Shiva Purana · Chapter 5.16
sanatkumāra uvāca//
teṣāṃ mūrddhopariṣṭādvai narakāṃstāñchṛṇuṣva ca//
matto munivaraśreṣṭha pacyaṃte yatra pāpinaḥ
rauravaśśūkaro rodhastālo vivasanastathā //
mahājvālastaptakuṃbho lavaṇopi vilohitaḥ
vaitaraṇī pūyavahā kṛmiṇaḥ kṛmibhojanaḥ //
asipatravanaṃ ghoraṃ lālābhakṣaśca dāruṇaḥ
tathā pūyavahaḥ prāyo bahirjvālo hyadhaśśirāḥ //
saṃdaṃśaḥ kālasūtraśca tamaścāvīciro dhanaḥ
śvabhojano'tha ruṣṭaśca mahārauravaśālmalī //
ityādyā bahavastatra narakā duḥkhadāyakāḥ
pacyaṃte teṣu puruṣāḥ pāpakarmaratāstu ye //
kramādvakṣye tu tān vyāsa sāvadhānatayā śṛṇu
kūṭasākṣyaṃ tu yo vakti vinā viprān surāṃśca gāḥ //
sadā'nṛtaṃ vadedyastu sa naro yāti rauravam
bhrūṇahā svarṇahartā ca gorodhī viśvaghātakaḥ //
surāpo brahmahaṃtā ca paradravyāpahārakaḥ
yastatsaṃgī sa vai yāti mṛto vyāsa gurorvadhāt //
tataḥ kuṃbhe svasurmāturgoścaiva duhitustathā
sādhvyā vikrayakṛccātha vārddhakī keśavikrayī //
taptaloheṣu pacyaṃte yaśca bhaktaṃ parityajet
avamaṃtā gurūṇāṃ yaḥ paścādbhoktā narādhamaḥ //
devadūṣayitā caiva devavikrayikaśca yaḥ
agamyagāmī yaścāṃte yāti saptabalaṃ dvija //
cauro goghno hi patito maryādādūṣakastathā
/
devadvijapitṛdveṣṭā ratnadūṣayitā ca yaḥ //
sa yāti kṛmibhakṣaṃ vai kṛmīnatti duriṣṭakṛt
pitṛdevasurān yastu paryaśnāti narādhamaḥ//
lālābhakṣaṃ sa yātyajño yaśśastrakūṭakṛnnaraḥ
yaścāṃtyajena saṃsevyo hyasadgrāhī tu yo dvijaḥ //
ayājyayājakaścaiva tathaivābhakṣya bhakṣakaḥ
rudhiraughe pataṃtyete somavikrayiṇaśca ye//
madhuhā grāmahā yāti krūrāṃ vaitaraṇīṃ nadīm
navayauvanamattāśca maryādābhedinaśca ye //
te kṛtyaṃ yāṃtyaśaucāśca kulakājīvinaśca ye
asipatravanaṃ yāti vṛkṣacchedī vṛthaiva yaḥ//
kṣurabhrakā mṛgavyādhā vahnijvāle pataṃti te
bhraṣṭācāro hi yo vipraḥ kṣatriyo vaiśya eva ca //
yātyaṃte dvija tatraiva yaḥ śvapākeṣu vahnidaḥ
vratasya lopakā ye ca svāśramādvicyutāśca ye//
saṃdaṃśayātanāmadhye pataṃti bhṛśadāruṇe
vīryaṃ svapneṣu skaṃdeyurye narā brahmacāriṇaḥ//
putrā nādhyāpitā yaiśca te pataṃti śvabhojane
ete cānye ca narakāḥ śataśo'tha sahasraśaḥ //
yeṣu duṣkṛtakarmāṇaḥ pacyate yātanāgatāḥ
tathaiva pāpānyetāni tathānyāni sahasraśaḥ //
bhujyaṃte yāni puruṣairnarakāṃtaragocaraiḥ
varṇāśramaviruddhaṃ ca karma kurvaṃti ye narāḥ//
karmaṇā manasā vācā niraye tu pataṃti te
adhaśśirobhirdṛśyaṃte nārakā divi daivataiḥ//
devānadhomukhānsarvānadhaḥ paśyaṃti nārakāḥ
sthāvarāḥ kṛmipākāśca pakṣiṇaḥ paśavo mṛgāḥ //
dhārmikāstridaśāstadvanmokṣiṇaśca yathākramam
yāvaṃto jaṃtavassvarge tāvaṃto narakaukasaḥ //
pāpakṛdyāti narakaṃ prāyaścittaparāṅmukhaḥ
gurūṇi gurubhiścaiva laghūni laghubhistathā //
prāyaścittāni kāleya manussvāyambhuvo'bravīt
yāni teṣāmaśeṣāṇāṃ karmārṇyuktāni teṣu vai//
prāyaścittamaśeṣeṇa harānusmaraṇaṃ param
prāyaścittaṃ tu yasyaiva pāpaṃ puṃsaḥ prajāyate//
kṛte pāpe'nutāpo'pi śivasaṃsmaraṇaṃ param
māheśvaramavāpnoti madhyāhnādiṣu saṃsmaran//
prātarniśi ca saṃdhyāyāṃ kṣīṇapāpo bhavennaraḥ
muktiṃ prayāti svargaṃ vā samastakleśasaṃkṣayama//
śivasya smaraṇādeva tasya śaṃbhorumāpateḥ
pāpantarāyo viprendra japahomārcanādi ca //
bhavatyeva na kutrāpi trailokye munisattama
maheśvare matiryasya japahomārcanādipu //
yatpuṇyaṃ tatkṛtaṃ tena devendratvādikaṃ phalam
pumānna narakaṃ yāti yaḥ smaranbhaktito mune //
aharniśaṃ śivaṃ tasmātsa kṣīṇāśeṣapātakaḥ
narakasvargasaṃjñāye pāpapuṇye dvijottama //
yayostvekaṃ tu duḥkhāyānyatsukhāyodbhavāya ca
tadeva prītaye bhūtvā punarduḥkhāya jāyate //
tatsyādduḥkhātmakaṃ nāsti na ca kiṃcitsukhātmakam
manasaḥ pariṇāmo'yaṃ sukhaduḥkhopalakṣaṇaḥ //
jñānameva paraṃ brahma jñānaṃ tattvāya kalpate
jñānātmakamidaṃ viśvaṃ sakalaṃ sacarācaram //
paravijñānataḥ kiṃcidvidyate na paraṃ mune
evametanmayākhyātaṃ sarvaṃ narakamaṇḍalam //
ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi sāṃprataṃ maṃḍalaṃ bhuvaḥ
iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ brahmāṇḍavarṇane narakoddhāravarṇanaṃ nāma ṣoḍaśo'dhyāyaḥ
Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0