Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shiva Purana · Chapter 5.21

5.21.1

// vyāsa uvāca //
brāhmaṇatvaṃ hi duṣprāpyaṃ nisargādbrāhmaṇo bhavet //
īśvarasya mukhātkṣatraṃ bāhubhyāmūruto viśaḥ

5.21.2

padbhyāṃ śūdrassamutpanna iti tasya mukhācchrutiḥ //
kimu sthitimadhaḥsthānādāpnuvanti hyato vada

5.21.3

sanatkumāra uvāca //
duṣkṛtena tu kāleya sthānādbhraśyanti mānavāḥ //
śreṣṭhaṃ sthānaṃ samāsādya tasmādrakṣeta paṇḍitaḥ

5.21.4

yastu vipratvamutsṛjya kṣatrayonyāṃ prasūyate //
brāhmaṇyātsa paribhraṣṭaḥ kṣatriyatvaṃ niṣevate

5.21.5

adharmasevanānmūḍhastathaiva parivartate //
janmāntarasahasrāṇi tamasyāviśate yataḥ

5.21.6

tasmātprāpya paraṃ sthānaṃ pramādyanna tu nāśayet //
svasthānaṃ sarvadā rakṣetprāpyāpi vipado naraḥ

5.21.7

brāhmaṇatvaṃ śubhaṃ prāpya brāhmaṇyaṃ yo'vamanyate //
bhojyābhojyaṃ na jānāti sa pumānkṣatriyo bhavet

5.21.8

karmaṇā yena medhāvī śūdro vaiśyo hi jāyate //
tatte vakṣyāmi nikhilaṃ yena varṇottamo bhavet

5.21.9

śūdrakarma yathoddiṣṭaṃ śūdro bhūtvā samācaret //
yathāvatparicaryyāṃ tu triṣu varṇeṣu nityadā

5.21.5.21.10

kurute kāmayānastu śūdro'pi vaiśyatāṃ vrajet //
yo yojayeddhanairvaiśyo juhvānaśca yathāvidhi

5.21.11

agnihotramupādāya śeṣānna kṛtabhojanaḥ //
sa vaiśyaḥ kṣatriyakule jāyate nātra saṃśayaḥ

5.21.12

/
kṣattriyo jāyate yajñaisaṃskṛtairāttadakṣiṇaiḥ //
adhīte svargamanvicchaṃstretāgniśaraṇaṃ sadā

5.21.13

ārdrahastapado nityaṃ kṣitiṃ dharmeṇa pālayet //
ṛtukālābhigāmī ca svabhāryyādharmatatparaḥ

5.21.14

sarvātithyaṃ trivargasya bhūtebhyo dīyatāmiti //
gobrāhmaṇātmano'rthaṃ hi saṃgrāmābhihato bhavet

5.21.16

tenāgnimantrapūtātmā kṣattriyo brāhmaṇo bhavet //
vidhito brāhmaṇo bhūtvā yājakastu prajāyate // १५ /
svakarmanirato nityaṃ satyavādī jitendriyaḥ//
prāpyate vipulassvargo devānāmapi vallabhaḥ

5.21.17

brahmaṇatvaṃ hi duṣprāpyaṃ kṛcchreṇa sādhyate naraiḥ //
brāhmaṇyātsakalaṃ prāpya mokṣaścāpi munīśvara

5.21.18

tasmātsarvaprayatnena brāhmaṇo dharmatatparaḥ //
sādhanaṃ sarvavargasya rakṣedbrāhmaṇyamuttamam

5.21.19

vyāsa uvāca //
saṃgrāmasyeha māhātmyaṃ tvayoktaṃ munisattama //
etadicchāmyahaṃ śrotuṃ brūhi tvaṃ vadatāṃ vara

5.21.5.21.20

sanatkumāra uvāca //
agniṣṭomādibhiryajñairiṣṭvā vipuladakṣiṇaiḥ //
na tatphalamavāpnoti saṃgrāme yadavāpnuyāt

5.21.21

iti tattvavidaḥ prāhuryajñakarmavidassadā //
tasmāttatte pravakṣyāmi yatphalaṃ śastrajīvinām

5.21.22

dharmalābho'rthalābhaśca yaśolābhastathaiva ca //
yaśśūro vāṃchate yuddhaṃ vimṛndanparavāhinīm

5.21.23

tasya dharmārtha kāmāśca yajñaścaiva sadakṣiṇaḥ //
paraṃ hyabhimukhaṃ dattvā tadyānaṃ yo'dhirohati

5.21.24

viṣṇuloke sa jāyeta yaśca yuddhe'parājitaḥ //
aśvamedhānavāpnoti caturo na mṛtassa cet

5.21.25

yastu śastramanutsṛjya mriyate vāhinī mukhe //
sammukho vartate śūrassa svargānna nivartate

5.21.26

rājā vā rājaputro vā senāpatirathāpi vā //
hatakṣātreṇa yaḥ śūrastasya loko'kṣayo bhavet

5.21.27

yāvaṃti tasya romāṇi bhidyante'strairmahāhave //
tāvato labhate lokānsarvakāmadughā'kṣayān

5.21.28

vīrāsanaṃ vīraśayyā vīrasthānasthitissthirā //
sarvadā bhavati vyāsa iha loke paratra ca

5.21.29

/
gavārthe brāhmaṇārthe ca sthānasvāmyarthameva ca //
ye mṛtāste sukhaṃ yāṃti yathā sukṛtinastathā

5.21.5.21.30

yaḥ kaścidbrāhmaṇaṃ hatvā paścātprāṇānparityajet //
tatrāsau svapateryuddhe sa svargānna nivartate

5.21.31

kravyādairdatibhiścaiva hatasya gatiruttamā //
dvijagosvāmināmarthe bhavedvipuladākṣayā

5.21.32

śaknotviha samarthaśca yaṣṭuṃ kratuśatairapi//
ātmadehaparityāgaḥ kartuṃ yudhi suduṣkaraḥ .

5.21.33

yuddhaṃ puṇyatamaṃ svargyaṃ rūpajñaṃ sarvatomukham //
sarveṣāmeva varṇānāṃ kṣatriyasya viśeṣataḥ

5.21.34

bhṛśaṃ caiva pravakṣyāmi yuddhadharmaṃ sanātanam //
yādṛśāya prahartavyaṃ yādṛśaṃ parivarjayet

5.21.35

ātatāyinamāyāṃtamapi vedāṃtagaṃ dvijam//
jighāṃsaṃtaṃ jighāṃsettu na tena brahmahā bhavet

5.21.36

haṃtavyo'pi na haṃtavyaḥ pānīyaṃ yaśca yācate//
raṇe hatvāturānvyāsa sa naro brahmahā bhavet

5.21.37

vyādhitaṃ durbalaṃ bālaṃ stryanāthau kṛpaṇaṃ dhruvam//
dhanurbhagnaṃ chinnaguṇaṃ hatvā vai brahmahā bhavet

5.21.38

evaṃ vicāryya saddhīmānbhavetprītyāḥ raṇapriyaḥ//
sajanmanaḥ phalaṃ prāpya paratreha pramodate

5.21.21

iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ raṇaphalavarṇanaṃ nāmaikaviṃśo'dhyāyaḥ

Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc