Shiva Purana · Chapter 5.26

devyuvāca //
kathitaṃ tu tvayā deva kālajñānaṃ yathārthataḥ //
kālasya vaṃcanaṃ brūhi yathā tattvena yoginaḥ

kālastu sannikṛṣṭo hi vartate sarvajaṃtuṣu //
yathā cāsya na mṛtyuśca vaṃcate kālamāgatam

tathā kathaya me deva prītiṃ kṛtvā mamopari //
yogināṃ ca hitāya tvaṃ brūhi sarvasukhaprada

// śaṃkara uvāca //
śṛṇu devi pravakṣyāmi pṛṣṭohaṃ yattvayā śive //
samāsena ca sarveṣāṃ mānuṣāṇāṃ hitārthataḥ

pṛthivyāpastathā tejo vāyurākāśameva ca //
eteṣāṃ hi samāyogaḥ śarīraṃ pāṃcabhautikam

ākāśastu tato vyāpī sarveṣāṃ sarvagaḥ sthitaḥ//
ākāśe tu vilīyaṃte saṃbhavaṃti punastataḥ

viyoge tu sadā kasya svaṃ dhāma pratipedire //
tasyā sthiratā cāsti sannipātasya suṃdari

jñānino'pi tathā tatra tapomaṃtrabalādapi //
te sarve suvijānaṃti sarvametanna saṃśayaḥ

devyuvāca //
khaṃ tena yannaśyati ghorarūpaḥ kālaḥ karālastridivaikanāthaḥ //
dagdhastvayā tvaṃ punareva tuṣṭaḥ stotrai stutaḥ svāṃ prakṛtiṃ sa lebhe

tvayā sa coktaḥ kathayā janānāmadṛṣṭarūpaḥ pracariṣyasīti //
dṛṣṭastvayā tatra mahāprabhāvaḥ prabhorvarātte punarutthitaśca

tadadya bhoḥ kāla ihāsthi kiṃcinnihanyate yena vadasva tanme //
tvaṃ yogivaryaḥ prabhurātmataṃtraḥ paropakārāttatanurmaheśa

śaṃkara uvāca //
na hanyate devavaraistu daityaissayakṣarakṣoragamānuṣaiśca //
ye yogino dhyānaparāssadehā bhavaṃti te ghnaṃti sukhena kālam

sanatkumāra uvāca //
etacchrutvā tribhuvanaguroḥ prāha gaurī vihasya satyaṃ tvaṃ me vada kathamasau hanyate yena kālaḥ //
śambhustāmāha sadyo hi makaravadane yogino ye kṣipaṃti kālavyālaṃ sakalamanaghāstacchṛṇuṣvaikacittā

śaṅkara uvāca //
paṃcabhūtātmako dehassadāyuktastu tadguṇaiḥ //
utpādyate varārohe tadvilīno hi pārthivaḥ

ākāśājjāyate vāyurvāyostejaśca jāyate //
tejaso'mbu vinirddiṣṭaṃ tasmāddhi pṛthivī bhavet

pṛthivyādīni bhūtāni gacchaṃti kramaśaḥ param //
dharā paṃcaguṇā proktā hyāpaścaiva caturguṇāḥ

triguṇaṃ ca tathā tejo vāyurdviguṇa eva ca //
śabdaikaguṇamākāśaṃ pṛthivyādiṣu kīrtitam

śabdassparśaśca rūpaṃ ca raso gandhaśca paṃcamaḥ //
vijahāti guṇaṃ svaṃ svaṃ tadā bhūtaṃ vipadyate

tadā guṇaṃ vigṛhṇāti prādurbhūtaṃ taducyate //
evaṃ jānīhi deveśi paṃcabhūtāni tattvataḥ

tasmāddhi yoginā nityaṃ svasvakāleṃ'śajā guṇāḥ //
ciṃtanīyāḥ prayatnena devi kālajigīṣuṇā

devyuvāca //
kathaṃ jejīyyate kālo yogibhiryogavitprabho //
dhyānena cātha mantreṇa tatsarvaṃ kathayasva me

/
śaṅkara uvāca//
śṛṇu devi pravakṣyāmi yogināṃ hitakāmyayā //
parajñānaprakathanaṃ na deyaṃ yasya kasyacit

śraddadhānāya dātavyaṃ bhaktiyuktāya dhīmate //
anāstikāya śuddhāya dharmanityāya bhāmini

suśvāsena suśayyāyāṃ yogaṃ yuṃjīta yogavit //
dīpaṃ vināṃdhakāre tu prajāḥ supteṣu dhārayet

tarjanyā pihitau karṇau pīḍayitvā muhūrttakam//
tasmātsaṃśrūyate śabdastudanvahnisamudbhavaḥ

sandhyāto bhuktamevaṃ hi cāvasannaṃ kṣaṇādapi //
sarvarogānnihatyāśu jvaropadravakānbahūn

yaścopalakṣayennityairākāraṃ ghaṭikādvayam//
jitvā mṛtyuṃ tathā kāmaṃ svecchayā paryyaṭediha

sarvajñassarvadarśī ca sarvasiddhimavāpnuyāt//
yathā nadati khe'bdo hi prāvṛḍadbhissusaṃyataḥ

taṃ śrutvā mucyate yogī sadyaḥ saṃsārabandhanāt//
tatassa yogibhirnnityaṃ sūkṣmātsūkṣmataro bhavet

eṣa te kathito devi śabdabrahmavidhikramaḥ //
palālamiva dhānyārthī tyajedbandhamaśeṣataḥ

śabdabrahmatvidaṃ prāpya ye kecidanyakāṃkṣiṇaḥ //
ghnaṃti te muṣṭinākāśaṃ kāmayaṃte kṣudhāṃ tṛṣām

jñātvā paramidaṃ brahma sukhadaṃ muktikāraṇam//
avāhyamakṣaraṃ caiva sarvopādhivivarjitam

mohitāḥ kālapāśena mṛtyupāśavaśaṃgatāḥ //
śabdabrahma na jānaṃti pāpinaste kubuddhayaḥ

tāvadbhavaṃti saṃsāre yāvaddhāma na viṃdate //
vidite tu pare tattve mucyate janmabandhanāt

nidrālasyaṃ mahā vighnaṃ jitvā śatruṃ prayatnataḥ//
sukhāsane sthito nityaṃ śabdabrahmābhyasanniti

śatavṛddhaḥ pumāṃllabdhvā yāvadāyussamabhyaset //
mṛtyuñjayavapustambha ārogyaṃ vāyuvarddhanam

pratyayo dṛśyate vṛddhe kiṃ punastaruṇe jane//
na coṃkāro na mantropi naiva bījaṃ na cākṣaram

anāhatamanuccāryyaṃ śabdabrahma śivaṃ param //
dhyāyante devi satataṃ sudhiyā yatnataḥ priye

tasmācchabdā nava proktāḥ prāṇavidbhistu lakṣitāḥ //
tānpravakṣyāmi yatnena nādasiddhimanukramāt

ghoṣaṃ १ kāṃsyaṃ २ tathā śṛṃgaṃ ३ ghaṇṭāṃ ४ vīṇā ५ divaṃśajān ६ //
dundubhiṃ ७ śaṃkhaśabdaṃ ८ tu navamaṃ meghagarjitam ९

nava śabdānparityajya tuṃkāraṃ tu samabhyaset //
dhyāyannevaṃ sadā yogī puṇyaiḥ pāpairna lipyate // ४१ /
na śṛṇoti yadā śṛṇvanyogābhyāsena devike //
mriyatebhyasamānastu yogī tiṣṭheddivāniśam

tasmādutpadyate śabdo mṛ tsaptabhirdinaiḥ //
sa vai navavidho devi taṃ bravīmi yathārthataḥ // //
prathamaṃ nadate ghoṣamātmaśuddhikaraṃ param //
sarvavyādhiharaṃ nādaṃ vaśyākarṣaṇamuttamam

dvitīyaṃ nādate kāṃsyastambhayetprāṇināṃ gatim //
viṣabhūtagrahānsarvānbadhnīyānnātra saṃśayaḥ

tṛtīyaṃ nādate śṛṃgamabhicāri niyojayet //
vidviḍuccāṭane śatrormāraṇe ca prayojayet

ghaṃṭānādaṃ caturtha tu vadate parameśvaraḥ //
ākarṣassarvadevānāṃ kiṃ punarmānuṣā bhuvi

yakṣagandharvakanyāśca tasyākṛṣṭā dadaṃti hi //
yathepsitāṃ mahāsiddhiṃ yogine kāmato'pi vā

vīṇā tu paṃcamo nādaḥ śrūyate yogibhissadā//
tasmādutpadyate devi dūrādarśanameva hi

dhyāyato vaṃśanādaṃ tu sarvatattvaṃ prajāyate //
dundubhiṃ dhyāyamānastu jarāmṛtyuvivarjitaḥ

śaṃkhaśabdena deveśi kāmarūpaṃ prapadyate //
yogino meghanādena na vipatsaṃgamo bhavet

yaścaikamanasā nityaṃ tuṃkāraṃ brahmarūpiṇam //
kimasādhyaṃ na tasyāpi yathāmati varānane

sarvajñassarvadarśī ca kāmarūpī vrajatyasau //
na vikāraiḥ prayujyeta śiva eva na saṃśayaḥ

etatte parameśāni śabdabrahmasvarūpakam //
navadhā sarvamākhyātaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi

iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ kālavaṃcanavarṇanaṃ nāma ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ