Skanda Purana · Verses 2.31-2

// jaiminiruvāca // //
kṛtakṛtyaṃ tadātmānaṃ manyamānastato vrajet //
aśvamedhāṃgasaṃbhūtamiṃdradyumnasaraḥ prati

yasya tīre nivasati narasiṃhākṛtirhariḥ //
narasiṃhamanuprārthya tatra snāyādyathāvidhi

narasiṃha namastubhyaṃ yasya te kṣetra uttame //
sahasraṃ vājimedhasya kratoścakre nṛpottamaḥ

indradyumnaḥ prasādātte tasya kratvaṃgasaṃbhave //
sarasi snātumāyāto māmanujñāpaya prabho

tatastīrthataṭaṃ gatvā kṛtaśaucācamakriyaḥ //
prārthayedaṃjaliṃ kṛtvā imaṃ maṃtramudīrayet

aśvamedhāṃgagokoṭikhurakṣuṇṇamahītalaḥ //
tanmūtraphenādānāṃbhaḥ pūritākhilapāvanaḥ

snātuṃ tavāgataḥ puṇye sarvatīrthamaye jale //
pūrvajanmasahasrotthaṃ pāpaṃ snānādvimocaya

antaḥ praviśya ca tato vāruṇaiḥ paṃcabhirdvijāḥ //
snāyādantarjale japyāttrirāvṛttyāghamarṣaṇam

aśvamedhāṃgasaṃbhūta tīrtha sarvāghanāśana //
janmakoṭibhavaṃ pāpaṃ tvayi snānādvinaśyatu

imaṃ mantraṃ triruccārya triḥ snāyāttajjale dvijāḥ //
saṃsmaredviṣṇugāyatryā narasiṃhākṛtiṃ harim

āpo nārā iti proktā yasmāttā narasūnavaḥ //
ayanaṃ prathamaṃ cāsya tasmādapsu hariṃ smaret

devānṛṣīnpitṝṃścaiva tarpayedvidhivannaraḥ //
narasiṃhaṃ tato gacchetpaścimābhimukhaṃ sthitam

siddhaṃ śaṃbhuṃ kṛtrimaṃ vā paścimābhimukhaṃ harim //
dṛṣṭvā vimucyate pāpairjanmakoṭisamudbhavaiḥ

tamātharvaṇamaṃtreṇa yajecca narakesarim //
nāradena purā hyeṣa maṃtrarājaḥ pratiṣṭhitaḥ

indradyumnena tenaiva cirādeṣa upāsitaḥ //
narasiṃhākṛtau nānyo maṃtrastatsadṛśo dvijāḥ

yasyoccāraṇamātreṇa tuṣṭo bhavati kesarī //
anena dāruvarṣmāpi brahmaṇā saṃpratiṣṭhitaḥ

pūrvoktairupacāraistu pūjayennarakesarim //
japāprasūnairaruṇairanyaiścaiva sugaṃdhibhiḥ

caṃdanāgarukarpūrairlepayennarakesarim //
pāyasaṃ sitayā yuktaṃ saurabheyeṇa sarpiṣā

karpūrakhaṇḍasaṃyuktānmodakānghṛtapācitān //
saṃyāvānghṛtapūpāṃśca phalaṃ nānāvidhaṃ tathā

śarkarādadhisaṃyuktaṃ śālyannaṃ vinivedayet //
dṛṣṭvā spṛṣṭvā namaskṛtvā saṃpūjya narakesarim

svānsvānabhīṣṭānāpnoti naro vai nātra saṃśayaḥ //
devatvamamareśatvaṃ gaṃdharvatvaṃ ca bho dvijāḥ

īśitvaṃ ca vaśitvaṃ ca sārvabhaumatvameva vā //
yadyatkāmayate citte tattadāpnotyasaṃśayam

paṃcatīrthīvidhānaṃ ca kathitaṃ pṛcchatāṃ dvijāḥ //
dināni paṃca kṛtvaitāṃ pañcabhūtamaye punaḥ

na dehe praviśenmartyo vratī viṣṇuparāyaṇaḥ //
paurṇamāsyāṃ pratyuṣasi tīrtharājajale punaḥ

pūrvoktavidhinā snātvā śuddhāhāro jiteṃdriyaḥ //
ekabhaktavratenaiva varttate prītaye naraḥ //
yāvatpaṃca dināni syustāvatkālaṃ dvijottamāḥ

tataḥ praviśyaprāsādaṃ maṃcasthaṃ puruṣottamam //
rāmaṃ subhadrāṃ dṛṣṭvā ca mucyate pāpakaṃcukaiḥ

sarvatīrthamayātkūpāduddhṛtena sugandhinā //
vāriṇā snāpyamānaṃ tu yo jyaiṣṭhyāṃ paśyate harim

na tasya pāpasaṃbaṃdha ātmani prabhaviṣyati //
yātrākartṛvidhiṃ vakṣye śṛṇudhvaṃ munayaḥ param

caturdaśyāṃ dṛḍhaṃ maṃcaṃ kārayitvā suśobhanam //
tṛṇakāṣṭhamayaṃ liptaṃ sudhayā bahulaṃ śubham

athavā dārṣadaṃ kuryāccirasthāyi dvijottamāḥ //
snānārthaṃ devadevasya vittaśāṭhyaṃ na kārayet

nānādrumagaṇākīrṇaṃ dakṣiṇānilaśītalam //
ullasatsiṃdhukallolaśāḍvalopari saṃskṛtam

samucchritamahāmūlyavitānavaraśobhitam //
viralācchādanaṃ kuryāddevānāṃ darśanāya vai

āyāṃti brahmaṇā sārddhaṃ snapanāya jagatpateḥ //
svargaṃgāṃbhaḥ samādāya pārijātavibhūṣitam

brahmarṣayaśca tridaśā brahmaṇā sahitā vibhum //
maṃcasthaṃ snāpayantīha vacanātparameṣṭhinaḥ

jayaśabdaiśca stutibhirvaṃdyo'yaṃ tridivaukasām //
tasmānmaṃcastu kartavyo maṃḍito mālyacāmaraiḥ

nānāmaṇisrajā hāridukūlakṛtatoraṇam //
sugaṃdhadhūpasurabhicaṃdanābhaḥ samukṣitam

evaṃ maṃcaṃ pratiṣṭhāpya tasya dakṣiṇato dvijāḥ //
kūpādvāri samuddhṛtya kalaśānsvarṇanirmitān

śālāyāṃ śāstradṛṣṭena vidhinā tvadhivāsayet

suvāsitaṃ jalaṃ teṣu pāvamānyā prapūrayet //
caturdaśīniśāmadhye karmaitatsamudāhṛtam

śanaiḥ śanaiśca nīyāsurhariṃ hali puraḥsaram //
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyā rājñā saṃmānitādṛtāḥ

cāmaraistālavṛntaiśca vījyamānaṃ niraṃtaram //
purākṛtāmalepaṃ taṃ viṣṇoraṃgānna hāpayet

yathā sugaṃdhalepena supuṣṭāṃgo dine dine //
tathā prayatnataḥ kāryaḥ kṛśāṃgo na hi puṣṭikṛt

nayeyurapramādyaṃto bhagavaṃtamānaditāḥ //
pramādato yadi bhavetpatanaṃ muravairiṇaḥ

balasya vā subhadrāyā rājño rājyasya bhītikṛt //
api pātayatāṃ hāniḥ saṃtaterbahuduḥkhitā

narake niyataṃ vāso bhavetteṣāṃ durātmanām //
vimuhyaṃtaścirāddārumayīyaṃ pratimā katham

tiṣṭhedaviśvasaṃto ye bhagavaddrohiṇastu te //
narakaṃ pratipadyaṃte sarvakarmabahiṣkṛtāḥ

mūḍhānāṃ nāstikānāṃ ca kṛtaghnānāṃ hatātmanām //
dharmakṛtyeṣu jāyaṃte aviśvāsasya yuktayaḥ

adṛṣṭaṃ yasya yāvaddhi sa tu tena vinirmitaḥ //
tadaṃte tasya kṣīyaṃte prāsādapratimādayaḥ

na cāyaṃ nirmitaḥ kena drumaḥ so'pi pravarddhitaḥ //
varaṃ dadāti yā nūnaṃ na cāsau pratimā matā

nirmitāyāṃ pratikṛtau purā manvaṃtarādiṣu //
vyatīteṣvapi varddhaṃte janānāṃ ca suparvaṇām

bhaktayastādṛśo viprāḥ sarveṣāṃ pṛthivīkṣitām //
svārociṣeṃ'tare caiva āvirbhūtaḥ kṛpānidhiḥ

vaivasvateṃ'tare saptaviṃśe caiva caturyuge //
dvāparāṃte samāyātau tadā kṛṣṇārjunāvubhau

tridināni sthitāvatra vratasthau madhusūdanam //
bhaktyā saṃpūjya taṃ stutvā jagmaturdvārakāṃ punaḥ

na ke'pi tattvaṃ jānaṃti mānuṣīṃ tanumāsthitāḥ //
avatārāḥ pravartaṃte viṣṇorasya yugeyuge

dharmasthāpanayā viprā līyaṃte svapade punaḥ //
pūrvaṃ ca brahmaṇā proktaḥ sa cānena parasparam

sthātā parārddhaparyaṃtaṃ bhagavāndārurūpadhṛk //
sadāyaṃ varado viṣṇuḥ śuddhasattvena bhāvitaḥ

yasya yāvāṃstu viśvāsastasya siddhistu tāvatī //
pramādīkṛtaviśvāso bhakto dṛḍhamatiḥ pumān

yatnānurūpaṃ labhate phalamasmātsudurlabham //
purā vaḥ kathitaṃ sarvamaṃbarīṣavimocanam

tatastasmiñjagannāthe paramātmasvarūpiṇi //
vidhāya sudṛḍhāṃ bhaktiṃ vasadhvaṃ puruṣottame

ato'yaṃ bhaktito neyaḥ śrīkṛṣṇamaṃca uttamaḥ //
subhadrābalabhadrau ca rājavatparicarya vai

uttoliteṣu cchatreṣu cāmarairvījiteṣu ca //
kālāgurusudhūpāsu dikṣu gaṃbhīranādiṣu

nānāvidheṣu vādyeṣu tvagāre paripūrite //
tauryatrike sādhuvṛtte dīpikā śreṇirājite

aṃdhakāre'tha sarveṣāṃ varddhamāne mahotsave //
ācchanne śrīpateraṃge pramādapariśaṃkayā

paṭupaṭṭadukūleṣu nīyamāneṣu dūrataḥ //
gatervegāttadottānīkṛtāsye jagatāṃ gurau

āvarttadṛṣṭayo devā divārohaṇaśaṃkinaḥ //
jayasva rāma kṛṣṇeti jaya bhadreti cocire

evaṃ salīlaṃ bhagavāñjanmajyaiṣṭhyābhiṣecane //
nīyate maṃcadeśaṃ tu niśīthe brāhmaṇādibhiḥ

ahaṃpūrvikaśabdastu devānāṃ śrūyate divi //
devaduṃdubhayaścaiva jayaśabdavimiśritāḥ

tato maṃcasthitaṃ brahmarūpaṃ pratyarcayā saha //
ācchādya sarvāṇyaṃgāni mukhavarjaṃ sucelakaiḥ

vinā nivedyaṃ saṃpūjya upacāraiḥ puroditaiḥ //
adhivāsitakuṃbhaiśca śāṃtighoṣapuraḥsaram

samudajyeṣṭhāmaṃtreṇa snāpayetsurapuṃgavān //
paśyatāmabhiṣektṝṇāṃ kṛtakṛtyatvahetave

snāpyamānaṃ tu paśyaṃti ye narāstatra saṃsthitāḥ //
garbhodakena snapanaṃ na te punaravāpnuyuḥ

jyeṣṭhasnānaṃ bhagavato ye paśyaṃti mudānvitāḥ //
na te bhavābdhau majjaṃti yātrāmutkaṃṭhamānasāḥ

buddhyabuddhikṛtaḥ puṃsāmanādiḥ pāpasaṃcayaḥ //
tatkṣaṇānnāśamāyāti paśyatāṃ snapanaṃ hareḥ

satyaṃ satyaṃ punaḥ satyaṃ bravīmi dvijapuṃgavāḥ //
sarvasaṃtāpaśamanamaśeṣamalanāśanam

snapanaṃ śrīpaterjyaiṣṭhyāṃ yadi bhaktyā vilokanam //
prāyaścittanimittāni yāni pāpāni saṃti vai

tāni sarvāṇi kṣīyaṃte paśyatāṃ snapanaṃ hareḥ //
nātaḥ parataraṃ karma hyanāyāsena mocanam

jyeṣṭhajanmadine snānaṃ hareryadavalokitam //
snānadānatapaḥśrāddhajapayajñādayastu ye

vidhayaḥ koṭiguṇitāḥ koṭijanmopapāditāḥ //
snānadarśanapuṇyasya hareste na tulāṃ gatāḥ

bhaktyā yaḥ snapanaṃ viṣṇorekasminvatsare'pi vā //
paśyenna śocate viprā iha saṃsāramocane

teneṣṭaṃ kratubhiḥ puṇyaiḥ śraddhāvipuladakṣiṇaiḥ //
mahādānāni dattāni bhojitāḥ koṭiśo dvijāḥ

śrāddhāni gayaśīrṣādau koṭiśaśca kṛtāni vai //
puṇyakāle ca tīthārdau tapāṃsi caritāni ca

ardhodayādiyogeṣu koṭitīrtheṣu koṭiśaḥ //
snātāni tena bho viprā yaḥ paśyetsnapanaṃ hareḥ

satyaṃ satyaṃ punaḥ satyaṃ bravīmi dvijapuṃgavāḥ //
nātaḥ śreyaskaraṃ karma śāstradṛṣṭapathisthitam

mañcasthaṃ snāpyamānaṃ hi yaḥ paśyetpuruṣottamam //
snānācchataguṇaṃ puṇyaṃ labhate vai na saṃśayaḥ

mañcasthitaṃ jagannāthaṃ snānārdraṃ yastu paśyati //
sāṃdrānandārdracitto'sau na kiṃcitpāpamaśnute

yadeva puṇyamuditaṃ snānadarśanakarmaṇi //
tattatphalamavāpnoti dṛṣṭvā mañcasthamacyutam

eka eva jagannāthastridhā tatra sthito dvijāḥ //
ekaikasyāpi snapanadarśanaṃ bhuktimuktidam

jayasva rāmabhadreti jaya bhadreti yo vadet //
jaya kṛṣṇa jagannātha jayetyuccārayenmudā

snānakāle sa vai muktiṃ prayāti dvijasattamāḥ //
adhivāsādikaṃ tatra yaiḥ kṛtaṃ snānakarmaṇi

teṣāṃ śraddhāmudāyuktaḥ pradadyāddakṣiṇāḥ pṛthak //
brāhmaṇebhyaśca miṣṭānnaṃ vastrālaṃkaraṇāni ca

pradadyācchraddhayā yukto dīnānāthāṃśca tarpayet //
ye draṣṭumāgatāḥ snānaṃ jīvanmuktāstu te dhruvam

tānyathāśakti vai rājā mānayetprītaye hareḥ //
snānāvaśeṣatoyena snāyādbhadrāsanasthitaḥ

nārī vā puruṣo vāpi tasya puṇyaṃ vadāmi vaḥ //
kalpaḥ syāccirarogārto hyapamṛtyuṃ jayedasau

aputrā mṛtavatsā vā vandhyā vāpi labhetsutam //
subhagaḥ sarvalokānāṃ nirdhano dhanavānbhavet

gurviṇī labhate putraṃ dīrghāyurguṇavattaram//
gaṃgādisarvatīrthānāṃ snānajaṃ phalamucyate

snānadarśanajaṃ puṇyaṃ dharmātmā labhate dhruvam

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe puruṣottamakṣetramāhātmya ekatriṃśo'dhyāyaḥ