Skanda Purana · Chapter 1.1.4

// brahmovāca // //
athābhyadhatta vijayā praṇamya jagadambikām //
sāṃtvayantī stutiśatairupāyaiḥ śivadarśanaiḥ

devi tvamavinābhūtā sadā devena śaṃbhunā //
prāṇeśvarī tvamekāsi śaktistasya parātmanaḥ

tathā māyāṃ tvamātmīyāṃ saṃdarśayitumīhase //
pṛthagbhāvamiveśānaḥ prakāśayati na svayam

ādeśaṃ pratigṛhyaiva samupetāsi pārvati //
alaṃghanīyā sevājñā śāṃbhavī sarvadā tvayā

vidhātavyaṃ tapaḥ prāptaṃ sthānesmicchivakalpite //
nivṛttya nikhilānkāmācchaṃmumāśritayā tvayā

anyathāpi jagadrakṣā tvadadhīnā jaganmayi //
dharmasaṃrakṣaṇaṃ bhūyaḥ śivena sahitaṃ tava

niṣkalaṃ śivamatyaṃtaṃ dhyāyaṃtyātmanyavasthitam //
viyogaduḥkhaṃ kañcittvaṃ na smariṣyasi pārvati

bhaktānāṃ tava mukhyānāṃ tavaivācārasaṃgrahaḥ //
upadeśitayā loke prathatāṃ dharmavatsale

iti tasyā vacaḥ śrutvā gaurī susthiramānasā //
tapaḥ karttuṃ samārebhe kaṃpā nadyāstaṭe śubhe

vimucya vividhā bhūṣā rudrākṣagaṇabhūṣitā //
visṛjya divyaṃ vasanaṃ paryadhādvalkale śubhe

alakaiḥ sahasā śilpamanayacca kapardṛtām //
aliṃpata tanūṃ sarvāṃ bhasmanā muktakuṃkumā

mṛgeṣu kṛtasaṃtoṣā śiloṃchīkṛtavṛttiṣu //
jajāpa niyamopetā śivapaṃcākṣaraṃ param

kṛtvā triṣavaṇaṃ snānaṃ kampā payasi nirmale //
kṛtvā ca saikataṃ liṃgaṃ pūjayāmāsa sādaram

vṛkṣapraropaṇairdānairaśeṣātithipūjanaiḥ //
śrāṃtiṃ haraṃtī jīvānāṃ devī dharmamapālayat

grīṣme paṃcāgnimadhyasthā varṣāsu sthaṃḍileśayā //
hemante jalamadhyasthā śiśire cākarottapaḥ

puṇyātmanāṃ maharṣīṇāṃ darśanārthamupeyuṣām //
vismayaṃ janayāmāsa pūjayāmāsa sādaram

kadācitsvayamuccitya vanāṃtātpallavānvitam //
puṣpotkaraṃ viśeṣeṇa śodhituṃ samupāviśat

kṛtvā ca saikataṃ liṃgaṃ kaṃpārodhasi pāvane //
saṃpūjayitumārebhe nyāsāvāhanapūrvakam

sūryamabhyarcya vidhivadraktaiḥ puṣpaiśca caṃdanaiḥ //
paṃcāvaraṇasaṃyuktaṃ kramādānarca śaṃkaram

dhūpairdīpaśca naivedyairbhaktibhāvasamanvitaiḥ //
aparokṣitamīśānamāluloke purohitam

atha devaḥ śivaḥ sākṣātsaṃśodhayitumaṃbikām //
kaṃpānadyāḥ pravāheṇa mahatā paryaveṣṭayat

ativṛddhaṃ pravāhaṃ taṃ kampāyāḥ samupasthitam //
ālokya niyamāsīnāmāhuḥ sakhyastadāṃbikām

uttiṣṭha devi bahulaḥ pravāho'yaṃ vijṛṃbhate //
diśāṃ mukhāni saṃpūrya tarasā plāvayiṣyati

iti tadvacanaṃ śrutvā dhyāyaṃtī mīlitekṣaṇā //
unmīlya vegamatulaṃ nadyāstaṃ samavaikṣata

aciṃtayacca sā devī pūjāvighnasamākulā //
kiṃ karomi na śaknomi hātumārabdhamarcanam

śreyaḥ prāptumavighnena prāyaḥ puṇyātmanāṃ bhuvi //
ghaṭate dharmasaṃyogo manorathaphalapradaḥ

saikataṃ liṃgamatulapravāhāllayameṣyati //
liṃganāśe vimoktavyaḥ sadbhaktaiḥ prāṇasaṃgrahaḥ

pravāho'yaṃ samāyāti śivamāyāvinirmitaḥ //
viśodhayitumātmānaṃ bhaktiyuktaṃ nije pade

āliṃgya sudṛḍhaṃ dorbhyāmetalliṃgamanākulam //
ahaṃ vatsyāmi yātāśu sakhyo yūyaṃ vidūrataḥ

ityuktā saikataṃ ligaṃ gāḍhamāliṃgya sāṃbikā //
na mumoca pravāhena veṣṭyamānāpi vegataḥ

stanacūcukanirmagnamudrādarśitalāṃchanam //
mahāliṃgaṃ svasaṃyuktaṃ praṇanāma tadādarāt

nimīlitekṣaṇā dhyānaniṣṭhaikahṛdayā sthitā //
pulakāṃcitasarvāṃgī sā smaraṃtī sadāśivam

kaṃpasvedaparitrāṇalajjāpraṇayakelidāt //
kṣaṇamapyacalā liṃgānna viyogamapekṣate

atha tāmabravītkāpi daivī vāgaśarīriṇī //
vimuṃca bālike liṃgaṃ pravāho'yaṃ gato mahān

tvayārcitamidaṃ liṃgaṃ saikataṃ sthiravaibhavam //
bhaviṣyati mahābhāge varadaṃ surapūjitam

tapaścaryāṃ tavālokya racitaṃ dharmapālanam //
liṃgaṃ caitannamaskṛtya kṛtārthāḥ saṃtu mānavāḥ

ahaṃ hi taijasaṃ rūpamāsthāya vasudhātale //
vasāmi cātra siddhyarthamaruṇācalasaṃjñayā

ruṇaddhi sarvalokebhyaḥ paruṣaṃ pāpasaṃcayam //
ruṇo na vidyate yasmindṛṣṭe tenāruṇācalaḥ

ṛṣayaḥ siddhagaṃdharvā mahātmānaśca yoginaḥ //
muktvā kailāsaśikharaṃ meruṃ cainamupāsate

madaṃśa jātayoḥ pūrvaṃ yudhyatorbrahmakṛṣṇayoḥ //
ahaṃ mohamapākarttuṃ tejorūpo vyavasthitaḥ

brahmaṇā haṃsarūpeṇa viṣṇunā kroḍarūpiṇā //
adṛṣṭaśekharapadaḥ praṇato bhaktiyogataḥ

tataḥ prasannaḥ pratyakṣastasyāṃ varamabhīpsitam //
prādāṃ jagattrayasyāsya saṃrakṣāyāṃ tu kauśalam

prārthitaśca punastābhyāmaruṇācalasaṃjñayā //
anaiṣi taijasaṃ rūpamahaṃ sthāvaraliṃgatām

gatvā pṛccha mahābhāgaṃ madbhaktiṃ gautamaṃ munim //
aruṇācalamāhātmyaṃ śrutvā tatra tapaścara

tatra te darśayiṣyāmi taijasaṃ rūpamātmanaḥ //
sarvapāpanivṛttyarthaṃ sarvalokahitāya ca

iti vācaṃ samākarṇya niṣkalātkathitāṃ śivāt //
tatheti sahasā devī gaṃtuṃ samupacakrame

atha devānṛṣīnsarvānpaścātsevārthamāgatān //
avādīdaṃbikālokya snehapūrṇena cakṣuṣā

tiṣṭhatātraiva vai devā munayaśca dṛḍhavratāḥ //
niyamāṃścādhitiṣṭhaṃtaḥ kaṃpārodhasi pāvane

sarvapāpakṣayakaraṃ sarvasaubhāgyavarddhanam //
pūjyatāṃ saikataṃ liṃgaṃ kucakaṃkaṇalāṃchanam

ahaṃ ca niṣkalaṃ rūpamāsthāyaitaddivāniśam //
ārādhayāmi maṃtreṇa śoṇeśvaraṃ varapradam

mattapaścaraṇālloke maddharmaparipālanāt //
malliṃgadarśanāccaiva sidhyaṃtviṣṭavibhūtayaḥ //

sarvakāmapradānena kāmākṣīmiti kāmataḥ //
māṃ praṇamyātra madbhaktā labhaṃtāṃ vāṃchitaṃ varam

ahaṃ hi devadevasya śaṃbhoravyāhato janaḥ //
ādeśaṃ pālayiṣyāmi gatvāruṇamahīdharam

tatra gatvā tapastīvraṃ kṛtvā śaṃbhuṃ prasādya ca //
māṃ tu labdhavarāṃ yūyaṃ paścādrakṣyatha saṃgatāḥ

iti sarvānvisṛjyāśu sadbhaktānpādasevinaḥ //
aruṇādriṃ gatā bālā tapase śaṃkarājñayā

nityābhisevitā'kāri sakhībhirabhiyogataḥ //
āsasādāruṇādrīśaṃ divyaduṃdubhināditam

aṃtastejomayaṃ śāṃtamaruṇācalanāyakam //
apsaronṛtyagītaiśca pūjitaṃ puṣpavṛṣṭibhiḥ

praṇamya sthāvaraṃ liṃgaṃ kautūhalasamanvitā //
siddhānāṃ yogināṃ sārthamṛṣīṇāṃ cānvavaikṣata

atrirbhṛgurbharadvājaḥ kaśyapaścāṃgirāstathā //
kutsaśca gautamaścānye siddhavidyādharāmarāḥ

tapaḥ kurvaṃti satatamapekṣitavarāptaye //
gaṃgādyāḥ saritaścānyāḥ paritaḥ paryupāsate

divyaliṃgamidaṃ pūjyamaruṇādririti smṛtam //
vaṃdasveti suraiḥ proktā praṇanāma punaḥpunaḥ

abhyarthitā punaḥ sarvairātithyārthe maharṣibhiḥ //
śivājñayā gautamo me draṣṭavya iti sāvadat

ayamatrarṣibhirbhaktairnirdiṣṭaṃ tamathābhyagāt //
sa muniḥ śivabhaktānāṃ prathamastapasāṃ nidhiḥ

vanāṃtaraṃ gateḥ prātaḥ samitkuśaphalāhṛteḥ //
atithīnāśramaṃ prāptānarcatheti dṛḍhavratān

śiṣyānādiśya dharmātmā gataśca vipināṃtaram //
atha sā gautamaṃ draṣṭumāgatā parṇaśālikām

kva gato munirityuktairita āyāsyati kṣaṇāt //
śiṣyairabhyarthitetyuktvā phalamūlaissugaṃdhibhiḥ

abhyutthānenāsanena pādyenārgheṇa sūnṛtaiḥ //
vacanaiḥ phalamṛlena sārcitā śiṣyasaṃpadā

kṣaṇaṃ kṣamasvasūnustāmanye jagmustadantikam //
devyāṃ praviṣṭamātrāyāṃ maharṣerāśramo mahān

abhavatkalpabahulo maṇiprāsādasaṃkulaḥ //
vanāṃtarādupāvṛttya samitkuśaphalāharaḥ

apaśyatsvāśramaṃ dūre vimānaśataśobhitam //
kimetaditi sāścaryaṃ ciṃtayanmunipuṃgavaḥ

gauryāḥ samāgamaṃ sarvamapaśyajjñānacakṣuṣā //
śīghraṃ nivartamāno'sau draṣṭuṃ tāṃ lokamātaram

śiṣyaiḥ śīghracarairvṛttamāveditamathāśṛṇot

atha maharṣirupāgatakautuko nijatapaḥphalameva tadāgamam //
śivadayākalitaṃ paricintayannabhajadāśramamāśritavatsalaḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe'ruṇācalamāhātmye pūrvārdhe pārvatyāḥ kaṃpāyā aruṇācale gautamāśramāgamanaṃnāma caturtho'dhyāyaḥ