Skanda Purana · Verses 3.7-3
// śrīsūta uvāca // //
svasainyamavalokyātha mahiṣo dānaveśvaraḥ //
hataṃ devyā mahākrodhāccaṃḍakopamathābravīt
// mahiṣa uvāca // //
caṃḍakopa mahāvīrya yuddhyasvaināṃ durātmikām //
tathāstviti sa coktvātha caṃḍakopaḥ pratāpavān
avākiradbāṇavarṣairdevīṃ samaramūrddhani //
bāṇajālāni tasyāśu caṃḍakopasya līlayā
chittvā jaghāna śastreṇa caṃḍakopasya sāṃbikā //
cakarta vājino'pyasya sārathiṃ ca dhvajaṃ dhanuḥ
unmamātha rathaṃ cāpi taṃ bāṇairhṛdyatāḍayat //
sa bhagnadhanvā viratho hatāśvo hatasārathiḥ
caṃḍakopastato devīṃ khaḍgacarmadharo'bhyagāt //
khaḍgena siṃhamājaghne devyā vāhaṃ mahāsuraḥ
devīmapi bhuje savye khaḍgena prajaghāna saḥ //
khaṅgo devyā bhuje savye vyaśīryata sahasradhā
tataḥ śūle na mahatā caṃḍakopaṃ tadāṃbikā //
jaghāna hṛdaye so'pi papāta ca mamāra ca
caṃḍakope hate tasminmahāvīrye mahābale //
citrabhānurgajārūḍho devīṃ tāmabhyadhāvata
divyāṃ śaktiṃ sasarjātha mahāghaṃṭāravākulām //
nyavārayata huṃkārairdevī śaktiṃ nirākulām
tataḥ śūlena sā devī citrabhānuṃ vyadārayat //
mṛte tasmiṃstato yuddhe karālo drutamabhyagāt
karamuṣṭiprahāreṇa so'pi devyā nipātitaḥ //
tato devī madonmattaṃ gadayā vyasumātanot
bāṣkalaṃ paṭṭiśenāpi cakreṇāpi tathāṃtikam //
prāhiṇodyamalokāya durgā devī dvijottamāḥ
evamanyānmahākāyānmaṃtriṇo mahiṣasya ca //
śūlena prothayitvātha prāhiṇodyamasādanam
ātmasainye hate tvevaṃ durgayā mahiṣāsuraḥ //
māhiṣeṇātha rūpeṇa gaṇāndevyā abhakṣayat
tuṇḍena nijaghānaikānsurāghātaistathāparān //
niśvāsavāyubhiścānyānpātayāmāsa roṣitaḥ
devyā bhūtagaṇaṃ tvevaṃ nihatya mahiṣāsuraḥ //
siṃhaṃ mārayituṃ devyāścukrodha ca nanāda ca
tataḥ siṃho'bhavatkruddho mahāvīryo mahābalaḥ //
surābhi ghātanirbhinnamahītalamahīdharaḥ
mahiṣāsuramāyāṃtaṃ nakhairenaṃ vyadārayat //
caṃḍikāpi tataḥ kruddhā vadhe tasyākaronmatim
babandha pāśairmahiṣaṃ caṃḍikā kopamūrcchitā//
mocayitvā tataḥ pāśāṃstyaktamāhiṣaveṣavān
/
siṃhaveṣo'bhavaddaityo mahābalaparākramaḥ//
devī tasya śiroyāvacchettuṃ buddhimadhārayat
tāvatsa puruṣo bhūtvā khaḍgapāṇiradṛśyata//
atha taṃ puruṣaṃ devī khaḍgahastaṃ śarotkaraiḥ
jaghāna tīkṣṇadhārāgraiḥ paramarmavidāraṇaiḥ //
tataḥ sa puruṣo viprā gajo'bhūddhastadantavān
durgāyā vāhanaṃ siṃhaṃ kareṇa vicakarṣa ca //
tataḥ siṃhaḥ karaṃ tasya vicakarta nakhāṃkuraiḥ
bhūyo mahāsuro jāto māhiṣaṃ veṣamāśritaḥ //
tataḥ kruddhā bhadrakālī mahatpānamasevata
tataḥ pānavaśā nmattā jahāsāruṇalocanā //
mahiṣaḥ so'pi garveṇa śṛṃgābhyāṃ parvatotkarān
caṃḍikāṃ pratiṃ cikṣepa sā ca tānacchinaccharaiḥ //
tato devī jaga nmātā mahiṣāsuramabravīt
// devyuvāca // //
kuru garvaṃ kṣaṇaṃ mūḍha madhu yāvatpibāmyaham //
nivṛttamadhupānāhaṃ tvāṃ nayiṣye yamakṣayam//
hate tvayi durādharṣe mayā daivatakaṃṭake//
svaṃsvaṃ sthānaṃ prapadyaṃtāṃ siddhā sādhyā marudgaṇāḥ
uktvaivaṃ tāḍayāmāsa muṣṭinā mahiṣāsuram//
tāḍito'yaṃ tato devyā mahiṣo bhṛśavihvalaḥ
/
dakṣiṇasyodadhestīrepradudrāva tvarānvitaḥ//
anududrāva taṃ devī siṃhamāruhya vāhanam
anudrutastato devyā mahiṣo dānaveśvaraḥ//
dharmapuṣkīraṇītoye daśayojanamāyate
praviśyāṃtarhitastasthau durgātāḍanavihvalaḥ//
tato durgā samāsādya dharmapuṣkariṇītaṭam //
nadadarśāsuraṃ tatra mahiṣaṃ caṃḍikā tadā //
aśarīrā tato vāṇī durgā devīmabhāṣata
bhadrakāli mahādevi mahiṣo dānavastvayā //
tāḍito muṣṭinā bhadre dharmapuṣkariṇījale
asminnaṃtarhitaḥ śete bhayārto mārayasva tam //
yenakenāpyupāyena cainaṃ prāṇairviyojaya
evaṃ vācā'śarī riṇyā kathitā caṃḍikā tadā //
prāha svavāhanaṃ siṃhamasureṃdravadhodyatā
mṛgeṃdra siṃhavikrāṃta mahāvalaparākrama //
dharmapuṣkīraṇītoyaṃ niḥśeṣaṃ pīya tāṃ tvayā
devyaivamuktaḥ paṃcāsyo dharmapuṣkariṇījalam //
niḥśeṣaṃ ca papau viprā yathā pāṃsurbhavettathā
niragānmahiṣo dīnastatastasmā jjalāśayāt //
āyāṃtamasuraṃ devī pādenākramya mūrddhani
kaṃṭhaṃ śūlena tīkṣṇena pīḍayāmāsa kopitā //
tato devyasimādāya cakartāsya śiro mahat
evaṃ sa mahiṣo viprāḥ sabhṛtyabalavāhanaḥ //
durgayā nihato bhūmau papāta ca mamāra ca
tato devāḥ sagaṃdharvāḥ siddhāśca paramarṣayaḥ //
stutvā devīṃ tataḥ stotraistuṣṭā jahṛṣire tadā
anujñātāstato devyā devā jagmuryathāgatam //
tato devī jaganmātā sva nāmnā puramuttamam
dakṣiṇasya samudrasya tīre cakre tadottare //
tato devyanuśiṣṭāste devāḥ śakrapurogamāḥ
pūrayāmāsuramṛtairdharmapuṣka riṇīṃ tadā //
tato hyamṛtatīrthākhyāṃ lebhe tattīrthamuttamam
tato devī varamadātsvapurasya mudānvitā //
paśavyaṃ cāparogaṃ ca purametadbhavatviti
dadau tīrthāya ca varaṃ snātānāmatra vai nṛṇām //
yathābhilāṣaṃ siddhiḥ syādityuktvā sā divaṃ yayau
// śrīsūta uvāca // //
yatsvanāmnā cakāredaṃ devī puramanuttamam //
devīpattanamityuktaṃ tena devyāḥ purottamam
devīpattanamārabhya sumuhūrte dine dvijāḥ //
vighneśvaraṃ praṇamyādau salilasvāminaṃ tathā
mahādevābhyanujñāto rāmacaṃdro'tidhārmikaḥ //
sthāpayitvā svahastena pāṣāṇanavakaṃ mudā
setumārabdhavānviprā yāvallaṃkāmataṃdritaḥ //
siṃhāsanaṃ samāruhya rāmo nalakṛtaṃ śubham
vānaraiḥ kārayāmāsa setumabdhau nalādibhiḥ //
parvatāñchākhinovṛkṣāndṛṣadaḥ kāṣṭhasaṃcayān
tṛṇāni ca samājahrurvānarā vanamadhyataḥ
nalastāni samādāya cakre setuṃ mahodadhau //
paṃcabhirdivasaiḥ seturyāvallaṃkāsamīpataḥ
daśayojanavistīrṇaśśatayojanamāyataḥ //
kṛtaḥ seturnalenābdhau puṇyaḥ pāpavināśanaḥ
devīpurasya nikaṭe navapāṣāṇarūpake //
setumūle naraḥ snāyātsvapāpapariśuddhaye
cakratīrthe tathā snāyādbhajetsetvadhipaṃ harim//
devīpattanamārabhya yatkṛtaṃ setubaṃdhanam
tatsetumūlaṃ vipreṃdrā yathārthaṃ parikalpitam //
setostu paścimā koṭirdarbhaśayyā prakīrtitā
devīpurī ca prākkoṭirubhayaṃ setumūlakam //
ubhayaṃ puṇyamākhyātaṃ pavitraṃ pāpanāśanam
yatsetumūlaṃ gacchaṃti yena mārgeṇa vai narāḥ//
tattanmārgagatāste te tasmiṃstasminvimuktide
snātvādau setumūle tu cakratīrthe tathaiva ca //
saṃkalpapūrvakaṃ paścādgaccheyuḥ setubaṃdhanam
devīpure tathā darbhaśayyāyāmapi bhūsurāḥ //
cakratīrthe śive snānaṃ puṇyapāpavināśanam
smaraṇādubhayatrāpi cakratīrthasya vai dvijāḥ //
bhasmībhavaṃti pāpāni lakṣajanmakṛtānyapi
janmāpi vilayaṃ yāyānmuktiścāpi kare sthitā //
cakratīrthasamaṃ tīrthaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati
bhūloke yāni tīrthāni gaṃgādīni dvijottamāḥ //
cakratīrthasya tānyaddhā kalāṃ nārhaṃti ṣoḍaśīm
ādau tu navapāṣāṇamadhye'bdhau snānamācaret //
kṣetrapiṃḍe tataḥ kuryāccakratīrthe tathaiva ca
setunāthaṃ hariṃ sevetsvapāpapariśuddhaye //
evaṃ hi darbhaśayyāyāṃ kuryustanmārgato gatāḥ
ārūḍhaṃ rāmacaṃdreṇa yo namaskurute janaḥ //
siṃhāsanaṃ nalakṛtaṃ na tasya narakādbhayam
setumādau namaskuryādrāmaṃ dhyāyanhṛdā tadā //
raghuvīrapadanyāsa pavitrīkṛtapāṃsave
daśakaṃṭhaśiraśchedahetave setave namaḥ //
ketave rāmacaṃdrasya mokṣamārgaikahetave
sītāyā mānasāṃbhojabhānave setave namaḥ // //
sāṣṭāṃgaṃ praṇipatyādau maṃtreṇānena vai dvijāḥ
tato vetālavaradaṃ tīrthaṃ gacchenmahābalam //
tatra snānādavāpnoti siddhiṃ pārāmikāṃ naraḥ
yo'dhyāyamenaṃ paṭhate manuṣyaḥ śṛṇoti vā bhaktiyuto dvijeṃdrāḥ //
svargādayastasya na durlabhāḥ syuḥ kaivalyamapyasya karasthameva
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe setumāhātmye cakatīrthapraśaṃsāyāṃ devīpurābhidhānakathane mahiṣāsurasaṃhāravarṇanaṃnāma saptamo'dhyāyaḥ
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0