Shiva Purana · Verses 7.17-2
vāyuruvāca
evaṃ labdhvā parāṃ śaktimīśvarādeva śāśvatīm //
maithunaprabhavāṃ sṛṣṭiṃ kartṛkāmaḥ prajāpatiḥ
svayamapyadbhuto nārī cārdhena puruṣo 'bhavat //
yārdhena nārī sā tasmācchatarūpā vyajāyata
virājamasṛjadbrahmā so 'rdhana puruṣo 'bhavat //
sa vai svāyaṃbhuvaḥ pūrvaṃ puruṣo manurucyate
sā devī śatarūpā tu tapaḥ kṛtvā suduścaram //
bhartāraṃ dīptayaśasaṃ manumevānvapadyata
tasmāttu śatarūpā sā putradvayamasūyata //
priyavratottānapādau putrau putravatāṃ varau
kanye dve ca mahābhāge yābhyāṃ jātāstvimāḥ prajāḥ //
ākūtirekā vijñeyā prasūtiraparā smṛtā
svāyaṃbhuvaḥ prasūtiṃ ca dadau dakṣāya tāṃ prabhuḥ //
ruceḥ prajāpatiścaiva cākūtiṃ samapādayat
ākūtyāṃ mithunaṃ jajñe mānasasya ruceḥ śubham //
yajñaśca dakṣiṇā caiva yābhyāṃ saṃvartitaṃ jagat
svāyaṃbhuvasutāyāṃ tu prasūtyāṃ lokamātaraḥ
catasro viṃśatiḥ kanyā dakṣastvajanayatprabhuḥ
śraddhā lakṣmīrdhṛtiḥ puṣṭistuṣṭirmedhā kriyā tathā //
buddhirlajjā vapuḥ śāṃtissiddhiḥ kīrtistrayodaśī
patnyarthaṃ pratijagrāha dharmo dākṣāyaṇīḥ prabhuḥ //
tābhyaḥ śiṣṭā yavīyasya ekādaśa sulocanāḥ
khyātiḥ satyarthasaṃbhūtiḥ smṛtiḥ prītiḥ kṣamā tathā //
sannatiścānasūyā ca ūrjā svāhā svadhā tathā
bhṛguśśarvo marīciśca aṃgirāḥ pulahaḥ kratuḥ //
pulastyo 'trirviśiṣṭhaśca pāvakaḥ pitarastathā
khyātyādyā jagṛhuḥ kanyāmunayo munisattamāḥ //
kāmādyāstu yaśoṃtā ye te trayodaśa sūnavaḥ
dharmasya jajñire tāstu śraddhādyāssusukhottarāḥ //
duḥkhottarāśca hiṃsāyāmadharmasya ca saṃtatau
nikṛtyādaya utpannāḥputrāśca dharmalakṣaṇāḥ //
naiṣāṃ bhāryāśca putrā vā sarve tvaniyamāḥ smṛtāḥ
sa eṣa tāmasassargo jajñe dharmaniyāmakaḥ //
yā sā dakṣasya duhitā rudrasya dayitā satī
bhartṛnindāprasaṃgena tyaktvā dākṣāyiṇīṃ tanum //
dakṣaṃ ca dakṣabhāryāṃ ca viniṃdya saha bandhubhiḥ
sā menāyāmāvirabhūtputrī himavato gireḥ //
rudrastu tāṃ satīṃ dṛṣṭvā rudrāṃstvātmasamaprabhān
yathāsṛjadasaṃkhyātāṃstathā kathitameva ca //
bhṛgoḥ khyātyāṃ samutpannā lakṣmīrnārāyaṇapriyā
devau dhātṛvidhātārau manvaṃtaravidhāriṇau //
tayorvai putrapautrādyāśśataśo 'tha sahasraśaḥ
svāyaṃbhuve 'ṃtare nītāḥ sarve te bhārgavā matāḥ //
marīcerapi saṃbhūtiḥ paurṇamāsamasūyata
kanyācatuṣṭayaṃ caiva mahīyāṃsastadanvayāḥ //
yeṣāṃ vaṃśe samutpanno bahuputrasya kaśyapaḥ
smṛtiścāṃgirasaḥ patnī janayāmāsa vai sutau //
āgnīdhraṃ śarabhañcaiva tathā kanyācatuṣṭayam
tadīyāḥ putrapautrāśca yetītāste sahasraśaḥ //
prītyāṃ pulastyabhāryāyāṃ dantognirabhavatsutaḥ //
pūrvajanmani yogastyassmṛtaḥ svāyaṃbhuve 'ṃtare
tatsaṃtatīyā bahavaḥ paulastyā iti viśrutāḥ //
kṣamā tu suṣuve putrānpulahasya prajāpateḥ
kardamaśca suriścaiva sahiṣṇuśceti te trayaḥ //
tretāgnivarcasassarve yeṣāṃ vaṃśaḥ pratiṣṭhitaḥ
kratoḥ kratusamānbhāryā sannatissuṣuve sutān //
naiṣāṃ bhāryāśca putrāśca sarve te hyūrdhvaretasaḥ
ṣaṣṭistāni sahasrāṇi vālakhilyā iti smṛtāḥ //
anūroragrato yāṃti parivārya divākaram
atrerbhāryānusūyā ca pañcātreyānasūyata //
kanyakāṃ ca śrutiṃ nāma mātā śaṃkhapadasya ca
satyanetraśca havyaśca āpomūrtiśśanaiścaraḥ //
somaśca pañcamastvete pañcātreyāḥ prakīrtitāḥ
teṣāṃ putrāśca pautrāśca hyātreyāṇāṃ mahātmanām //
svāyaṃbhuve 'ṃtare 'tītāḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ
ūrjāyāṃ tu vasiṣṭhasya putrā vai sapta jajñire //
jyāyasī ca svasā teṣāṃ puṃḍarīkā sumadhyamā
rajo gātrordhvabāhū ca savanaścānayaśca yaḥ //
sutapāśśukra ityete sapta saptarṣayaḥ smṛtāḥ
gotrāṇi nāmabhisteṣāṃ vāsiṣṭhānāṃ mahātmanām //
svāyaṃbhuve 'ṃtare 'tītānyarbudāni śatāni ca
ityeṣa ṛṣisargastu sānubaṃdhaḥ prakīrtitaḥ //
samāsādvistarādvaktumaśakyo 'yamiti dvijāḥ
yo 'sau rudrātmako bahnibrahmaṇo mānasassutaḥ //
svāhā tasya priyā lebhe putrāṃstrīnamitaujasaḥ
pāvakaḥ pavamānaśca śucirityeṣa te trayaḥ //
nirmaṃthyaḥ pavamānassyādvaidyutaḥ pāvakassmṛtaḥ
sūrye tapati yaścāsau śuciḥ saura udāhṛtaḥ //
havyavāhaḥ kavyavāhaḥ saharakṣā iti trayaḥ
trayāṇāṃ kramaśaḥ putrā devapitṛsurāśca te //
eteṣāṃ putrapautrāśca catvāriṃśannavaiva te
kāmyanaimittikājasrakarmasu triṣu saṃsthitāḥ //
sarve tapasvino jñeyāḥ sarve vratabhṛtastathā
sarve rudrātmakaścaiva sarve rudraparāyaṇāḥ //
tasmādagnimukhe yattaddhutaṃ syādeva kenacit
tatsarvaṃ rudramuddiśya dattaṃ syānnātra saṃśayaḥ //
ityevaṃ niścayognīnāmanukrāṃto yathātatham
nātivistarato viprāḥ pitṝnvakṣyāmyataḥ param //
yasmātṣaḍṛtavasteṣāṃ sthānaṃ sthānābhimāninām
ṛtavaḥ pitarastasmādityeṣā vaidikī śrutiḥ //
yuṣmādṛtuṣu sarve hi jāyaṃte sthāsnujaṃgamā
tasmādete pitara ārtavā iti ca śrutam //
evaṃ pitṝṇāmeteṣāmṛtukālābhimāninām
ātmaiśvaryā mahātmānastiṣṭhaṃtīhābbhrasaṃgamāt //
āgniṣvāttā barhiṣadaḥ pitaro dvividhāḥ smṛtāḥ
ayajvānaśca yajvānaḥ kramātte mṛhamedhinaḥ //
svadhāsūta pitṛbhyaśca dve kanye lokaviśrute
menāṃ ca dharaṇīṃ caiva yābhyāṃ viśvamidaṃ dhṛtam //
agniṣvāttasutā menā dharaṇī barhiṣatsutā
menā himavataḥ patnī mainākaṃ krauṃcameva ca //
gaurīṃ gaṃgāṃ ca suṣuve bhavāṃgāśleṣapāvanīm
merostu dharaṇī patnī divyauṣadhisamanvitam //
maṃdaraṃ suṣuve putraṃ citrisundarakandharam
sa eva maṃdaraḥ śrīmānmeruputrastapobalāt //
sākṣācchrīkaṃṭhanāthasya śivasyāvasathaṃ gataḥ
sāsūtā dharaṇī bhūyastriṃśatkanyāśca viśrutāḥ //
velāṃ ca niyatiṃ caiva tṛtīyāmapi cāyatim
āyatirniyatiścaiva patnyau dve bhṛguputrayoḥ //
svāyaṃbhuve 'ṃtare pūrvaṃ kathitaste tadanvayaḥ
suṣuve sāgarādvelā kanyāmekāmaniṃditām //
savarṇāṃ nāma sāmudrīṃ patnīṃ prācīnabarhiṣaḥ
sāmudrī suṣuve putrāndaśa prācīnabarhiṣaḥ //
sarve prācetasā nāma dhanurvedasya pāragāḥ
yeṣāṃ svāyaṃbhuve dakṣaḥ putratvamagamatpurā //
triyambakasya śāpena cākṣuṣasyāṃtare manoḥ
ityete brahmaputrāṇāṃ dharmādīnāmmahātmanām //
nātisaṃkṣepato viprā nāti vistarataḥ kramāt
varṇitā vai mayā vaṃśā divyā devagaṇānvitāḥ //
kriyāvaṃtaḥ prajāvaṃto mahardhibhiralaṃkṛtāḥ
prajānāṃ saṃniveśo 'yaṃ prajāpatisamudbhavaḥ //
na hi śakyaḥ prasaṃkhyātuṃ varṣakoṭiśatairapi
rājñāmapi ca yo vaṃśo dvidhā so 'pi pravartate //
sūryavaṃśassomavaṃśa iti puṇyatamaḥ kṣitau
ikṣvākurambarīṣaśca yayātirnāhuṣādayaḥ //
puṇyaślokāḥ śrutā ye 'tra te pi tadvaṃśasaṃbhavāḥ
anye ca rājaṛṣayo nānāvīryasamanvitā //
kiṃ taiḥ phalamanutkrāṃtairuktapūrvaiḥ purātanaiḥ
kiṃ ceśvarakathā vṛttā yatra tatrānyakīrtanam //
na sadbhiḥ saṃmataṃ matvā notsahe bahubhāṣitum
prasaṃgādīśvarasyaiva prabhāvadyotanādapi //
sargādayo 'pi kathitā ityatra tatpravistaraiḥ
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe sṛṣṭikathanaṃ nāma saptadaśo 'dhyāyaḥ
Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0