Shiva Purana · Chapter 4.30

sūta uvāca //
kadācitsevakastasya rākṣasasya durātmanaḥ //
tadagre suṃdaraṃ rūpaṃ śaṃkarasya dadarśa ha

tasmai niveditaṃ rājñe rākṣasānāṃ yathārthakam //
sarvaṃ taccaritaṃ tena sakautukamathādbhutam

rājāpi tatra cāgatya rākṣasānāṃ sa dārukaḥ //
vihvalassabalaśśīghraṃ paryapṛcchacca taṃ śivam

dāruka uvāca //
kiṃ dhyāyasi hi vaiśya tvaṃ satyaṃ vada mamāgrataḥ //
evaṃ sati na mṛtyuste mama vākyaṃ ca nānyathā

sūta uvāca //
tenoktaṃ ca na jānāmi tacchrutvā kupitasya vai //
rākṣasānprerayāmāsa hanyatāṃ rākṣasā ayam

taduktāste tadā haṃtuṃ nānāyudhadharā gatāḥ //
drutaṃ taṃ vaiśyaśārdūlaṃ śaṃkarāsaktacetasam

tānāgatāṃstadā dṛṣṭvā bhayavitrastalocanaḥ //
śivaṃ sasmāra suprītyā tannāmāni jagau muhuḥ

vaiśyapatiruvāca //
pāhi śaṃkara deveśa pāhi śaṃbho śiveti ca //
duṣṭādasmāttrilokeśa khalahanbhaktavatsala

sarvasvaṃ ca bhavānadya mama deva tvameva hi //
tvadadhīnastvadīyo'haṃ tvatprāṇassarvadā prabho

sūta uvāca //
iti saṃprārthitaśśaṃbhurvivarānnirgatastadā //
bhavanenottamenātha caturdvārayutena ca

madhyajyotissvarūpaṃ ca śivarūpaṃ tadadbhutam //
parivārasamāyuktaṃ dṛṣṭvā cāpūjayatsa vai

pūjitaśca tadā śaṃbhuḥ prasanno hyabhavatsvayam //
astraṃ pāśupataṃ nāma dattvā rākṣasapuṃgavān

jaghāna sopakaraṇāṃstānsarvānsagaṇāndrutam //
arakṣacca svabhaktaṃ vai duṣṭahā sa hi śaṃkaraḥ

sarvāṃstāṃśca tadā hatvā varaṃ prādādvanasya ca //
atyadbhutakaraśśaṃbhussvalīlāttasuvigrahaḥ

asminvane sadā varṇadharmā vai saṃbhavaṃtu ca //
brāhmaṇakṣatriyaviśāṃ śūdrāṇāṃ hi tathaiva ca

bhavatvatra muniśreṣṭhāstāmasā na kadācana //
śivadharmapravaktāraśśivadharmapravartakāḥ

sūta uvāca //
etasminsamaye sā vai rākṣasī dārukāhvayā //
devyāḥ stutiṃ cakārāsau pārvatyā dīnamānasā

prasannā ca tadā devī kiṃ karomītyuvāca hi //
sāpyuvāca punastatra vaṃśo me rakṣyatāṃ tvayā

rakṣayiṣyāmi te vaṃśaṃ satyaṃ ca kathyate mayā //
ityuktvā ca śivenaiva vigrahaṃ sā cakāra ha

śivopi kupitāṃ devīṃ dṛṣṭvā varavaśaḥ prabhuḥ //
pratyuvāceti suprītyā yathecchasi tathā kuru

sūt uvāca //
iti śrutvā vacastasya svapateśśaṃkarasya vai //
suprasannā vihasyāśu pārvatī vākyamabravīt

pārvatyuvāca //
bhavadīyaṃ vacastathyaṃ yugāṃte saṃbhaviṣyati //
tāvacca tāmasī sṛṣṭirbhavatviti mataṃ mama

anyathā pralayassyādvai satyaṃ me vyāhṛtaṃ śiva //
pramāṇīkriyatāṃ nātha tvadīyāsmi tvadāśrayā

iyaṃ ca dārukā devī rākṣasī śaktikā mama //
baliṣṭhā rākṣasīnāṃ ca rakṣorājyaṃ praśāstu ca

imā rākṣasapatnyastu prasaviṣyaṃti putrakān //
te sarve militāścaiva vane vāsāya me matāḥ

sūta uvāca //
ityevaṃ vacanaṃ śrutvā pārvatyāssvastriyāḥ prabhuḥ //
prasannamānaso bhūtvā śaṃkaro vākyamabravīt

śaṅkara uvāca //
iti bravīṣi tvaṃ vai cecchṛṇu madvacanaṃ priye //
sthāsyāmyasminvane prītyā bhaktānāṃ pālanāya ca

atra me varṇadharmastho darśanaṃ prītisaṃyutam //
kariṣyati ca yo vai sa cakravartī bhaviṣyati

anyathā kaliparyāye satyasyādau nṛpeśvara //
mahāsenasuto yo vai vīraseneti viśrutaḥ

sa me bhaktyātivikrāṃto darśanaṃ me kariṣyati //
darśanaṃ me sa kṛtvaiva cakravartī bhaviṣyati

sūta uvāca // //
ityevaṃ daṃpatī tau ca kṛtvā hāsyaṃ parasparam /
sthitau tatra svayaṃ sākṣānmahattvakārakau dvijāḥ

jyotirliṃgasvarūpo hi nāmnā nāgeśvaraśśivaḥ //
nāgeśvarī śivā devī babhūva ca satāṃ priyau

ṛṣaya ūcuḥ //
vīrasenaḥ kathaṃ tatra yāsyate dārukāvane //
kathamarciṣyati śivaṃ tvaṃ tadvada mahāmate

sūta uvāca //
niṣadhe suṃdare deśe kṣatriyāṇāṃ kule ca saḥ //
mahāsenasuto vīrasenaścaiva śivapriyaḥ

pārthiveśārcanaṃ kṛtvā tapaḥ paramaduṣkaram //
cakāra vīraseno vai varṣāṇāṃ dvādaśāvadhiḥ

tataḥ prasanno deveśaḥ pratyakṣaṃ prāha śaṃkaraḥ //
kāṣṭhasya matsyikāṃ kṛtvā trapudhātu vilepanām

vidhāya yogamāyāṃ ca dāsyāmi vīrasenaka //
tāṃ gṛhītvā praviśyaitaṃ nṛbhissaha vrajādhunā

tatastvaṃ tatra gatvā ca vivare ca kṛte mayā //
praviśya ca tadā pūjāṃ kṛtvā nāgeśvarasya ca

tataḥ pāśupataṃ prāpya hatvā ca rākṣasīmukhān //
mayi dṛṣṭe tadā kiṃcinnyūnaṃ te na bhaviṣyati

pārvatyāśca balaṃ caiva saṃpūrṇaṃ vai bhaviṣyati//
anye ca mleccharūpā ye bhaviṣyaṃti vane śubhāḥ

sūta uvāca //
ityuktvā śaṃkarastatra vīrasenaṃ hi duḥkhaha //
kṛtvā kṛpāṃ ca mahatīṃ tatraivāṃtarddadhe prabhuḥ

iti dattavarasso'pi śivena paramātmanā //
śaktassa vai tadā kartuṃ saṃbabhūva na saṃśayaḥ

evaṃ nāgeśvaro deva utpanno jyotiṣāṃ patiḥ //
liṃgarūpastrilokasya sarvakāmapradassadā

etadyaśśṛṇuyānnityaṃ nāgeśodbhavamādarāt //
sarvānkāmāniyāddhīmānmahāpātakanāśanān

iti śrīśivamahāpurāṇe caturthyāṃ koṭirudrasaṃhitāyāṃ nāgeśvarajyotirliṃgodbhavamāhātmyavarṇanaṃ nāma triṃśo'dhyāyaḥ