Shiva Purana · Chapter 5.22
vyāsa uvāca //
vidhiṃ tāta vadedānīṃ jīva janmavidhānataḥ //
garbhe sthitiṃ ca tasyāpi vairāgyārthaṃ munīśvara
sanatkumāra uvāca//
śṛṇu vyāsa samāsena śāstrasāramaśeṣataḥ //
vadiṣyāmi suvairāgyaṃ mumukṣorbhavabaṃdhakṛt
pākapātrasya madhye tu pṛthagannaṃ pṛthagjalam//
agnerūrdhvaṃ jalaṃ sthāpyaṃ tadannaṃ ca jalopari
jalasyādhassa cāgnirhi sthito'gniṃ dhamate śanaiḥ //
vāyunādhamyamāno'gniratyuṣṇaṃ kurute jalam
tadannamuṣṇatoyena samantātpacyate punaḥ//
dvidhā bhavati tatpakvaṃ pṛthakkiṭṭaṃ pṛthagrasaḥ
malairdvādaśabhiḥ kiṭṭaṃ bhinnaṃ dehādbahirbhavet//
rasastu dehe sarati sa puṣṭastena jāyate
karṇākṣināsikā jihvā dantāḥ śiśno gudaṃ nakhāḥ //
malāśrayaḥ kaphaḥ svedo viṇmūtraṃ dvādaśa smṛtāḥ
hṛtpadme pratibaddhāśca sarvanāḍyassamaṃtataḥ //
jñeyā rasapravāhinyastatprakāraṃ bruve mune
tāsāṃ mukheṣu taṃ sūkṣmaṃ prāṇassthāpayet rasam //
rasena tena nāḍīstāḥ prāṇaṃ pūrayate punaḥ
punaḥ prayāṃti saṃpūrṇāstāśca dehaṃ samaṃtataḥ //
tatassa nāḍīmadhyasthaśśarīreṇātmanā rasaḥ
pacyate pacyamānācca bhavetpākadvayaṃ punaḥ //
tvak tayā veṣṭyate pūrvaṃ rudhiraṃ ca prajāyate
raktāllomāni māṃsaṃ ca keśāḥ snāyuśca māṃsataḥ//
snāyutaśca tathāsthīni nakhā majjāsthisaṃbhavāḥ
majjākāraṇavaikalyaṃ śukraṃ hi prasavātmakam//
iti dvādaśadhānnasya pariṇāmaḥ prakīrtitāḥ
śukro'nnājjāyate śukrāddivyadehasya saṃbhavaḥ//
ṛtukāle yadā śukraṃ nirdoṣaṃ yonisaṃsthitam
tadvā tadvāyusaṃspṛṣṭaṃ strīraktenaikatāṃ vrajet //
visargakāle śukrasya jīvaḥ kāraṇasaṃyutaḥ
saṃvṛtaḥ praviśedyoniṃ karmabhissvairniyojitaḥ //
tacchukraraktamekasthamekāhātkalilaṃ bhavet //३१/
paṃcarātreṇa kalilaṃ budbudākāratāṃ vrajet //
budbudassaptarātreṇa māṃsapeśī bhavetpunaḥ
grīvā śiraśca skaṃdhau ca pṛṣṭhavaṃśastathodaram//
pāṇipādantathā pārśve kaṭirgātraṃ tathaiva ca
dvimāsābhyantareṇaiva kramaśassaṃbhavediha//
tribhirmāsaiḥ prajāyaṃte sarve hyaṃkurasaṃdhayaḥ
māsaiścaturbhiraṃgulyaḥ prajāyaṃte yathākramam//
mukhaṃ nāsā ca karṇau māsaiḥ paṃcabhireva ca
dantapaṃktistathā guhyaṃ jāyaṃte ca nakhāḥ punaḥ//
karṇayostu bhavecchidraṃ ṣaṇmāsābhyaṃtareṇa tu
pāyurmehamupasthaṃ ca nābhiścābhyupajāyate//
saṃdhayo ye ca gātreṣu māsairjāyaṃti saptabhiḥ
aṃgapratyaṃgasaṃpūrṇaḥ paripakvassa tiṣṭhati //
udare māturācchanno jarāyau muni sattama
māturāhāracauryyeṇa ṣaḍvidhena rasena tu //
nābhinālanibaddhena varddhate sa dinedine
tatasmṛtiṃ labhejjīvassaṃpūrṇe'smiñśarīrake //
sukhaṃ duḥkhaṃ vijānāti nidrāsvapnaṃ purākṛtam
mṛtaścāhaṃ punarjāto jātaścāhaṃ punarmṛtaḥ //
nānāyonisahasrāṇi mayā dṛṣṭāni jāyatā
adhunā jātamātro'haṃ prāptasaṃskāra eva ca //
śreyo'munā kariṣyāmi yena garbhe na saṃbhavaḥ
garbhasthaściṃtayatyevamahaṃ garbhādvinissṛtaḥ //
anveṣyāmi śivajñānaṃ saṃsāravinivartakam
evaṃ sa garbhaduḥkhena mahatā paripīḍitaḥ //
jīvaḥ karmavaśādāste mokṣopāyaṃ viciṃtayan
yathā girivarākrāṃtaḥ kaścidduḥkhena tiṣṭhati //
tathā jarāyuṇā dehī duḥkhaṃ tiṣṭhati veṣṭitaḥ
patitassāgare yadvadduḥkhamāste samākulaḥ //
garbhodakena siktāṃgassarvadākulitastadā
lohakuṃbhe yathā nyastaḥ pacyate kaścidagninā //
garbhakuṃbhe tathā kṣiptaḥ pacyate jaṭharāgninā
sūcībhiragnivarṇābhinirbhinnasya niraṃtaram //
yadduḥkhaṃ jāyate tasya tatra saṃsthasya cādhikam
garbhāvāsātparaṃ duḥkhaṃ kaṣṭaṃ naivāsti kutracit //
dehināṃ duḥkhabahulaṃ sughoramatisaṃkaṭam
ityetatsumahadduḥkhaṃ pāpināṃ parikīrtitam //
kevalaṃ dharmabudīnāṃ saptamāsairbhavassadā
garbhātsudurlabhaṃ duḥkhaṃ yoniyaṃtranipīḍanāt //
bhavetpāpātmanāṃ vyāsa na hi dharmayutātmanām /
ikṣuvatpīḍyamānasya yaṃtreṇaiva samaṃtataḥ //
śirasā tāḍyamānasya pāpa mudgarakeṇa ca
yaṃtreṇa pīḍitā yadvannissārā ssyustilāḥ kṣaṇāt //
tathā śarīraṃ nissāraṃ yoniyaṃtranipīḍanāt
asthipādatulāstaṃbhaṃ snāyubandhena yaṃtritam//
raktamāṃsamṛdāliptaṃ viṇmūtradravyabhājanam
keśaromanakhacchannaṃ rogāyatanamāturam //
vadanaikamahādvāraṃ gavākṣāṣṭakabhūṣitam
oṣṭhadvayakapāṭaṃ ca tathā jihvārgalānvitam//
bhogatṛṣṇāturaṃ mūḍhaṃ rāgadveṣavaśānugam
saṃvartitāṃgapratyaṃgaṃ jarāyupariveṣṭitam//
saṃkaṭenāviviktena yonimārgeṇa nirgatam
viṇmūtraraktasiktāṃgaṃ vikośikasamudbhavam//
asthipañjaravikhyātamasmiñjñeyaṃ kalevaram
śatatrayaṃ ṣaṣṭyadhikaṃ paṃcapeśīśatāni ca//
sārddhābhistisṛbhiśchannaṃ samaṃtādromakoṭibhiḥ
śarīraṃ sthūlasūkṣmābhirdṛśyā'dṛśyā hi tāssmṛtāḥ //
etāvatībhirnāḍībhiḥ koṭibhistatsamaṃtataḥ
asvedamadhubhiryābhiraṃtasthaḥ sravate bahiḥ//
dvātriṃśaddaśanāḥ proktā viṃśatiśca nakhāḥ smṛtāḥ
pittasya kuḍavaṃ jñeyaṃ kaphasyāthāḍhakaṃ smṛtam //
vasāyāśca palaṃ viṃśattadardhaṃ kapilasya ca
paṃcārddhaṃ tu tulā jñeyā palāni daśa medasaḥ //
palatrayaṃ mahāraktaṃ majjāyāśca caturguṇam
śukrorddhaṃ kuḍavaṃ jñeyaṃ tadbījaṃ dehināṃ balam //
māṃsasya caikapiṃḍena palasāhasramucyate
raktaṃ palaśataṃ jñeyaṃ viṇmūtraṃ yatpramāṇata//
aṃjalayaśca catvāraścatvāro munisattama
iti dehagṛhaṃ hyetannityasyānityamātmanaḥ //
aviśuddhaṃ viśuddhasya karmabaṃdhādvinirmitam
iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ dehotpattivarṇanaṃ nāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ
Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0