Shiva Purana · Chapter 4.29

sūta uvāca //
athātaḥ saṃpravakṣyāmi nāgeśākhyaṃ parātmanaḥ //
jyotīrūpaṃ yathā jātaṃ paramaṃ liṃgamuttamam

dārukā rākṣasī kācitpārvatī varadarpitā //
dārukaśca patistasyā babhūva balavattaraḥ

bahubhī rākṣasaistatra cakāra kadanaṃ satām //
yajñadhvaṃsaṃ ca lokānāṃ dharmadhvaṃsaṃ tadākarot

paścime sāgare tasya vanaṃ sarvasamṛddhimat //
yojanānāṃ ṣoḍaśabhirvistṛtaṃ sarvato diśam

dārukā svavilāsārthaṃ yatra gacchati tadvanam //
bhūmyā ca tarubhistatra sarvopakaraṇairyutam

/
dārukāyai dadau devī tadvanasyāvalokanam//
prayāti tadvanaṃ sā hi patyā saha yadṛcchayā

tatra sthitvā tadā sopi sarveṣāṃ ca bhayaṃ dadau //
dāruko rākṣasaḥ patnyā tayā dārukayā saha

te sarve pīḍitā lokā aurvasya śaraṇaṃ yayuḥ //
natvā prītyā viśeṣeṇa tamūcurnatamastakāḥ

lokā ūcuḥ //
maharṣe śaraṇaṃ dehi no cedduṣṭaiśca māritāḥ //
sarvaṃ kartuṃ samarthosi tejasā dīptimānasi

pṛthvyāṃ na vartate kaścittvāṃ vinā śaraṇaṃ ca naḥ //
yāmo yasya samīpe tu sthitvā sukhamavāpnumaḥ

tvāṃ dṛṣṭvā rāśrasāssarve palā yaṃte vidūrataḥ //
tvayi śaivaṃ sadā tejo vibhāti jvalano yathā

sūta uvāca //
ityevaṃ prārthito lokairaurvo hi munisattamaḥ//
śocamānaḥ śaraṇyaśca rakṣāyai hi vaco'bravīt

aurva uvāca //
pṛthivyāṃ yadi rakṣāṃsi hiṃsyurvai prāṇinastadā //
svayaṃ prāṇairviyujyeyū rākṣasā balavattarāḥ

yadā yajñā na hanyeraṃstadā prāṇairviyojitāḥ //
bhavaṃtu rākṣasāssarve satyametanmayocyate

sūta uvāca //
ityuktvā vacanaṃ tebhyassamāśvāsya prajāḥ punaḥ //
tapaścakāra vividhamaurvo lokasukhāvahaḥ

devāstadā te vijñāya śāpasya kāraṇaṃ hi tat //
yuddhāya ca samudyogaṃ cakrurdevāribhissaha

sarvaiścaiva prayatnaiśca nānāyudhadharāssurāḥ//
sarve śakrādayastatra yuddhārthaṃ samupāgatāḥ

tāndṛṣṭvā rākṣasāstatra vicāre tatparāḥ punaḥ //
babhūvuste'khilā duṣṭā mitho ye yatra saṃsthitāḥ / १८ //
rākṣasā ūcuḥ //
kiṃ kartavyaṃ kva gaṃtavyaṃ saṃkaṭaṃ samupāgatāḥ //
yuddhyate mriyate caiva yuddhyate na vihanyate

tathaiva sthīyate cedvai bhakṣyate kiṃ parasparam //
duḥkhaṃ hi sarvathā jātaṃ ka enaṃ vinivārayet

sūta uvāca//
vicāryeti ca te tatra dārukādyāśca rākṣasāḥ //
upāyaṃ na vijānanto duḥkhaṃ prāptāssadā hi vai

dārukā rākṣasī cāpi jñātvā duḥkhaṃ samāgatam //
bhavānyāśca varaṃ tañca kathayāmāsa sā tadā

dārukovāca //
mayā hyārādhitā pūrvaṃ bhavapatnī varaṃ dadau //
vanaṃ gaccha nijaiḥ sārdhaṃ yatra gaṃtuṃ tvamicchasi

tadvaraśca mayā prāptaḥ kathaṃ duḥkhaṃ viṣahyate //
jalaṃ vanaṃ ca nītvā vai sukhaṃ stheyaṃ tu rākṣasaiḥ

bhūta uvāca //
tasyāstadvacanaṃ śrutvā rākṣasyā harṣamāgatāḥ //
ucussarve mithaste hi rākṣasā nirbhayāstadā

dhanyeyaṃ kṛtakṛtyeyaṃ rājñyā vai jīvitāssvayam //
natvā tasyai ca tatsarvaṃ kathayāmāsurādarāt

yadi gaṃtuṃ bhavecchaktirgamyatāṃ kiṃ vicāryate//
tatra gatvā jale devi sukhaṃ sthāsyāma nityaśaḥ

etasminnaṃtare lokā devaissārddhaṃ samāgatāḥ //
yuddhāya vividhairduḥkhaiḥ pīḍitā rākṣasaiḥ purā / २८ //
pīḍitāśca tadā tasyā bhavānyā balamāśritāḥ //
samagraṃ nagaraṃ nītvā jalasthalasamanvitam

jayajayeti devyāstu stutimuccārya rākṣasī //
tata uḍḍīyanaṃ kṛtvā sapakṣo girirāḍyathā

samudrasya ca madhye sā saṃsthitā nirbhayā tadā //
sakalaiḥ parivāraiśca mumudeti śivānugā

tatra siṃdhau ca te sthitvā nagare ca vilāsinaḥ //
rākṣasāśca sukhaṃ prāpurnirbhayāśca vijahrire

rākṣasāśca pṛthivyāṃ vai nājagmuśca kadācana //
muneśśāpabhayādeva babhramuste cale tadā

nauṣu sthitāñjanānnītvā nagare tatra tāṃstadā //
cikṣipurbandhanāgāre kāṃścijjaghnustadā hi te

yathāyathā punaḥ pīḍāṃ cakruste rākṣasāstadā//
tatrasthitā bhavānyāśca varadānācca nirbhayāḥ

yathāpūrvaṃ sthale loke bhayaṃ cāsīnnirantaram//
tathā bhayaṃ jale teṣāmāsīnnityaṃ munīśvarāḥ

kadācidrākṣasī sā ca nissṛtā nagarājjale//
ruddhvā mārgaṃ sthitā lokapīḍārthaṃ dharaṇau ca hi

etasminnaṃtare tatra nāvo bahutarāḥ śubhāḥ//
āgatā bahudhā tatra sarvato lokasaṃvṛtāḥ

tā nāvaśca tadā dṛṣṭvā harṣaṃ saṃprāpya rākṣasāḥ//
drutaṃ gatvā hi tatrasthānvegātsaṃdadhrire khalāḥ

ājagmurnagaraṃ te ca tānādāya mahābalāḥ//
cikṣipurbandhanāgāre baddhvā hi nigaḍairdṛḍhaiḥ

baddhāste nigaḍairlokā saṃsthitā baṃdhanālaye//
atīva duḥkhamājagmurbhartsitāste muhurmuhuḥ

teṣāṃ madhye ca yo'dhīśassa vaiśyassupriyābhidhaḥ//
śivapriyaśśubhācāraśśaivaścāsītsadātanaḥ

vinā ca śivapūjāṃ vai na tiṣṭhati kadācana //
sarvathā śivadharmā hi bhasmarudrākṣabhūṣaṇaḥ

yadi pūjā na jātā cenna bhunakti tadā tu saḥ //
atastatrāpi vaiśyo'sau cakāra śivapūjanam

kārāgṛhagatassopi bahūṃścāśikṣayattadā //
śivamaṃtraṃ ca pūjāṃ ca pārthivīmṛṣisattamāḥ

te sarve ca tadā tatra śivapūjāṃ svakāmadām //
cakrire vidhivattatra yathādṛṣṭaṃ yathāśrutam

kecittatra sthitā dhyāne baddhvāsanamanuttamam //
mānasīṃ śivapūjāṃ ca keciccakrurmudānvitāḥ

tadadhīśena tatraiva pratyakṣaṃ śivapūjanam //
kṛtaṃ ca pārthivasyaiva vidhānena munīśvarāḥ

anye ca ye na jānanti vidhānaṃ smaraṇaṃ param //
namaśśivāya maṃtreṇa dhyāyaṃtaśśaṃkaraṃ sthitāḥ

supriyo nāma yaścāsīdvaiśyavaryaśśivapriyaḥ //
dhyāyaṃśca manasā tatra cakāra śivapūjanam

yathoktarūpī śaṃbhuśca pratyakṣaṃ sarvamādade //
sopi svayaṃ na jānāti gṛhyate na śivena vai

evaṃ ca kriyamāṇasya vaiśyasya śivapūjanam //
vyatīyustatra ṣaṇmāsā nirvighnena munīśvarāḥ

ataḥ paraṃ ca yajjātaṃ caritaṃ śaśimaulinaḥ//
tacchṛṇudhvamṛṣiśreṣṭhāḥ sāvadhānena cetasā

iti śrīśivamahāpurāṇe caturthyāṃ koṭirudra saṃhitāyāṃ nāgeśvarajyotirliṃgamāhātmye dārukāvanarākṣasopadravavarṇanaṃnāmaikonatriṃśo'dhyāyaḥ