Shiva Purana · Chapter 2.2.3

brahmovāca //
tataste munayaḥ sarve tadābhiprāyavedinaḥ //
cakrustaducitaṃ nāma marīcipramukhāssutāḥ

mukhāvalokanādeva jñātvā vṛttāṃtamanyataḥ //
dakṣādayaśca sraṣṭāraḥ sthānaṃ patnīṃ ca te daduḥ

tato niścitya nāmāni marīcipramukhā dvijāḥ //
ūcussaṃgatametasmai puruṣāya mamātmajāḥ

ṛṣaya ūcuḥ //
yasmātpramathase tattvaṃ jātosmākaṃ yathā vidheḥ //
tasmānmanmathanāmā tvaṃ loke khyāto bhaviṣyasi

jagatsu kāmarūpastvaṃ tvatsamo na hi vidyate//
atastvaṃ kāmanāmāpi khyāto bhava manobhava

madanānmadanākhyastvaṃ jāto darpātsadarpakaḥ //
tasmātkaṃdarpanāmāpi loke khyāto bhaviṣyasi

tvatsamaṃ sarvadevānāṃ yadvīryaṃ na bhaviṣyati //
tataḥ sthānāni sarvāṇi sarvavyāpī bhavāṃstataḥ

dakṣoyaṃ bhavate patnī svayaṃ dāsyati kāminīm //
ādyaḥ prajāpatiryo hi yatheṣṭaṃ puruṣottamaḥ

eṣā ca kanyakā cārurūpā brahmamanobhavā //
saṃdhyā nāmneti vikhyātā sarvaloke bhaviṣyati

brahmaṇo dhyāyato yasmātsamyagjātā varāṃganā //
atassaṃdhyeti vikhyātā krāṃtābhā tulyamallikā

// brahmovāca //
kausumāni tathāstrāṇi paṃcādāya manobhavaḥ //
pracchannarūpī tatraiva ciṃtayāmāsa niścayam

harṣaṇaṃ rocanākhyaṃ ca mohanaṃ śoṣaṇaṃ tathā //
māraṇaṃ ceti proktāni munermohakarāṇyapi

brahmaṇā mama yatkarma samuddiṣṭaṃ sanātanam //
tadihaiva kariṣyāmi munīnāṃ sannidhau vidhe

tiṣṭhaṃti munayaścātra svayaṃ cāpi prajāpatiḥ //
eteṣāṃ sākṣibhūtaṃ me bhaviṣyaṃtyadya niścayam

saṃdhyāpi brahmaṇā proktā cedānīṃ preṣayedvacaḥ //
iha karma parīkṣyaiva prayogānmohayāmyaham

brahmovāca //
iti saṃcitya manasā niścitya ca manobhavaḥ //
puṣpajaṃ puṣpajātasya yojayāmāsa mārgaṇaiḥ

ālīḍhasthānamāsādya dhanurākṛṣya yatnataḥ //
cakāra valayākāraṃ kāmo dhanvivarastadā

saṃhite tena kodaṃḍe mārutāśca sugaṃdhayaḥ //
vavustatra muniśreṣṭha samyagāhlādakāriṇaḥ

tatastānapi dhātrādīn sarvāneva ca mānasān //
pṛthak puṣpaśaraistīkṣṇairmohayāmāsa mohanaḥ

tataste munayassarve mohitāścāpyahaṃ mune //
sahito manasā kaṃcidvikāraṃ prāpurāditaḥ

saṃdhyāṃ sarve nirīkṣaṃtassavikāraṃ muhurmuhuḥ //
āsan pravṛddhamadanāḥ strī yasmānmadanaidhinī

tataḥ sarvānsa madano mohayitvā punaḥpunaḥ //
yathendriyavikāraṃ ta prāpustānakarottathā

udīriteṃdriyo dhātā vīkṣyāhaṃ sa yadā ca tām //
tadaiva conapaṃcāśadbhāvā jātāśśarīrataḥ

sāpi tairvīkṣyamāṇātha kaṃdarpaśarapātanāt //
cakre muhurmuhurbhāvānkaṭākṣāvaraṇādikān

nisargasuṃdarī saṃdhyā tānbhāvān mānasodbhavān //
kurvaṃtyatitarāṃ reje svarṇadīva tanūrmibhiḥ

atha bhāvayutāṃ saṃdhyāṃ vīkṣyākārṣaṃ prajāpatiḥ //
dharmābhipūrita tanurabhilāṣamahaṃ mune

tataste munayassarve marīcyatrimukhā api //
dakṣādyāśca dvijaśreṣṭha prāpurvekārikendriyam

dṛṣṭvā tathāvidhā dakṣamarīcipramukhāśca mām //
saṃdhyāṃ ca karmaṇi nije śraddadhe madanastadā

yadidaṃ brahmaṇā karma mamoddiṣṭaṃ mayāpi tat //
kartuṃ śakyamiti hyaddhā bhāvitaṃ svabhuvā tadā

itthaṃ pāpagatiṃ vīkṣya bhrātṝṇāṃ ca pitustathā //
dharmassasmāra śaṃbhuṃ vai tadā dharmāvanaṃ prabhum

saṃsmaranmanasā dharmaṃ śaṃkaraṃ dharmapālakam //
tuṣṭāva vividhairvākyairdīno bhūtvājasaṃbhavaḥ

dharma uvāca //
devadeva mahādeva dharmapāla namostu te //
sṛṣṭisthitivināśānāṃ kartā śaṃbho tvameva hi

sṛṣṭau brahmā sthitau viṣṇuḥ pralaye hararūpadhṛk //
rajassattvatamobhiśca triguṇairaguṇaḥ prabho

nistraiguṇyaḥ śivaḥ sākṣātturyaśca prakṛteḥ paraḥ //
nirguṇo nirvikārī tvaṃ nānālīlāviśāradaḥ

rakṣarakṣa mahādeva pāpānmāṃ dustarāditaḥ //
matpitāyaṃ tathā ceme bhrātaraḥ pāpabuddhayaḥ

brahmovāca//
iti stuto maheśāno dharmeṇaiva paraḥ prabhuḥ //
tatrājagāma śīghraṃ vai rakṣituṃ dharmamātmabhūḥ

jāto viyadgataśśaṃbhurvidhiṃ dṛṣṭvā tathāvidham//
māṃ dakṣādyāṃśca manasā jahāsopajahāsa ca

sa sādhuvādaṃ tān sarvānvihasya ca punaḥ punaḥ //
uvācedaṃ muniśreṣṭha lajjayan vṛṣabhadhvajaḥ

śiva uvāca //
aho brahmaṃstava kathaṃ kāmabhāvassamudgataḥ //
dṛṣṭvā ca tanayāṃ naiva yogyaṃ vedānusāriṇām

yathā mātā ca bhaginī bhrātṛpatnī tathā sutā //
etaḥ kudṛṣṭyā draṣṭavyā na kadāpi vipaścitā

eṣa vai vedamārgasya niścayastvanmukhe sthitaḥ //
kathaṃ tu kāmamātreṇa sa te vismārito vidhe

dhairye jāgaritaṃ brahmanmanaste caturānana //
kathaṃ kṣudreṇa kāmena raṃtuṃ vigaṭitaṃ vidhe // / ४२ //
ekāṃtayoginastasmātsarvadādityadarśinaḥ //
kathaṃ dakṣamarīcyādyā lolupāḥ strīṣu mānasāḥ

kathaṃ kāmopi maṃdātmā prābalyātsodhunaiva hi //
vikṛtānbāṇaiḥ kṛtavānakālajñolpacetanaḥ

dhiktaṃ śrutaṃ sadā tasya yasya kāṃtā manoharat //
dhairyādākṛṣya laulyeṣu majjayatyapi mānasam

brahmovāca //
iti tasya vacaḥ śrutvā loke sohaṃ śivasya ca //
vrīḍayā dviguṇībhūtassvedārdrastvabhavaṃ kṣaṇāt

tato nigṛhyaiṃdriyakaṃ vikāraṃ cātyajaṃ mune //
jighṛkṣurapi tadbhītyā tāṃ saṃdhyāṃ kāmarūpiṇīm

maccharīrāttu gharmāṃbho yatpapāta dvijottama // dharmāṃbho
agniṣvāttāḥ pitṛgaṇā jātāḥ pitṛgaṇāstataḥ

bhinnāṃjananibhāssarve phullarājīvalocanāḥ //
nitāṃtayatayaḥ puṇyāssaṃsāravimukhāḥ pare

sahasrāṇāṃ catuḥṣaṣṭiragniṣvāttāḥ prakīrtitā //
ṣaḍaśītisahasrāṇi tathā barhiṣado mune

gharmāṃbhaḥ patitaṃ bhūmau tadā dakṣaśarīrataḥ //
samastaguṇasaṃpannā tasmājjātā varāṃganā

tanvaṃgī samamadhyā ca tanuromāvalī śrutā //
mṛdvaṃgī cārudaśanā navakāṃcanasuprabhā

sarvāvayavaramyā ca pūrṇacandrānanāmbujā //
nāmnā ratiriti khyātā munīnāmapi mohinī

marīcipramukhā ṣaḍ vai nigṛhītendriyakriyāḥ //
ṛte kratuṃ vasiṣṭhaṃ ca pulastyāṃgirasau tathā //

kratvādīnāṃ caturṇāṃ ca bījaṃ bhūmau papāta ca //
tebhyaḥ pitṛgaṇā jātā apare munisattama

somapā ājyapā nāmnā tathaivānye sukālinaḥ //
haviṣmaṃtastu tāssarve kavyavāhāḥ prakīrtitāḥ

kratostu somapāḥ putrā vasiṣṭhātkālinastathā //
ājyapākhyāḥ pulastyasya haviṣmaṃtoṃgirassutāḥ

jāteṣu teṣu viprendra agniṣvāttādikeṣvatha//
lokānāṃ pitṛvargeṣu kavyavāha sa samaṃtataḥ

saṃdhyā pitṛprasūrbhūtvā taduddeśayutā'bhavat //
nirdoṣā śaṃbhusaṃdṛṣṭā dharmakarmaparāyaṇā

etasminnaṃtare śambhuranugṛhyākhilāndvijān //
dharmaṃ saṃrakṣya vidhivadaṃtardhānaṃ gato drutam

atha śaṃkaravākyena lajjitohaṃ pitāmahaḥ //
kaṃdarppāyākopiṃta hi bhrukuṭīkuṭilānanaḥ

dṛṣṭvā mukhamabhiprāyaṃ viditvā sopi manmathaḥ //
svabāṇānsaṃjahārāśu bhītaḥ paśupatermune

tataḥ kopasamāyuktaḥ padmayonirahaṃ mune //
ajvalaṃ cātibalavān didhakṣuriva pāvakaḥ

bhavanetrāgninirdagdhaḥ kaṃdarpo darpamohitaḥ //
bhaviṣyati mahādeve kṛtvā karmaṃ suduṣkaram

iti vedhāstvahaṃ kāmamakṣayaṃ dvijasattama //
samakṣaṃ pitṛsaṃghasya munīnāṃ ca yatātmanām

iti bhīto ratipatistatkṣaṇāttyaktamārgaṇaḥ //
prādurbabhūva pratyakṣaṃ śāpaṃ śrutvātidāruṇam

brahmāṇaṃ māmuvācedaṃ sa dakṣādisutaṃ mune //
śṛṇvatāṃ pitṛsaṃghānāṃ saṃdhyāyāśca vigarvadhīḥ

kāma uvāca //
kimarthaṃ bhavatā brahmañ śaptohamiti dāruṇam //
anāgāstava lokeśa nyāyyamārgānusāriṇaḥ

tvayā coktaṃ nu matkarma yattadbrahman kṛtaṃ mayā //
tatra yogyo na śāpo me yato nānyatkṛtaṃ mayā

ahaṃ viṣṇustathā śaṃbhuḥ sarve tvaccha ragocarāḥ //
iti yadbhavatā proktaṃ tanmayāpi parīkṣitam

nāparādho mamāpyatra brahman mayi nirāgasi //
dāruṇaḥ samayaścaiva śāpo deva jagatpate

brahmovāca//
iti tasya vacaḥ śrutvā brahmāhaṃ jagatāṃ patiḥ //
pratyavocaṃ yatātmānaṃ madanaṃ damayanmuhuḥ//

brahmovāca //
ātmajā mama saṃdhyeyaṃ yasmādetatsa kāmataḥ //
lakṣyīkṛtohaṃ bhavatā tataśśāpo mayā kṛtaḥ

adhunā śāṃtaroṣohaṃ tvāṃ vadāmi manobhava //
śṛṇuṣva gatasaṃdehassukhī bhava bhayaṃ tyaja

tvaṃ bhasma bhūtvā madana bhargalocanavahninā //
tathaivāśu samaṃ paścāccharīraṃ prāpayiṣyasi

yadā kariṣyati haroṃjasā dāraparigraham //
tadā sa eva bhavataśśarīraṃ prāpayiṣyati

brahmovāca //
evamuktvātha madanamahaṃ lokapitāmahaḥ //
aṃtargato munīndrāṇāṃ mānasānāṃ prapaśyatām

ityevaṃ me vacaśśrutvā madanastepi mānasāḥ //
saṃbabhūvussutāssarve sukhino'raṃ gṛhaṃ gatāḥ

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṃḍe kāmaśāpānugraho nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ