કર્ત્તુમર્હસિ । । ૬। ।
ઈશ્વર ઉવાચ
અસ્માકં ન પરા યૂયં સત્યં વઃ પરિભાષિતમ્ ।
કિન્તુ લોકહિતાર્થાય મુનિદેવૈઃ પ્રભાષિતમ્ ।
અદત્તા ન ગૃહીતવ્યા કન્યા૧૫ ધર્મઃ સનાતનઃ ॥૭। ।
સનત્કુમાર ઉવાચ
સ એવમુક્તો૧૬ દેવેશો મરુદ્ભિર્દેવસત્તમૈઃ ।
સુયશાં મરુતાં કન્યામાનયામાસ૧૭ તત્ક્ષણાત । ।૮। ।
૧ દેવાન્
-
ક
.
। ૨ સંકલ્પ્ય
-
ઘ
.
। ૩ શર્વ
-
ક ।
૪ મા
-
તા
-
ઘ
.,
ઇતઃ પૂર્વ દેવદેવ ઉ ઇતિ ક
.
પુ
.

...
ક્રાન
-
ધ
.

...
હાન
? -
ઘ

? -
ઘ । ૮ તાં પુત્રીં
-
ઘ
.
। ૯ મહ્યં બલાબલાઃ
-
ઘ
.
। ૧૦ મારુતા
-
ઘ
.
।
૧ । રસ્યઃઞ્ચ
? -
ઘ

...
ત્વં
-
ઘ
-
। ૧૩ દેવ
-
ઘ
.
। ૧૪ પિતામહ
-
ક । ૧૫ ધન્યા
ઘ
.
। ૧૬ એવમુક્તોથ
-
ઘ

,..
માસયામાસ
-
ઘ
.

સ્વયં હોતાસ્ય૧૮ તત્રાસીદ્ બ્રહ્મા લોકપિતામહઃ ।
કશ્યપશ્ચ૧૯ તથોદ્ગાતા અત્રિઃ સામ૨૦ સ્વયં જગૌ । । ૯। ।
અથર્વાઙ્ગિરસૌ૨૧ દેવૌ૨૨ બ્રહ્મત્વમપિ ચક્રતુઃ

નારદઃ પર્વતશ્ચૈવ ચિત્રસેનશ્ચ ગાયનઃ । ।
8.25.
૧૦ । ।
વિશ્વાવસુ રુચિ૨૪ શ્ચૈવ હાહા હૂહૂસ્તથૈવ ચ ।
તથા શાલિશિરા યશ્ચ વિશ્રુતો ગણ્ડમણ્ડકઃ । । ૧૧ । ।
ઈતિશ્ચૈવેન્દ્રવાહશ્ચ૨૫ યજ્ઞવાહોથ દક્ષિણઃ ।
એતે ચાન્યે ચ ગન્ધર્વા જગુર્મધુરકણ્ઠિનઃ । । ૧ ૨। ।
ઉર્વશી ચૈવ રમ્ભા ચ ઘૃતાચી પૂર્વચિત્ત્યપિ

તિલોત્તમા ચ વિશ્વાચી અન્યાશ્ચાપ્સરસસ્તથા૨૭ । । ૧૩ । ।
અનૃત્યન્ત૨૮ મહાભાગા નૃત્તં સુરમનોહરમ્ ।
-
- - - - - - - - - - - - - - -
। । ૧૪। ॥
।
-
- - - - - - - - - - - - - -
। । ૧ ૫। ।
સનત્કુમાર ઉવાચ
સ એવમભવદ્ વ્યાસ વિવાહસ્તસ્ય ધીમતઃ ।
નન્દિનો ગણમુખ્યસ્ય અનૌપમ્યો હ્યનિન્દિતઃ । । ૧૬ । ।
તતઃ સ તુ કૃતોદ્વાહો નન્દી ગત્વા મહામનાઃ ।
પાદૌ વવન્દે દેવસ્ય દેવ્યા બ્રહ્મણ એવ ચ ।
શિલાદસ્ય ચ લોકેશઃ શ્રિયા૨૯ પરમમયા યુતઃ । । ૧૭। ।
દેવદેવ ઉવાચ
વરં વૃણીષ્વ પુત્ર ત્વં સ્નુષા ચેયં તવ પ્રિયા ।
વરાન૩૦ દદામિ૩૧ તે વત્સ મનસા યાનભીપ્સસે૩૨ । । ૧૮। ।
૧૮ ચ ઘ । ૧૯ કાશ્યપશ્ચ
-
ક
.
। ૨૦ સૂક્તં
-
ઘ

..
મો
-
ક
.
। ૨૨ દેવો
-
ક । ૨૩ મભિચક્રતુઃ
-
ઘ । ૨૪ તદ્ગુરુઃ સુરુચિ
-
ઘ

ચૈવેન્દ્રચાપશ્ચ
-
ઘ । ૨૬ વપુરિત્યપિ
-
ઘ
.

.
સઃ શુભા
-
ખ
.

...
ત્તન્ત
-
ક
.
। ૨૯ પ્રિયા
-
ખ
.,
પ્રીત્યા
-
ઘ
.
। ૩૦ વરં
-
ક
.
ખ
.

...
નિ
-
ક
,
। ૩૨ અનયા સહ
(
મ
)
મીપ્સિત
-
ખ
.,
મીપ્સિતં
-
ઘ
.

નન્દ્યુવાચ
ભગવન્ યદિ તુષ્ટોસિ ત્વયિ ભક્તિર્દૃઢાસ્તુ મે ।
સદા ચ તુષ્ટો ભવ મે સામ્બઃ સહગણેશ્વરઃ૩૩ ।

પિતરઞ્ચૈવ મે દેવ ઉત્પાદકમિમં પ્રભો ।
અનુગ્રહેણ યુક્તેન યોક્તુમર્હસિ કામદ । ।
8.25.

૦ । ।
દેવદેવ ઉવાચ

સદાહં તવ નન્દીશ સુતુષ્ટઃ૩૫ સગણેશ્વરઃ ।
પાર્વત્યા સહિતો ધીમન્નિદઞ્ચ શૃણુ મે વચઃ

સદેષ્ટશ્ચ વરિષ્ટશ્ચ પરમૈશ્વર્યસંયુતઃ

મહાયોગી મહેષ્વાસો મહાબલપરાક્રમઃ

અજય્યશ્ચૈવ જેતા ચ પૂજ્યેજ્યશ્ચ સદા ભવ ।
અહં યત્ર ભવાંસ્તત્ર યત્ર ત્વં તત્ર ચાપ્યહમ્ । ।૨૩ । ।
યસ્ત્વાં દ્વેષ્ટિ સ માં દ્વેષ્ટિ યસ્ત્વામનુ સ મામનુ ।
અયઞ્ચ તે પિતા પુત્ર૩૭ પરમૈશ્વર્યસંયુતઃ ।

ભવિષ્યતિ ગણાધ્યક્ષો મહાગણપતિર્મમ ।
વિમાનં૩૮ ચાસ્ય૩૯ વૈભ્રાજં કામગં સર્વકાઞ્ચનમ્ । ।૨૫। ।
ઉપેતં ભવનૈર્દિવ્યૈઃ૪૦ પ્રયચ્છામિ જનાવૃતમ્

તેનાયં૪૨ સર્વલોકેષુ ચરિષ્યતિ યથેપ્સિતમ્

સ્થાનં શ્રીપર્વતે૪૩ ચાસ્ય ભવિષ્યતિ સુપૂજિતમ્

ભૃગૌ તસ્મિઁશ્ચ યઃ પ્રાણાઁસ્ત્યક્ષ્યતે વૈ સુધાર્મિકઃ ।
સ કામચારી વૈભ્રાજે ગણપોસ્ય ભવિષ્યતિ ।

સનત્કુમાર ઉવાચ
તતો દેવી મહાભાગા શૈલાદેર્વરયદ્૪૫ વરમ્ ।
સોબ્રવીત્ત્વયિ ભક્તિર્મે સદૈવાનપગા ભવેત્ । ।૨૮ ।

...
રઃ
-
ખ
.
ધ
.
। ૩૪ ઈશ્વર ઉ
-
ક । ૩૫ સંતુષ્ટઃ
-
ઘ
.
। ૩૬ સંયતઃ
-
ઘ
। ૩૭ વિપ્રઃ
-
ઘ
.
। ૩૮ પર્વતં
-
ક
.
ખ
.
ધ
.
। ૩૯ ચાપિ
-
ઘ
.
।
૪૦ દિવ્યં
-
ખ
.
। ૪૧ જલાવૃતમ્
-
ધ
.
। ૪૨ તતશ્ચ
-
ક
.
। ૪૩ શ્રીપર્વતં
-
ઘ
.
। ૪૪ પ્રપૂજિતમ્
-
ઘ
.
। ૪૫ વરદા
-
ક
.,
રદદા
-
ખ
.,
રદદ
-
ઘ

તતો મરુત્સુતા ચૈવ ઉભાભ્યામભિ૪૬ ચોદિતા ।
વરાન્૪૭ વૃણુ યથેષ્ટં વૈ તાવિદં પ્રત્યુવાચ હ । ।૨૯। ।
યુવયો૪૮રસ્તુ ભક્તિર્મે તથા ભર્ત્તરિ ચૈવ હિ ।
નિત્યં ચાનપગા સ્યાન્મે ધર્મે ચ મતિ૪૯રુત્તમા ।
એતમિચ્છામિ૫૦ દેવેશૌ વરં વરસહસ્રદૌ । ।
8.25.
૩૦ । ।
સનત્કુમાર ઉવાચ
તતસ્તા એવ૫૧ મેતત્તે ભવિતેતિ શુચિસ્મિતે ।
ઊચતુર્મુદિતૌ દેવૌ સ્નુષાન્તાં વરવર્ણિનીમ્ । । ૩૧ । ।
નારાયણં સમાલોક્ય બ્રહ્માણં ચ તથા હરઃ ।
અદ્યપ્રભૃતિ નન્દીશો યુવાભ્યામાદૃતઃ સદા । ।૩ ૨ । ।
પ્રભુત્વેન હિ દેવાનાં પ્રતીહારત્વમેષ્યતિ ।
યુવયોર્મયિ યા ભક્તિસ્તથા સ્નેહોથ નન્દિનિ । । ૩૩ । ।
-
- - - - - - - - - - - - - - - - (?)
।
-
-  -- - - - - - - - - --
। । ૩૪। ॥
એવં ભવતુ દેવેશ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ।
ગણાશ્ચાસ્ય તતોભ્યેત્ય સર્વે દેવપ્રિયેપ્સયા૫૨ । । ૩ ૫। ।
વરં દદુર્મહાસત્વાઃ સ વવ્રે કાઞ્ચનપ્રભઃ ।
યુષ્માસુ મમ ભક્તિશ્ચ ઐશ્વર્યઞ્ચાપિ સંમતમ્ ।
વંદ્યાશ્ચ૫૩ યૂયં સર્વે મે પ્રિયો યુષ્માકમેવ ચ । ।૩

ગણા૫૪ ઊચુઃ
ભવાન્ યન્તા૫૫નુમન્તા ચ ગતિરાગતિ૫૬રેવ ચ ।
અસ્માકમીશઃ સર્વેષાં દેવાનામપિ ચેશ્વરઃ ।

કુષ્માણ્ડાનાં વરિષ્ઠશ્ચ રુદ્રાણાં ત્વં મહાબલઃ

ઈતીનાં દ્વારપાલશ્ચ પ્રમથાનાં તથૈવ ચ । ।૩

.
પિ
-
ક
.
ઘ
.
। ૪૭ વરં
-
ઘ
.

આવયો
-
ક
.
। ૪૯ રતિ
-
ઘ
.
। ૫૦ દિચ્છામિ
-
ક
.
ખ
.
ઘ
.
।
૫૧ વેવ
-
ખ
.

...
વઃ
-
ક
.
ટિ
.
। ૫૩ વંધ્યા
-
ઘ
.,
પશ્યા
-
ક
.,
વન્દ્યા । ૫૪ ગણપા
-
ઘ
.
। ૫૫ મન્તા
-
ક
.
। ૫૬ ર્વા ગતિ
-
ઘ
.
। ૫૭ મહામનાઃ
-
ખ
.

મહાબલો મહાયોગી સેનાનીસ્ત્વં હિ નો મતઃ

ત્વં ભૂતો ભૂતનેતા ચ નાયકોથ૫૯ વિનાયકઃ । । ૩૯। ।
ગ્રહાણામધિપશ્ચૈવ રુદ્રદણ્ડધરસ્તથા

ત્વમગ્રયોધી૬૧ શત્રુઘ્નસ્ત્વં વીર૬૨સ્ત્વં દિવસ્પતિઃ ॥
8.25.

। ।
મહાનુભાવસ્ત્વઞ્ચૈવ ક્ષીરોદનિલયશ્ચ હ ।
જપ્યેશ્વરનિકેતશ્ચ જપ્યેશ્વરવિભાવિતઃ ॥૪૧ । ।
ભાવનઃ૬૩ સર્વભૂતાનાં વરદો વરદાચિતઃ

અસ્માકં વરદશ્ચૈવ ભવ ભૂતેશ્વર પ્રભો । ।૪૨। ।
સનત્કુમાર ઉવાચ
સ એવં ગણપૈઃ સર્વૈઃ સ્તુતો નન્દીશ્વરઃ પ્રભુઃ

ઉવાચ પ્રણતઃ સર્વાન્ બ્રૂત૬૬ કિં કરવાણિ વઃ૬૭ । ।૪૩ । ।
ત એવમુક્તા ગણપાઃ સર્વ એવ મહાબલાઃ ।
ઊચુસ્તં દિવ્યભાવજ્ઞા દેવદેવસ્ય સન્નિધૌ । ।૪૪। ।
ત્વમસ્માકં ગણાધ્યક્ષઃ કૃતો દેવેન શંભુના ।
અસ્માભિશ્ચાભિષિક્તસ્ત્વં નાયકો ધર્મદાયકઃ૬૮ ॥૪૫। ।
સ ત્વં શિવશ્ચ સૌમ્યશ્ચ ગુણવાનગુણેષ્વપિ ।
ક્ષમા૬૯ શૌચદમોપેતો ભવ નઃ પ્રિયકૃત્ સદા ।

સનત્કુમાર ઉવાચ
એવમુક્તસ્તદા સર્વાન્ પ્રણમ્ય બહુમાનતઃ ।
શિરસ્યઞ્જલિમાધાય૭૦ ગણપાનસ્તુવત્તદા । ।૪૭। ।
નન્દ્યુબાચ
નમો વઃ સર્વભૂતેભ્યો નમો યોગિભ્ય૭૧ એવ ચ ।
નમશ્ચાપ્યનિકેતેભ્યો યોગીશેભ્યો નમો નમઃ૭૨ ॥૪૮। ।
૫૮ નો હ્યનુત્તમઃ
-
ખ
.
। ૫૯ સ્વાત્મા નોથ
-
ક । ૬૦ ઉગ્રદણ્ડધરસ્તથા
-
ખ
.
। ૬૧ યોગી
-
ક
.
।
૬૨ ધીર
-
ક
.
। ૬૩ ભવનઃ
-
ક । ૬૪ વરદાન્વિતઃ
-
ખ
.,
વરદર્પિતઃ
-
ઘ । ૬૫ રો વિભુઃ
-
ખ
.
। ૬૬ ભૂત
-
ખ
.
। ૬૭ તે
-
ક
.
ઘ
.
। ૬૮ ધર્મનાયકઃ
-
ઘ
.
। ૬૯ શમ
-
ઘ
.

માદાય
-
ઘ
.
। ૭૧ યોગેમ્ય કઃ
-
ઘ
.
। ૭૨ નમસ્તથા
-
ક

નમઃ કામચરેભ્યશ્ચ નમ ઉગ્રેભ્ય એવ ચ ।
મૃત્યુભ્યશ્ચ યમેભ્યશ્ચ કાલેભ્યશ્ચ નમો નમઃ । ।૪૯ । ।
નમઃ કાઞ્ચનમાલેભ્યઃ સર્વધર્મભ્ય૭૩ એવ ચ ।
નમો વો વધઃકૃદ્ભ્યશ્ચ૭૪ અવધ્યેભ્યસ્તથૈવ ચ । ।
8.25.
૫૦ । ।
નમઃ પરમયોગિભ્યો૭૫ જટિભ્યશ્ચ નમો નમઃ ।
નમો વો દૃશ્યરૂપેભ્યો વિકૃતેભ્યસ્તથૈવ ચ । ।૫ ૧ । ।
નમો વલ્કલત્રાસોભ્યઃ૭૬ કૃત્તિવાસોભ્ય૭૭ એવ ચ ।
નમઃ શ્વેતામ્બરસ્રગ્ભ્યશ્ચિત્રસ્રગ્ભ્યો નમો નમઃ । । ૫૨ । ।
ધાવદ્ભ્યશ્ચ દ્રવદ્ભ્યશ્ચ સંસ્થિતેભ્યો નમો નમઃ ।
નમો મુનિભ્યો૭૮ ગાયદ્ભ્યો જપદ્ભ્યશ્ચ નમો નમઃ । ।૫૩ । ।
નમઃ શરભરૂપેભ્યઃ શતરૂપેભ્ય૭૯ એવ ચ ।
નમઃ પર્વતરૂપેભ્યો૮૦ વ્યાઘ્રરૂપેભ્ય૮૧ એવ ચ । । ૫૪। ।
નમો માર્જારરૂપેભ્યઃ૮૨ કાકોલૂકેભ્ય૮૩ એવ ચ ।
નમો દૈવતરૂપેભ્યઃ૮૪ પવનેભ્યસ્તથૈવ ચ । ।૫ ૫ । ।
નમોગ્નિભ્યસ્તથાદ્ભ્યશ્ચ

વરુણેભ્યસ્તથૈવ ચ ।
નમો ધનેશરૂપેભ્યઃ સર્વરૂપેભ્ય૮૬ એવ ચ । ।૫૬ । ।
નમશ્ચોદરવક્ત્રેભ્યઃ
?
સર્વવક્ત્રેભ્ય એવ ચ ।
નમો વામનરૂપેભ્ય કામરૂપેભ્ય૮૭ એવ ચ । । ૫૭। ।
દેવાસુરમનુષ્યાણામાપ્યાયિભ્યો૮૮ નમો નમઃ ।
નમો વઃ સર્વદેવાનાં૮૯ નમો વઃ સર્વતઃ શુભાઃ । ।૫૮ । ।
ગ્રહેભ્યશ્ચ નમો વોસ્તુ મોક્ષેભ્યશ્ચ નમસ્તથા ।
શુભેભ્યશ્ચ નમો વોસ્તુ અશુભેભ્યસ્તથૈવ ચ ।
મમ સૌમ્યા શિવાશ્ચૈવ ભવન્તુ ગણનાયકાઃ । ।૫૯।

.
ધમિભ્ય
-
ખ
.

વધકેભ્ય
-- -
ખ । ૭૫ યોગેભ્યો
-
ક
.

..
સેભ્યઃ
-
ક
.
ખ
.
। ૭૭ કૃત્તિવાસેભ્ય
-
ક ખ
.
। ૭૮ યક્ષેભ્યો
-
ખ । ૭૯ સર્વરૂપેભ્ય
-
ઘ
.

...
વાસેભ્યો
-
ઘ
.

..
સિંહેભ્ય
-
ક
-,..
સઘેભ્ય
-
ઘ
.

..
રૂપિભ્ય
-
ઘ
। ૮૩ કાકકોકેભ્ય
-
ખ
.,
બકરૂપિભ્ય
-
ઘ
.
। ૮૪ દેવતરૂપેભ્યઃ
-
ક
.

..
પેભ્યો
-
ખ
.,...
દિગ્ભ્ય
-
ઘ

.?.
રૂપિભ્ય
-
ખ
.
। ૮૭ વામરૂપેભ્ય
-
ખ
.

.?
મુપાયિભ્યો
-
ઘ
.

...
ભૂતાનાં
-
ખ
.

ઇતિ સ્તુતા ગણપતયો મહાબલાઃ
શુભૈર્વચોભિઃ સુરશત્રુનાશનાઃ ।
દિશન્તુ મે સુખમતુલં સુખપ્રદા
બલઞ્ચ વીર્યં સ્થિરતાઞ્ચ સંયુગે । ।
8.25.
૬૦ । ।
તપો૯૦ ક્ષયં સ્થાનમથાતુલાં ગતિં
યશસ્તથા બહુ ધર્મનિત્યતામ્

દિશન્તુ સર્વં મનસેપ્સિતઞ્ચ મે
સુરેશ્વરાઃ પુષ્ટિમનુત્તમાં તથા ।

સનત્કુમાર ઉવાચ
ઇમૌ૯૨ નન્દિગણેન્દ્રાણાં સ્તવૌ યોધ્યેતિ નિત્યશઃ ।
સોશ્વમેધાવભૃથવાન્૯૩ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

સન્ધ્યાયામપરસ્યાન્તુ૯૪ જપન્ પાપં દિવાકૃતમ્ ।
પૂર્વસ્યાઁ૯૫ ચ જપઁશ્ચાપિ૯૬ સર્વં રાત્રિકૃતં ક્ષિપેત્૯૭

સનત્કુમાર ઉવાચ
તતસ્તે ગણપાઃ સર્વે સંસ્તુતાસ્તેન ધીમતા ।
વિસૃષ્ટાશ્ચ૯૮ તદા

જગ્મુઃ પ્રણિપત્ય વૃષધ્વજમ્૧૦૦ ॥૬૪। ।
દેવાશ્ચ સર્વલોકાશ્ચ તતો દેવઃ૧૦૧ સ્વયં ભવઃ

સૃષ્ટ્વા૧૦૩ નન્દીશ્વરગૃહં૧૦૪ પ્રદાય ચ મહામનાઃ૧૦૫

ઈપ્સિતં સહ દેવ્યા વૈ જગામ સ્થાનમવ્યયમ્ ।
ય ઇદં૧૦૬ નન્દિનો જન્મ વરદાનં તથૈવ ચ

અભિષેકં વિવાહશ્ચ પઠેદ્ વા શ્રાવયીત વા ।
બ્રાહ્મણઃ સ મૃતો યાતિ નન્દીશ્વરસલોકતામ્ । ।૬

૯૦ મમ
(
।
)..? -
ધ
.

વિત્તસંચયે
-
ઘ
.
। ૯૨ નમો
-
ખ

...
વત્
-
ક
.
ખ
.,...
ભૃથં ચ
-
ધ
.
। ૯૪ રાત્ર્યાં તુ
-
ક । ૯૫ પૂર્વસધ્યાં
-
ક
.
। ૯૬ સન્ત્યજેદ્વાપિ
-
ખ ઘ
.
। ૯૭ જપન્
.
ખ
,
ઘ
.
। ૯૮ નિસૃષ્ટાશ્ચ
-
ક
.
। ૯૯ તથા
-
ખ ।
૧૦૦ ચ સંધિતમ્
-
ઘ
.
। ૧૦૧ દેવાઃ
-
ઘ
.
। ૧૦૨ ભુવઃ
-
ઘ
.,
પ્રભુઃ
-
ખ
.
। ૧૦૩ સ્તુત્વા
-
ઘ
.
। ૧૦૪ નન્દીશ્વરં ગૃહ્ય
-
ખ
.

...
ત્મના
-
ક
.
ખ
.
। ૧૦૬ ઇમં
-
ક
.
ખ
.

યો નિયતસ્તુ પઠેત્ પ્રયતાત્મા સર્વમિદં૧૦૭ પ્રણતો ભવભક્ત્યા ।
સોપિ ગતઃ પરલોકવિચારી નન્દિસમોનુચરો હિ
- - -
૧૦૮ ।

ઇતિ સ્કન્દપુરાણે નન્દિકેશ્વરમહાભાગ્યં નામ પંચવિંશતિતમોધ્યાયઃ
સનત્કુમાર ઉવાચ
એવં નન્દીશ્વરો વ્યાસ ઉત્પન્નોનુચરશ્ચ હ ।
અભવદ્ દેવદેવસ્ય સેનાપત્યેભિષેચિતઃ

વ્યાસ ઉવાચ
દેવ્યા સહાથ ભગવાનાસીનસ્તત્ર કામદઃ ।
અકરોત્ કિં મહાદેવ એતદિચ્છામિ વેદિતુમ્

સનત્કુમાર ઉવાચ
ભગવાન્ હિમવચ્છૃઙ્ગે શર્વો દેવ્યાઃ પ્રિયેપ્સયા ।
ગણેશૈર્વિવિધાકારૈર્હાસં સઞ્જનયન્મુહુઃ ॥૩ । ।
દેવીં બાલેન્દુતિલકો રામયઞ્ચ રરામ ચ ।
મહાનુભાવૈઃ સર્વજ્ઞૈઃ કામરૂપધરૈઃ શુભૈઃ । ।૪। ।
અથ દેવ્યાસસાદૈકા૧ માતરં પરમેશ્વરી ।
આસીનાં કાઞ્ચને શુભ્રે સ્વાદ૨સને પરમાર્ચિતે ॥૫। ।
સાથ૩ દૃષ્ટવા સતીં દેવીમાગતાં૪ શુભરૂપિણીમ્

આસનેન મહાર્હેણ સમ્ભાવય૬ દનિન્દિતામ્

આસીનાં તાં ચ૭ સોવાચ મેના હિમવતઃ પ્રિયા ।
ચિરસ્યાગમનં હ્યદ્ય૮ તવ૯ પુત્રિ શુભેક્ષણે ॥૭। ।
દરિદ્રક્રીડનૈસ્તેદ્ય૧૦ ભર્તા૧૧ ક્રીડતિ૧૨ સંગતઃ

યે દરિદ્રા ભવન્તિ સ્મ તથૈવ ચ નિરાશ્રયાઃ ।
ઉમે ત એવં ક્રીડન્તિ યથા તવ પતિઃ શુભે

...
ભં
-
ક
.
ખ
.
ઘ
.
। ૧૦૮ મમ સ્યાત્
-
ક
.
ખ
.
ઘ
.
।
૧ દેવી ગતા તત્ર
-
ઘ
.
। ૨ વા
-
ઘ
.
। ૩ અથ
-
ક । ૪ તતો દે વીમા
?
તતા
-
ઘ
.
। ૫ તુ
સુરૂપિણીમ્
-
ખ
.,
તત્ર
-
ઘ
.
। ૬ સમ્પાયય
-
ક
.
ખ
.,
સમ્ઘાદ
-
ઘ
.
। ૭ તુ
-
ઘ
.

કૃત્યં
-
ઘ
.
। ૯ કૃતં
(?)
। ૧૦ સ્ત્વં હિ
-
ખ
.
ઘ
.
। ૧૧ ભર્ત્રા
-
ક
. (
ઘ
)

..
સિ
-
ક
.
ખ
.
ઘ
.

. .
તા
-
ક
.
ખ
.
ઘ
.

સનત્કુમાર ઉવાચ
સૈવમુક્તા તુ માત્રાથ નાતિહૃષ્ટમના૧૪ ભવત્ ।
મહત્યા ક્ષમયા યુક્તા૧૫ ન કિઞ્ચિત્તામુવાચ હ

વિસૃષ્ટા સા તદા૧૬ માત્રા ગત્વા દેવમુવાચ હ ।
ભગવન્દેવદેવેશ નેહ૧૭ વત્સ્યામિ ભૂધરે

અન્યં વૃણુ મમાવાસં ભુવનેશ મહાદ્યુતે ॥
8.26.

દેવદેવ ઉવાચ
સદા ત્વમુચ્યમાના વૈ મયા વાસાર્થ૧૯ મીશ્વરિ

અન્યત્ર૨૧ રોચિતવતી નાવાસં દેવિ૨૨ કર્હિચિત્

ઇદાનીં સ્વયમેવ ત્વં વાસમન્યત્ર શોભને ।
કસ્માન્મૃગયસે દેવિ બ્રૂહિ તન્મે શુચિસ્મિતે

દેવ્યુવાચ
ગૃહં ગતાહં દેવેશ પિતુરદ્ય મહાત્મનઃ ।
દૃષ્ટા૨૩ ચ મે તત્ર માતા વિજને લોકભાવની૨૪

આસનાદિભિરભ્યર્ચ્ય સા મામેવમભાષત ।
ઉમે તવ સદા ભર્તા દરિદ્રક્રીડનૈઃ શુભે૨૫

ક્રીડતે ન હિ૨૬ દેવાનાં ક્રીડા ભવતિ તાદૃશી ।
યત્કિલ ત્વં મહાદેવ ગણૈસ્તૈ૨૭ર્વિવિધૈઃ શુભૈઃ ।
રમસે તદનિષ્ટં હિ મમ માતુર્વૃષધ્વજ

સનત્કુમાર ઉવાચ
તતો દેવઃ પ્રહસ્યાહ દેવીં હાસયિતું૨૮ પ્રભુઃ ।
એવમેતન્ન સન્દેહઃ કસ્માન્મન્યુરભૂત્તવ।

કૃત્તિવાસા હ્યવાસા વા શ્મશાનનિલયશ્ચ હ ।
અનિકેતો હ્યરણ્યેષુ પર્વતાનાં ગુહાસુ ચ

૧૪ નૈવ દ્રષ્ટુમના
-
ઘ
.
। ૧૫ મુક્તા
-
ક
.
। ૧૬ તથા
-
ખ । ૧૭ નહિ
-
ક । ૧૮ ભૂતલે
-
ખ
.
। ૧૯ વાસાર્ધ
-
ક
.

...
રી
-
ક
.

...
ન્ન
-
ઘ
.

વાસદેવીતિ
-
ઘ
.

.
ષ્ટ્યા
-
ક ખ ઘ

...
વિની
-
ક
.,
વન
-
ઘ
.
। ૨૫ શુભૈઃ
-
ક
.
ખ
.
ઘ
.
।
૨૬ નનુ
-
ઘ
.
। ૨૭ ગણેશૈ
-
ક
.
। ૨૮ હાય યિતુ
? -
ક
.

વિચરામિ ગણૈર્નગ્નૈર્વૃતોમ્ભોજવિલોચને ।
મા ક્રુધો દેવિ માતુસ્ત્વં તથ્યં માતાવદત્તવ ।
નહિ માતૃસમો બન્ધુર્જન્તૂનામસ્તિ શોભને । । ૧૮। ।
દેવ્યુવાચ
ન મેસ્તિ બન્ધુભિઃ કિઞ્ચિત્૨૯ કૃત્યં૩૦ સુરવરેશ્વર ।
તથા કુરુ મહાદેવ યથાન્યત્ર વસામહે૩૧ । । ૧ ૯। ।
સનત્કુમાર ઉવાચ
સ એવમુક્તો દેવેશો દેવ્યા દેવેશ્વરઃ પ્રભુઃ ।
પાર્શ્વસ્થં ગણપં પ્રાહ નિકુમ્ભં નામ વિશ્રુતમ્ ॥
8.26.

૦ । ।
ગણેશ્વર નિકુમ્ભ ત્વં ગત્વા વારાણસીં શુભામ્ ।
શૂન્યા૩૨ કુરુ મહાબાહો ઉપાયેનૈવ મા બલાત્

તત્ર રાજા નિવસતિ૩૩ દિવોદાસઃ પ્રતાપવાન્ ।
ધાર્મિકો મમ ભક્તશ્ચ મહાયોગી મહાબલઃ । । ૨૨ । ।
સર્વં૩૪ તથા ગતઃ કુર્યા યથા૩૫ સ્મૈ નાપરાધ્યસે

તસ્યૈવ ચાપરાધેન શૂન્યાં૩૭ વારાણસીં૩૮ કુરુ૩૯ ॥ ૨૩ । ।
સનત્કુમાર ઉવાચ
સ એવમુક્તસ્તેજસ્વી નિકુમ્ભો ગણસત્તમ

ઉવાચ દેવં૪૧ પ્રણતઃ પ્રાઞ્જલિર્હષિતાનનઃ૪૨ । । ૨૪। ।
તથા કરિષ્યે દેવેશ યથા સ હિ નરાધિપઃ ।
ભવિષ્યત્યપરાધીશ૪૩ ત્વં ચ તુષ્ટો ભવિષ્યસિ ।
શૂન્યા વારાણસી ચૈવ ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ ॥૨૫। ।
સનત્કુમાર ઉવાચ
એવમુક્ત્વા નિકુમ્ભોસૌ પ્રણમ્ય શિરસા હરમ્ ।
જગામ પુણ્યાં લોકેષુ પુરીં વારાણસીં પ્રભુઃ । । ૨૬। ।
૨૯ કાર્યં
-
ઘ । ૩૦ કિંચિત્
-
ઘ

...
મ્યહમ્
-
ઘ । ૩૨ શૂન્યં
-
ક
.,
ખ
,
શ્રુત્વા
-
ઘ
.
। ૩૩ તે
-
ખ
.
। ૩૪ ત્વં
-
ઘ
.

. ..
દ્યથા
-
ક
.
ખ
.
ઘ
.

.
ધસે
-
ઘ
.

શૂન્યા
-
ખ
.

.
સીં
-
ઘ
.

ભવેત્
-
ખ
.
। ૪૦ સપ્તમ
-
તત્ર । ૪૧ ચેદં ચ
-
ઘ

.??
ઈષિત નન
-
ક । ૪૩ ચ
-
ક
.

તત્રાસૌ દર્શનં સ્વપ્ને નાપિતાય દદૌ ગણઃ ।
મંડૂકાક્ષાય૪૪ રૂપં ચ સ્વં તસ્યાદર્શયત્તદા

નિકુમ્ભૌવાચ
મણ્ડૂકાક્ષ નિકુમ્ભોહં ગણપઃ શોકનાશનઃ

તવાનુગ્રહકૃત્ પ્રાપ્તો યદ્ બ્રવીમિ કુરુષ્વ તત્

દિવોદાસગૃહદ્વારિ કુરુષ્વ ત્વં મમાલયમ્ ।
સ્થાપયસ્વ ચ તત્રાર્ચા મદ્રૂપસદૃશીં શુભામ્

વિત્તં ચ તે પ્રદાસ્યામિ પુત્રાન્ સૌભાગ્યમેવ ચ ।
પ્રિયત્વં ચૈવ સર્વત્ર ગતિં ચાનુત્તમાં પુનઃ ॥
8.26.

સનત્કુમાર ઉવાચ
એવમુક્તો નિકુમ્ભેન નાપિતો નૃપતિં તદા ।
ગત્વાવદદ્ દિવોદાસમિન્દ્ર૪૬ વૈવસ્વતોપમમ્

નાપિત ઉવાચ
સ્વામિન્ તવ ગૃહદ્વારિ કરિષ્યે ગણપાલયમ્ ।
સ્થાપયિષ્યે ગણેશઞ્ચ તન્મેનુજ્ઞાતુમર્હસિ૪૭ ॥૩૨। ।
તથેતિ સોપ્યનુજ્ઞાત૪૮શ્ચક્રે તત્ર૪૯ તદાલયમ્

પ્રત્યસ્થાપયદર્ચાઞ્ચ યાદૃશં૫૧ દૃષ્ટવાનસૌ ॥૩૩ । ।
તસ્ય પૂજાં ચ મહતીં પ્રાવર્ત્તયત૫૨ શોભનામ્

ગણેશસ્ય મહાસત્વઃ સ ચ તાં પ્રત્યગૃહ્ણત ॥૩૪। ।
સનત્કુમાર ઉવાચ
સ તસ્મૈ કર્મણા તેન વિત્તં યદ્યત્સમીહિતમ્ ।
પશૂઁશ્ચૈવ હિ પુત્રાંશ્ચ સૌભાગ્યં ચાદદત્ પ્રભુઃ૫૪

તસ્ય તાં વૃદ્ધિ૫૫ મતુલાં નાપિતસ્યાભિવીક્ષ્ય તુ ।
આરિરાધયિષુર્લોકસ્તસ્ય પૂજાં૫૬ ચકાર હ

...
રપ્યાય
-
ક ખ ઘ
.
।
૪૫ શકનાશનઃ
-
ક
.

.
મિન્દ્રં
(
દં
) -
ક
.
। ૪૭ તન્મે જ્ઞાતુમિહાર્હસિ
-
ઘ
.
। ૪૮ ત
(
સ
?)
મનુજ્ઞાત
-
ખ
.
। ૪૯ તે ચ
-
ઘ
.
। ૫૦ તમાલયમ્
-
ઘ
.

...
શી
-
ક
.
ઘ
.

પ્રાવર્તત
-
ખ । ૫૩ સુશો
... -
ખ
.
। ૫૪ હિરણ્યઞ્ચ પુત્રાન્ સૌભાગ્યમેવ ચ
-
ખ
.
। ૫૫ વૃત્તિ
-
ખ
.
।
૫૬ પૂજાં તસ્ય
-
ઘ
.

ચક્રુ ર્યાત્રાસ્તથા કેચિદુપવાસાન્ તથાપરે ।
હોમં જપ્યં૫૭ તથૈવાન્યે પૂજાં ચાન્યે૫૮ વરાર્થિનઃ । ।૩૭। ।
ઉપહારાઁસ્તથૈવાન્યે ગીતં૫૯ નૃત્તં તથાપરે ।
તેભ્યસ્તથાભ્યુપેતેભ્યો નિકુમ્ભઃ સ મહાયશાઃ ॥૩૮। ।
દદૌ સર્વાનભિપ્રાયાન્ યે યે તેષામભીપ્સિતાઃ

એવં તં કામદં જ્ઞાત્વા દિવોદાસો નૃપસ્તદા ।

ઉવાચ મહિષીં વ્યાસ કદાચિત્ પુત્રલિપ્સયા

દેવિ સર્વાનભિપ્રાયાન્ જનેભ્યોયં પ્રયચ્છતિ । ।
8.26.

। ।
ગણેશ્વરં ત્વમપ્યેનમપત્યાર્થં પ્રસાદય ।
સૈવ૬૨મુક્તા૬૩ તદા ગત્વા ગણેશં પ્રાપ્ય શોભના ॥૪૧ । ।
ઉવાચ ભગવન્ દેવ અનપત્યાહમીશ્વર ।
ઉપવાસં કરિષ્યામિ તવ દેવાભિરાધને૬૪ । ।૪૨। ।
તાવન્ન ભોક્ષ્યે યાવન્મે વરો દત્તસ્ત્વયા પ્રભો ।
જાતે ચ પુત્રે દાસ્યામિ શતાનાં દશતીર્દશ

ત્વામુદ્દિશ્ય દ્વિજાતિભ્યો ગોધેનૂનાં ગણેશ્વર ।
તથા૬૫ ઘટસહસ્સ્રેણ દધ્નશ્ચૈવ ઘૃતસ્ય ચ ।
ક્ષીરસ્ય પંચગવ્યસ્ય કરિષ્યે સ્નપનં ચ તે

બ્રાહ્મણાનાં સહસ્રાણાં શતં ચાપિ સુપૂજિતમ્ ।
પુરસ્તાદ્ ભોજયિષ્યે તે પુત્રે જાતે ન સંશયઃ ।

બહૂન્ દાસ્યતિ રાજા ચ૬૬ ગ્રામાન્ દાસી૬૭સ્તથૈવ ચ ।
સદા સત્રઞ્ચ પૂજાં ચ કરિષ્યતિ તવ પ્રભો ।

સનત્કુમાર ઉવાચ
સા તમુક્ત્વા તથા વ્યાસ તસ્થૌ નિયમમાસ્થિતા ।
સોપવાસા તદા૬૮ પૂજાં મહતીં તસ્ય કુર્વતી ॥૪૭। ।
૫૭ જાપ્યં
-
ખ
.
। ૫૮ પૂજાશ્ચાન્યે
-
ક
.

...
ત
-
ક
.
ખ
.

..
તાન્
-
ક
.

..
કામ્યયા
-
ઘ
.

સૈબં બુદ્ધા
-
ઘ
.

...
ક્ત્વા
-
ક ખ । ૬૪ તવારાધનસુવ્રતા
-
ખ
.
। ૬૫ તદા
-
ક
.
। ૬૬ ન
(
એ
) -
ખ
.
। ૬૭ દાસ્ય
-
ક
.
ખ
.

.
તથા
-
ઘ
.

તાં તથા તિષ્ઠતીં દેવઃ પ્રોવાચ સ ગણેશ્વરઃ ।
ઉત્તિષ્ઠ નાસ્તિ તે પુત્રો મા ખેદં ત્વં વૃથા કૃથાઃ

એવં તેન ગણેશેન નિકુમ્ભેન મહાત્મના ।
અસકૃત્ પ્રોચ્યમાના સા નિયમાદ્ વિરરામ હ । ।૪૯ । ।
તતો નરાધિપં દેવી પ્રોવાચ વિમના૬૯ તદા ।
આર્યપુત્ર ન મે પુત્રં ગણપોસૌ પ્રયચ્છતિ ।
બ્રવીતિ નાસ્તિ તે પુત્રો મા વૃથા નિયમં કૃથાઃ ॥
8.26.

સનત્કુમાર ઉવાચ
એવં મહિષ્યા સ પ્રોક્તઃ સ્વયમેવ નરાધિપઃ ।
સદા સનિયમ૭૦ સ્તસ્થૌ ગણેશસ્યાગ્રતો નૃપઃ૭૧ । ।૫

તમપ્યુવાચ નૃપતિં નિકુમ્ભો નિયમસ્થિતમ્ ।
મા સ્થા૭૨ વૃથેહ નૃપતે ન તે પુત્રં દદામ્યહમ્ ।

એવમુક્તઃ સ રાજેન્દ્રો નિકુમ્ભેન મહાબલઃ ।
ક્રોધરક્તેક્ષણઃ પ્રાહ તમુત્થાય ગણેશ્વરમ્ ॥ ૫૩ । ।
રાજોવાચ
ગણો વા ત્વં પિશાચો વા ભૂતો વા રાક્ષસોપિ વા ।
કૃતઘ્નસ્ત્વં ન સન્દેહો ન ત્વં પૂજામિહાર્હસિ । ।૫૪। ।
મમ ચૈવ ગૃહદ્વારિ પૌરૈશ્ચૈવ સમર્ચિતઃ

વિષયે મમ વાસી ચ૭૪ ન ચ૭૫ પુત્રં પ્રયચ્છસિ । । ૫૫ । ।
પૂજાર્હો ન ભવાઁસ્તસ્માન્મત્તો દણ્ડં ત્વમર્હસિ ।
નૃશંસશ્ચાવલિપ્તશ્ચ નિષ્ઠુરો મત્સરાન્વિતઃ । ।૫૬। ।
સનત્કુમાર ઉવાચ
તતોસ્ય ભેદયામાસ નિલયં ગજયૂથપૈઃ ।
સ્થણ્ડિલં ચ બભઞ્જાશુ૭૬ દદાહાર્ચાં૭૭ ચ સુપ્રભામ્૭૮ । ।૫૭। ।
૬૯ વિમલા
-
ઘ
.
। ૭૦ નિયમવાન્
-
ઘ
.
। ૭૧ સ્થિતઃ
-
ખ
.
। ૭૨ ત્વં
-
ઘ
,
વૃથા નિયમં કાવી
(
ર્ષીઃ
) -
ખ
.
। ૭૩ સમર્થિતઃ
-
ખ
.
। ૭૪ ત્વં
-
ઘ
.
। ૭૫ મે
-
ખ
.
। ૭૬ ચકારાશુ
-
ક
,
ઘ
. (
ચકર્તા
?)
૭૭ ગૃહમર્ચા
-
ખ
.,
તદા શૌ
(
સો
)
ર્ચા
-
ઘ । ૭૮ ત્વપ્રભામ્
-
ઘ
.,
સુપ્રભમ્
-
ખ
.

નિકુમ્ભોપિ કૃતાર્થઃ સન્નાકાશે સંસ્થિતઃ પ્રભુઃ ।
ઉવાચ તં૭૯ દિવોદાસં પ્રદહન્નિવ૮૦ તેજસા । ।૫૮ । ।
યથેષ્ટં સંપ્રયચ્છન્તિ દેવા વરમભીપ્સિતમ્ ।
ન દત્તો યદ્યસૌ કોપઃ કસ્તત્ર ભવતોભવત્૮૧ ।

યસ્માન્મમાલયો ભગ્નસ્ત્વયા નિરપકારિણઃ

તસ્માદ્ વર્ષસહસ્રં૮૩ તે પુરી શૂન્યા ભવિષ્યતિ ॥
8.26.

સનત્કુમાર ઉવાચ
સ એવમુક્ત્વા રાજાનં નિકુમ્ભઃ પરમાત્મવાન્

દેવેશાય નિવેદ્યૈવં૮૫ તસ્થૌ પાર્શ્વગતઃ પ્રભોઃ ॥૬ ૧ । ।
રાજાપિ
તસ્ય વાક્યેન તથ્યેનાર્થેન ચૈવ હિ ।
વ્રીડા પરાં સમાસાદ્ય૮૬ ગૃહાનભ્યગમત્૮૭ તદા ॥૬

અથ સા તેન શાપેન પુરી વારાણસી તદા ।
શૂન્યા સમભવત્ ક્ષિપ્રં વિશુદ્ધા મૃગસેવિતા

તાં તુ શૂન્યાં સ વિજ્ઞાય દેવ્યા સહ પિનાકધૃક્ ।
સગણો નન્દિના સાર્ધમાજગામ૮૮ મહાદ્યુતિઃ । ।૬૪। ।
સ
તત્ર૮૯ માનસં દિવ્યં વિમાનં સૂર્યવર્ચસમ્ ।
અનૌપમ્યગુણં દેવો મનસૈવ વિનિર્મમે૯૦ । ।૬૫ । ।
સનત્કુમાર ઉવાચ
ન મે પ્રભવતિ પ્રજ્ઞા કૃત્સ્નશસ્તન્નિરૂપણે ।
એતાવચ્છક્યતે વક્તુમનૌપમ્યગુણં હિ તત્ । । ૬ ૬। ।
દેવોદ્યાનાનિ રમ્યાણિ૯૧ નન્દનાદ્યાનિ યાનિ તુ ।
તેભ્યઃ શ્રેષ્ઠતમં

શ્રીમદુદ્યાનમસૃજત્૯૩ પ્રભુઃ ।

૭૯ ચ
-
ઘ । ૮૦ પ્રહસન્નિવ
-
ઘ
.
। ૮૧ ભવેત્
-
ઘ । ૮૨ નિરયકારિણઃ ઘ
,
મેનપરાધિનઃ
ખ

...
સહસ્રાં
-
ક
.

...
નામ્
-
ખ
.

..
વ
-
ઘ
.
। ૮૬ સમભવત્
-
ખ
.,..
મનુભવન્
?
। ૮૭ વ્યગમત્
-
ઘ
., ...
ગમુત્તમમ્
-
ક
,
ગમચ્ચ તાન્
-
ક
.
ટિ
.
। ૮૮ સાર્ધ જગામ સ
-
ક
.
। ૮૯ તદા
-
ઘ
.

...
વાભિનિર્મમે
-
ક
.,...
નિર્મિમે
-
ક રવ્ર
.

...
નિ
-
ક
.
। ૯૨ શ્રેષ્ઠતરં
-
ખ
.
। ૯૩ શીમાનુદ્યાનમસૃજત્
-
ક

તસ્મિન્ વિમાને ગિરિરાજપુત્રી સર્વર્દ્ધિયુક્તે વચસામગમ્યે ।
રેમે નવેન્દીવરફુલ્લનેત્રા દેવી ન સસ્માર વચઃ સ્વમાતુઃ । । ૬૮ । ।
ઇતિ
સ્કન્દપુરાણે વારાણસીશૂન્યકરણં નામ ષડ્વિંશોધ્યાયઃ
સનત્કુમાર ઉવાચ
અથ તસ્મિન્ સુખાસીનૌ શૈલજાવૃષભધ્વજૌ

આસને કાઞ્ચને દિવ્યે નાનારત્નોપશોભિતે । । ૧ । ।
અથાચલસુતા દેવી સુખાસીના વિભાવરી ।
સર્વલોકપતિં પ્રાહ ગિરીન્દ્રતનયા પતિમ્ । ।૨। ।
ભગવન્ દેવતારિઘ્ન ચન્દ્રાવયવભૂષણ ।
કથયૈતન્મમ વિભો યત્ત્વાં પૃચ્છામિ માનદ ।

કિં ફલં તવ દેવેશ લભન્તે ભક્તવત્સલ

ભક્તા યે ફલમુદ્દિશ્ય૩ કુર્વતે૪ તન્ન
?
કિઞ્ચન

સનત્કુમાર ઉવાચ
સ એવમુમયા પ્રોક્તઃ શૂલપાણિર્વૃષધ્વજઃ ।
અવોચત્ સર્વમવ્યગ્રો દેવદેવઃ શુભાશુભમ્ ॥૫। ।
વ્યાસ ઉવાચ
કિન્તત્ સ ભગવાન્ દેવઃ પ્રીયમાણો મહાતપાઃ ।
પ્રણયાત્ સ તથા૫ દેવ્યા પૃષ્ટો કથયદવ્યયઃ

સનત્કુમાર ઉવાચ
મયાપ્યેતત્ પુરા વ્યાસ પૃષ્ટો નન્દીશ્વરઃ પ્રભુઃ ।
યથોક્તવાન્ મયિ બ્રહ્મન્ તથા તત્કથયામિ તે । ।૭ । ।
૧ શૈલાત્મજાવૃષધ્વજૌ
-
ક
.,
શૈલજાસવૃષ
-
ખ । ૨ ભક્તિવત્સલ
-
ખ
,..
વત્સલા
-
ઘ
.,...
લાઃ
-
ક
.
ખ
.
। ૩ ફલમદ્દિશ્ય
-
ઘ
.
। ૪ કુર્વીત
-
ઘ
। ૫ તદા
-
ખ
.

ગણેશાન૬ પતિં શૂરં સૂર્યાયુતસમપ્રભમ્

અપૃચ્છમહમવ્યગ્રો૮ નન્દીશ્વરમતિદ્યુતિમ્૯ ।

ઈશેન યત્ પુરા દેવ્યાઃ કથિતં ગણસત્તમ

તન્મે બ્રૂહિ યથાતત્ત્વં પરં કૌતૂહલં હિ મે ॥૯। ।
નન્દ્યુવાચ

શ્રૂયતામભિધાસ્યામિ પૃચ્છતસ્તે મહામુને ।
દેવદેવેન પાર્વત્યા યત્ પુરાભિહિતં૧૨ હિ તત્ । ।
8.27.
૧૦ । ।
દેવદેવ૧૩ ઉવાચ
શ્રૂયતામભિધાસ્યામિ યન્માં પૃચ્છસિ સુવ્રતે ।
હિતાય દેવિ ભક્તાનાં પૃષ્ટસ્તત્૧૪ કથયામિ તે૧૫ । । ૧૧ । ।
પ્રસાદં યસ્તુ મે દેવિ શુભ્રં૧૬ કુર્યાદનિન્દિતે ।
વિદધામ્યર્જુનં૧૭ તસ્ય ગૃહં શિવપુરેક્ષયમ્ ।

વિધાનેન યથોક્તેન લિઙ્ગં મે સ્થાપયેચ્ચ૧૮ યઃ ।
મયા સહાસૌ ચરતિ૧૯ નિત્યમષ્ટગુણાન્વિતઃ । ।૧ ૩ । ।
કાઞ્ચનં ત્રુટિમાત્રં વા યો દદ્યાદ્ બહુ વા મમ

તસ્ય હૈમવતે૨૧ શૃઙ્ગે દદામિ૨૨ ગૃહમુત્તમમ્ ।

યો મે ગાં વા૨૩ હિરણ્યં વા દદ્યાદવિમનાઃ પ્રિયે ।
લોકાન્ દદામ્યહં૨૪ તસ્મૈ સર્વકામસમન્વિતાન્ ॥ ૧ ૫। ।
વૃષભં યઃ પ્રયચ્છેન્મે શ્વેતં૨૫ નીલમથાપિ વા ।
સ કુલાનામુભયત૨૬સ્તારયેદેકવિંશતિમ્ । । ૧ ૬। ।
ગોચર્મદ્વયસાં વાપિ યો૨૭ મે દદ્યાદ્વસુન્ધરામ્ ।
સ મે પુરં૨૮ સમાસાદ્ય ગણેશૈઃ સહ મોદતે ।

૬ મહાભાગ
-
ખ
.

...
પ્રભઃ
-
ખ । ૮ મહદવ્યગ્રો
-
ક
.
। ૯ મહાદ્યુતિમ્
-
ખ । ૧૦ પુણ્ય નિ
...
ચ
-
ખ
.

નન્દીશ્વર ઉ
-
ખે
.
। ૧૨ વિહિતં
-
ઘ
.,
કથિતં
-
ખ
.
। ૧૩ દેવ ઉ
-
ખ
.

...
સ્તે
-
ક
.
ઘ
.

..
મ્યહં
-
ઘ
.
। ૧૬ દિવ્યં
-
ઘ
.
। ૧૭ ન્યક્ષયં લોકં
-
ક
.

...
ત્તુ
-
ઘ
.
। ૧૯ ચરતે ચ મયા સાર્ધં
-
ખ

...
દપિ વા બહુ
-
ખ
.,
બહુધા
-
ઘ

..
તઃ
-
ક
.

. .
દાનિ
-
ક
.
ખ
.
। ૨૩ તુ
-
ઘ
,
ગાસ્તુ
-
ક
.
ખ
.,
વાસ્તુ
?

..
ન્યહં
-
ક
.
ખ
.,
દાસ્યામ્યહં
-
ઘ
.

...
ત
-
ખ
.
ધ
.,
પ્રયચ્છેત
-
ખ
.
। ૨૬ મંઙ્ગલાનામુભયત
-
ઘ
.
। ૨૭ દ્વયમાત્રં યં કશ્ચિદ્યો
-
ખ
.
। ૨૮ સોમે
-
ક
.,
સોમેશ્વરં
-
ઘ
.

યો મે પુણ્યફલં૨૯ દદ્યાદાત્મના પૂર્વમર્જિતમ્

સોનન્ત૩૧ ફલમાપ્નોતિ મોદતે૩૨ ચ ત્રિવિષ્ટપે ।

યોનુયાનં૩૩ ચતુર્દશ્યાં કૃષ્ણાયાં૩૪ કુરુતે મમ ।
રથેન વૃષયુક્તેન મમ લોકે સ મોદતે । । ૧

મહિમાનોપચારૈશ્ચ યો માં જપ્યૈશ્ચ પૂજયેત્ ।
દદામિ

બ્રહ્મણો લોકે૩૬ વાસં તસ્ય સુપૂજિતમ્ ॥
8.27.

। ।
મનસા ચિન્તયેદ્ યશ્ચ૩૭ પૂજયેયમહં હરમ્ ।
અશક્તો નાસ્તિ ચ૩૮ દ્રવ્યં યસ્ય નિત્યં સુમધ્યમે । ।૨ ૧ । ।
સ તયા શ્રદ્ધયા પૂતો વિમુક્તઃ સર્વપાતકૈઃ ।
મમ લોકમવાપ્નોતિ ભિન્ને૩૯ દેહે ન સંશય
.
॥ ૨૨ । ।
સ્નાતો૪૦ યઃ પૂર્વસંધ્યાયાં સદા મામભિગચ્છતિ

સ મિત્રં યક્ષરાજસ્ય યક્ષો ભવતિ વીર્યવાન્ । ।૨ ૩ । ।
સંમાર્જનં પંચશતં સહસ્રમુપલેપનમ્ ।
ગન્ધાશ્ચ દશસાહસ્રા અનન્તં૪૨ ચાર્ચનં સ્મૃતમ્ । । ૨૪ । ।
અભ્યઙ્ગોષ્ટશતં ચૈવ સ્નપનં ત્રિશતં ભવેત્ ।
ગન્ધોદકં પંચશતં પઞ્ચગવ્યં તથૈવ ચ । । ૨૫ । ।
ક્ષીરં પઞ્ચગુણં દેવિ તસ્માદ્ ભૂયશ્ચ૪૩ કાપિલમ્ ।
તસ્માચ્ચ સર્પિષા સ્નાનં ભૂયઃ પંચગુણં તથા । ।૨ ૬ । ।
ક્ષમામિ દેવિ ચાસ્યાહમપરાધાન્ બહૂનપિ ।
ભસ્માભિષેકમાનન્ત્યં૪૪ ગુહ્યં ચૈવ મમ પ્રિયે૪૫

અગુરુર્દશસાહસ્રં ષટ્૪૬ સાહસ્રં તુ ચન્દનમ્ ।
ચતુર્દશસહસ્રાણિ ધૂપઃ કાલાગરોઃ સ્મૃતઃ । । ૨૮। ।
અક્ષયા૪૭સ્તણ્ડુલયવાઃ શાલયો દ્વિશતાઃ સ્મૃતાઃ ।
આનન્ત્યો ગુગ્ગુલુશ્ચૈવ સહાજ્યેન૪૮ સુધૂપિતઃ૪૯ ॥ ૨૯। ।
૨૯ પુષ્પ
-
ઘ । ૩૦ પુણ્યમર્જિતમ્ ખ
,
પૂર્ણમા
?..
-
ક ઘ
.
। ૩૧ સ્ત્વ
? -
ક
। ખ। ૩૨ પૂજ્યતે ખ
,
ઘ। ૩૩ યોન્નપાનં
-
ઘ । ૩૪ કૃ રણાય
?
-
ક ખ । ૩૫ ઽ મે
? -
ક ઘ । ૩૬ લોકેષુ
-
ખ
.
। ૩૭ નિત્યં
-
ખ
.
। ૩૮ મે
-
ખ
.

..
ન્ન
. -
ક ।
૪૦ સ્નાત્વા
-
ખ । ૪૧ નામુપગચ્છતિ
-
ખ
.
। ૪૨ આનન્ત્યં
-
કૃ
.
। ૪૩ દૂર
-
ઘ
.

...
સ્મ
કુર્યાદ્
- -
ક
.
। ૪૫ ચૈતન્મમેપ્સિતમ્
-
ક । ૪૬ સ
-
ક
.
ખ ઘ । ૪૭ તા
-
ઘ
.
। ૪૮ સહાન્યેન
-
ક
.
। ૪૯ સુપૂજિતઃ
-
ક

દ્વે સહસ્રે પલાનાં તુ મહિષાક્ષસ્ય યો દહેત્ ।
દેવિ સંવત્સરં૫૦ પૂર્ણં સમે નન્દિસમો ભવેત્ ॥
8.27.

દક્ષિણાયાન્તુ યો મૂર્તૌ પાયસં સઘૃતં શુભે ।
નિવેદયેદ્વર્ષમેકં સ ચ નન્દિસમો ભવેત્ ॥૩

ચરવો દશસાહસ્રા૫૧ યાવકશ્ચ ચતુર્ગુણઃ

શેષાશ્ચ ચરવઃ સર્વે યાવકાર્ધેન સંમિતાઃ૫૩

ઘૃતપાત્ર૫૪મસંખ્યેયમિહ પ્રેત્ય ચ શાશ્વતમ્ ।
પ્રીણાતિ ચ પિતૄન્ સર્વાન વિમાને ચૈવ મોદતે

છત્રં પતાકાનિચયં શોભયિત્વા૫૫ દદાતિ યઃ ।
સોપિ સંદીપ્યતે૫૬ ભૂયો રવિવત્તેજસા દિવિ

ઉભૌ પક્ષૌ ત્રયોદશ્યા૫૭ મષ્ટમ્યાં ચોપવાસિકઃ

ઉપતિષ્ઠેત માં ભક્ત્યા સોપહારમનિન્દિતે ॥૩

દદામ્યસ્ય૫૯ સ્વકં૬૦ લોકં તુષ્ટોહં દેવિ શાશ્વતમ્ ।
રક્તપીતકવાસોભિઃ પુષ્પૈશ્ચ વિવિધૈરપિ ।
પૂજિતોહં સદા ભક્ત્યા પુત્રત્વે કલ્પયામિ તમ્

એકરાત્રં ચ યો મર્ત્યો દીપં ધારયતિ૬૧ સ્થિતઃ ।
સર્વયજ્ઞફલં તસ્ય દદામ૬૨ શ્રિયમેવ ચ

મયૈવ મોહિતાઃ સર્વે લોકાઃ સજડપણ્ડિતાઃ

ન માં પશ્યન્તિ રાગાન્ધાસ્તમસા બહુલીકૃતાઃ ॥૩

ધ્યાનિનો૬૪ યોગયુક્તા૬૫ યે સત્યધર્મપરાયણાઃ ।
એકાગ્રમનસો દાન્તા૬૬સ્તે માં પશ્યન્તિ૬૭ નિત્યદા૬૮

યે મે ભક્તાઃ સદા ચૈવ સાંખ્યયોગવિશારદાઃ ।
સર્વં૬૯ પશ્યન્તિ મયિ ચ માં ચ સર્વત્ર યોગતઃ૭૦ । ।
8.27.

૫૦ દ્વિવત્સરસ્તુ
-
ઘ

..
સ્રં
-
ક
.,..
સ્યા
-
ઘ । ૫૨ ણ
-
ક।
૫૩ સયુગા
(
તા
)
-
ઘ
.

.. .
પાક
-
ઘ
.
। ૫૫ શોભાં કૃત્વા
-
ઘ
.
। ૫૬ સંદીપયેત્
-
ઘ
.
। ૫૭ ચતુર્દશ્યા
-
ઘ
.

...
નઃ
-
ઘ
.

...
ન્યસ્ય
-
ક
.
ખ
.
। ૬૦ સ્વયં
-
ક
.
।
૬૧ કારપીત
?-
ખ
.

..
નિ
-
ક ખ
.

.
પિણ્ડિતાઃ
-
ક
.
।
૬૪ છપાયિનો
?-
ક
.
। ૬૫ નિત્યયુકા
?-
ક
.
ઘ
.
। ૬૬ ભૂત્વા
-
ઘ
.
। ૬૭ ન્તિ
?-
ઘ
। ૬૮ માં બુધાઃ
-
ખ । ૬૯ સર્વે
-
ઘ
। ૭૦ યો ગતં
-
ક ખ
.
ઘ
.

ત્રીંલ્લોકાન્ સમતિક્રમ્ય બ્રહ્મલોકં તથૈવ ચ ।
ગચ્છન્તિ મમ તે લોકં૭૧ તમો ભિત્વા સુદુર્ભિદમ્

ન શક્યોસ્મ્યતપોયુક્તૈર્દ્રષ્ટું મુનિગણૈરપિ ।
ધ્યાનિનો નિત્યયુક્તાશ્ચ દેવિ પશ્યન્તિ માં બુધાઃ

એતાનિ ચૈવ સર્વાણિ કૃત્વા કર્માણિ સુન્દરિ ।
મનસા સુપ્રશાન્તેન મૈનઃ
?
કરુણચેતસા

કાઞ્ચનં ભૂમિગોદાનં વિપ્રે ચ પ્રતિપાદયન્ ।
રુદ્રો મે પ્રીયતુ ઇતિ હ્યતુલં ફલમશ્નુતે

યાનિ લોકેષુ તીર્થાનિ દેવતાયતનાનિ ચ ।
પાદયોસ્તાનિ સુશ્રોણિ સદા સન્નિહિતાનિ મે

બ્રાહ્મણાનાં તથા ચૈવ કરે દક્ષિણતઃ સ્થિતાઃ ।
યો માં સર્વગતં ચૈવ સર્વં ચ૭૨ મયિ પશ્યતિ

મય્યર્પિતમના નિત્યં તથા મદ્ભાવભાવિતઃ ।
મમૈવ સ૭૩ પ્રભાવેન સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે ।

સર્વથા વર્તમાનોપિ દેવિ યો માં સ્મરેત્સદા

ઽજ્યે
કલ્મષેણ ન યુજ્યેત નરઃ૭૫ કર્તા કદાચન ॥૪૮। ।
સર્વાવસ્થોપિ પાપાત્મા જ્ઞાનનિઽદ્રેન૭૬ ચેતસા

યો ઽભ્યર્ચયતિ ભાં
.
નિત્યં સ મમાત્મસમો ભવેત્

ષડઙ્ગેન ચ યોગેન યો મામભ્યર્ચયેત્સદા

પ્રવિશેત સ૯૦ માં ક્ષિપ્રમત્ર નાસ્તિ વિચારણા ॥
8.27.

યોપ્યસજ્જન૮૧રતો વિયોનિજઃ પાતકૈરપિ સમન્વિતસ્સદા ।
સોપિ મદ્ગતમના મદર્પણો યાતિ દેવિ૮૨ ગતિમપ્રતર્કિતામ્

ઇતિ સ્કન્દપુરાણે ઈશ્વરાર્ચનવિધિ૮૩ સપ્તવિંશતિતમોધ્યાયઃ
૭૧ લોકાન્
-
ક । ૭૨ સર્વથા
-
ઘ ।
૭૩ ચ
-
ખ । ૭૪ સદા સ્મરેત્
-
ખ । ૭૫ નભઃ
-
ક । ૭૬ દૃષ્ટેન
-
ખ । ૭૭ તેજસા
-
ઘ । ૭૮ સો
-
ખ । ૭૯ મામર્ચયતે સદા
-
ખ

ચ્ચ
-
ખ
.

.
સર્જન
-
ઘ
.
। ૮૨ દેવ
-
ધ
.
। ૮૩ પૂજાવિધાનો નામ
-
ઘ
.

સનત્કુમાર ઉવાચ
તતો વ્યાસ પુનર્દેવી પતિં વ્રતપતિં શુભા ।
અપૃચ્છદ્ વ્રતસંબદ્ધં૧ ફલં ફલશતાર્ચિતા૨

વ્રતાનાં ફલમલ્પં વા મહદ્ વા યત્ ત્રિલોકપ ।
વ્રતં ભવતિ૩ યાદૃગ્ વા તત્૪ પ્રબ્રૂહિ મહેશ્વર

દેવદેવ ઉવાચ
મહાફલં યદ્ ભવતિ યચ્ચાપ્યલ્પફલં શુભે

વ્રતં યાદૃક્ ચ યત્ પ્રોક્તં તચ્છૃણુ૬ ત્વમનિન્દિતે

ચતુર્દશ્યાં તથાષ્ટમ્યા૭મુભયોઃ પક્ષયોઃ શુચિઃ ।
સંવત્સરમભુઞ્જાનઃ શાન્તો દાન્તો જિતેન્દ્રિયઃ

સત્રયાજિફલં૮ યચ્ચ સત્યવાગૃતુગામિનામ્ ।
તચ્ચૈવ૯ ફલમાપ્નોતિ યમઞ્ચૈવ ન પશ્યતિ

શય્યાસનસ્થઃ સ્ત્રીમધ્યે રતિરક્તઃ સુખે રતઃ ।
સ તપ્યત્યાનખાગ્રેભ્યો૧૦ નિત્યં યો માં સમાશ્રિતઃ૧૧

મદ્ભક્તસ્તપસા યુક્તો મામેવ પ્રતિપદ્યતે ।
લોકાસ્તસ્યાક્ષયા દેવિ યદ્યપિ સ્યાત્ સ૧૨ પાપકૃત્ ।

પૃથિવીભાજને ભુંક્તે નિત્યં પર્વસુ યો નરઃ ।
સ ત્રિરાત્રફલં૧૩ દેવિ અહોરાત્રેણ વિન્દતિ

સંવત્સરં તુ યો ભુંક્તે નિત્યમેવ હ્યતન્દ્રિતઃ

નિવેદ્ય પિતૃદેવેભ્યઃ પૃથિવ્યા૧૫ મેકરાડ્ ભવેત્

નવમી૧૬ મષ્ટમીં૧૭ ચૈવ પૌર્ણમાસોં૧૮ ત્રયોદશીમ્

યો ભુંક્તે દેવિ નૈતેષુ૨૦ સુપર્વસુ૨૧ નરઃ સમામ્ ॥
8.28.

૧ અપત્યવ્રતસંબદ્ધં
-
ખ
.,..
સમ્બન્ધં
-
ખ
.

.
સમાર્ચિતા
-
ક
.,
સદાર્ચિતા
-
ઘ
.
। ૩ સ્તુવન્તિ
-
ઘ
.
। ૪ તચ્ચ
-
ખ
.
૫ ભવેત્
-
ખ
.
। ૬ તચ્છૃણુષ્વ
-
ક । ૭ ચતુર્દશ્યામખાષ્ટમ્યા
-
ક
.
। ૮ સપ્તરાત્રિફલં યત્ર
-
ઘ
.
। ૯ તદૈવ
-
ખ
.,
તયૈવ ઘ
.
। ૧૦ ક્રીડમાનો નમાસ્યો
-
ઘ
.,
નખાગ્રેણ
-
ખ
.

મામનુવ્રતઃ
-
ખ
.
। ૧૨ સુ
-
ખ
.
। ૧૩ સ ત્રિફલ
? -
ક
.
। ૧૪ જિતેન્દ્રિયઃ
-
ઘ
.

... ?
વી
-
ક
.
। ૧૬ અષ્ટમી
-
ક

.
મીં
-
ક
.

... ?? -
તત્ર
, -
ચતુર્દશી
-
ઘ
.

,..
શી
-
ક
.
। ૨૦ એતેષુ
-
ક
.
। ૨૧ સંયતસ્તુ
-
ખ
.

ગાણપત્યં સ લભતે નિસ્સપત્નમનિન્દિતે ।
ભૂતાનાં દયિતશ્ચૈવ૨૨ દિવ્યં રૂપં બિભર્તિ ચ । ।૧

શ્રીવત્સં યશ્ચ૨૩ પિષ્ટેન દદ્યાદ્ હેમફલં૨૪ શુભમ્ ।
કિરેત્ કૃષ્ણતિલાંશ્ચાત્ર તણ્ડુલાક્ષતમેવ ચ । । ૧ ૨। ।
ફલૈશ્ચ વિવિધાકારૈર્યથાલબ્ધૈ રસાન્વિતૈઃ ।
સ વૈ વર્ષસહસ્રાણિ દ્વિષષ્ટિ દિવિ મોદતે । । ૧૩ । ।
દિવ્યરૂપધરઃ શ્રીમાન્ દેવતૈસ્સહ નિત્યશઃ ।
હિરિવેરમયીં૨૫ યો મે દદ્યાત્ પ્રતિકૃતિં સ્વકામ્ ।

સર્વગન્ધરસૈર્યુક્તાં નિર્યાસૈશ્ચ સુસંસ્કૃતામ્ ।
ભક્ષ્યભોજ્યૈશ્ચ વિવિધૈઃ કૃષ્ણપક્ષે ચતુર્દશીમ્ । । ૧

પૂર્વદક્ષિણયોશ્ચાત્ર૨૬ પશ્ચિમોત્તરયોસ્તથા ।
પાર્શ્વેષુ હરિતાલઞ્ચ કૃષ્ણાગરુમનઃશિલામ્ ।

ચન્દનં ચૈવ દદ્યાદ્વૈ યથાસંખ્યેન પૂજિતમ્ ।
તસ્ય પુણ્યફલં દેવિ શૃણુ યન્મત્તકાશિનિ ।

સર્વવ્યાધિવિનિર્મુક્તસ્તથા૨૭ નિષ્કલ્મષશ્ચ હ ।
વર્ષકોટિશતાન્યષ્ટૌ દિવિ ભુક્ત્વા મહત્સુખમ્ ॥ ૧૮। ।
ઇહ લોકે સુખી જાતો મામેવ પ્રતિપદ્યતે ।
રત્નાવલિં તુ યો૨૮ દદ્યાદ્ બ્રાહ્મણઃ ક્ષત્રિયોથ વિટ્ । । ૧ ૯। ।
શૂદ્રઃ સ્ત્રી વા સ મે૨૯ લોકે મત્સૌખ્યં પ્રાપ્નુતે પરમ્ ।
સિદ્ધાર્થકાઁશ્ચાઘોરેણ૩૦ દૈવે પિત્ર્યેથ વા પુનઃ । ।
8.28.

ત્રિંશદ્વર્ષસહસ્રાણિ૩૧ તર્પયેત્ સ૩૨ પિતૄનપિ ।
ઋષીંશ્ચ સર્વદેવાંશ્ચ રૂપઞ્ચાપ્નોતિ પુષ્કલમ્૩૩ । । ૨૧ । ।
મન્વન્તરઞ્ચ ગોલોકે ગોકન્યાભિઃ સ૩૪ પૂજ્યતે ।
સર્વે દેવાસ્તથા વિષ્ણુર્બ્રહ્મા ઋષય એવ ચ । ।૨૨।

...
ઞ્ચૈવ
-
ઘ

...
ચ્ચ
-
ક
.
ઘ
.
। ૨૪ ધર્મફલં
-
ખ
.
। ૨૫ હરિવેરમયી
-
ક
.,
શાલિપિષ્ટમયીં
-
ઘ
.

...
પિ
-
ખ
.
। ૨૭ મુક્તો યથા
-
ઘ
.
। ૨૮ વક્તારં નિર્ણયો
-
ઘ
.
। ૨૯ માં
-
ક
,
સમો
-
ખ
.

..
કાશ્ચ અર્ઘેણ
-
ઘ
.
। ૩૧ ત્રિષડ્વિંશત્
... -
ક
.

સ્વ
,.. -
ઘ
.

...
લાં
-
ક
.
ખ
.
। ૩૪ ત્ર
.. -
ખ
.

કુર્વન્ત્યર્ઘ્યે હિ સાન્નિધ્યં તેભ્યસ્તદ્ધિ વિનિઃસૃતમ્ ।
ગુહ્યમેતત્ પરં દેવિ યો વેત્તિ સ૩૫ મહાતપાઃ

તસ્ય પ્રભાવાજ્જાયેત ધનવાન્ પ્રિયદર્શનઃ ।
પ્રજ્ઞારૂપગુણૈર્યુક્તઃ૩૬ સંવત્સરશતાયુષઃ૩૭ । ।૨૪। ।
ક્ષીરેણ યો માં સતતં સ્નાપયેત ત્રિરુદ્યતઃ

અપરાધસહસ્રન્તુ ક્ષમે૩૯ તસ્યાહમન્તશઃ૪૦ ॥૨૫। ।
યશ્ચ૪૧ તત્૪૨ સ્નપનં પશ્યેત્ સ તત્પાપૈઃ૪૩ પ્રમુચ્યતે ।
માનસસ્ય ચ જપ્યસ્ય સહસ્રસ્ય ફલં લભેત્૪૪

સંવત્સરં તુ યઃ કુર્યાત્ ક્ષીરેણ સ્નપનં શુચિઃ

ગાણપત્યં સ લભતે બલ્લભત્વં ચ નિત્યશઃ

સર્પિષા યો મમાભ્યઙ્ગં કરોત્યવિમના નરઃ ।
દ્વિસાહસ્રસ્ય જાપ્યસ્ય માનસસ્ય ફલં લભેત્ ॥૨૮। ।
અભિગમ્યશ્ચ
-
દેવાનાં સ ભવેચ્ચ૪૬ નરોત્તમઃ ।
નિષ્કાણાં ચ સુવર્ણસ્ય સહસ્રસ્ય ફલં લભેત્ ॥૨૯। ।
સંમાર્જનં ચ૪૭ યઃ કુર્યાત્ સંવત્સરમનુવ્રતઃ ।
વિતરામિ શુભં લોકં નિત્યં તસ્ય ધ્રુવં શિવમ્ ॥
8.28.

સર્વલોકક્ષયે તસ્ય ન ક્ષયો ભવતીશ્વરિ ।
લિઙ્ગપૂજાં૪૮ તુ યઃ કુર્યાન્મમ દેવિ દૃઢવ્રતઃ । ।૩

શતં વર્ષસહસ્રાણિ દિવ્યાનિ દિવિ મોદતે ।
ચતુર્ણ્ણાં પુષ્પજાતીનાં ગન્ધમાઘ્રાતિ શઙ્કરઃ

અર્કસ્ય કરવીરસ્ય બિલ્વસ્ય ચ બકસ્ય૪૯ ચ ।
સુવર્ણનિષ્કં પુષ્પે તુ૫૦ સર્વસ્મિન્ દેવિ૫૧ કથ્યતે ॥ ૩૩। ।
સહસ્રે ત્વર્કપુષ્પાણાં

દત્તે યત કથ્યતે૫૩ ફલમ્ ।
એકસ્મિન્ કરવીરસ્ય દત્તે પુષ્પે હિ તત્ ફલમ્

૩૫ સુ
...
-
ખ
.
। ૩૬ યુક્તં
-
ક
.
ઘ
.

...
યુતમ્
-
ક
.
ઘ
.
। ૩૮ ત્રિ
?
ખ

?  -
ઘ
.

.
ગઃ
-
ઘ
.
। ૪૧ યચ્ચ
-
ક
ખ
.
। ૪૨ તં
-
ક
.
ખ
.
ગ
.

સર્વપાપૈઃ
- -
ખ
.
ઘ
.
। ૪૪ ભવેત્
-
ક
.
।
૪૫ શુચિ
-
ખ
.
। ૪૬ ભદ્રં
-
ક
.,
ભવેત
-
ખ

..
ત્તુ
-
ખ
.

લિઙ્ગપૂરં
-
ક
.,
લિંગં પૂર્વ
-
ઘ
.
। ૪૯ બુકસ્ય
-
ક । ૫૦ પુષ્પૈસ્તુ
-
લ
.,
પુષ્પં તુ
-
ઘ
.

...
ન્નેવ
-
ખ
.
ઘ
.

સહસ્રૈ સ્ત્વન્યપુષ્પાણાં
-
ખ
.,
સહસ્રૈ ત્વન્ય
... -
ક
.

યત્કથિતં
-
ખ
.

કરવીરસહસ્રસ્ય ભવેદ્દત્તસ્ય૫૪ યત્ ફલમ્ ।
તદેકસ્ય તુ પદ્મસ્ય દત્તસ્ય ફલમુચ્યતે

પદ્માનાં ચ૫૫ સહસ્રસ્ય મમ દત્તસ્ય યત્ ફલમ્ ।
તત્ફલં લભતે પત્રે દત્તે બિલ્વસ્ય શોભને૫૬ ।

બિલ્વપત્રસહસ્રં તુ દત્તે મે યત્ ફલં સ્મૃતમ્ ।
બકપુષ્પે૫૭ તદેકસ્મિન્ મમ દત્તે લભેત્ફલમ્

બકપુષ્પસહસ્રસ્ય મમ દત્તસ્ય યત્ ફલમ્ ।
પુષ્પે દત્તે તદેકસ્મિન્ લભેદ્૫૮ ધત્તૂરકસ્ય૫૯ તુ

.

નિર્માલ્યં યો હિ મે નિત્યં શિરસા ધારયિષ્યતિ ।
અશુચિર્ભિન્નમર્યાદો નરઃ પાપસમન્વિતઃ ॥૩૯। ।
સ્વૈરી ચૈવ તથા મુક્તો૬૧ નિયમૈશ્ચ બહિષ્કૃતઃ ।
નરકે સ

પતેદ્ ઘોરે તિર્યગ્યોનૌ ચ સંભવેત્

8.28.

બ્રહ્મચારી શુચિર્ભૂત્વા નિર્માલ્યં યસ્તુ ધારયેત્ ।
તસ્ય પાપમહં શીઘ્રં નાશયામિ મહાવ્રતે૬૪

દીપમાલાં તુ યઃ કુર્યાત્ કાર્ત્તિકે માસિ વૈ મમ ।
અવસાને ચ દીપાનાં૬૫ બ્રાહ્મણાઁસ્તર્પયેચ્છુચિઃ૬૬

ગાણપત્યં સ લભતે દીપ્યતે ચ રવિર્યથા ।
દદ્યાત્ કૃષ્ણતિલાઁશ્ચૈવ સહઃ૬૭ સિદ્ધાર્થકાઁશ્ચ હ

યો મ્રે દેવિ સદા મૂર્ધ્નિ સ મે નન્દિસમો ભવેત્ ।
યે હિ સિદ્ધાર્થકાઃ પ્રોક્તાસ્તથા કૃષ્ણતિલાશ્ચ યે

સર્વે તે ત્વન્મયા દેવિ ગુહ્યમેતન્મયેરિતમ્ ।
?
॥૪૫ । ।
-
- - - -
ઽ
- - - -
ન ઽ
-
ન
- -
ઽ
(?)
।
ચિત્રો નામ ગણો મહ્યં તેન સાર્ધં સ મોદતે

૫૪ દત્તે ભવતિ
-
ઘ
.
। ૫૫ તુ
-
ખ
.
ઘ
.
। ૫૬ તુ સુશોભને
-
ખ
.
। ૫૭ બુકપુષ્પે
-
ક
.
ખ
.
। ૫૦ લભતે
-
ઘ
.
। ૫૯ બન્ધુક
... -
ઘ
.
। ૬૦ વૈ
? -
ઘ
.
। ૬૧ યુક્તો
-
ક
.
।
૬૨ ન
-
ઘ
.
। ૬૩ દીપ્યતે ચ રવિર્યથા
-
ઘ
.

...
મતે
-
ઘ
.
। ૬૫ દીપં દત્ત્વા વ્રતાન્તે તુ
-
ખ
.

...
ચ્છુચોન્
-
ખ
.
। ૬૭ સદા
-
ક
.

સર્વસંપ્રલયે ચૈવ પ્રાપ્તે ત્રૈલોક્યસંક્ષયે ।
ત્યક્ત્વા સર્વાણિ દુઃખાનિ મામેવ પ્રતિપદ્યતે

ન તુષ્યામ્યર્ચિતોર્ચાયાં તથા દેવિ નગાત્મજે ।
લિઙ્ગેર્ચિતે યથા૬૮ ઽત્યર્થં પરિતુષ્યામિ પાર્વતિ ॥૪૮। ।
સર્વેન્દ્રિયપ્રસક્તો વા યુક્તો૬૯ વા સર્વપાતકૈઃ ।
સ પ્રયાતિ દિવં દેવિ લિઙ્ગં યોર્ચયતીહ મે । ।૪૯। ।
ત્યક્ત્વા૭૦ સર્વાણિ પાપાનિ નિર્દ્વન્દ્વો દગ્ધકિલ્બિષઃ ।
મદાશી૭૧ ર્મન્નમસ્કારો૭૨ મામેવ પ્રતિપદ્યતે ॥
8.28.

સનત્કુમાર ઉવાચ
તતો ભગવતી ભૂયઃ પતિં સર્વજગત્પતિમ્ ।
અપૃચ્છત્ પુષ્પ્યમાણા૭૩ સ્યા૭૪ કેન ત્વં દેવ૭૫ તુષ્યસે૭૬ । ।૫૧ । ।
તતઃ પ્રહસ્યમાનાસ્યઃ સર્વલોકેશ્વરેશ્વરઃ

પ્રોવાચ ભગવાન્ વાક્યં૭૮ લોકાનાં હિતકામ્યયા॥૫૨ । ।
દેવદેવ ઉવાચ

શૃણુ દેવિ યથાતત્ત્વં૮૦ યેન યાન્તિ શુભાં ગતિમ્ ।
ત્રૈલોક્યે જન્તવઃ સવ૮૧ મદ્ભક્તા યે શુભાનને

યત્તત્

પરતરં ગુહ્યં તત્ સર્વં મયિ૮૩ તિષ્ઠતિ ।
યો હિ તત્ત્વેન તદ્ વેદ સંસારાત્૮૪ સ વિમુચ્યતે૮૫ ।

ન ચ પ્રકાશયેદ્ ગુહ્યં નામ૮૬ મે કીર્તયેન્નરઃ ।
સદા સર્વસહેત્યેવં પ્રાતઃ૮૭ પ્રાઞ્જલિરુત્થિતઃ ॥૫૫। ।
તસ્માચ્ચ૮૮ કીર્તનાત્ પાપં સર્વમેવ વિનિર્દહેત્ ।
યશઃ કીર્ત્તિં ચ સંપ્રાપ્ય રુદ્રલોકે મહીયતે

સર્વમાલ્યાનિ યો દદ્યાન્ મમ મૂર્તિષુ૮૯ નિત્યશઃ ।
મંત્રેણ વિધિવચ્ચૈવ તસ્ય પુણ્યફલં મહત્૯૦ ॥૫૭। ।
૬૮ તથા
-
ખ
-
। ૬૯ યુતો
ઘ

કૃત્વા
ઘ । ૭૧ મહાણી
ઘ । ૭૨ માર્થ્યમત્પ્રાપ્ય
ઘ
,
નમસ્કારોપિ યં કુર્યાત્
-
ખ
.,
। યોપિ કુર્યાન્નમસ્કાર
?
। ૭૩ પુષ્યમાના
-
ક
.,
પુષ્પમાલાસ્યા
-
ખ
.,
તુષ્યમાના
-
ઘ
.
। ૭૪ સા
-
ઘ
.

દેવિ
-
ક
.

..
સિ
-
ખ
.

...
દેવેશ્વરેશ્વરઃ
- -
ઘ
-
। ૭૮ વચઃ પ્રોવાચ ભગવાન્
-
ક
.
ઘ । ૭૯ દેપ્યુવાચ
-
ખ
.

..
તથ્યં
-
ઘ ।
૮૧ ન તુ સર્વેણ
-
ઘ
.
। ૮૨ યદ્યત્
-
ઘ
.
। ૮૩ ત્વયિ
-
ક
.
ખ
.
। ૮૪ સ સંસારાદ્
-
ઘ
.

..
પ્રમુચ્યતે
-
ક
.
ઘ
-,
પ્રવિ
.. -
ખ । ૮૬ નામતઃ
-
ઘ
.,...
સ્તે
-
ખ
.
। ૮૭ મહેશ્વરં પ્રાતઃ સ્મરેત્
-
ઘ
.
। ૮૮ યસ્માચ્ચ
-
ઘ
.
। ૮૯ સર્વમૂર્તિષુ
-
ક
.
ઘ
.
૯૦ શૃણુ
-
ઘ
.

મન્ત્રઃ

સર્વગાય સુરેશાય સર્વદેવમયાય ચ ।
નમો ભગવતે ચૈવ ગુહ્યાગુહ્યાય વૈ સદા૯૨ । । ૫૮ । ।
સોમાય૯૩ ભૂતનાથાય ભાવનાય ભવાય ચ

સર્વગુહ્યાય વૈ સ્વાહા દેવગુહ્યમયાય૯૫ ચ । । ૫૯। ।
સર્વગુહ્યમયો મંત્રઃ સ્વાહા સોમાય ચૈવ હિ

કટંકટાય વૈ૯૭ સ્વાહા સ્વાહા દેવાય શુષ્મિણે૯૮ । ।
8.28.
૬૦ । ।
પુષ્પાણ્યેતેન મન્ત્રેણ યો મે નિત્યં નિવેદયેત્ ।
સહસ્રં તેન૯૯ જાપ્યસ્ય માનસસ્ય કૃતં ભવેત્ । । ૬૧ । ।
અથા૧૦૦ઞ્જલિમમાવાસ્યાં સુસમ્પૂર્ણાં સમાહિતઃ ।
તિલાનાં ચૈવ કૃષ્ણાનાં સર્ષપાણાં ચ પાર્વતિ । ।૬૨ । ।
અર્ચયિત્વા યથાન્યાયં યથાલાભં પ્રયચ્છતિ ।
ઇદં૧૦૧ ચ વચનં કુર્યાત્૧૦૨ સૂર્યેતિ વ મમેતિ ચ૧૦૩ ॥૬૩ । ।
સર્વપાપવિનિર્મુક્તઃ સ્વર્ગલોકં વ્રજેન્નરઃ ।
અર્ચયિત્વા ચ માં દેવિ બ્રાહાણાન્ન ચ તર્પયેત્ ।

ન તત્ફલમવાપ્નોતિ નાહં તુષ્યામિ તસ્ય વૈ ।
અર્ચયિત્વા દ્વિજાન્માં ચ યો મે નામાનિ કીર્તયેત્

ચતુર્દશ્યામથાષ્ટમ્યાં પક્ષયોરુભયોરપિ ।
સોપિ દેવિ પ્રમુચ્યેત વિયોનિં ન સ ગચ્છતિ । ।૬૬। ।
વામદેવ સુદેવેતિ૧૦૫ હર ગુપ્તેતિ વા પુનઃ ।
ઉમાપતે નીલકણ્ઠ શાન્ત૧૦૬ શ્રીકણ્ઠ ગોપતે । । ૬૭। ।
શર્વ૧૦૭ ભીમ૧૦૮ પશુપતે૧૦૯ શઙ્કરોગ્ર ભવેતિ ચ ।
મહાદેવેતિ ચાપ્યન્યન્નામ ગુહ્યં પ્રકીર્તયન્૧૧૦ । । ૬૮। ।
૯૧ અય મન્ત્ર
-
ખઃ । ૯૨ ગુહ્યાત્મને નમોસ્તુતે
-
ઘ

નમસ્તે
-
ઘ । ૯૪ ભવાત્મને
-
ક
.
। ૯૫ વેદગુહ્યાય
-
ખ
.
। ૯૬ સ્વાહા
-
ખ । ૯૭ યૈવ
? -
ક
.
ઘ

.
૮ દેવાય
શુષ્મિને સ્વાહા
-
ખ । ૯૯ સહસ્રાશેન
-
ક
.
। ૧૦૦ અન્યા
? -
ઘ । ૧૦૧ ઇય
-
ક । ૧૦૨ બ્રૂયાત્
-
ઘ
.
। ૧૦૩ સૂર્યેજ્યોતિ
-
મયેતિ ચ
-
ઘ
.
। ૧૦૪ પ્રપશ્યે ત
-
ક
.
ઘ । ૧૦૫ વાનુદેવેતિ
-
ઘ । ૧૦૨ શ્રાન્ત
-
ખ
.
। ૧૦૭ શર્વો
-
ક
.,
પાર્વતીશ
-
ધ
.
। ૧૦૨ ભીમઃ
-
ક
.
। ૧૦૯ પશુપતિં
. -
ખ
,
પશુપતે
. -
ક
.

...
યેતુ
-
ક
.

સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યેત દિવિ દેવૈશ્ચ પૂજ્યતે ।
એતેષામેકમપિ યઃ કથયેદ્વા પઠેત વા । ।૬૯। ।
સ દેહપદ્ધતિં૧૧૧ ભિત્ત્વા૧૧૨ મામેવ પ્રતિપદ્યતે ।
એવં૧૧૩ સર્વ૧૧૪ પ્રણામે ચ૧૧૫ યન્મયા પરિકીર્તિતમ્ ॥
8.28.

અમાવાસ્યાન્તુ યો નિત્યં સઘૃતં ગુગ્ગુલં દહેત્ ।
ક્ષીરેણ ચૈવ સંમિશ્રં ગુહ્યમેતન્મમ પ્રિયમ્૧૧૬ ॥૭૧ । ।
સોચ્યુતં૧૧૭ સ્થાનમાપ્નોતિ મત્પ્રસાદાન્ન સંશયઃ ।
ઇદં ચ પરમં ગુહ્યં યો મે દેવિ નિવેદયેત્ ।

અર્કપત્રયુતં પૂર્ણં ઘૃતેન૧૧૮ મધુના સહ

નિવેદ્ય વિધિવદ્ ભક્ત્યા સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

ઇમાનિ ચ મહાભાગે યો મે નામાનિ કીર્તયેત્ ।
શ્મશાનનિલયો નગ્નો ભસ્મશાયી૧૨૦ યતવ્રતઃ । ।૭૪। ।
વામદેવઃ પ્રશાન્તશ્ચ સ્તબ્ધશેપ૧૨૧ સ્ત્રિલોચનઃ ।
અ
?
સવ્યપ્રિયઃ

સવ્યો બહુરૂપોન્તકાન્તકૃત્૧૨૩

પુરાણઃ પુરુહૂતશ્ચ મૃત્યોર્મૃત્યુર્જિતેન્દ્રિયઃ ।
અનિન્દ્રિયોતીન્દ્રિયશ્ચ સર્વભૂતહૃદિ સ્થિતઃ । ।૭૬। ।
સંસારચક્રી યોગાત્મા કાપાલી દિણ્ડિરેવ ચ ।
મહાદેવ૧૨૪ મહાદેવ મહાદેવેતિ ચૈવ હિ ॥૭૭। ।
જપેદેતન્નિયમવાન્ શૃણુયાદ્વાપિ નિત્યશઃ ।
સ દેહભેદમાસાદ્ય યોગાત્મા ગણપો ભવેત્ । ।૭૮। ।
સનત્કુમાર ઉવાચ
-
- - - - ---- - - - - - - - -
।
-
- - - - - - - - - - - - - - -
।

બંધ ઘ । ૧૧૨ ભિત્વાશુ
-
ઘ । ૧૧૩ એકં ગ
,

?
પ્રમાણ
-
ઘ ।
૧૧૫ ન
-
ખે
.,
તે
.
ઘ
.
। ૧૧૬ પ્રિયે
-
ક
.
ઘ
.
। ૧૧૭ સોતમં
-
ખ
.

ઘૃતસ્ય
-
ક
,
ઘૃત ચ
-
ઘ
.
। ૧૧૯ મધુનશ્ચ
.
હ
-
ક
.

. .
સ્નાયી
-
ઘ
.

.
શેત
?
-
ઘ
.
। ૧૨૨ અપ સવ્યપ્રિય
? -
ધ
.

...
ન્તકોન્તકૃત્
-
ક
.

,. .
વો
-
ક
.
ઘ
.

નાશુભાય૧૨૫ ન પાપાય નાનૃતાયાવ્રતાય ચ

શ્રાવયેદ્ ભક્તિમાન્ પુણ્યાન્નાપેતાય૧૨૭ કદાચન । ।
8.28.

૦ । ।
ધન્યં યશસ્યમાયુષ્યં શાન્તિવૃદ્ધિકરં શુભમ્ ।
પૂતં પવિત્રં પરમં મઙ્ગલાનાં ચ મઙ્ગલમ્ ।
શ્રોતવ્યં ન ચ સર્વેણ૧૨૮ તથા દેયં ન કસ્યચિત્ ॥૮૧ । ।
ઇતિ સ્કન્દપુરાણે ઈશ્વરપૂજાનામ૧૨૯ અષ્ટાવિંશતિતમોધ્યાયઃ
વ્યાસ૧ ઉવાચ
એવં કાલેન૨ સંપ્રાપ્ય વારાણસ્યાં નિકેતનમ્ ।
જગતઃ પિતરૌ દેવૌ ચક્રતુઃ૩ કિમતઃ પરમ્ । ।૧ । ।
સનત્કુમાર ઉવાચ
તતઃ સ ભગવાન્ દેવો દેવીં હિમવતઃ સુતામ્ ।
ઉવાચ દેવિ પશ્યામ૪ ઉદ્યાનં યદિ રોચતે ।

દેવ્યુવાચ
એવં ભવતુ દેવેશ યથાત્થ ત્વં૨ વૃષધ્વજ ।
ન હિ મેન્યત્ર ગન્તવ્યમુદ્યાનાત્ પરતો હર ।

સનત્કુમાર ઉવાચ
સહ દેવ્યા તતો વ્યાસ વારાણસ્યાં વૃષધ્વજઃ ।
દિવ્યો૬ દ્યાનદિદૃક્ષાર્થં વિચચાર૭ સમન્તતઃ ।૪। ।
પૂર્વસ્મિન્ સ દિશો ભાગે દેવ્યા દેવઃ પિનાકધૃક્। ।
ઉદ્યાનં દર્શયામાસ નાનાકુસુમશોભિતમ્

ચંપકાશોકપુન્નાગપ્રિયંગૂચૂતસંકુલમ્

બિલ્વાર્જુનકદમ્બૈશ્ચ ન્યગ્રોધોદુમ્બરૈરપિ । ।૬। ।
૧૨૫ નાશુચયે
-
ઘ
.

...
ય
કદાચન
-
ક
,.
યાશુભાય ચ
-
ઘ । ૧૨૭ નિત્યં નાવ્રતાય
-
ઘ । ૧૨૮ સર્વદા
દેવિ
-
ઘ
,
સર્વૈશ્ચ
-
ખ । ૧૨૯ પૂજાવિધિર્નામ
-
ઘ
.
।
૧ સન ઉ
.
-
ક
.
। ૨ કામેન ઘ
.
। ૩ કુરુત
. -
ઘ

..
વ
-
ક
.
ટિ
.,
ઘ

તત્ત્વં
-
ઘ
.
। ૬ દેવો
-
ક
.,
ઘ । ૭ વિષભ્રામ
-
ક
.

.
વ્ર ।
)
ત
... -
ઘ
.

ગન્ધવદ્ભિશ્ચ કુસુમૈર્જાતીકેસરકેતકૈઃ ।
રમ્યૈઃ સુરભિપુષ્પૈશ્ચ ષટ્પદવ્રાતસેવિતૈઃ ।

સંયુક્તં સર્વતઃ શ્રીમદ્વનં વૈભ્રાજસન્નિભમ્ ।
સ તદુદ્યાનમાસાદ્ય દેવીમાહ જગત્પતિઃ

અસ્મિન્ દેશે પુરા દેવિ તિષ્ઠતો મમ શોભને ।
ઊર્ધ્વં ગોલોકસંસ્થાનાદ્ ગવાં વત્સૈઃ સ્વયંભુવૈઃ । ।૯ । ।
પીયમાન૯ પયોવેગાત્ ફેનં મૂર્ધ્નિ સમાપતત ।
તતો મયો૧૦ર્ધ્વતો દૃષ્ટા૧૧ ગાવસ્તાઃ સોમપાર્શ્વતઃ૧૨ । ।
8.29.

તતસ્તાઃ૧૩ પ્રેક્ષિતાસ્તત્ર મયા૧૪ ગાવસ્તદાભવન્ ।
તેજસા દહ્યમાનાસ્તુ નૈકવર્ણ્ણા ભૃશાર્દિતાઃ ।

ગાવઃ પૂર્વમિમા દેવિ આસન્ કપિલવર્ણજાઃ ।
નૈકવર્ણાસ્તદાભૂવન્ યદા સંપ્રેક્ષિતા મયા । । ૧

તાસાં શરણ્યતાં યાત્વા તાભિ૧૫ર્મામેવ શૈલેજે ।
આશ્રિતઃ સોમ આગત્ય સ્રવન્તીભિઃ૧૬ સમન્તતઃ । ।૧

અર્દિતાભિસ્તદા ગોભિર્બ્રહ્મા મામબ્રવીત્તતઃ ।
પ્રસાદં કુરુ દેવેશ સૌરભ્ય૧૭ સ્તેજસા તવ૧૮ ॥ ૧૪। ।
ન નશ્યન્તિ૧૯ યથા સદ્યસ્તથા સર્વસુરાર્ચિત ।
તતોહમાસ્થિતો દેવિ સ્થાનેસ્મિન્ સ્વયમેવ તુ । । ૧ ૫। ।
ગોપ્રેક્ષ ઇતિ વિખ્યાતઃ૨૦ સંસ્તુતઃ૨૧ સર્વદેવતૈઃ

ગોપ્રેક્ષેશ્વરમાગત્ય દૃષ્ટ્વાભ્યર્ચ્ય૨૩ ચ માનવઃ । । ૧૬ । ।
ન દુર્ગતિ૨૪ મવાપ્નોતિ કલ્મષૈશ્ચ વિમુચ્યતે ।
તતસ્તા દહ્યમાનાસ્તુ૨૫ પ્રસન્ને૨૬ કપિલા૨૭ મયિ । ।૧૭। ।
હ્રદેસ્મિન્ ધેનવો૨૮ ભ્યેત્ય શાન્તાસ્તા વિબભુ૨૯સ્તદા ।
કપિલાહ્રદ ઇત્યેવં તદાપ્રભૃતિ કથ્યતે

૯ પીયનીતામ્પ
...
-
ક
.,
પિબતીનાં
-
ઘ
। ૧૦ મમોર્ધ્વં
-
ક

દૃષ્ટાસ્તુ ખ
,
દૃષ્ટ્વા
ઘ । ૧૨ ગાઃ
-
ખ
.
ઘ
.

...
શ્ચા
-
ક
.

દેવ્યા
-
ઘ
.
। ૧૫ એભિ
-
ખ
.
। ૧૬ સહ ગોભિ ર્ન તાસ્ત્યજન્
-
ક
.
। ૧૭ સૌરભ્યા
-
ક
.
। ૧૮ ભવ
-
ઘ
.
। ૧૯ ન વિનશ્યદ્
-
ખ
.
। ૨૦ ગોપ્રેક્ષક ઇતિ ખ્યાતઃ
-
ખ
.
। ૨૧ સંસ્મૃતઃ
-
ઘ
.
। ૨૨ સર્વદૈ
. -
ઘ
.
। ૨૩ ચાર્ચ્ય
-
ક ખ
,
ચાભ્યર્ચ્ય
-
ઘ
.
। ૨૪ સ સ્વર્ગતિ
-
ઘ
.
। ૨૫ દુહ્યમાનાસ્તુ
-
ઘ । ૨૬ પ્રસન્ન ।
) -
ઘ
.
। ૨૭ સુરભી
-
ક
.
ખ
.
। ૨૮ ધેનુર
.. -
ક
.,
પેતુ
-
ક ખ
.
ઘ
.
। ૨૯ વિભવુ
-
ખ
.,
શિશિવુ
-
ઘ
.

અત્રાપિ૩૦ સ્વયમેવાહં વૃષધ્વજ ઇતિ શ્રુતઃ

સાન્નિધ્યં કૃતવાન્ દેવિ સ ચાયં દૃશ્યતાં સ્થિતઃ ।

કપિલાહ્રદતીર્થેસ્મિન્ સ્નાત્વા નાન્યમના નરઃ

વૃષધ્વજમિમં દૃષ્ટ્વા સર્વયજ્ઞફલં લભેત્ ।
8.29.

સલોકતાં મૃતશ્ચાપિ અર્ચયિત્વા તુ મામિહ ।
લભતે દેહભેદે તુ ગણત્વં ચાતિદુર્લભમ્ ।

અસ્મિન્નપિ પ્રદેશે તુ તા ગાવો બ્રહ્મણા સ્વયમ્ ।
શાન્ત્યર્થં સર્વલોકાનાં સર્વા દુગ્ધાઃ પયોમૃતમ્ ॥૨૨। ।
તાસાં ક્ષીરેણ સંજાતં હ્રદમેતન્મનોહરમ્ ।
ભદ્રદોહમિતિ ખ્યાતં પુણ્યં દેવહ્રદં શુભમ્૩૩ ।

સર્વૈર્દેવૈરહં દેવિ અસ્મિન્દેશે પ્રસાદિતઃ ।
ગચ્છોપશમમીશેતિ ઉપશાન્તશિવસ્તતઃ ॥ ૨૪। ।
સ્થિતો ભૂત્વાહમત્રસ્થઃ પુણ્યમસ્યાપિ દર્શનમ્ ।
દૃષ્ટ્વૈનં૩૪ પ્રયતો મર્ત્યઃ સ્વર્ગલોકમવાપ્નુયાત્ ।

અત્રાહં બ્રહ્મણાનીય સ્થાપિતઃ પરમેષ્ઠિના ।
બ્રહ્મણશ્ચાપિ સંગૃહ્ય વિષ્ણુના સ્થાપિતઃ પુનઃ ॥ ૨૬। ।
બ્રહ્મણા સ તતો વિષ્ણુઃ પ્રોક્તઃ સંવિગ્નચેતસા ।
મયાનીતમિદં લિઙ્ગં કસ્માત્ સ્થાપિતવાનસિ

તમુવાચ પુનર્વિષ્ણુર્બ્રહ્માણં કુપિતાનનમ્ ।
રુદ્રદેવે મમાત્યન્તં પરા ભક્તિર્મહત્તરા૩૫

મયૈષ સ્થાપિતસ્તેન નામ્ના૩૬ તવ ભવિષ્યતિ ।
હિરણ્યગર્ભ ઇત્યેવં તતોત્રાહં સમાસ્થિતઃ । ।૨૯। ।
દૃષ્ટ્વૈનમપિ દેવેશે૩૭ મમ લોકં વ્રજેન્નરઃ ।
પુનરેવ૩૮ તતો બ્રહ્મા મમ લિઙ્ગમિદં૩૯ શુભે । ।
8.29.

૦ । ।
૩૦ તત્રાપિ
-
ક
.
ઘ । ૩૧ પ્રભુઃ
-
ઘ ॥ ૩૨ ગ
?
મ્યક્ સમાહિતઃ
-
ખ
.,
સંયતમાનસઃ
-
ઘ
.
। ૩૩ વનં
-
ક
.
ખ
.

.
વ
-
ખ
.
। ૩૫ પિતામહ
-
ઘ
.
।
૩૬ તવ નામ્ના
-
ખ
.

...
શં
-
ક
.
ખ
.,
શિ
?
। ૩૮ શ્ચાપિ
-
ખ
,
રપિ ઘ
.
। ૩૯ મિમં
-
ક

સ્થાપયામાસ વિધિવદ્ ભક્ત્યા પરમયા યુતઃ ।
સ્વલીનેશ્વર૪૦ ઇત્યેવમત્રાહં સ્વયમાસ્થિતઃ૪૧ । ।૩ ૧ । ।
સ્વસ્મિન્ પરતરે લીનઃ પ્રધાને મમ૪૨ કારણે ।
તસ્માત્ સ્વલીન૪૩મિત્યેવં૪૪ ગુહ્યં૪૫ ક્ષેત્રં૪૬ મમ૪૭ સ્મૃતમ્

પ્રાણાનિહ નરસ્ત્યક્ત્વા ન પુનર્જાયતે ક્વચિત્ ।
આનન્ત્યા સા ગતિસ્તસ્ય યોગિનાં ચૈવ સા સ્મૃતા૪૮ ॥૩૩ । ।
અસ્મિન્નપિ૪૯ મયા દેશે દૈત્યો દૈવતકણ્ટકઃ ।
વ્યાઘ્રરૂપં સમાસ્થાય નિહતો દર્પિતો બલી ।

વ્યાઘ્રેશ્વરસ્તતઃ ખ્યાતો૫૦ નિત્યમત્રા૫૧ હમાસ્થિતઃ ।
ન પુનર્દુર્ગતિં૫૨ યાયત્૫૩ દૃષ્ટ્વા૫૪ ચેમં૫૫ મહેશ્વરમ્૫૬ ॥૩

ઉત્પલો વિદલશ્ચૈવ યૌ દૈત્યૌ બ્રહ્મણા પુરા ।
સ્ત્રીવધ્યૌ દર્પિતૌ સૃષ્ટૌ ત્વયૈવ નિહતૌ શુભે ॥૩ ૬। ।
સાવજ્ઞં ગેન્દુકેનાત્ર તસ્યેદં ચિહ્નમાસ્થિતમ્ ।
આદાવત્રાહમાગત્ય આસ્થિતો ગણપૈઃ સહ । ।૩૭। ।
જ્યેષ્ઠં સ્થાનમિદં તસ્માદેતન્મે પુણ્યદર્શનમ્ ।
દૃષ્ટ્વેદં૫૭ મમ લિઙ્ગન્તુ જ્યેષ્ઠ૫૮ સ્થાન૫૯ સમાશ્રિતમ્ ।

ન શોચતિ પુનર્મર્ત્યઃ સંસિદ્ધો૬૦ મૃત્યુજન્મની

સમન્તાદ્દેવતૈ૬૨ સ્સર્વૈર્લિઙ્ગાનિ થાપિતાનિ હ

દૃષ્ટવા તુ નિયતં૬૩ મર્ત્યો દેહભેદે ગણો ભવેત્ ।
મયા ત્વિહ૬૪ સમાગત્ય સ્વયમેવ૬૫ યતઃ૬૬ સ્થિતમ્

8.29.

। ।
ન ચ મુક્તં૬૮ મયા યસ્માદવિમુક્તમિદં તતઃ

ક્ષેત્રં વારાણસી પુણ્યા૭૦ મુક્તિદં૭૧ સંભવિષ્યતિ ।

૪૦ સ્વર્લીનેશ્વર
-
ક
.
ખ
,
મુનેશ્વર
-
ઘ
.
। ૪૧ મોહિતઃ
-
ઘ
.
૪૨ મયિ
?
। ૪૩ સ્વર્લોન
-
ક
.

...
મિત્યેવ
-
ક ખ
.
। ૪૫ મુક્તં
-
ક
.
। ૪૬ મમ
-
ખ
.
। ૪૭ ઇતિ
-
ખ
.

યોગે સિધ્દેથ યોગિના
-
ખ । ૪૯ તસ્મિન્નપિ
-
ક
.
। ૫૦ વ્યાસ
-
ખ
.
। ૫૧ નિત્યં યત્રા
-
ખ
.
। ૫૨ સ પુન
.
સ્વર્ગતિં
-
ઘ
.
। ૫૩ યાતિ
-
ક
.
। ૫૪ દૃષ્ટ્વૈનં
-
ખ
.
। ૫૫ મમ
-
ક
.

મમરેશ્વરમ્
-
ખ
-
। ૫૭ દૃષ્ટ્વૈનં
-
ક
.
ખ
.

જ્યેષ્ઠં
.. -
ખ । ૫૯ સ્વાનં
? -
ખ ।
૬૦ સંસિદ્ધિં
-
ખ

. .
નો
- -
ખઃ । ૬૨ દૈવતૈ
-
ક
.
ખ
.
। ૬૩ નિયતો
-
ક
.
ખ
.
। ૬૪ ઇદાનીમહ
.. -
ક
.
। ૬૫ સ્વયમસ્મિન્
-
ક । ૬૬ વ્યવ
... -
ખ
.,
ન્યતઃ
-
ક
.

સ્થિતઃ
-
ક
.
। ૬૮ ન મુક્તં હિ
-
ખ
.

...
ક્ત
તતઃ સ્મૃતં
-
ખ
.
। ૭૦ પુણ્યં
-?
। ૭૧ મોક્ષદઃ
-
ઘ
.

અવિમુક્તેશ્વરં૭૨ માં વૈ૭૩ યોત્ર દ્રક્ષ્યતિ૭૪ માનવઃ ।
ગાણપત્યા ગતિસ્તસ્ય યત્ર તત્ર મૃતસ્ય હ

પ્રા
(
પ્ર
?)
ણાનિહ
તુ સંન્યસ્ય૭૫ યાસ્યતે મુક્તિમુત્તમામ્ ।
પિત્રા તે ગિરિરાજેન પુરા હિમવતા સ્વયમ્

મમ પ્રિયમિદં સ્થાનં જ્ઞાત્વા લિઙ્ગઃ પ્રતિષ્ઠિતમ્ ।
શૈલેશ્વરમિતિખ્યાતં દૃશ્યતામિદમાસ્થિતમ્

દૃષ્ટ્વેદં મનુજો દેવિ ન દુર્ગતિમનુવ્રજેત્ ।
નદી વારાણસી ચેયં પુણ્યા૭૬ પાપપ્રમોચની

ક્ષેત્રમેતદલંકૃત્ય જાહ્નવ્યા સહ સંગતા ।
સ્થાપિતં સંગમે ચાસ્મિન્ બ્રહ્મણા લિઙ્ગમુત્તમમ્

સંગમેશ્વર ઇત્યેવં
ઽ

ખ્યાતં જગતિ દૃશ્યતામ્ ।
સંગમે દેવનદ્યોસ્તુ યઃ સ્નાત્વા મનુજઃ શુચિઃ

અર્ચયેત્ સંગમેશાનં તસ્ય જન્મભયં કુતઃ ।
ઇદમન્યદ્ બૃહત્ ક્ષેત્રં નિવાસં યોગિનાં પરમ્

ક્ષેત્રમધ્યે ચ યત્રાહં સ્વયં ભૂત્વા સમાસ્થિતઃ ।
મધ્યમેશ્વર ઇત્યેવં ખ્યાતં૭૮ સર્વસુરાસુરૈઃ

સિદ્ધા
(
દ્ધ
?)
નાં
સ્થાનમેતદ્ધિ મદીયવ્રતચારિણામ્ ।
યોગિનાં મોક્ષલિપ્સૂનાં જન્મમૃત્યુજિતાત્મનામ્ ॥
8.29.

દૃષ્ટ્વેદં મધ્યમેશાનં જન્મ પ્રતિ૭૯ ન શોચતિ ।
સ્થાપિતં લિઙ્ગમેતચ્ચ શુક્રેણ તવ સૂનુના

નામ્ના શુક્રેશ્વરમિતિ૮૦ સર્વસિદ્ધામરાર્ચિતમ્ ।
દૃષ્ટ્વેદં માનવઃ સદ્યો મુક્તઃ સ્યાત્ સર્વકિલ્બિષૈઃ૮૧

મૃતશ્ચ ન પુનર્જન્મ સંસારે તુ લભેન્નરઃ ।
પુરા જમ્બુકરૂપેણ અસુરા૮૨ દેવકણ્ટકાઃ૮૩

૭૨ થવા
-
ઘ । ૭૩ લિંગં
-
ઘ । ૭૪ મમ દૃથ્ટ્વૈવ ઘ
.
। ૭૫ સંત્યજ્ય
?
। ૭૬ પુણ્યં
-
ક
.
ખ
.

...
મિત્યેવં
-
ક
,..
ઘ
?
-
ખ । ૭૮ ખ્યાતઃ
- -
ક
.
। ૭૯ જન્મમૃત્યૂ
- ?
। ૮૦ શુક્રેશ્વરં નામ
-
ક
.
ખ
.

..
.
ષાત્
-
ઘ
.

અસુરો
-
ઘ
.

દેવકણ્ટકઃ
-
ઘ
.

તે બ્રહ્મણો૮૪ વરં લબ્ધ્વા૮૫ ગોમાયુવધશંકિતાઃ

નિહતા
ઽ

હિમવત્પુત્રિ૮૮ જમ્બુ
(
સ્બુ
?)
કેશસ્તતો
હ્યહમ્

અભવં જગતિ ખ્યાતઃ સુરાસુરનમસ્કૃતઃ ।
દૃષ્ટ્વૈનમપિ દેવેશં સર્વકામાનવાપ્નુયાત્ ।

ગ્રહૈઃ શુક્રપુરોગૈશ્ચ એતાનિ સ્થાપિતાનિ હિ ॥
પશ્ય લિઙ્ગાનિ પુણ્યાનિ સર્વકામદુઘાનિ મે
ઽ

॥૫૬। ।
ઇત્થમેતાનિ૯૦ પુણ્યાનિ મન્નિવાસાનિ પાર્વતિ ।
કથિતાનિ તવ ક્ષેત્રે૯૧ ગુહ્ય ચાન્યદિદં શૃણુ ।

ક્રોશં ક્રોશં ચતુર્દિક્ષુ ક્ષેત્રમેતત્પ્રકીર્તિતમ્ ।
-
- - - -
૯૨ ચાર્વઙ્ગિ મૃત્યુકાલેમૃતપ્રદમ્

-
- - - - - -
સ્થાને કેદારે ચ વ્યવસ્થિત
?
મ્
।
ગણત્વં લભ્યતે૯૩ દૃષ્ટવા ક્ષેત્રેસ્મિન્ મોક્ષમાપ્યતે

ગાણપત્યપદાત્તસ્માત્ યતઃ સ્યાન્મુક્તિરુત્તમા ।
તતો મહાલયાત્તસ્માત્ કેદારાન્મધ્યમાદપિ ॥
8.29.

સ્મૃતં પુણ્યતમં ક્ષેત્રમવિમુક્તમિદં શુભે

કેદારમધ્યમે સ્થાને સ્થાનં ચૈવ મહાલયમ્

મમ પુણ્યાનિ ભૂર્લોકે તેભ્યઃ શ્રેષ્ઠતમં ત્વિદમ્ ।
યદા૯૬ મૃષ્ટાનિ લોકાનિ તતઃ ક્ષેત્રમિદં શુભમ્

કદાચિન્ન મયા મુક્તમવિમુક્તં તતોભવત્ ।
અવિમુક્તેશ્વરં લિઙ્ગં મમ દૃષ્ટ્વેહ માનવઃ ।

સદ્યઃ પાપવિનિર્મુક્તઃ પશુપાશૈર્વિમુચ્યતે ।
શૈલેશં સંગમેશં ચ સ્વલીનં૯૭ મધ્યમેશ્વરમ્ ।

૮૪ બ્રહ્મણોથ
-
ખ
.,
બ્રહ્મણસ્તુ
-
ઘ
.
। ૮૫ લબ્ધા
-
ખ

...
વરશંકિતાઃ ।
-
ઘ
,
શંકિતઃ ।
-
ઘ
.

ન હિતા
-
ક
.,
નિહિતા
-
ખ
.

-
પુત્રી
-
ક
.,
પુત્ર્યા
-
ખ
.
। ૮૯ પ્રદાનિ તુ
-
ખ
.
। ૯૦ એવમેતાનિ
-
ખ
.
। ૯૧ ક્ષેત્રં
-
ઘ
.
। ૯૨ યોજનાનાં
મૃત્યુ
(?) -
ઘ
.
। ૯૩ લભતે
-
ઘ
.
। ૯૪ શુભમ્
-
ઘ
.
। ૯૫ ન્વિદં
?
। ૯૬ યતઃ
-
ઘ
.
। ૯૭ સ્વર્લીનં
-
ક
.
।
-

હિરણ્યગર્ભમીશાનં ગોપ્રેક્ષં૯૮ સવૃષધ્વજમ્ ।
ઉપશાન્તશિવં ચૈવ જ્યેષ્ઠસ્થાનનિવાસિનમ્ ।

શુક્રેશ્વરં ચ વિખ્યાતં વ્યાઘ્રેશં જમ્બુકેશ્વરમ્ ।
દૃષ્ટવા ન જાયતે૯૯ મર્ત્યઃ સંસારે દુઃખસાગરે ॥૬

સનત્કુમાર ઉવાચ
એવમુક્ત્વા મહાદેવો દિશઃ સર્વા વ્યલોકયત્ ॥
વિલોક્ય સંસ્થિતે પશ્ચાદ્ દેવદેવે મહેશ્વરે

અકસ્માદભવત્ સર્વં તત્ ક્ષેત્રં જ્વલિતં યથા ।
સવિદ્યુત્સ્તનિતાઘોષ સૂર્યાયુતશતોદિતમ્

તેજોભિરેકતઃ પૂર્ણં વહ્નિભાસ્કરયોરિવ ।
તતઃ પાશુપતાઃ સિદ્ધા ભસ્માભ્યંગસિતપ્રભાઃ

યોગીશ્વરા૧૦૦ મહાત્માનસ્તથા વૈતાનિકવ્રતાઃ

અવ્યક્તલિઙ્ગિનશ્ચૈવ શિવયોગોજ્જ્વલપ્રભાઃ

8.29.

। ।
બહવઃ સહસોપેત્ય૧૦૩ નમશ્ચક્રુર્મહેશ્વરમ્ ।
પુનર્નિરીક્ષ્ય દેવેશં ધ્યાનયોગઞ્ચ કૃત્સ્નશ
(?)
॥૭૧ । ।
તસ્થુરાત્માનમાધાય લીયમાના ઇવેશ્વરે ।
સ્થિતાનાં૧૦૪ સ તથા૧૦૫ તેષાં દેવદેવ ઉમાપતિઃ૧૦૬ ॥૭૨। ।
સઞ્ચિન્ત્ય પરમાં મૂર્તિં બભૂવ૧૦૭ પુરુષઃ પ્રભુઃ ।
ષડ્વિંશ ઈશ્વરોવ્યક્તઃ સૂર્યાયુતસમપ્રભઃ

કૃત્સ્નં જગદિવૈકસ્થં કર્તું મત્ત૧૦૮ ઇવાસ્થિતઃ ।
તસ્ય તાં પરમાં મૂર્તિમાસ્થિતસ્ય જગત્પ્રભોઃ ॥૭૪। ।
ન શશાક વપુર્દ્રષ્ટું હૃષ્ટરોમા ગિરીન્દ્રજા ।
તતસ્તં હૃષ્ટમાત્માનં બુદ્ધ્વા૧૦૯ સા પ્રકૃતિસ્થિતમ્

...
ક્ષેત્રં
- (?)
। ૯૯ ન દૃથ્ટ્વા જાયતે
-
ક
.
। ૧૦૦ યોગેશ્વરા
-
ખ
.
। ૧૦૧ વેધા
. -
ક

..
યોગ
. -
ખ
.,...
વ્રતાઃ
-
ક । ૧૦૩ શતશોભ્યેત્ય
-
ક । ૧૦૪ સ્થિરાણામ્
-
ખ
.
। ૧૦૫ તદા
-
ક
.
ઘ
,
સર્વતા
(
થા
) -
ખ
.
। ૧૦૬ મુમા
... -
ખ
.,
પતિમ્
-
ક
.
ખ
.
। ૧૦૭ બભૂવુઃ
-
ખ
.
। ૧૦૮ મન્ત્ર
(?)
મન્તરિવ
(?)
મન્તરવ
(?)
। ૧૦૯ સૃષ્ટવા
-
ઘ
.

પ્રકૃતેર્મૂર્ત્તિમાસ્થાય યોગેન પરમાત્મિકામ્

ન શશાક વપુર્દ્રષ્ટું પુરુષસ્ય પરાત્મનઃ ।

તતસ્તે લયમાધાય યોગિનઃ૧૧૧ પુરુષસ્ય તુ ।
વિવિશુર્હૃદયં સર્વે દગ્ધસંસારબીજિનઃ૧૧૨ । ।૭૭। ।
અનુગૃહ્ય તતઃ સર્વાન્ તાન્ સિદ્ધાન્ યતિપુઙ્ગવાન્ ।
નીલલોહિતમૂર્તિસ્થં પુનશ્ચક્રે૧૧૩ વપુઃ શુભમ્ ॥૭૮। ।
તદ્ દૃષ્ટ્વા

શૈલજા પ્રાહ હૃષ્ટસર્વતનૂરુહા

સ્તુન્વન્તી૧૧૬ ચરણૌ ગત્વા ક ઇમે૧૧૭ ભગવન્નિતિ । ।૭૯। ।
તામુવાચ સુરશ્રેષ્ઠસ્તદા દેવીં ગિરીન્દ્રજામ્ ।
મદીયં વ્રતમાશ્રિત્ય ભક્તિમદ્ભિર્દ્વિજોત્તમૈઃ ॥
8.29.

। ।
યૈર્યૈર્યોગ ઇહાભ્યસ્ત૧૧૮ સ્તેષામેકેન જન્મના ।
ક્ષેત્રસ્યાસ્ય પ્રભાવેણ૧૧૯ ભક્ત્યા ચ મમ ભાવનાત્૧૨૦

અનુગ્રહો મયા હ્યેવં ક્રિયતે મુક્તિદઃ સદા ।
તસ્માદિદં૧૨૧ મહત્ ક્ષે
(
ત્રે
?)
ત્રં
બ્રહ્માદ્યૈઃ સેવ્યતે મમ

શ્રુતિમદ્ભિશ્ચ વિપ્રેન્દ્રઃ સંસિદ્ધૈશ્ચ તપસ્વિભિઃ ।
પ્રતિમાસ૧૨૨ મથાષ્ટમ્યાં પ્રતિમાસં૧૨૩ ચતુર્દશીમ્ ॥૮૩ । ।
ઉભયોઃ પક્ષયોર્દેવિ વારાણસ્યાં મમાસ્પદે ।
શશિભાનૂપરાગે ચ કાર્તિક્યાન્તુ વિશેષતઃ ।

સર્વપર્વસુ પુણ્યેષુ વિષુવેષ્વયનેષુ૧૨૪ ચ ।
પૃથિવ્યાં સર્વં તીર્થાનિ૧૨૫ વારાણસ્યાં તુ જાહ્નવી
(
મ્
)

ઉત્તરપ્રવહાં પુણ્યાં મમ મૌલિવિનિર્ગતામ્ ।
પિતુસ્તે ગિરિરાજાચ્ચ૧૨૬ સ્રુતાં૧૨૭ હિમવતઃ શુભામ્

૧૧૦ પરમાત્મિકા
-
ક
.,
પરમાર્થકં
-
ઘ
.
। ૧૧૧ યોગેન
-
ખ
.

..
જીવિનઃ
-
ક
.
ખ ઘ
.
। ૧૧૩ પ્રીતશ્ચકે
-
ખ
.
। ૧૧૪ તં
-
ખ
.,
તન્દૃષ્ટ્વા
.. -
ક । ૧૧૫ સૃષ્ટસર્વતનૂરુહા
-
ખ
.
। ૧૧૬ સ્તુવતી
-
ઘ
.
। ૧૧૭ એતે
-
ખ
.
। ૧૧૮ યૈર્યોગસ્સમુપાસ્યન્તે
-
ખ
.
। ૧૧૯ ભાવિનઃ
-
ક
.
। ૧૨૦ ભાવનઃ
-
ક
.
। ૧૨૧ તસ્માદિયં
-
ક
.

..
સં
તથા
-
ઘ
.
। ૧૨૩ પૌર્ણમાસી
-
ઘ
.
। ૧૨૪ વિષુવાયનસધિષુ
-
ખ
.
। ૧૨૧ યાનિ તીર્થાનિ
-
ઘ
.
। ૧૨૬ ગિરિરાજસ્ય
-
ક ખ
.
ઘ
,
ત્મર
-
ખ
.
। ૧૨૭ સુતા
-
ખ
.

ભજન્તિ૧૨૮ સર્વતોભ્યેત્ય તાઞ્છૃણુષ્વ વરાનને ।
સન્નિહિત્યા કુરુક્ષેત્રં સાર્ધં તીર્થશતૈસ્તથા

.
।
પુષ્કરં નૈમિશં ચૈવ પ્રયાગં ચ૧૨૯ પૃથૂદકમ્ ।
સન્ધ્યા૧૩૦ સપ્તરિચઞ્ચૈવ
(?)
૧૩૧ સર્વા નદ્યઃ સરાંસિ ચ । ।૮૮। ।
સમુદ્રાઃ સપ્ત ચૈવાત્ર દેવતીર્થાનિ કૃત્સ્નશઃ ।
ભાગીરથીં સમેષ્યન્તિ સર્વપર્વસુ૧૩૨ કાશિગામ્ ।

અવિમુક્તેશ્વરં૧૩૩ માં ચ કાશીસ્થમચલાત્મજે ।
પૃથિવ્યાં યાનિ પુણ્યાનિ૧૩૪ મહ્યમાયતનાનિ ચ ॥
8.29.

પ્રવિશન્તિ સદા૧૩૫ ભ્યેત્ય પુણ્યાં૧૩૬ પર્વસુ પર્વસુ

કેદારે ચૈવ યલ્લિઙ્ગં યચ્ચ લિઙ્ગં મહાલયે । ।૯૧ । ।
મધ્યમેશ્વરસંસ્થં૧૩૮ ચ તથા પશુપતીશ્વરમ્

શંકુકર્ણેશ્વરં ચૈવ ગોકર્ણેશૌ તથા હ્યુભૌ૧૪૦ ॥૯૨। ।
દ્રિમિચણ્ડેશ્વરં ચૈવ ભદ્રેશ્વરમથેશ્વરમ્
(?)
।
સ્થાનેશ્વરમથૈકામ્રં કાલેશ્વરમજેશ્વરમ્૧૪૧ ।

ભૈરવેશ્વરમીશાનં તથા કારોહણસ્થિતમ્

યાનિ ચાન્યાનિ પુણ્યાનિ સ્થાનાનિ મમ ભૂતલે । ।૯૪। ।
તાનિ સર્વાણ્યશેષેણ કાશિપુર્યાં વિશન્તિ મામ્ ।
સર્વપર્વસુ પુણ્યેષુ ગુહ્યં ચૈતદુદાહૃતમ્ ॥૯૫ । ।
તેનેહ લભ્યતે જન્તોર્વિપન્નસ્યામૃતં પદમ્

સ્નાતસ્ય ચૈવ ગઙ્ગાયાં દૃષ્ટેન ચ મયા શુભે૧૪૪

સર્વયજ્ઞફલૈસ્તુલ્યમિષ્ટૈઃ૧૪૫ શતસહસ્રશઃ ।
સદ્ય એવ સમાપ્નોતિ૧૪૬ કિન્ન્વતઃ પરમુત્તમમ્૧૪૭

-..
ન્તે
- -
ખ
.
ઘ
.
। ૧૨૯ સ
-
ક । ૧૩૦ સાધ્યા
-
ઘ
.
। ૧૩૧ સપ્તર્ષયશ્ચૈવ
-
ઘ
.
। ૧૩૨ પર્વપર્વસુ
-
ઘ
.
। ૧૩૩ પુરે
-
ક
.,
પુરં
-
ઘ
.

તીર્થાનિ
-
ઘ
.
। ૧૩૫ તદા
-
ઘ
.,
યદાને
... -
ખ
?.
। ૧૩૬ પુણ્યં ક
.
। ૧૩૭ સર્વસુ પર્વસુ
-
ઘ
.
। ૧૩૮ પુરપસ્થં
-
ઘ । ૧૩૯ પાશુપતીશ્વરમ્
-
ક
.
। ૧૪૦ ચ તા
(
વુભૌ
) -
ક
.
ખ
.

નલેશ્વરમ્
-
ઘ

..
પાસ્થિતમ્
-
ખ
.

...
તાસ્પદમ્
-
ઘ
.
। ૧૪૪ સકૃદેવ શુભાનને
-
ખ
.
। ૧૪૫ ફલં ચૈવ દક્ષિણાભિઃ સહૈવ તુ
-
ખ
.
। ૧૪૬ મવાપ્નોતિ
-
ખ
.
। ૧૪૭ કિન્ત્વસ્ય પરમં શુભમ્
-
ક
.
ઘ
,
પરમસ્તિ વૈ
-
ખ
.

સર્વાતયનમુખ્યાનાં દિવિ ભૂમૌ ગિરિષ્વપિ ।
નાતઃ૧૪૮ પરતરં દેવિ૧૪૯ બુધ્યસ્વાસ્તીતિ કૃત્સ્નશઃ૧૫૦ । ।૯

બ્રહ્માર્કવૈશ્વાનરશક્રચન્દ્રૈર્જલેશ૧૫૧ વિત્તાધિપવાયુભિશ્ચ ।
ગન્ધર્વયક્ષોરગસિદ્ધસંઘૈઃ સાર્ધં સદા સેવિતમેતદગ્ર્યમ્ ।

સ્થાનં મમેદં હિમશૈલપુત્રિ ગુહ્યં સદા ક્ષેત્રમિદં સુપુણ્યમ્ ।
વિશોકસં૧૫૨ સિદ્ધિફલપ્રદં હિ પ્રબુદ્ધતત્ત્વા૧૫૩ યતયો ભજન્તિ૧૫૪ । ।
8.29.
૧૦૦ ॥ ક્ષેત્રેસ્મિન્નિવસન્તિ યે સુકૃતિનો ભક્તાઃ સદા માં
નરાઃ

પશ્યન્તોન્વહમાદરેણ શુચયઃ સ્નાતાઃ૧૫૬ સદા મત્પરાઃ ।
તે મર્ત્યા ભયપાપદુઃખરહિતાઃ૧૫૭ સંશુદ્ધકર્મક્રિયાઃ ।
ભિત્ત્વા સંભવબન્ધજાલગહનં

વિન્દન્તિ મોક્ષં પરમ્ ॥૧

એવમેતત્૧૫૯ સુરૈઃકીર્ણ ૧૬૦ નાનાદ્રુમલતાકુલમ્

જાહ્નવ્યાલંકૃતં પુણ્યં ક્ષેત્રં ગુહ્યતમં મમ ॥ ૧૦૨ । ।
ભાગીરથીમિહાસાદ્ય વારાણસ્યાં મમાસ્પદે ।
અશ્વમેધશતં પ્રાપ્ય બ્રહ્મલોકં સ૧૬૨ ગચ્છતિ૧૬૩

નાતઃ પુણ્યતમં દેવિ૧૬૪ નાતો ગુહ્યતમં ક્વચિત્ ।
નાતઃ શુભતરં કિંચિન્નાતઃ પ્રિયતરં મમ ॥૧ ૦૪। ।
ક્ષેત્રં મમેદં સુરસિદ્ધજુષ્ટં સંપ્રાપ્ય મર્ત્યઃ સુકૃતપ્રભાવાત્ ।
ખ્યાતો ભવેત્ સર્વસુરાસુરાણાં મૃતશ્ચ યાયાત્ પરમં પદં તત્૧૬૫। । ૧૦

ઇતિ સ્કન્દપુરાણે ઊનત્રિંશોધ્યાયઃ
૧૪૮ ન તત્
-
ખ
.
। ૧૪૯ કિંચિત
, -
ઘ । ૧૫૦ બુધ્યસ્વ મા કૃથાન્યયા
-
ખ
,
મધ્યં ચા
-
ઘ
.
।
૧૫૧ જલેન્દ્ર
... -
ક
.
ઘ
.
। ૧૫૨ વિમોક્ષણં
-
ખ
.
ઘ
.
। ૧૫૩ તત્વપ્રબુદ્ધા
-
ક
.
। ૧૫૪ ભવન્તિ
-
ક
.,
વદન્તિ
-
ખ
.
। ૧૫૫ માનવાઃ
-
ક
.
। ૧૫૬ સ્નાત્વા
-
ખ
.
। ૧૫૭ ભયદ્
?
ખ પાપરહિતાઃ
-
ક
.
।
૧૫૮ મોહજાલગહનં
-
ઘ । ૧૫૯ એતેદ
-
ઘ
.

...
ત્સદા
-
ક
,
ત્સર
-
ખ
,
સુવિસ્તીર્ણં
-
ઘ
.
। ૧૬૧ વન
...
-
ક
.,
વનશતાકુલમ્
-
ઘ
.
। ૧૬૨ ચ
-
ક
.
ખ
.,...
લોકે ચ
-
ઘ
.
। ૧૬૩ મ । તવ
. -
ક
,
મહીયતે
-
ઘ
.
। ૧૬૪ ક્ષેત્રં
-
ઘ
.
। ૧૬૫ ચ
-
ઘ
.

સનત્કુમાર ઉવાચ
ઉદ્યાનાનિ તતો દેવઃ સ્થાનાનિ ચ તથાત્મનઃ

આખ્યાય હિમવત્પુત્ર્યા વિચચાર તદા પુનઃ ।

સોપશ્યત૨ તદા વિપ્રં તપ્યમાનં પરં તપઃ ।
પુત્રં શતશલાકસ્ય જૈગીષવ્યં તપોધનમ્ ॥૨। ।
સ લિઙ્ગં દેવદેવસ્ય પ્રતિષ્ઠાપ્યાર્ચયન્ સદા ।
ભસ્મશાયી ભસ્મદિગ્ધો નૃત્તગીતૈરતોષયત્

જપ્યેન વૃષનાદૈશ્ચ૪ તપસા ભાવિતઃ શુચિઃ ।
તમેવં વર્તમાનં તુ ભક્ત્યા પરમયા૬ યુતમ્૭

ભગવાન્ સહસાભ્યેત્ય ઇદં વચનમબ્રવીત્ ।
જૈગીષવ્ય મહાબુદ્ધે પશ્ય માં દિવ્યચક્ષુષા

તુષ્ટોસ્મિ વરદશ્ચાસ્મિ

બ્રૂહિ યત્તે મનોગતમ્ ।
સ એવમુક્તો દેવેન સોમં દૃષ્ટ્વા ત્રિલોચનમ્ ।
પ્રણમ્ય શિરસા પાદાવવદત્૯ પરયા મુદા ॥૬। ।
જૈગીષવ્ય ઉવાચ
નમઃ સર્વાર્થસિદ્ધાય યોગસિદ્ધાય વૈ નમઃ ।
નમઃ પિનાકહસ્તાય હિમવન્નિલયાય ચ

નમઃ પવનવેગાય ધ્યેયાય ધ્યાનિભિઃ૧૦ સદા ।
નમઃ સોમાય હેમ્ને ચ હેમમાલાધરાય ચ

નમો ગણાધિપતયે નમઃ શાન્તેન્દ્રિયાય ચ ।
યોગસાહાય્યકર્ત્રે ચ૧૧ સહસોપશમાય ચ

નમો મૃત્યુહરાયૈવ નમઃ શોકહરાય ચ ।
નમઃ સિદ્ધિપ્રદાત્રે ચ સિદ્ધ૧૨ સિદ્ધિપ્રદાય ચ ॥
8.30.

૧ મહાત્મનઃ
-
ઘ
.
। ૨ સોન્વપશ્યત્
-
ઘ
.

...
યત્
-
ક
.

.. .
નાદેન
-
ખ
.
। ૫ યુક્ત
... -
ઘ
.
। ૬ ચ પરયા
-
પ
.
। ૭ ર્ચ્ચિતં
-
ક
.,..
વિન્તમ્
-
ઘ
.

..
.
શ્ચૈવ
-
ક
.
ઘ
.
। ૯ વવન્દત્
-
ખ
.

.
ધ્યાયિભિઃ
-
ક
.,
ધ્યાનતઃ
-
ઘ
.
। ૧૧ સા
-
ક ।
૧૨ સિદ્ધિ
... -
ક
.

ધારિણે સર્વલોકાનાં સર્વલોકેશ્વરાય ચ ।
નમો દશાર્ધવર્ણાય સંસારાપનુદાય ચ । ।૧ ૧ । ।
નમઃ સંસારપારાય અપારપરમાય ચ ।
સ્વયં મન્ત્રે ચ મનસે દુર્વિજ્ઞેયાય વૈ નમઃ । ।૧

નમઃ કાલકલાજ્ઞાય૧૩ સકલાયા૧૪ કલાય ચ ।
નમસ્તત્ત્વાધિવાસાય પ્રેતાધિપતયે નમઃ૧૫ ।

નમઃ ક્રોધવિહીનાય ક્રોધાધિપતયે નમઃ ।
નમઃ શ્રમાય શ્રમિણે શ્રમાપનયનાય ચ ।

ઽ
।
નમો જ્ઞાનરસજ્ઞાય જ્ઞાનિને જ્ઞાનહારિણે ।
સક્તાય૧૬ ચૈવ તપસિ૧૭ ઐશ્વર્યનિરતાય૧૮ ચ । । ૧

નમો જ્ઞાના૧૯નુબન્ધાયઃ૨૦ અજ્ઞાનવિનિવર્તિને

નમઃ સર્વાનુભાવાય ભાવાનુગતચેતસે । ।૧

નમઃ શમદમાધ્વાય મૃત્યુદૂતાપહારિણે ।
નમઃ શૈલાદિનાથાય શૈલાદિગણપાય ચ ।

નમો યોગરહસ્યાય૨૨ યોગદાય નમો નમઃ ।
મહ્યં સર્વાત્મના કામાન્૨૩ પ્રયચ્છ ભગવન્ પ્રભો । । ૧૮ । ।
સનત્કુમાર ઉવાચ
સ એવં સ્તૂયમાનશ્ચ૨૪ ભક્ત્યા પરમયાપિ ચ ।
તુષ્ટસ્તુતોષ ભૂયોસ્ય૨૫ ઇદં ચૈનમુવાચ હ । । ૧ ૯। ।
દેવદેવ ઉવાચ
અજરશ્ચામરશ્ચૈવ સર્વશોકવિવર્જિતઃ ।
મહાયોગી મહાવીર્યો યોગૈશ્વર્યસમન્વિતઃ ॥
8.30.

પ્રભાવાચ્ચાસ્ય ગુહ્યસ્ય ક્ષેત્રસ્ય મમ શાશ્વતમ્ ।
યોગેષ્ટગુણમૈશ્વર્યં પ્રાપ્સ્યસે પરમં મહત્ ।

..
લજ્ઞાય
-
ક
.
ખ
.

...
ય
-
ક
.
। ૧૫ અજ્ઞાનવિનિવર્ત્તિને
-
ખ । ૧૬ શક્તાય
-
ક

...
સે
-
ક
.

.. .
નિયતાય
-
ખ
.
। ૧૯ જ્ઞાય
-
ક
,
વબદ્ધાય
-
ખ
,
યબુદ્ધાય
-
ઘ
.
। ૨૦ પ્રેતાધિપતયે નમઃ
-
ખ
.
। ૨૧ વિનિવારિણે
-
ઘ
.
। ૨૨ યોગાય રમ્યાય
-
ઘ । ૨૩ કામ
-
ઘ
.

...
સ્ય
-
ક
-
ખ
.
। ૨૫ તુષ્ટસ્તુતો હરો દેવો
-
ખ
.

ભવિષ્યસિ૨૬ દ્વિજશ્રેષ્ઠ યોગાચાર્યશ્ચ વિશ્રુતઃ ।
યશ્ચેદં૨૭ ત્વત્કૃતં૨૮ લિઙ્ગં નિયમેનાર્ચયિષ્યતિ ॥૨૨। ।
યોનયઃ
(?)
સપ્ત ગત્વા તુ યોગેશત્વ૨૯મવાપ્સ્યતિ ।
જૈગીષવ્ય ગુહાઞ્ચેમાં પ્રાપ્ય યો યોક્ષ્યતે દ્વિજઃ । ।૨૩ । ।
સપ્તરાત્રં સ૩૦ યુક્તાત્મા સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે ।
માસેન પૂર્વાં જાતિં ચ પૂર્વાધીતં ચ વેત્સ્યતિ૩૧

એકરાત્રં ગતિં શુદ્ધાં દ્વાભ્યાં તારયતે પિતૄન્ ।
ત્રિરાત્રેણ વ્યતીતાઁશ્ચ પરાન્ સપ્ત ચ તારયેત્ ।
અતો ભૂયશ્ચ કિં તેદ્ય

જૈગીષવ્ય દદાન્યહમ્૩૩

જૈગીષવ્ય ઉવાચ
ભગવન્ દેવદેવેશ ઇચ્છેયં મે૩૪ મનોગતા

અતોહં નાન્યદિચ્છામિ યોગાક્ષય્યાત્ પરં હિ તમ્ ॥૨૬। ।
ત્વયિ ભક્તિશ્ચ નિત્યં સ્યાત્ સોમે સગણપેશ્વરે ।
અનુત્સેકં તથા ક્ષાન્તિં શમં૩૬ દમમથાપિ ચ । ।૨૭। ।
ન ચાપ્યભિભવં કુર્યાન્ન૩૭ ચ તેજોવમાનનામ્ ।
એતાન્વરાનહં દેવ૩૮ સદેચ્છામિ મહાદ્યુતે । ।૨૮। ।
દેવદેવ ઉવાચ
એતે તવ ભવિષ્યન્તિ અજય્યત્વં ચ યોગિભિઃ ।
ઇચ્છતો દર્શનં ચૈવ ભવિષ્યતિ ચ તે મમ ।

સનત્કુમાર ઉવાચ
તતઃ સ ભગવાન્ દેવઃ પારાશર્યોમયા સહ ।
સનન્દી સગણશ્ચૈવ ભક્તાનુગ્રહલિપ્સયા ॥
8.30.

તપ્યતો યક્ષરાજસ્ય કૃત્વા હૃદિ મહેશ્વરમ્ ।
વરદાનાય દેવેશો જગામ પુરતસ્તદા । ।૩

૨૬ ત્વં સિદ્ધશ્ચ
-
ઘ । ૨૭ યશ્ચેમં
-
ક
.
। ૨૮ દુષ્કૃતં
-
ઘ
.
। ૨૯ યોગશઃ
-
ક
.
। ૩૦ સ સપ્તરાત્રં
-
ક
.

...
તે
-
ઘ
.
। ૩૨ ભ્યતેઃ
-
ક
.

...
મ્યહં
-
વા
.
। ૩૪ યચ્છ યન્મે
-
ક
.,
પ્રયચ્છસ્વ
-
ઘ
.
। ૩૫ મનોગતં
-
ક
.
ઘ
.
। ૩૬ સમં
-
ક
.

ન
-
ક
.
। ૩૮ એતત્સર્વમેકદૈવ
-
ઘ
.

અથ દૃષ્ટવા ત્રિપાદઞ્ચ હ્રસ્વબાહૂરુપાદકમ્ ।
તપ્યમાનં તપો ઘોરં સુતં વિસ્રવસસ્તદા ॥૩

દૃષ્ટ્વોવાચ તતો દેવઃ કુબેરં દીપ્તતેજસમ્ ।
તપસા ભાવિતં વ્યાસ ત્વગસ્થિપરિસંસ્થિતમ્ । ।૩

દેવદેવ ઉવાચ
ભો ભો વિસ્રવસઃ પુત્ર ચક્ષુર્દિવ્યં દદામિ૩૯ તે ।
સોમં પશ્ય મહાસત્વ૪૦ માં ત્વં દિવ્યેન ચક્ષુષા ।

તતસ્સ દૃષ્ટ્વા દેવેશં સામ્બં નન્દિપુરસ્સરમ્ ।
પ્રણમ્ય કર્ષિતસ્સમ્યગુત્થાતું ન શશાક હ । । ૩૫। ।
અબલં તં સમાલક્ષ્ય ઉત્થાનેશક્ત૪૧મીશ્વરઃ ।
ઉવાચોત્તિષ્ઠ ભદ્રન્તે બલં પૌરાણમસ્તુ તે

તત ઉત્થાય જાનુભ્યાં કુબેરો હ્યવતિષ્ઠત ।
પાર્શ્વગાં ચૈવ નેત્રેણ દેવીમાલોકયન્ સ્થિતઃ

ઇયં સા પર્વતસુતા સર્વલોકનમસ્કૃતા ।
માતા લોકત્રયસ્યાસ્ય મહાયોગબલાન્વિતા ॥૩૮। ।
અહોસ્યાસ્તપસો વીર્યમહો દીપ્તિરહો બલમ્ ।
યા પ્રભોઃ સર્વલોકસ્ય પત્નીત્વં પ્રજગામ હ ॥૩ ૯। ।
સનત્કુમાર ઉવાચ
તમેવંભૂતમનસમીક્ષમાણં

ચ પાર્વતીમ્ ।
બુબોધ દેવી બુદ્ધ્વા ચ ચુકોપ પરમેશ્વરી । ।
8.30.

સા ક્રુદ્ધ્વા તુ કુબેરસ્ય વામમક્ષિ સુદીપ્તિમત્ ।
વિશુષ્કં કક્ષમાદીપ્તા દદાહાગ્નેઃ શિખા યથા

પુનશ્ચાસ્ય વિનાશાય કુબેરસ્ય શુભાનના ।
મતિં દધ્રે તપોયોનિરથૈનામવદદ્ધરઃ ।

૩૯ દદાનિ
-
ક
.

...
ત્વં
.
ઘ
.
। ૪૧ શક્તિ
-
ક
.

.. .
ણસ્ય
-
ક
.

મા ક્રુધો દેવિ યક્ષસ્ય ભક્તસ્યાસ્ય તપસ્વિનઃ ।
યશસ્વી ધાર્મિકશ્ચાયં ભક્તસ્ત્વાઞ્ચ વિશેષતઃ

કૌતૂહલતયા હ્યેષ ત્વાન્નિરીક્ષિતવાન્ શુભે ।
પ્રસાદં કુરુ બાલસ્ય ધનદસ્ય મહેશ્વરિ૪૩ ॥૪૪। ।
દેવ્યુવાચ
એષો સકૃન્માં દેવેશ વીક્ષતેવિનયાત્ પ્રભો ।
મિનોતિ ન ગુણાન્ દેવ કસ્માન્મમ પુરઃ સ્થિતઃ

તેજસાં યોપ્રમેયાનાં કુર્યાન્મોહેન લંઘનમ્ ।
સોલ્પવીર્યો વિનશ્યેત પતઙ્ગોગ્નિમિવાગતઃ

સનત્કુમાર ઉવાચ
તામેવં ક્રોધતામ્રાક્ષીં ક્રુદ્ધાં સંપ્રેક્ષ્ય શંકરીમ્ ।
ઉવાચ મધુરં શ્લક્ષ્ણં ગિરીન્દ્રતનયાં વચઃ ॥૪૭। ।
બ્રવીમિ ત્વાં મહાભાગે મા ક્રુધો જગતોરણિ

ત્વયા સૃષ્ટં જગત્ સર્વ પ્રકૃતિસ્ત્વં સુરેશ્વરિ

પુત્રસ્તેયં યતો દેવિ તસ્માન્ન ક્રોદ્ધુમર્હસિ

માતરં ચૈવ પુત્રસ્ય વીક્ષમાણસ્ય શોભને

ન દોષોસ્તિ ન ચૈવાસ્ય ત્વયિ ચેતો વિમોહિતમ્ ।
તસ્માત્ ત્વમેવ દેવ્યસ્ય પ્રપન્નસ્ય૪૬ નતસ્ય ચ ।
પ્રસાદં કુરુ દેવેશે કુબેરસ્ય યથેપ્સિતમ્ ॥
8.30.

।
સનત્કુમાર ઉવાચ
સા તથા દેવદેવેન પ્રોક્તા ગિરિવરાત્મજા ।
પ્રસાદમકરોત્તસ્ય પ્રસન્ના ચેદમબ્રવીત્ ॥૫૧ । ।
દેવ્યુવાચ
કુબેર યત્તે દુરિતં ક્ષાન્તં તત્તે મયાનઘ ।
તુષ્ટાસ્મિ મા કૃથાશ્ચૈવં પુનસ્તેજસ્વિલંઘનમ્ ।

,
.
શ્વરી
-
ક
.

..
બલે
(
રણે
) -
ઘ ।
૪૫ ક્રોધમર્હતિ
-
ઘ
.,
તિ
-
ઘ
.

પ્રસન્નસ્ય
-
ક
.

યત્ ત્વિદન્તે મયા દગ્ધમીક્ષમાણસ્ય લોચનમ્ ।
એતત્તથૈવ૪૭ ભવતુ૪૮ પિઙ્ગલં દીપ્તિમચ્ચ હ । ।૫

અનેન ચાઙ્કિતો લોકે ભવિષ્યસિ ન સંશયઃ ।
એકાક્ષિપિઙ્ગલો નામ્ના ખ્યાતસ્સર્વત્રપૂજિતઃ ।

ચરિતં યત્તપશ્ચેદ૪૯ મક્ષયં તચ્ચ તેવ્યયમ્ ।
સૌભાગ્યમુત્તમં ચૈવ મત્પ્રસાદાદ્ ભવિષ્યતિ । ।૫૫। ।
સનત્કુમાર ઉવાચ
એવમુક્ત્વા તતો દેવી વિરરામ શુભાનના ।
ભગવાન્ વરદોસ્મીતિ કુવે
(
રે
?)
રમવદત્તતઃ
॥ ૫૬ । ।
અથૈવ૫૦ મુક્તો દેવેન કુવેરો હૃષ્ટમાનસઃ ।
તુષ્ટાવ દેવં દેવીં ચ શિરસા પ્રાઞ્જલિર્નતઃ ।

કુવેર ઉવાચ
નમઃ પટ્ટિશહસ્તાય કિરીટવરધારિણે ।
નમો વલયધારિણ્યૈ ધારિણ્યૈ દર્પણસ્ય ચ૫૧ । ।૫

નમઃ સર્વાઙ્ગકેશાય દીર્ઘકેશ્યૈ૫૨ નમો નમઃ ।
નમો મેખલધારિણ્યૈ૫૩ નમો મૌઞ્જીધરાય ચ ।

નમશ્ચિત્રશિખડિન્યૈ૫૪ નમઃ પિઙ્ગજટાભૃતે ।
નમો જ્ઞાનાય તનવે૫૫ ભૂતાધિપતયે નમઃ । ।
8.30.

૦ । ।
નમસ્તારાભિધારિણ્યૈ૫૬ સિંહોરસ્કાય વૈ નમઃ ।
નમો રત્નાગ્ર્યધારિણ્યૈ૫૭ નમશ્ચન્દ્રાર્ધમૌલયે૫૮ । ।૬ ૧ । ।
નમઃ પ્રકૃતયે ચૈવ નમોસ્તુ પુરુષાય ચ ।
નમોસ્તુ બુદ્ધયે ચૈવ અહંકારાય વૈ નમઃ ॥૬૨ । ।
નમોસ્તુ રતયે ચૈવ સુખાય ચ નમો નમઃ ।
નમઃ કૃત્યૈ૫૯ કર્મણે ચ આરમ્ભાય સમાપ્તયે ॥૬૩ । ।
૪૭ વામન્તથૈવ
-
ખ
.
। ૪૮ ભવિતૃ
-
ક । ૪૯ યત્તુ પશ્યેદ્યઃ
-
ખ
.

તથૈવ
-
ઘ
.
। ૫૧ કાઞ્ચનં હ
-
ખ
.
। ૫૨ સર્વજ્ઞકેશાય દીપ્તકેશ્યૈ
-
ઘ
.
। ૫૩ સ્તુ શલધારણ્યૈ
-
ખ । ૫૪ નમો નીલશિખણ્ડિન્યૈ
-
ઘ
.
। ૫૫ ભૂતયે
-
ક

...
એતા
(
સ્તા
?)
રાતિતારાયૈ
-
ક
.
। ૫૭ ગ્રધારિણ્યૈ
-
ક

..
મૌલિને
-
ખ
.
। ૫૯ કીર્ત્યૈ
-
ક
.

નમો યજ્ઞાય મન્ત્રાય દક્ષિણાયૈ૬૦ ઋચે નમઃ ।
નમઃ સામ્નેથ યજુષે છન્દસે ષ્ટુતયે નમઃ

નમો ગ્રયે ચ વેદ્યૈ ચ સ્વાહાયૈ હવિષે નમઃ ।
નમો લક્ષ્મ્યૈ શ્રિયે ચૈવ નમો ધર્માય વેધસે

ઇચ્છાયૈ રતયે ચૈવ નમઃ સમ્પદ્વિરાગિણે ।
નમઃ સિદ્ધ્યૈ તથા પુષ્ટ્યૈ તુષ્ટ્યૈ ક્ષાન્ત્યૈ નમો નમઃ ॥૬૬। ।
નમસ્સ્વધાયૈ કવ્યાય હવ્યાય ચ નમો નમઃ ।
નમો વેદ્યાય વિદ્યાયૈ નમઃ શર્વાય ભક્તયે

લયાયોત્પત્તયે૬૧ ચૈવ સ્થિત્યૈ સંસારણાય૬૨ ચ ।
મોક્ષાય મુક્તયે ચૈવ નમઃ કાલાય મૃત્યવે ॥૬૮। ।
નમસ્તે ભગવન્ દેવ સહ દેવ્યા જગત્પતે ।
દિશ૬૩ નો ભૂતભવ્યેશ યન્મે મનસિ સંસ્થિતમ્ । ।૬૯। ।
સનત્કુમાર ઉવાચ
ય ઇમં પઠતે નિત્યં સ્તવં પ્રાતસ્સમુત્થિતઃ ।
જપંશ્ચ વિપ્રો વૈશ્યો વા શૂદ્રઃ ક્ષત્રિય એવ વા૬૪ । ।
8.30.

। ।
તસ્ય તુષ્ટો ધનેશસ્તુ૬૫ પ્રયચ્છતિ મહદ્ધનમ્

સોમશ્ચ ભગવાન્ તુષ્ટો ગતિમિષ્ટાં પ્રયચ્છતિ ॥૭૧ । ।
સનત્કુમાર ઉવાચ
એવં હિ૬૭ સંસ્તુતસ્તેન કુબેરેણ જગત્પતિઃ ।
ઉવાચ વરદોસ્મીતિ બ્રૂહિ વિશ્રવસસ્સુત૬૮ ॥૭૨। ।
કુબેર ઉવાચ
ત્વત્તઃ પ્રસાદં સતતં ભક્તિં ચ ત્વયિ૬૯ શાશ્વતીમ્ ।
ભગવન્ ત્વાઞ્ચ પશ્યેયં વર એષોસ્તુ મે વિભો ॥૭૩ । ।
૬૦ દીક્ષણાયૈ
-
ક
.,
દીક્ષાયૈ દીક્ષિતાય ચ
-
ખ । ૬૧ પ્રલયોત્પત્તયે
-
ક
.
ખ
.
। ૬૨ સંસારિણાય
-
ક
.
। ૬૩ શંસ
-
ઘ ।
૬૪ બ્રાહ્મણઃ ક્ષત્રિયો વાપિ વિટ્ શૂદ્રો વાપિ સંયતઃ
-
ખ
.

...
થ દેવસ્તુ
-
ખ
.
। ૬૬ મહદ્વરમ્
-
ખ
.
। ૬૭ તુ
. -
ખ
.
। ૬૮ સ્વવચસા પુનઃ
-
ઘ
.
। ૬૯ ત્વયિ ચ
-
ક
.

સનત્કુમાર ઉવાચ

એવમસ્ત્વિતિ તત્સર્વં પ્રદાય૭૧ ભગવાન્ શિવઃ

આત્મના સહ સખ્યં ચ દદાવાત્યન્તિકં તદા । ।૭૪। ।
દેવદેવ ઉવાચ
ગૃહાણ ચૈતાં૭૩ શિબિકાં નરયુક્તામસંગિનીમ્ ।
લોકાન્ યથેષ્ટાઁલ્લોકેશ યામારુહ્ય ચરિષ્યસિ૭૪ ॥૭૫। ।
ઇમાં ચૈવાશનિં દિવ્યામપ્રતીઘાતલક્ષણામ્ ।
ગૃહાણાયુધમેતત્તે ભવિષ્યત્યરિદુસ્સહમ્ ।

અસ્ત્રઞ્ચ તે પ્રયચ્છામિ તવ નામ્ના ભવિષ્યતિ ।
કૌબેરમિતિ વિખ્યાતં મોહનં સર્વદેહિનામ્

સનત્કુમાર ઉવાચ
તતસ્સ દેવસ્તુષ્ટાત્મા માલાં સ્વીયા૭૫ મનિન્દિતામ્ ।
આબબદ્ધાસ્ય શિરસિ ભાસ્કરાકારવર્ચસમ્૭૬ । ।૭૮। ।
કુશેશયાનાં ફુલ્લાનાં સ્રગ્દામ ચ૭૭ મનોરમમ્

આબબદ્ધાસ્ય કણ્ઠે વૈ પ્રીયમાણ ઉમાપતિઃ૭૯ । ।૭૯ । ।
પ્રકામં૮૦ દર્શનઞ્ચાસ્ય દત્ત્વા ચૈવ ધનેશતામ્ ।
જગામ ભગવાન્ સોમસ્તતોન્યં દેશમીપ્સિતમ્ ॥
8.30.

૦ । ।
સનત્કુમાર ઉવાચ
ય ઇદં૮૧ તુ કુબેરસ્ય વરદાનમશેષતઃ ।
શૃણુયાચ્છ્રાવયેદ્વાપિ નિત્યં વિપ્રાન્ સમાહિતઃ । ।૮૧ । ।
ધનવાન્ રૂપસંપન્નઃ પુત્રપૌત્રસમન્વિતઃ ।
કુલજ્ઞાનબલોપેતો જાયતે સ મૃતો નરઃ । ।૮ ૨। ।
૭૦ દેઉદેવ ઉ
.
-
ક
.
ખ
.
ઘ
.
। ૭૧ પ્રસાદં
-
ઘ
.
। ૭૨ ઞ્છિવઃ
-
ક
.
। ૭૩ ચેમાં
-
ખ । ૭૪ ચ યાસ્યસિ
-
ખ
.
। ૭૫ સ્વય
-
ક
.

...
સામ્
- -
ક
-

...
ઞ્ચ
-
ક
.
ખ
.
। ૭૮ મનોહરં
-
ખ
.
। ૭૯ મુમાપતિઃ
-
ખ
.

...
મ
-
ક
.
। ૮૧ ઇમં
-
ક
.
ખ

સનત્કુમાર ઉવાચ
અથ દેવી મહાભાગા સહિતા શંભુના તદા ।
સંચિન્ત્ય પંચચૂડાસ્તુ તપન્ત્યોપ્સરસઃ શુભાઃ । ।૮૩ । ।
કૃશાઙ્ગ્યો ભક્તિમત્યશ્ચ તપસા દગ્ધકિલ્બિષાઃ ।
કારુણ્યાહૃતચેતસ્કા૮૨ દેવં વચનમબ્રવીત્ ॥૮૪। ।
એતાસાં તપ્યમાનાનાં૮૩ યોષિતાં વરમુત્તમમ્ ।
દદામીપ્સિતમીશાન૮૪ તન્મેનુજ્ઞાતુમર્હસિ ।
તસ્યા વિજ્ઞપ્તિમાકર્ણ્ય ભગવા૮૫ નિદમબ્રવીત્ ॥૮૫ । ।
દેવદેવ ઉવાચ
એવં કુરુ મહાભાગે ભક્તાનુગ્રહમીપ્સિતમ્

વૈદિક્યોપ્સરસો હ્યેતાઃ પંચચૂડા ઇતિ સ્મૃતાઃ

ત્વાં કૃત્વા હૃદિ તપ્યન્તે વર આભ્યઃ૮૭ પ્રદીયતામ્
તતઃ સા દેવદેવેન તથા સમનુચોદિતા ।
પંચચૂડાઃ સમાગમ્ય વચ એતદુવાચ૮૮ હ

તુષ્ટાસ્મ્યપ્સરસઃ સાક્ષાત્૮૯ પશ્યધ્વં માં શુચિસ્મિતાઃ ।
દદામિ૯૦ વો વરાનિષ્ટાન્ યે વો૯૧ હૃદયસંસ્થિતાઃ

સનત્કુમાર ઉવાચ
તા એવમુક્તાઃ પાર્વત્યા વૈદિક્યોપ્સરસઃ શુભાઃ ।
દેવીં દૃષ્ટ્વા પ્રણમ્યૈનાં૯૨ શિરસા પાદયોર્નતાઃ

અશ્રુપૂર્ણેક્ષણા દીનાઃ સંસ્તભ્યાત્માનમાત્મના ।
શિરસ્યઞ્જલિમાધાય૯૩ તુષ્ટુવુઃ સહિતાઃ સમમ્ । ।
8.30.

અપ્સરસ ઊચુઃ
નમઃ સિદ્ધ્યૈ નમસ્તુષ્ટ્યૈ ક્રિયાયૈ બુદ્ધયે૯૪ નમઃ ।
નમઃ કીર્ત્યૈ નમઃ સત્યૈ ઉલ્ક
(
।
)
જાયૈ તથેષ્ટયે

૮૨ કારુણ્યકૃતચેતસ્કા
-
ખ
.
। ૮૩ જપ્યમાતાંના
-
ઘ
.
। ૮૪ દદાનીપ્સિતમીશાન
-
ક
-
ખ
.
। ૮૫ ભવાની
-
ઘ
.

..
કારિણિ
-
ખ
.
। ૮૭ એભ્યઃ
-
વા
,
। મિષ્ટં
-
ખ
.
। ૮૮ વાક્યમેતદુવાચ
-
ખ
.
। ૮૯ સર્વાઃ
... -
ઘ
.

.. .
તિ
-
ક
.
ખ
.
ઘ
.
। ૯૧ યદ્વો
-
ક
.,
યાનિ વો હૃદિ
-
ખ
.

...
વ
-
ક
.
ખ
.
ઘ
.

...
દાય
-
ઘ
.
। ૯૪ વૃદ્ધયે
-
ઘ
.

નમઃ પૃથિવ્યૈ કલ્યાણ્યૈ શ્રિયૈ૯૫ લક્ષ્મ્યૈ નમો નમઃ ।
નમઃ સુધાયૈ સ્વાહાયૈ સ્વધાયૈ દિતયે નમઃ । । ૯ ૨। ।
નમોસ્તુ તડિતે૯૬ ચૈવ સૌદામન્યૈ૯૭ નમો નમઃ ।
સવિત્ર્યૈ ચાથ ગાયત્ર્યૈ વેદમાત્રે નમો નમઃ । ।૯

નમઃ પર્વતકન્યાયૈ મતયે સ્મૃતયે નમઃ ।
નમઃ પર્વતવાસિન્યૈ રુદ્રાણ્યૈ ચ નમો૯૮ નમઃ । ।૯ ૪। ।
નમઃ પ્રકૃતયે ચૈવ જ્યોત્સ્નાયૈ ઋદ્ધયે નમઃ ।
શોભાયૈ દીપ્તયે ચૈવ ભાસ્કરગ્રહરશ્મયે । । ૯૫ । ।
ગત્યાયૈ ગતયે ચૈવ ઇન્દ્રાણ્યૈ૯૯ મુક્તયે નમઃ ।
નિયત્યૈ સરિતે ચૈવ ગઙ્ગાયૈ સૂતયે નમઃ । ।૯ ૫ । ।
હેતવે૧૦૦ પ્રીતયે ચૈવ નમઃ કરણવૃત્તયે

નમઃ સન્તતયે ચૈવ ઇરાયૈ વૃત્તયે નમઃ । ।૯ ૭। ।
વારુણ્યૈ ચ શરણ્યાયૈ શાન્ત્યૈ કાન્ત્યૈ૧૦૨ નમો નમઃ ।
કૌશિક્યૈ ચ નમસ્તેસ્તુ કાત્યાયન્યૈ નમો નમઃ । । ૯૮ । ।
નમઃ સન્નતયે ચૈવ મહિમ્ને ચ નમો નમઃ ।
અણિમાયૈ નમસ્તેસ્તુ લઘિમાયૈ નમો નમઃ । । ૯૯ । ।
પૂજાયૈ૧૦૩ તે નમશ્ચૈવ શિતિબાહ્વે૧૦૪ ચ સૃપ્તયે

સંજ્ઞાયૈ ચ નમસ્તેસ્તુ ગિરેથ૧૦૬ સ્મૃતયે નમઃ । ।
8.30.
૧૦૦ । ।
નમસ્તેસ્તુ સરસ્વત્યૈ જિહ્વાયૈ દૃષ્ટયે નમઃ ।
નમો મહિષઘાતિન્યૈ તથા શુંભનિશુંભયોઃ ॥ ૧૦૧ । ।
નમઃ સિંહરથિન્યૈ૧૦૭ ચ શૂલિન્યૈ ચ નમો નમઃ ।
નમો મુદ્ગરધારિણ્યૈ૧૦૮ કવચિન્યૈ નમો નમઃ । । ૧૦ ૨। ।
નમઃ કુણ્ડલધારિણ્યૈ ધારિણ્યૈ જગતો નમઃ ।
નમો ધનુર્ધરાયૈ ચ ખડગિન્યૈ ચ૧૦૯ નમો નમઃ । ।૧

૯૫ શ્રિયે
-
ક
.
। ૯૬ તદ્ધિતે
-
ક
.
। ૯૭ સૌદામિન્યૈ
-
ઘ
.
। ૯૮ ચૈવ તે
-
ખ
.