Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shiva Purana · Chapter 2.3.24

2.3.24.1

// devā ūcuḥ //
namo rudrāya devāya madanāṃtakarāya ca //
stutyāya bhūribhāsāya trinetrāya namonamaḥ

2.3.24.2

śipiviṣṭāya bhīmāya bhīmākṣāya namonamaḥ//
mahādevāya prabhave triviṣṭapataye namaḥ

2.3.24.3

tvaṃ nāthaḥ sarvalokānāṃ pitā mātā tvamīśvaraḥ //
śaṃbhurīśaśśaṃkarosi dayālustvaṃ viśeṣataḥ

2.3.24.4

tvaṃ dhātā sarvajagatāṃ trātumarhasi naḥ prabho //
tvāṃ vinā kassamarthosti duḥkhanāśe maheśvara //

2.3.24.5

brahmovāca //
ityākarṇya vacasteṣāṃ surāṇāṃ nandikeśvaraḥ //
kṛpayā parayā yukto vijñaptuṃ śaṃbhumārabhat

2.3.24.6

// naṃdikeśvara uvāca //
viṣṇvādayassuragaṇā munisiddhasaṃghāstvāṃ draṣṭumeva suravaryya viśeṣayaṃti //
kāryārthino'suravaraiḥ paribhartsya mānāssamyak parābhavapadaṃ paramaṃ prapannāḥ

2.3.24.7

tasmāttvayā hi sarveśa trātavyā munayassurāḥ //
dīnabaṃdhurviśeṣeṇa tvamukto bhaktavatsalaḥ

2.3.24.8

// brahmovāca //
evaṃ dayāvatā śaṃbhurvijñapto naṃdinā bhṛśam //
śanaiśśanairuparamaddhyānādunmīlya cākṣiṇī

2.3.24.9

īśo'thoparataśśaṃbhustadā paramakovidaḥ //
samādheḥ paramātmāsau surānsarvānuvāca ha

2.3.24.2.3.24.10

śaṃbhuruvāca //
kasmādyūyaṃ samāyātā matsamīpaṃ sureśvaraḥ //
haribrahmādayassarve brūta kāraṇamāśu tat

2.3.24.11

brahmovāca //
iti śrutvā vacaśśambhossarve devā mudā'nvitāḥ //
viṣṇorvilokayāmāsurmukhaṃ vijñaptihetave

2.3.24.12

atha viṣṇurmahābhakto devānāṃ hitakārakaḥ //
madīritamuvācedaṃ surakāryaṃ mahattaram

2.3.24.13

tārakeṇa kṛtaṃ śaṃbho devānāṃ paramādbhutam //
kaṣṭātkaṣṭataraṃ devā vijñaptuṃ sarva āgatāḥ

2.3.24.14

he śaṃbho tava putreṇaurasena hi bhaviṣyati//
nihatastārako daityo nānyathā mama bhāṣitam

2.3.24.15

vicāryyetthaṃ mahādeva kṛpāṃ kuru namo'stu te //
devānsamuddhara svāmin kaṣṭāttārakanirmitāt

2.3.24.16

tasmāttvayā girijā deva śaṃbho grahītavyā pāṇinā dakṣiṇena //
pāṇigraheṇaiva mahānubhāvāṃ dattāṃ girīṃdreṇa ca tāṃ kuruṣva

2.3.24.17

viṣṇostadvacanaṃ śrutvā prasanno hyabravīcchivaḥ //
darśayan sadgatiṃ teṣāṃ sarveṣāṃ yogatatparaḥ

2.3.24.18

śiva uvāca //
yadā me svīkṛtā devī girijā sarvasuṃdarī //
tadā sarve sureṃdrāśca munayo ṛṣayastadā

2.3.24.19

sakāmāśca bhaviṣyanti na kṣamāśca pare pathi //
jīvayiṣyati durgā sā pāṇigrahaṇatassmaram

2.3.24.2.3.24.20

madano hi mayā dagdhassarveṣāṃ kāryyasiddhaye ///
brahmaṇo vacanādviṣṇo nātra kāryā vicāraṇā

2.3.24.21

evaṃ vimṛśya manasā kāryākāryavyavasthitau //
sudhīḥ sarvaiśca deveṃdra haṭhaṃ no kartumarhasi

2.3.24.22

dagdhe kāme mayā viṣṇo surakāryaṃ mahat kṛtam //
sarve tiṣṭhaṃtu niṣkāmā mayā saha suniścitam

2.3.24.23

yathā'haṃ ca surāssarve tathā yūyamayatnataḥ //
tapaḥ paramasaṃyuktāḥ kariṣyadhvaṃ suduṣkaram

2.3.24.24

yūyaṃ samādhinā tena madanena vinā surāḥ //
paramānaṃdasaṃyuktā nirvikārā bhavaṃtu vai

2.3.24.25

purāvṛttaṃ smarakṛtaṃ vismṛtaṃ yadvidhe hare //
mahendra munayo devā yattatsarvaṃ vimṛśyatām

2.3.24.26

mahādhanurdhareṇaiva madanena haṭhātsurāḥ //
sarveṣāṃ dhyānavidhvaṃsaḥ kṛtastena purāpurā

2.3.24.27

kāmo hi narakāyaiva tasmāt krodhobhijāyate //
krodhādbhavati saṃmoho mohācca bhraṃśate tapaḥ

2.3.24.28

kāmakrodhau parityājyau bhavadbhissurasattamaiḥ //
sarvaireva ca maṃtavyaṃ madvākyaṃ nānyathā kvacit

2.3.24.29

// brahmovāca //
evaṃ viśrāvya bhagavān mahādevo vṛṣadhvajaḥ //
surān pravācayāmāsa vidhiviṣṇū tathā munīm

2.3.24.2.3.24.30

tūṣṇīṃbhūto'bhavacchaṃbhurdhyānamāśritya vai punaḥ //
āste purā yathā sthāṇurgaṇaiśca parivāritaḥ

2.3.24.31

svātmānamātmanā śaṃbhurātmanyeva vyaciṃtayat //
niraṃjanaṃ nirābhāsaṃ nirvikāraṃ nirāmayam

2.3.24.32

parātparataraṃ nityaṃ nirmamaṃ niravagraham //
śabdātītaṃ nirguṇaṃ ca jñānagamyaṃ parātparam

2.3.24.33

evaṃ svarūpaṃ paramaṃ ciṃtayan dhyānamāsthitaḥ //
paramānaṃdasaṃmagno babhūva bahusūtikṛt

2.3.24.34

dhyānasthitaṃ ca sarveśaṃ dṛṣṭvā sarve divaukasaḥ //
hari śakrādayassarve naṃdinaṃ procurānatāḥ

2.3.24.35

// devā ūcuḥ //
kiṃ vayaṃ karavāmādya virakto dhyānamāsthitaḥ //
śaṃbhustvaṃ śaṃkara sakhassarvajñaḥ śucisevakaḥ

2.3.24.36

kenopāyena giriśaḥ prasannaḥ syādgaṇādhipa //
tadupāyaṃ samācakṣva vayaṃ tvaccharaṇaṃ gatāḥ // /

2.3.24.37

// brahmovāca /!
iti vijñāpito devairmune harṣādibhistadā //
pratyuvāca surāṃstānsa naṃdī śaṃbhupriyo gaṇaḥ

2.3.24.38

naṃdīśvara uvāca //
he hare he vidhe śakranirjarā munayastathā //
śṛṇudhvaṃ vacanaṃ me hi śivasaṃtoṣakārakam

2.3.24.39

yadi vo haṭha evādya śiva dāraparigrahe //
atidīnatayā sarve sunutiṃ kurutādarāt

2.3.24.2.3.24.40

bhaktervaśyo mahādevo na sādhāraṇatasturāḥ //
akāryamapi sadbhaktyā karoti parameśvaraḥ

2.3.24.41

evaṃ kuruta sarve hi vidhiviṣṇumukhāḥ surāḥ //
yathāgatena mārgeṇānyathā gacchata mā ciram

2.3.24.42

brahmovāca //
ityākarṇya vacastasya mune viṣṇvādayassurāḥ //
tatheti mattvā suprītyā śaṃkaraṃ tuṣṭuvurhi te

2.3.24.43

devadeva mahādeva karuṇāsāgara prabho //
samuddhara mahākleśāttrāhi naśśaraṇāgatān

2.3.24.45

brahmovāca //
ityevaṃ bahudīnoktyā tuṣṭuvuśśaṃkaraṃ surāḥ //
rurudussusvaraṃ sarve premavyākulamānasaḥ

2.3.24.45

harirmayā sudīnoktyā suvijñaptaṃ cakāra ha //
saṃsmaranmanasā śaṃbhuṃ bhaktyā paramayānvitaḥ

2.3.24.46

brahmovāca //
surairevaṃ stutaśśaṃbhurhariṇā ca mayā bhṛśam //
bhaktavātsalyato dhyānādviratobhūnmaheśvaraḥ

2.3.24.47

uvāca suprasannātmā haryādīnharṣayanharaḥ //
vilokya karuṇādṛṣṭyā śaṃkaro bhaktavatsalaḥ

2.3.24.48

śaṃkara uvāca //
he hare he vidhe devāśśakrādyā yugapatsame //
kimarthamāgatā yūyaṃ satyaṃ brūta mamāgrataḥ

2.3.24.49

hariruvāca //
sarvajñastvaṃ maheśāna tvaṃtaryāmyakhileśvaraḥ //
kiṃ na jānāsi cittasthaṃ tathā vacmyapi śāsanāt

2.3.24.2.3.24.50

tārakāsurato duḥkhaṃ saṃbhūtaṃ vividhaṃ mṛḍa //
sarveṣāṃ nastadarthaṃ hi prasanno'kāri vai suraiḥ

2.3.24.51

śivā sā janitā śailāttvadarthaṃ hi himālayāt //
tasyāṃ tvadudbhavātputrāttasya mṛtyurna cānyathā

2.3.24.52

iti datto brahmaṇā hi tasmai daityāya yadvaraḥ //
tadanyasmādamṛtyussa bādhate nikhilaṃ jagat

2.3.24.53

nāradasya nirdeśātsā karoti kaṭhinaṃ tapaḥ //
tattejasākhilaṃ vyāptaṃ trailokyaṃ sacarācaram

2.3.24.54

varaṃ dātuṃ śivāyai hi gaccha tvaṃ parameśvara //
devaduḥkhaṃ jahi svāminnasmākaṃ sukhamāvaha

2.3.24.55

devānāṃ me mahotsāho hṛdaye cāsti śaṃkara //
vivāhaṃ tava saṃdraṣṭuṃ tattvaṃ kuru yathocitam

2.3.24.56

ratyai yadbhavatā datto varastasya parātpara //
prāpto'vasara evāśu saphalaṃ svapaṇaṃ kuru

2.3.24.57

brahmovāca //
ityuktvā taṃ praṇamyaiva viṣṇurdevā maharṣayaḥ //
saṃstūya vividhaistotraissaṃtasthustatpuro'khilāḥ

2.3.24.58

bhaktādhīnaḥ śaṃkaro'pi śrutvā devavacastadā //
vihasya pratyuvācāśu vedamaryādarakṣakaḥ

2.3.24.59

// śaṃkara uvāca //
he hare he vidhe devāśśṛṇutādarato'khilāḥ //
yathocitamahaṃ vacmi saviśeṣaṃ vivekataḥ

2.3.24.61

nocitaṃ hi vidhānaṃ vai vivāhakaraṇaṃ nṛṇām //
mahānigaḍasaṃjño hi vivāho dṛḍhabandhanaḥ //2.3.24.६०/
kusaṃgā bahavo loke strīsaṃgastatra cādhikaḥ //
uddharetsakalabaṃdhairna strīsaṃgātpramucyate

2.3.24.62

lohadārumayaiḥ pāśairdṛḍhaṃ baddho'pi mucyate //
stryādipāśasusaṃbaddho mucyate na kadācana

2.3.24.63

varddhaṃte viṣayāśśaśvanmahābaṃdhanakāriṇaḥ //
viṣayākrāṃtamanasassvapne mokṣo'pi durlabhaḥ

2.3.24.64

sukhamicchatu cetprājño vidhivadviṣayām̐styajet //
viṣavadviṣayānāhurviṣayairyairnihanyate

2.3.24.65

jano viṣayiṇā sākaṃ vārtātaḥ patati kṣaṇāt //
viṣayaṃ prāhurācāryāssitāliteṃdravāruṇīm

2.3.24.66

yadyapyevaṃ hi jānāmi sarvaṃ jñānaṃ viśeṣataḥ //
tathāpyahaṃ kariṣyāmi prārthanāṃ saphalāṃ ca vaḥ

2.3.24.67

bhaktādhīno'hamevāsmi tadvaśātsarvakārya kṛt //
ayathocitakartā hi prasiddho bhuvanatraye

2.3.24.69

kāmarūpādhipasyaiva paṇaśca saphalaḥ kṛtaḥ //
sudakṣiṇasya bhūpasya bhaimabaṃdhagatasya hi / ६८ //
gautamakleśakartāhaṃ tryaṃbakātmā sukhāvahaḥ //
tatkaṣṭapradaduṣṭānāṃ śāpadāyī viśeṣataḥ

2.3.24.2.3.24.70

viṣaṃ pītaṃ surārthaṃ hi bhaktavatsalabhāvadhṛk //
devakaṣṭaṃ hṛtaṃ yatnātsarvadaiva mayā surāḥ

2.3.24.71

bhaktārthamasahaṃ kaṣṭaṃ bahuśo bahuyatnataḥ //
viśvānara munerduḥkhaṃ hṛtaṃ gṛhapatirbhavan

2.3.24.72

kiṃ bahūktena ca hare vidhe satyaṃ bravīmyaham //
matpaṇo'stīti yūyaṃ vai sarve jānītha tattvataḥ

2.3.24.73

yadā yadā vipattirhi bhaktānāṃ bhavati kvacit //
tadā tadā haramyāśu tatkṣaṇātsarvaśassadā

2.3.24.74

jāne'haṃ tārakādduḥkhaṃ sarveṣāṃ vassamutthitam//
asurā ttaddhariṣyāmi satyaṃsatyaṃ vadāmyaham

2.3.24.75

nāsti yadyapi me kācidvihārakaraṇe ruciḥ //
vivāhayiṣye girijā putrotpādanahetave

2.3.24.76

gacchata svagṛhāṇyeva nirbhayāssakalāḥ surāḥ //
kāryaṃ vassādhayiṣyāmi nātra kāryā vicāraṇā

2.3.24.77

// brahmovāca //
ityuktvā maunamāsthāya samādhistho'bhavaddharaḥ //
sarve viṣṇvādayo devāssvadhāmāni yayurmune

2.3.24.24

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīye pārvatīkhaṇḍe pārvatīvivāhasvīkāro nāma caturviśo'dhyāyaḥ

Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc