Śiṣyalekha · Verses 82-101
pramlāyamānakusumāḥ śru x x x digdhā mlānāmbarāḥ karuṇadīkṣitabandhuvargāḥ |
duḥkhaṃ paraṃ yadamarā maraṇe vrajanti tanmānavā na jalabudbudalolajīvāḥ
duḥkhāgniprakaranirodhabhairave 'sminyaloke vahati janaḥ sukhābhimānam |
tanmatyorvadanamapāvṛtaṃ viśālaṃ tadbījaṃ punarapi janmapādapasya
taṃ tṛṣṇāmayadṛḍhadīrghatantubaddhaṃ paryastapraṇihitabhīmakāladaṇḍam |
sattvānāṃ bhavajaladhau pariplutānāṃ matsyanāṃ baḍiśamivāntakena dattam
kumbhīpākakvathitakalilāduṣṇasaṃrambhavegātkṛtvodgrīvaṃ kṣaṇamapi sukhaṃ labdhaniśvāsamokṣāḥ |
krodhāpūrṇaiḥ subahubhirayomudgaraistāḍyamānā manyate taṃ paramiva sukhaṃ nārakā yadvadeva
tadvadduḥkhairaniśamavaśo dāruṇaiḥ pīḍyamānastāvatkālaṃ jaraṇamaṇarakṣobhamuktaḥ kathaṃcit |
mandībhūte kṣaṇamapi nije duḥsahe duḥkhavahnau sarvo lokastanusukhalavagrāmatṛṣṇāṃ karoti
yāvadyāvajjagati sakale jāyate saukhyasaṃjñā tāvattāvadbahutaraśikho jāyate rāgabahniḥ |
yāvadyāvadvisarati śubhā bhāvanā bhāvyamānā tāvattāvadbahalataratāmeti mohāndhakāram
yāvadyāvanniyatamaśubhā bhāvanā yāti vṛddhim |
tāvattāvattaralataratamiti mohāndhakāram
durgandhipūtivikṛtairaravindamindumindīvaraṃ ca tulayanti yadāṅganāṅgaiḥ |
tasyānṛtasya phalamugramidaṃ kavīnāṃ tāsveva garbhanilayaṃ padamī viśanti
kā saugatirjagati yā śataśo na yātā kiṃ tatsukhaṃ yadaśakṛnna purānubhūtam |
kāstāḥ śriyaścapalacāmaracāruhāsāḥ prāptā na yāstadapi vardhata eva rāgaḥ
nadyo na tā na vihṛtaṃ pulineṣu yāsāṃ sthānaṃ na tajjagati yatra kṛto na vāsaḥ |
vyomnāpi tanna padamasti na yatra yātaṃ duṣpūraṇastadapi vardhata eva rāgaḥ
duḥkhaṃ na tadyadasakṛnna purānubhūtaṃ kāmā na te jagati yairiha tṛptirāsīt |
sattvo na so 'sti jaṭhare śayitaṃ na yasya saṃsāriṇastadapi nāsti kathaṃ virāgaḥ
atyāyate jagati janmaparigrahe 'sminduḥkhe sukhe ca bahuśaḥ parivartamānaḥ |
nāsau jano jagati yo na babhūva bandhurdveṣoragastadapi tiṣṭhati bhīmabhogaḥ
yaiḥ sārdhametya hasitaṃ lalitaṃ pragītamekatra pītamaśitaṃ ca kṛtāśca goṣṭhyaḥ |
kālakrameṇa gamitāḥ kati ke 'pi ramyā nītāḥ samāśca viṣamāśca daśāḥ kathaṃcit
tānārjavaṃ javavivartanadṛṣṭanaṣṭānāvartamadhyapatitāniva vīkṣyamāṇaḥ |
saṃsārasāgaragatānapahāya bandhūnekaḥ prayāti yadi nāsti tataḥ kṛtaghnaḥ
aṅkasthitena śiśunā vivaśena yāsāṃ pītaḥ payodhararasaṃ praṇayānuyātaḥ |
tanniṣphalapracuradurlalitaikabhājaḥ ko nāma dasyurapi hātumihotsaheta
yā saṃsthito 'yamudare 'pi kṛtāvakāśo yāḥ snehaviklavadhiyaḥ ślathamenamūhuḥ |
tā duḥkhitā aśaraṇāḥ kṛpaṇā vihāya ko nāma śatrurapi gantumihotsaheta
vikīrṇe duḥkhaughairjagati vivaśe 'sminnaśaraṇe parārthe yadduḥkhaṃ tadiha sukhamāhuḥ supuruṣāḥ |
kṣaṇaṃ kṣuttṛṣṇoṣṇaśramavigamaramyānarucaḥ paraṃ kṛtvā teṣāmapi yadiha ka ivāsya pratisamaḥ
na sāramyairyā naiva ca nṛpatilakṣmīparikarairna dārairnāpatyairna surabhavane nāsuragatau |
kathaṃcitsaṃprāpyaṃ x viṣayasukhaṃ bhogaparamairlabhante yā prītiṃ parahitasukhādhānaniratāḥ
svayaṃ ghāsagrāsaṃ paśurapi karotyeva sulabhaṃ yadṛcchā labdhaṃ vā pibati salilaṃ gāḍhatṛṣitaḥ |
parasyārtha kartuṃ yadiha puruṣo 'yaṃ prayatate tadasya svaṃ tejaḥ sukhamidamaho pauruṣamidam
yadālokaṃ kuvan bhramati raviraśrāntaturagaḥ sadālokaṃ dhatte yadagaṇitabhārā vasumatī |
na sa svārthaḥ kaścitprakṛtiriyameva mahatāṃ yadete lokānāṃ hitasukharasaikāntarasikāḥ
Original text: Śiṣyalekha · Edition: I. Minaev: "Poslanie k uceniku", in: Zapiski Vostocnago Otdelenija Russkago Archeologiceskago Obscestva, 4 (1889), pp. 29-52. · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0