Skanda Purana · Verses 2.29-4

// ṛṣaya ūcuḥ // //
tīrthānāmiha sarveṣāṃ prabhāvaḥ kathitastvayā //
nadīnāṃ parvatānāṃ ca kṣetrāṇāṃ sarasāmapi

nideśātpadmagarbhasya suvarṇamukharī nadī //
nītā bhuvamagastyena vyākhyātā bhavatānagha

tadutpattiprabhāvaṃ ca tīrthaughāṃstatsamāśrayān //
śrotuṃ saṃprītirutpannā tanno vaktuṃ tvamarhasi

praṇamya śambhuṃ nandīśaṃ ṣaḍāsyaṃ vyāsameva ca //
munibhiḥ prārthitaḥ sūtastadā vaktuṃ pracakrame

// śrīsūta uvāca // //
sādhu pṛṣṭaṃ mahābhāga bhavadbhirmaṃgalāvaham //
ākhyānametadāmnāya śravaṇodbhūtasiddhidam

śṛṇutāvahitā divyāṃ kathāṃ kalmaṣanāśinīm //
bharadvājena kathitāṃ pārthāya kathayāmi vaḥ

avāpya drupadātprājñādyājñasenīṃ pṛthāsutāḥ //
dhṛtarāṣṭranideśena jagmuḥ karipuraṃ śubham

bhīṣmeṇa cāṃbikeyena tatra saṃmānitāstadā //
duryodhanādibhiḥ sārddhaṃ nyavasanpañcavatsarān

tato'nuśiṣṭo bhīṣmādyairdhṛtarāṣṭro mahāyaśāḥ //
sarveṣāṃ kulavṛddhānāṃ vāsudevasya cāgrataḥ

pradadau pāṃḍuputrebhyastatsevāhṛṣṭamānasaḥ //
sārdharājyaṃ puravaraṃ khāṇḍavaprasthasaṃjñikam

āmaṃtrya pāṇḍutanayā dhṛtarāṣṭrādikānkurūn //
jagmustatkhāṇḍavaprasthaṃ puraṃ kṛṣṇasamanvitāḥ / ११ //
indraprasthāhvaye tatra rakṣite viśvakarmaṇā //
vasanpure'śiṣatpṛthvīṃ sānujo dharmanaṃdanaḥ

gate kṛṣṇe nijapuraṃ nāradasyānuśāsanāt//
pratijñāṃ cakrire pārthā dharmajñā draupadīṃ prati

// athārjunatīrthayātropoddhātaḥ // //
yathākrameṇa sā kṛṣṇā varṣamekaikamādarāt //
ekaikasya gṛhe tiṣṭhetpratinirṇayapūrvakam

yaḥ paśyettāṃ paragṛhe sthitāṃ pāṃcālanaṃdinīm //
tenaikahāyanamitaṃ vidheyaṃ tīrthasevanam

evaṃ kṛtapratijñāste pāṇḍubhūpālanaṃdanāḥ //
vyāpārairloṃkasāmānyairninyuḥ kālamataṃdritāḥ

atha jānapado vipro rājagehāṃgaṇe sthitaḥ //
cukrośa bahudhā dhenurhṛtā me taskarairiti

samāśvāsya ca taṃ vipraṃ praviveśa dhanaṃjayaḥ //
āyudhāni samānetuṃ tvarayā śastramaṃdiram

tatrāpaśyatsamāsīnau pāṃcālīdharmanandanau //
jānannapi pratijñāṃ sa dhanurjagrāha seṣudhi

sa gatvā taskarānājau nihatya nṛpanandanaḥ //
nivartya dhenuṃ tāṃ tasmai dadau viprāya sādaram

atha vijñāpayāmāsa phālguno dharmanandanam //
tīrthayātrā mayā kāryā samayollaṃghanāditi

anujasya vacaḥ śrutvā sarvadharmavidāṃ varaḥ //
uvāca vacanaṃ dhīraḥ sādaraṃ dharmanaṃdanaḥ

// yudhiṣṭhira uvāca // //
gavārthaṃ brāhmaṇārthaṃ ca yadvadedanṛtaṃ vacaḥ //
yadācaredasatkarma tatsatyaṃ tatsamaṃjasam

brāhmaṇārthaṃ gavārthaṃ ca tvayā karmedṛśaṃ kṛtam //
tadasadbhāvamāpnoti kathaṃ kathaya suvrata

prajāpālanakṛtyasya coropekṣaṇaśikṣaṇaiḥ //
nūnaṃ phalaṃ bhavedrājño brahmahatyāśvamedhajam

asādhyānvairiṇo jñātvā'pyavanīśo na bhadrabhāk //
svadeśopaplavakarāstaskarā yadyaśikṣitāḥ

asmākaṃ bhūbhujāṃ lokajālasya ca hitaṃ hi yat //
tvayedṛśaṃ kṛtaṃ karma nāsti doṣo hyatastava

// śrīsūta uvāca // //
dharmaputrasya vacanamākarṇya racitāṃjaliḥ //
punarvijñāpayāmāsa dharmanityo dhanaṃjayaḥ //

// arjuna uvāca // //
maivaṃ bhūpāla vādīstvaṃ svapratijñātilaṃghanam //
jānatā dharmasarvasvamullasaddharmamūrtinā

kṛtyākṛtyavidā dakṣeṇātmanā prāksamīritā //
nollaṃghanīyā satataṃ pratijñā puruṣeṇa hi

aśaktānāṃ gatiḥ seyaṃ yadbaṃdhuguruvākyataḥ //
dharmaṃ tyajaṃti samayaṃ tyaktāḥ prāksvaṃ samīritam

kṛpayā tīrthagamanādāryo yadi nivartayet //
hatapratijñaṃ māṃ lokāñjalpataḥ ko nivārayet

mamāpi tīrthayātrāyāṃ kautukottaralaṃ manaḥ //
kartavyaṃ ca smṛtaṃ rājannāradādiṣṭaśāsanam

tatprasīda mahārāja yattīrthagamanodyame //
saṃmānanīyaḥ prabhubhiḥ samayo hyanujīvinām

tatheti bhrātṛbhiḥ sārddhaṃ kṛtānumatirarjunaḥ //
agrajaṃ toṣayāmāsa praṇāmapraśrayādibhiḥ

yathārhaṃ bhīmasenādīnbhrātṝnāmantrya pāṇḍavaḥ //
kṛtasvastyayano bhavyairniryayau dharaṇīsuraiḥ

paurāṇikā jyautiṣikā bhiṣajo dharaṇīsurāḥ //
anujagmurbhṛtyagaṇāḥ śilpinaḥ sūtamāgadhāḥ

yudhiṣṭhirājñayā tasya bhogatyāgakṣamaṃ dhanam //
gṛhītvānuyayuḥ snigdhāḥ sabhyāḥ kośādhikāriṇaḥ

// atha arjunasya gaṃgāditīrthāvagāhanapūrvaka suvarṇamukharyāgamanam // //
sa rājaputraḥ prathamaṃ prāpya bhāgīrathīṃ nadīm //
gaṃgādvāraṃ prayāgaṃ ca siṣeve kāśikāmapi

paśyaṃstīrthāni jāhnavyāstattīropāntavartmanā //
āsasāda samuttuṅgakallolaṃ dakṣiṇodadhim

mahānadīṃ mahāpuṇyāṃ prasiddhaṃ puruṣottamam //
siṃhācalaṃ ca saṃvīkṣya prāptavānkṛtakṛtyatām

tato dadarśa kaunteyaḥ puṇyāṃ godāvarīṃ nadīm //
samastaduritavrātaśātanottīrṇagauravām

kṛtābhiṣekastattoyairvidhivatpāṇḍunandanaḥ //
pramodaṃ vividhairdānairakarodbhūsuvarṇakaiḥ

nadīṃ malāpahākhyāṃ ca dṛṣṭvā modaṃ yayau śubham //
tataḥ samāsasādāsau kṛṣṇaveṇīṃ saridvarām

śivasya niyatāvāsaṃ caturdvārasamanvitam //
nānātīrthagaṇākīrṇaṃ śrīparvatamavaikṣata

nadīṃ pinākinīṃ tīrtvā gatvā devarṣisevitam //
nārāyaṇapriyāvāsamapaśyadveṃkaṭācalam

śṛṅge'sya bhūbhṛtastuṃge sthitaṃ lokaikanāyakam //
apūjayaddhariṃ bhaktyā prasiddhaṃ śubhasiddhaye

avaruhya veṃkaṭamahādriśṛṅgataḥ sa dadarśa siddhamunisaṃghasevitām //
kalaśodbhavena muninā samāhṛtāṃ taṭinīṃ suvarṇamukharīsamāhvayām

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīveṃkaṭācalamāhātmye suvarṇamukharīmāhātmye arjunatīrthayātrāgamanavarṇanaṃnāmaikonatriṃśo'dhyāyaḥ