Shiva Purana · Chapter 4.35

sūta uvāca //
śrūyatāmṛṣayaḥ śreṣṭhāḥ kathayāmi yathā śrutam //
viṣṇunā prārthito yena saṃtuṣṭaḥ parameśvaraḥ //
tadāhaṃ kathayāmyadya puṇyaṃ nāma sahasrakam

śrīviṣṇuruvāca //
śivo haro mṛḍo rudraḥ puṣkaraḥ puṣpalocanaḥ //
arthigamyaḥ sadācāraḥ śarvaḥ śaṃbhurmaheśvaraḥ

caṃdrāpīḍaścaṃdramaulirviśvaṃ viśvaṃbhareśvaraḥ //
vedāṃtasārasaṃdohaḥ kapālī nīlalohitaḥ

dhyānādhāro'paricchedyo gaurībharttā gaṇeśvaraḥ //
aṣṭamūrtirviśvamūrtistrivargasvargasādhanaḥ

jñānagamyo dṛḍhaprajño devadevastrilocanaḥ //
vāmadevo mahādevaḥ paṭuḥ parivṛḍho dṛḍhaḥ

viśvarūpo virūpākṣo vāgīśaḥ śucisattamaḥ //
sarvapramāṇasaṃvādī vṛṣāṅko vṛṣavāhanaḥ

īśaḥ pinākī khaṭvāṃgī citraveṣaściraṃtanaḥ //
tamoharo mahāyogī goptā brahmā ca dhūrjaṭiḥ

kālakālaḥ kṛttivāsāḥ subhagaḥ praṇavātmakaḥ //
unnadhraḥ puruṣo juṣyo durvāsāḥ puraśāsanaḥ

divyāyudhaḥ skaṃdaguruḥ parameṣṭhīḥ parātparaḥ //
anādimadhyanidhano girīśo girijādhavaḥ

kuberabaṃdhuḥ śrīkaṃṭho lokavarṇottamo mṛduḥ //
samādhivedyaḥ kodaṃḍī nīlakaṃṭhaḥ parasvadhīḥ

viśālākṣo mṛgavyādhaḥ sureśaḥ sūryatāpanaḥ //
dharmadhāma kṣamākṣetraṃ bhagavānbhaganetrabhit

ugraḥ paśupatistārkṣyaḥ priyabhaktaḥ paraṃtapaḥ //
dātā dayākaro dakṣaḥ karmaṃdīḥ kāmaśāsanaḥ

śmaśānanilayaḥ sūkṣmaḥ śmaśānastho maheśvaraḥ //
lokakarttā mṛgapatirmahākarttā mahauṣadhiḥ

uttaro gopatirgoptā jñānagamyaḥ purātanaḥ//
nītiḥ sunītiḥ śuddhātmā somaḥ somarataḥ sukhī

somapo'mṛtapaḥ saumyo mahātejā mahādyutiḥ //
tejomayo'mṛtamayo'nnamayaśca sudhāpatiḥ

ajātaśatrurālokaḥ saṃbhāvyo havyavāhanaḥ //
lokakaro vedakaraḥ sūtrakāraḥ sanātanaḥ

maharṣikapilācāryo viśvadīptistrilocanaḥ //
pinākapāṇirbhūdevaḥ svastidaḥ svastikṛtsudhīḥ

dhātṛdhāmā dhāmakaraḥ sarvagaḥ sarvagocaraḥ //
brahmasṛgviśvasṛksargaḥ karṇikāraḥ priyaḥ kaviḥ

śākho viśākho gośākhaḥ śivo bhiṣaganuttamaḥ //
gaṃgāplavodako bhavyaḥ puṣkalaḥ sthapatiḥ sthiraḥ

vijitātmā vidheyātmā bhūtavāhanasārathiḥ //
sagaṇo gaṇakāyaśca sukīrticchinnasaṃśayaḥ

kāmadevaḥ kāmapālo bhasmoddhūlitavigrahaḥ //
bhasmapriyo bhasmaśāyī kāmī kāṃtaḥ kṛtāgamaḥ

samāvarto'nivṛttātmā dharmapuṃjaḥ sadāśivaḥ //
akalmaṣaśca puṇyātmā caturbāhurdurāsadaḥ

durlabho durgamo durgaḥ sarvāyudhaviśāradaḥ //
adhyātmayoganilayaḥ sutaṃtustaṃtuvardhanaḥ

śubhāṃgo lokasāraṃgo jagadīśo janārdanaḥ//
bhasmaśuddhikaro merurojasvī śuddhavigrahaḥ

asādhyaḥ sādhusādhyaśca bhṛtyamarkaṭarūpadhṛk //
hiraṇyaretāḥ paurāṇo ripujīvaharo balī

mahāhrado mahāgartassiddhovṛṃdāravaṃditaḥ //
vyāghracarmāṃbaro vyālī mahābhūto mahānidhiḥ

amṛto'mṛvapuḥ śrīmānpāñcajanyaḥ prabhaṃjanaḥ //
paṃcaviṃśatitattvasthaḥ pārijātaḥ parātparaḥ

sulabhassuvrataśśūro vāṅmayaikanidhirnidhiḥ //
varṇāśramagururvarṇī śatrujicchatrutāpanaḥ

āśramaḥ kṣapaṇaḥ kṣāmo jñānavānacaleśvaraḥ //
pramāṇabhūto durjñeyaḥ suparṇo vāyuvāhanaḥ //

dhanurdharo dhanurvedo guṇaḥ śaśiguṇākaraḥ//
satyassatyaparo'dīno dharmo godharmaśāsanaḥ

anaṃtadṛṣṭirānaṃdo daṃḍo damayitā damaḥ //
abhicāryyo mahāmāyo viśvakarma viśāradaḥ

vītarāgo vinītātmā tapasvībhūtabhāvanaḥ//
unmattaveṣaḥ pracchanno jitakāmo'jitapriyaḥ

kalyāṇaprakṛtiḥ kalpaḥ sarvalokaprajāpatiḥ//
tarasvī tārako dhīmānpradhānaḥ prabhuravyayaḥ

lokapāloṃ'tarhitātmā kalpādiḥ kamalekṣaṇaḥ //
vedaśāstrārthatattvajño'niyamo niyatāśrayaḥ

caṃdraḥ sūryaḥ śaniḥ keturvarāṃgo vidrumacchaviḥ //
bhaktivaśyaḥ paraṃ brahma mṛgabāṇāparṇo'naghaḥ

adriradryālayaḥ kāṃtaḥ paramātmā jagadguruḥ//
sarvakarmālayastuṣṭo maṃgalyo maṃgalāvṛtaḥ

mahātapā dīrghatapāḥ sthaviṣṭha sthaviro dhruvaḥ //
ahaḥ saṃvatsaro vyāptiḥ pramāṇaṃ paramaṃ tapaḥ

saṃvatsarakaro maṃtraḥ pratyayaḥ sarvatāpanaḥ //
ajaḥ sarveśvarassiddho mahātejā mahābalaḥ

yogī yogyo mahāretā siddhiḥ sarvādiragrahaḥ //
vasurvasumanāḥ satyaḥ sarvapāpaharo haraḥ

sukīrti śobhanassragvī vedāṃgo vedavinmuniḥ //
bhrājiṣṇurbhojanaṃ bhoktā lokanātho durādharaḥ

amṛtaśśāśvataśśāṃto bāṇahastaḥ pratāpavān //
kamaṃḍaludharo dhanvī hyavāṅmanasagocaraḥ

atīṃdriyo mahāmāyassarvavāsaścatuṣpathaḥ //
kālayogī mahānādo mahotsāho mahābalaḥ

mahābuddhirmahāvīryo bhūtacārī puraṃ daraḥ//
niśācaraḥ pretacārī mahāśaktirmahādyutiḥ

anirdeśyavapuḥ śrīmānsarvācāryamanogatiḥ //
bahuśrutirmahāmāyo niyatātmā dhruvo'dhruvaḥ

tejastejo dyutidharo janakaḥ sarvaśāsakaḥ //
nṛtyapriyo nṛtyanityaḥ prakāśātmā prakāśakaḥ

spaṣṭākṣaro budho maṃtraḥ samānaḥ sārasaṃplavaḥ //
yugādikṛdyugāvarto gaṃbhīro vṛṣavāhanaḥ

iṣṭo viśiṣṭaḥ śiṣṭeṣṭaḥ sulabhaḥ sāraśo dhanaḥ //
tīrtharūpastīrthanāmā tīrthādṛśyastu tīrthadaḥ

apāṃnidhiradhiṣṭhānaṃ vijayo jayakālavit //
pratiṣṭhitaḥ pramāṇajño hiraṇyakavaco hariḥ

vimocanassuragaṇo vidyeśo biṃdusaṃśrayaḥ //
vātarūpo'malonmāyī vikartā gahano guhaḥ

karaṇaṃ kāraṇaṃ kartā sarvabaṃdhavimocanaḥ //
vyavasāyo vyavasthānaḥ sthānado jagadādijaḥ

gurudo lalito'bhedo bhāvātmātmani saṃsthitaḥ //
vīreśvaro vīrabhadro vīrāsanavidhirguruḥ

vīracūḍāmaṇirvettā cidānaṃdo nadīdharaḥ //
ājñādhārastriśūlī ca śipiviṣṭaḥ śivālayaḥ

bālakhilyo mahāvīrastigmāṃśurbadhiraḥ khagaḥ //
abhirāmaḥ suśaraṇaḥ subrahmaṇyaḥ sudhāpatiḥ

maghavānkauśiko gomānvirāmaḥ sarvasādhanaḥ //
lalāṭākṣo viśvadehaḥ sāraḥ saṃsāracakrabhṛt

amoghadaṃḍī madhyastho hiraṇyo brahmavarcasaḥ //
paramārthaḥ paromāyī śaṃbaro vyāghralocanaḥ

rucirbahurucirvedyo vācaspatirahaspatiḥ //
ravirvirocanaḥ skaṃdaḥ śāstā vaivasvato yamaḥ

yuktirunnatakīrtiśca sānurāgaḥ puraṃjayaḥ //
kailāsādhipatiḥ kāṃtaḥ savitā ravilocanaḥ

viśvottamo vītabhayo viśvabharttā'nivāritaḥ //
nityo niyatakalyāṇaḥ puṇyaśravaṇakīrttanaḥ

dūraśravo viśvasaho dhyeyo duḥsvapnanāśanaḥ //
uttāraṇo duṣkṛtihā vijñeyo duḥsaho'bhavaḥ

anādirbhūrbhuvo lakṣmīḥ kirīṭī tridaśādhipaḥ //
viśvagoptā viśvakarttā suvīro rucirāṃgadaḥ

janano janajanmādiḥ prītimānnītimāndhruvaḥ //
vaśiṣṭhaḥ kaśyapo bhānurbhīmo bhīmaparākramaḥ

praṇavaḥ satpathācāro mahākośo mahādhanaḥ //
janmādhipo mahā devaḥ sakalāgamapāragaḥ

tattvaṃ tattvavidekātmā vibhurviṣṇurvibhūṣaṇaḥ //
ṛṣirbrāhmaṇa aiśvaryajanmamṛtyujarātigaḥ

paṃcayajñasamutpattirviśveśo vimalodayaḥ //
ātmayoniranādyaṃto vatsalo bhaktalokadhṛk

gāyatrīvallabhaḥ prāṃśurviśvāvāsaḥ prabhākaraḥ //
śiśurgirirataḥ samrāṭ suṣeṇaḥ suraśatruhā

anemiriṣṭanemiśca mukundo vigatajvaraḥ //
svayaṃjyotirmahājyotistanujyotiracaṃcalaḥ

piṃgalaḥ kapilaśmaśrurbhālanetrastrayītanuḥ //
jñānaskaṃdo mahānītirviśvotpattirupaplavaḥ

bhago vivasvānādityo gatapāro bṛhaspatiḥ //
kalyāṇaguṇanāmā ca pāpahā puṇyadarśanaḥ

udārakīrtirudyogī sadyogī sadasattrapaḥ //
nakṣatramālī nākeśaḥ svādhiṣṭhānaḥ ṣaḍāśrayaḥ

pavitraḥ pāpahārī ca maṇipūro nabhogatiḥ //
hṛtpuṃḍarīkamāsīnaḥ śakraḥ śāṃto vṛṣākapiḥ

uṣṇo gṛhapatiḥ kṛṣṇaḥ samartho'narthanāśanaḥ //
adharmaśatrurajñeyaḥ puruhūtaḥ puruśrutaḥ

brahmagarbho bṛhadgarbho dharmadhenurdhanāgamaḥ //
jagaddhitaiṣī sugataḥ kumāraḥ kuśalāgamaḥ

hiraṇyavarṇo jyotiṣmānnānābhūtarato dhvaniḥ //
ārogyo namanādhyakṣo viśvāmitro dhaneśvaraḥ

brahmajyotirvasudhāmā mahājyotiranuttamaḥ //
mātāmaho mātariśvā nabhasvānnāgahāradhṛk

pulastyaḥ pulaho'gastyo jātūkarṇyaḥ parāśaraḥ //
nirāvaraṇanirvāro vairaṃcyo viṣṭaraśravāḥ

ātmabhūraniruddho'trirjñānamūrtirmahāyaśāḥ //
lokavīrāgraṇīrvīraścaṇḍaḥ satyaparākramaḥ

vyālakalpo mahākalpaḥ kalpavṛkṣaḥ kalādharaḥ//
alaṃkariṣṇuracalo rociṣṇurvikramonnataḥ

āyuḥ śabdapatirvāgmī plavanaśśikhisārathiḥ//
asaṃsṛṣṭo'tithiśśatruḥ pramāthī pādapāsanaḥ

vasuśravā kavyavāhaḥ pratapto viśvabhojanaḥ //
japyo jarādiśamano lohitaśca tanūnapāt

pṛṣadaśvo nabhoyoniḥ supratīkastamisrahā //
nidāghastapano meghabhakṣaḥ parapuraṃjayaḥ

sukhānilassuniṣpannassurabhiśśiśirātmakaḥ //
vasaṃto mādhavo grīṣmo nabhasyo bījavāhanaḥ

aṃgirā gururātreyo vimalo viśvapāvanaḥ //
pāvanaḥ purajicchakrastraividyo navavāraṇa

manobuddhirahaṃkāraḥ kṣetrajñaḥ kṣetrapālakaḥ //
jamadagnirbalanidhirvigālo viśvagālavaḥ

aghoro'nuttaro yajñaḥ śreyo niḥśreyasapradaḥ //
śailo gaganakuṃdābho dānavārirariṃdamaḥ

cāmuṇḍo janakaścārurniśśalyo lokaśalyadhṛk //
caturvedaścaturbhāvaścaturaścatura priyaḥ

āmnāyo'tha samāmnāyastīrthadevaśivālayaḥ //
bahurūpo mahārūpassarvarūpaścarācaraḥ

nyāyanirmāyako neyo nyāyagamyo niraṃjanaḥ //
sahasramūrddhā deveṃdrassarvaśastraprabhaṃjanaḥ

muṃḍī virūpo vikṛto daṃḍī nādī guṇottamaḥ //
piṃgalākṣo hi bahvayo nīlagrīvo nirāmayaḥ

sahasrabāhussarveśaśśaraṇyassarvalokadhṛk//
padmāsanaḥ paraṃ jyotiḥ pāramparyyaphalapradaḥ

padmagarbho mahāgarbho viśvagarbho vicakṣaṇaḥ //
parāvarajño varado vareṇyaśca mahāsvanaḥ

devāsuragururdevo devāsuranamaskṛtaḥ //
devāsuramahā mitro devāsuramaheśvaraḥ

devāsureśvaro divyo devāsuramahāśrayāḥ //
devadevo'nayo'ciṃtyo devatātmātmasaṃbhavaḥ

/
sadyo mahāsuravyādho devasiṃho divākaraḥ//
vibudhāmacaraḥ śreṣṭhaḥ sarvadevottamottama

śivajñānarataḥ śrīmāñśikhī śrīparvatapriyaḥ//
vajrahastassiddhakhaṅgo narasiṃhanipātanaḥ

brahmacārī lokacārī dharmacārī dhanādhipaḥ //
nandī naṃdīśvaro'naṃto nagnavratadharaśśuciḥ

liṃgādhyakṣaḥ surādhyakṣo yugādhyakṣo yugāpahaḥ //
svadhāmā svagataḥ svargī svaraḥ svaramayaḥ svanaḥ

bāṇādhyakṣo bījakartā karmakṛddharmasaṃbhavaḥ //
daṃbho lobho'tha vai śaṃbhussarva bhūtamaheśvaraḥ

śmaśānanilayastryakṣassa turapratimākṛtiḥ//
lokottarasphuṭolokaḥ tryaṃbako nāgabhūṣaṇaḥ

aṃdhakāri makhadveṣī viṣṇukaṃdharapātanaḥ //
hīnadoṣo'kṣayaguṇo dakṣāriḥ pūṣadaṃtabhit

pūrṇaḥ pūrayitā puṇyaḥ sukumāraḥ sulocanaḥ //
sanmārgamapriyo dhūrttaḥ puṇyakīrtiranāmayaḥ

manojavastīrthakaro jaṭilo niyameśvaraḥ //
jīvitāṃtakaro nityo vasuretā vasupradaḥ

sadgatiḥ siddhidaḥ siddhiḥ sajjātiḥ khalakaṃṭakaḥ//
kalādharo mahākālabhūtaḥ satyaparāyaṇaḥ

lokalāvaṇyakartā ca lokottarasukhālayaḥ //
caṃdrasaṃjīvanaśśāstā lokagrāho mahādhipaḥ

lokabaṃdhurlokanāthaḥ kṛtajñaḥ kṛtibhūṣitaḥ //
anapāyo'kṣaraḥ kāṃtaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ

tejomayo śrutidharo lokamānī ghṛṇārṇavaḥ //
śucismitaḥ prasannātmā hyajeyo duratikramaḥ

jyotirmayo jagannātho nirākāro jaleśvaraḥ //
tumbavīṇo mahākāyo viśokaśśokanāśanaḥ

trilokapastrilokeśaḥ sarvaśuddhiradhokṣajaḥ //
avyaktalakṣaṇo devo vyakto'vyakto viśāṃpatiḥ

paraḥ śivo vasurnāsāsāro mānadharo yamaḥ //
brahmā viṣṇuḥ prajāpālo haṃso haṃsagatirvayaḥ

vedhā vidhātā dhātā ca sraṣṭā harttā caturmukhaḥ //
kailāsaśikharāvāsī sarvāvāsī sadāgati

hiraṇyagarbho druhiṇo bhūtapālo'tha bhūpatiḥ //
sadyogī yogavidyogīvarado brāhmaṇapriya

devapriyo devanātho devako devaciṃtakaḥ //
viṣamākṣo virūpākṣo vṛṣado vṛṣavardhanaḥ

nirmamo nirahaṃkāro nirmoho nirupadravaḥ//
darpahā darpado dṛptaḥ sarvārthaparivarttakaḥ

sahasrārcirbhūtibhūṣaḥ snigdhākṛtiradakṣiṇaḥ //
bhūtabhavyabhavannātho vibhavo bhūtināśanaḥ

artho'nartho mahākośa parakāyaikapaṃḍita //
niṣkaṃṭakaḥ kṛtānaṃdo nirvyājo vyājamardanaḥ

sattvavānsāttvikaḥ satyaḥ kṛtasnehaḥ kṛtāgamaḥ //
akaṃpito guṇagrāhī naikātmānaikakarmakṛt

suprītaḥ sukhadaḥ sūkṣmaḥ sukaro dakṣiṇānilaḥ //
naṃdiskaṃdo dharo dhuryaḥ prakaṭaḥ prītivardhanaḥ

aparājitaḥ sarvasaho goviṃdaḥ sattvavāhanaḥ //
adhṛtaḥ svadhṛtaḥ siddhaḥ pūtamūrtiryaśodhanaḥ

vārāhaśṛṃgadhṛk śṛṃgī balavānekanāyakaḥ //
śrutiprakāśaḥ śrutimāne kabaṃdhuranekadhṛk

śrīvatsalaḥ śivāraṃbhaḥ śāṃtabhadraḥ samo yaśaḥ //
bhūyaśo bhūṣaṇo bhūtirbhūtikṛdbhūtabhāvanaḥ

akaṃpo bhaktikāyastu kālahāniḥ kalāvibhuḥ //
satyavratī mahātyāgī nityaśāṃtiparāyaṇaḥ

parārthavṛttirvarado viraktastu viśāradaḥ//
śubhadaḥ śubhakartā ca śubhanāmā śubhaḥ svayam

anarthito guṇagrāhī hyakartā kanakaprabhaḥ //
svabhāvabhadro madhyastha śatrughno vighnanāśanaḥ

śikhaṃḍī kavacī śūlī jaṭī muṃḍī ca kuṃḍalī //
amṛtyuḥ sarvadṛk siṃhastejorāśirmahāmaṇiḥ

asaṃkhyeyo'prameyātmā vīryavān vīryakovidaḥ //
vedyaśca vai viyogātmā saptāvaramunīśvaraḥ

anuttamo durādharṣo madhuraḥ priyadarśanaḥ //
sureśa smaraṇaḥ sarvaḥ śabdaḥ pratapatāṃ varaḥ

kālapakṣaḥ kālakālaḥ sukṛtī kṛtavāsukiḥ //
maheṣvāso mahībhartā niṣkalaṃko viśṛṃkhala

dyumaṇistaraṇirdhanyaḥ siddhidaḥ siddhisādhanaḥ //
viśvatassaṃvṛtastu vyūḍhorasko mahābhujaḥ

sarvayonirnirātaṃko naranārāyaṇapriyaḥ //
nirlepo yatisaṃgātmā nirvyaṃgo vyaṃganāśanaḥ

stavyaḥ stavapriyaḥ stotā vyāsamūrtirniraṃkulaḥ //
niravadyamayopāyo vidyārāśiśca satkṛtaḥ

praśāṃtabuddhirakṣuṇṇaḥ saṃgraho nityasuṃdaraḥ //
vaiyāghradhuryo dhātrīśaḥ saṃkalpaḥ śarvarīpatiḥ

paramārthagururdattaḥ sūrirāśritavatsalaḥ //
somo rasajño rasadaḥ sarvasattvāvalaṃbanaḥ

evaṃ nāmnāṃ sahasreṇa tuṣṭāva hi haraṃ hariḥ //
prārthayāmāsa śambhuṃ vai pūjayāmāsa paṃkajaḥ

tataḥ sa kautukī śambhuścakāra caritaṃ dvijāḥ //
mahādbhutaṃ sukhakaraṃ tadeva śṛṇutādarāt

iti śrīśivamahāpurāṇe caturthyāṃ koṭirudrasaṃhitāyāṃ śivasahasranāmavarṇanaṃ nāma pañcatriṃśodhyāyaḥ