Skanda Purana · Chapter 1.1.5
// brahmovāca // //
araṇyādgautamaṃ śāṃtamuṭajadvāra āgatam //
pratyādhātuṃ pravavṛte śivabhaktirjaganmayī
āluloke samāyātaṃ gautamaṃ śiṣyasevitam //
laṃbamānaśiraḥśmaśrusampūrṇamukhamaṇḍalam
jaṭābhiratitāmrābhistīrthasnānaviśuddhibhiḥ //
nyastarudrākṣamaṇibhirjvālābhiriva pāvakam //
bhasmatripuṇḍrakopetaviśālaniṭilojvalam //
śuklayajñopavītena pūrṇaṃ rudrākṣadāmabhiḥ
dadhānaṃ valkale rakte tapaḥ kṛśitavigraham //
japaṃtaṃ vaidikānmaṃtrānrudraprītikarānbahūn
śambhunāvasitodāttasārūpyamiva bhāṣitam //
tejonidhiṃ dayāpūrṇaṃ pratyakṣamiva bhāskaram
ālokya taṃ mahātmānaṃ vṛddhaṃ śaṃbhupadāśrayam //
kṛtāṃjalipuṭā gaurī praṇantumupacakrame
kṛtāṃjaliṃ munirvīkṣya samastajagadambikām //
kimetaditi sāścaryaṃ vārayanpraṇanāma saḥ
svāgataṃ gauri subhage lokamātardayānidhe //
vyājena bhaktasaṃrakṣāṃ kartumatrāgatāsyaho
aho mānye mānyamarthaṃ vijñāyaiva purā vayam //
pṛthagbhāvamivālaṃbya śiṣyādibhiḥ samāgatāḥ
yaddevi te na cetkiṃcinmāyāvilasitannijam //
tataḥ prapaṃcasaṃsiddhiḥ kathameva bhaviṣyati
tiṣṭhatvaśeṣaṃ me vaktuṃ māyāvilasitaṃ tava //
na śakyate yannirṇetuṃ tvadīyaiśca kadācana //
āsyatāṃ pāvane śuddhaṃ āsane kuśanirmite //
gṛhyatāṃ pādyamarghaṃ ca dattaṃ ca vidhivanmayā
iti śiṣyaiḥ samānīte darbhāṃke paramāsane//
āsīnāmaṃbikāṃ vṛddho munirānarca bhaktimān
nivedya sakalāṃ pūjāṃ bhaktibhāvasamanvitaḥ //
gauryā samabhyanujñātaḥ svayamapyāsane sthitaḥ
uvāca daśanajyotsnāparidhautadiśāmukhaḥ //
pulakāṃcitasarvāṃgaḥ sānaṃdāśru sagadgadam
aho devasya māhātmyaṃ śambhoramitatejasaḥ //
sadbhakta rakṣaṇāya tvāmādiśadbhaktavatsalaḥ
asiddhamanyallabdhavyaṃ kiṃ vānyattava vidyate //
ambaitadbhaktimāhātmyaṃ saṃdarśayitumīśvaraḥ
kailāsaśailavṛttāṃtaḥ kaṃpātaṭatapaḥsthitaḥ //
aruṇādrisamādeśaḥ sarvaṃ jñātamidaṃ mayā
āgatāsi mahābhāge bhaktāśramamimaṃ svayam //
snehena karuṇāmūrte karttavyamupadiśyatām
iti tasya vacaḥ śrutvā maharṣeḥ sarvavedinaḥ //
aṃbikā prāha kutukātstuvantī taṃ mahāmunim
mahāvaibhavametatte devadevaḥ svayaṃ śivaḥ //
madhye tapasvināṃ tvaṃ tu draṣṭavya iti cādiśat
āgamānāṃ śivoktānāṃ vedānāmapi pāragaḥ //
tapasā śaṃbhubhaktānāṃ tvameva śivasaṃmataḥ
aruṇācala nāmnāhaṃ tiṣṭhāmītyabravīcchivaḥ ///
asyācalasya māhātmyaṃ śrotavyaṃ ca bhavanmukhāt
prāptāsmyahaṃ tapaḥ kartumaruṇācalasannidhau //
bhavatāṃ darśanādeva svayamīśaḥ prasīdati
śivabhaktena saṃbhāṣā śivasaṃkīrttanaśravaḥ //
śivaliṃgārcanaṃ loke vapurgrahaphalodayaḥ
tasmānmamaitanmāhātmyaṃ śrotavyaṃ bhavato mukhāt //
suvyaktamupadeśena jñānato'si pitā mama
iti tasyā vacaḥ śrutvā gautamastapasāṃ nidhiḥ //
ācakhyau giriśaṃ dhyāyannaruṇācalavaibhavam
ajñātamiva yatkiṃcitpṛcchyate ca punastvayā //
avaimi sarvavidyānāṃ māyā śaivī tvameva sā
athavā bhaktavaktreṇa śivavaibhavasaṃśravaḥ //
śikṣaṇaṃ śāṃbhavaṃ teṣāṃ tava tuṣṭeśca kāraṇam
paṭhitānāṃ ca vedānāṃ yadāvṛttaphalāvaham //
vadatāṃ śṛṇvatāṃ loke śivasaṃkīrttanaṃ tathā
saphalānyadya sarvāṇi tapāṃsi caritāni me //
yadahaṃ śaṃbhunādiṣṭaṃ māhātmyaṃ kīrttaye śrutam
śivāśivaprasādena māhātmyamidamadbhutam
aruṇācalamāhātmyaṃ duritakṣayakāraṇam //
śrūyatāmanavadyāṃgi purāvṛttamidaṃ mahat
aruṇādrimayaṃ liṃgamāvirbhūtaṃ yathā purā //
na śakyate punarvaktumaśeṣaṃ vaktrakoṭibhiḥ
aruṇācalamāhātmyaṃ brahmaṇāmapi koṭibhiḥ//
brahmaṇā viṣṇunā pūrvaṃ somabhāskaravahnibhiḥ
indrādibhiśca dikpālaiḥ pūjitaścāṣṭasiddhaye //
siddhacāraṇagaṃdharva yakṣavidyādharoragaiḥ
khagaiśca munibhirdivyaiḥ siddhayogibhirarcitaḥ //
tattatpāpanivṛttyarthaṃ tattadīpsitasiddhaye
ārādhito'yaṃ bhagavānaruṇādripatiḥ śivaḥ //
dṛṣṭo harati pāpāni sevito vāṃchitapradaḥ
kīrtitopi janairdūraiḥ śoṇādririti muktidaḥ //
tejaḥstaṃbhamayaṃ rūpamaruṇādririti śrutam
dhyāyanto yoginaścitte śivasāyujyamāpnuyuḥ //
dattaṃ hutaṃ ca yatkiṃcijjaptaṃ cānyattapaḥ kṛtam
akṣayyaṃ bhavati prāptamaruṇācalasaṃnidhau //
purā brahmā ca viṣṇuśca śivatejoṃśasaṃbhavau
sāhaṃkārau yuyudhatuḥ parasparajigīṣayā //
tathā tayorgarvaśāṃtyai yogidhyeyaḥ sadāśivaḥ
agnitejomayaṃ rūpamādimadhyāṃtavarjitam //
saṃprāpya tasthau tanmadhye diśo daśa vibhāsayan
tejaḥstaṃbhasya tasyātha draṣṭumādyaṃtabhāgayoḥ //
haṃsakroḍatanū kṛtvā jagmaturdyāṃ rasātalam
tau viṣaṇṇamukhau dṛṣṭvā bhagavānkaruṇānidhiḥ //
āvirbabhūva ca tayorvaraṃ prādādabhīpsitam
tatprārthitaśca deveśo yātaḥ sthāvaraliṃgatām //
aruṇādririti khyātaḥ praśāṃtaḥ saṃprakāśate
divyadundubhinirghoṣairapsarogītanarttanaiḥ//
pūjyate taijasaṃ liṃgaṃ puṣpavṛṣṭiśataiḥ sadā
brahmaṇāmapyatītānāṃ purā ṣaṇṇavateḥ prabhuḥ //
viṣṇunābhisamudbhūto brahmā lokānsasarja hi
sa kadācittapovighnaṃ kartukāmena yoginām //
iṃdreṇa prārthito brahmā sasarja lalitāṃ striyam
lāvaṇyaguṇasaṃpūrṇāmālokya kamalekṣaṇām //
mumoha kaṃdarpaśaraiḥ sa viddhahṛdayo vidhiḥ
spraṣṭukāmaṃ tamālokya brahmāṇaṃ kamalāsanam //
natvā pradakṣiṇavyājādgaṃtumaicchadvarāpsarāḥ
asyāṃ pradakṣiṇāṃ bhaktyā kurvāṇāyāṃ prajāpateḥ //
catasṛbhyo'pi digbhyo'sya mukhānyudabhavankṣaṇāt
sā bālā pakṣiṇī bhūtvā gaganaṃ samagāhata //
punaśca khagarūpeṇa samāyāṃtaṃ samīkṣya sā
śaraṇaṃ yācamānā sā śoṇādrimimamāśrayat //
brahmaṇā viṣṇunā ca tvamadṛṣṭapadaśekharaḥ
rakṣa māmaruṇādrīśa śaraṇya śaraṇāgatām //
iti tasyāṃ bhayārttāyāṃ krośaṃtyāmaruṇācalāt
udabhūtsthāvarālliṃgādvyādhaḥ kaściddhanurddharaḥ //
saṃdhāya sāyakaṃ cāpe sameghagaganadyutiḥ
niṣāde purato dṛṣṭe mohastasya nanāśa hi //
tataḥ prasannahṛdayotinamraḥ kamalodbhavaḥ
namaścakre śaraṇyāya śoṇādripataye tadā //
sarvapāpakṣayakṛte namastubhyaṃ pinākine
aruṇācalarūpāya bhakvavaśyāya śaṃbhave //
ajānatāṃ svabhaktānāmakarmavinivarttane
tvadanyaḥ kaḥ prabhuḥ kartumaśakyaṃ cāpi dehinām //
upasaṃhara me dehaṃ tejasā pāpaniścayam
anyaṃ vā sṛja viśvātmanbrahmāṇaṃ lokasṛṣṭaye //
atha tasya vacaḥ śrutvā śivo dīnasya vedhasaḥ
uvāca karuṇāmūrtirbhūtvā caṃdrārddhaśekharaḥ //
dattaḥ kālastava mayā puraiva na nivartyate
kaṃ vā rāgādayo doṣā na bādheranprabhusthitam //
tasmāddūrasthito'pyetadaruṇācalasaṃjñitam
bhajasva taijasaṃ liṃgaṃ sarvadoṣanivṛttaye //
vācikaṃ mānasaṃ pāpaṃ kāyikaṃ vā ca yadbhavet
vinaśyati kṣaṇātsarvamaruṇācaladarśanāt //
pradakṣiṇā namaskāraiḥ smaraṇairarcanaiḥ stavaiḥ
aruṇādrirayaṃ nṛṇāṃ sarvakalmaṣanāśanaḥ //
kailāse meruśṛṃge vā svasthāneṣu kalādriṣu
saṃdṛśyaḥ kaścidevāhamaruṇādrirayaṃ svayam //
yacchṛṃgadarśanānnṝṇāṃ cakṣurlābhena kevalam
bhavetsarvāghanāśaśca lābhaśca jñānacakṣuṣaḥ //
madaṃśasaṃbhavo brahmā svanāmnā brahmapuṣkare
atra snātaḥ purā brahmanmoho'gājjagatīpateḥ //
snātvā tvaṃ brahmatīrthe māṃ samabhyarcya kṛtāṃjaliḥ
maunī pradakṣiṇaṃ kṛtvā viśvātmanbhava vijvaraḥ
iti vacanamudīrya viśvanāthaṃ sthitamaruṇācalarūpato maheśam //
atha sarasi nimajya padmajanmā duritaharaṃ samapūjayatkrameṇa
imamaruṇagirīśameṣa vedhā yamaniyamādiviśuddhacittayogaḥ //
sphuṭataramabhipūjya sopacāraṃ gatadurito'tha jagāma cādhipatyam
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe'ruṇācalamāhātmye pūrvārdhe brahmapuṣkaramāhātmyavarṇanaṃnāma pañcamo'dhyāyaḥ
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0