Shiva Purana · Chapter 2.2.29
brahmovāca //
dākṣāyaṇī gatā tatra tatra yajño mahāprabhaḥ //
surāsuramunīndrādikutūhalasamanvitaḥ
svapiturbhavanaṃ tatra nānāścaryasamanvitam //
dadarśa suprabhaṃ cāru surarṣigaṇa saṃyutam
dvāri sthitā tadā devī hyavaruhya nijāsanāt //
nandino'bhyaṃtaraṃ śīghramekaivāgacchadadhvaram
āgatāṃ ca satīṃ dṛṣṭvā'siknī mātā yaśasvinī //
akarodādaraṃ tasyā bhaginyaśca yathocitam
nākarodādaraṃ dakṣo dṛṣṭvā tāmapi kiṃcana //
nānyopi tadbhayāttatra śivamāyāvimohitaḥ
atha sā mātaraṃ devī pitaraṃ ca satī mune //
anamadvismitātyaṃtaṃ sarvaloka parābhavāt
bhāgānapaśyaddevānāṃ haryādīnāṃ tadadhvare //
na śaṃbhubhāgamakarot krodhaṃ durviṣahaṃ satī
satyuvāca //
tadā dakṣaṃ dahantīva ruṣā pūrṇā satī bhṛśam //
krūradṛṣṭyā vilokyaiva sarvānapyapamānitā
satyuvāca //
anāhūtastvayā kasmācchaṃbhuḥ paramaśobhanaḥ //
yena pūtamidaṃ viśvaṃ samagraṃ sacarācaram
yajño yajñavidāṃ śreṣṭho yajñāṃgo yajñadakṣiṇaḥ //
yajñakartā ca yaśśaṃbhustaṃ vinā ca kathaṃ makhaḥ
yasya smaraṇamātreṇa sarvaṃ pūtaṃ bhavatyaho //
vinā tena kṛtaṃ sarvamapavitraṃ bhaviṣyati
dravyamaṃtrādikaṃ sarvaṃ havyaṃ kavyaṃ ca yanmayam //
śaṃbhunā hi vinā tena kathaṃ yajñaḥ pravartitaḥ
kiṃ śivaṃ surasāmānyaṃ matyākārṣīranādaram //
bhraṣṭabuddhirbhavānadya jātosi janakādhama
viṣṇubrahmādayo devā yaṃ saṃsevya maheśvaram //
prāptāḥ svapadavīṃ sarve taṃ na jānāsi re haram
ete kathaṃ samāyātā viṣṇubrahmādayassurāḥ //
tava yajñe vinā śaṃbhuṃ svaprabhuṃ munayastathā
// brahmovāca //
ityuktvā parameśānī viṣṇvādīnsakalān prati //
pṛthakpṛthagavocatsā bhartsayaṃtī bhavātmikā
satyuvāca //
he viṣṇo tvaṃ mahādevaṃ kiṃ na jānāsi tattvataḥ //
saguṇaṃ nirguṇaṃ cāpi śrutayo yaṃ vadaṃti ha
yadyapi tvāṃ karaṃ dattvā bahuvāraṃ maheśvaraḥ //
aśikṣayatpurā śālvapramukhākṛtibhirhare
tadapi jñānamāyātaṃ na te cetasi durmate //
bhāgārthī dakṣayajñesmin śivaṃ svasvāminaṃ vinā
purā paṃcamukho bhūtvā garvito'si sadāśivam //
kṛtaścaturmukhastena vismṛtosi tadadbhutam
indra tvaṃ kiṃ na jānāsi mahādevasya vikramam //
bhasmī kṛtaḥ paviste hi hareṇa krūrakarmaṇā
he surāḥ kinna jānītha mahādevasya vikramam //
atre vasiṣṭha munayo yuṣmābhiḥ kiṃ kṛtaṃ tviha
bhikṣāṭanaṃ ca kṛtavān purā dāruvane vibhuḥ //
śapto yadbhikṣuko rudro bhavadbhirmunibhistadā
śaptenāpi ca rudreṇa yatkṛtaṃ vismṛtaṃ katham //
talliṃgenākhilaṃ dagdhaṃ bhuvanaṃ sacarācaram
sarve mūḍhāśca saṃjātā viṣṇubrahmādayassurāḥ //
munayo'nye vinā śaṃbhumāgatā yadihādhvare
sarve vedāśca saṃbhūtāḥ sāṃgāśśāstrāṇi vāgyataḥ //
yosau vedāṃtagaśśambhuḥ kaiścijjñātuṃ na pāryate
// brahmovāca //
ityanekavidhā vāṇīragadajjagadambikā //
kopānvitā satī tatra hṛdayena vidūyatā
viṣṇvādayokhilā devā munayo ye ca tadvacaḥ //
maunībhūtāstadākarṇya bhayavyākulamānasāḥ
atha dakṣassamākarṇya svaputryāstādṛśaṃ vacaḥ//
vilokya krūradṛṣṭyā tāṃ satīṃ kuddho'bravīdvacaḥ
dakṣa uvāca //
tava kiṃ bahunoktena kāryaṃ nāstīha sāṃpratam //
gaccha vā tiṣṭha vā bhadre kasmāttvaṃ hi samāgatā
amaṃgalastu te bhartā śivosau gamyate budhaiḥ //
akulīko vedabāhyo bhūtapretapiśācarāṭ
tasmānnāhvārito rudro yajñārthaṃ sukuveṣabhṛt //
devarṣisaṃsadi mayā jñātvā putri vipaścitā
vidhinā preritena tvaṃ dattā maṃdena pāpinā//
rudrāyāviditārthāya coddhatāya durātmane
tasmātkopaṃ parityajya svasthā bhava śucismite //
yadyāgatāsi yajñesmin dāyaṃ gṛhṇīṣva cātmanā
brahmovāca//
dakṣeṇokteti sā putrī satī trailokyapū jitā //
niṃdāyuktaṃ svapitaraṃ dṛṣṭvāsīdruṣitā bhṛśam
arcitayattadā seti kathaṃ yāsyāmi śaṃkaram //
śaṃkaraṃ draṣṭukāmāhaṃ pṛṣṭā vakṣye kimuttaram
atha provāca pitaraṃ dakṣaṃ taṃ duṣṭamānasam //
niśśvasaṃtī ruṣāviṣṭā sā satī trijagatprasūḥ
satyuvāca //
yo niṃdati mahādevaṃ niṃdyamānaṃ śṛṇoti vā //
tāvubhau narakaṃ yātau yāvaccandradivākarau
tasmāttyakṣyāmyahaṃ devaṃ pravekṣyāmi hutāśanam //
kiṃ jīvitena me tāta śṛṇvaṃtyānādaraṃ prabhoḥ
yadi śaktassvayaṃ śaṃbhorniṃdakasya viśeṣataḥ //
chiṃdyāt prasahya rasanāṃ tadā śuddhyenna saṃśayaḥ
yadyaśakto janastatra nirayātsupidhāya vai //
karṇau dhīmān tataśśuddhyedvadaṃtīdaṃ budhānvarān
brahmovāca //
itthamuktvā dharmanītiṃ paścāttāpamavāpa sā //
asmaracchāṃkaraṃ vākyaṃ dūyamānena cetasā
tatassaṃkuddhya sā dakṣaṃ niśśaṃkaṃ prāha tānapi //
sarvānviṣṇvādikāndevānmunīnapi satī dhruvam
satyuvāca //
tāta tvaṃ niṃdakaśśaṃbhoḥ paścāttāpaṃ gamiṣyasi //
iha bhuktvā mahāduḥkhamaṃte yāsyasi yātanām
yasya loke'priyo nāsti priyaścaiva parātmanaḥ //
tasminnavaire śarvesmin tvāṃ vinā kaḥ pratīpakaḥ
mahadviniṃdā nāścaryaṃ sarvadā'satsu serṣyakam //
mahadaṃghrirajo dhvastatamassu saiva śobhanā
śiveti dvyakṣaraṃ yasya nṛṇāṃ nāma gireritam //
sakṛtprasaṃgātsakalamaghamāśu vihaṃti tat
pavitrakīrtitamalaṃ bhavān dveṣṭi śivetaraḥ //
alaṃghyaśāsanaṃ śaṃbhumaho sarveśvaraṃ khalaḥ
yatpādapadmaṃ mahatāṃ mano'lisuniṣevitam //
sarvārthadaṃ brahmarasaiḥ sarvārthibhirathādarāt
yadvarṣatyarthinaśśīghraṃ lokasya śivaādarāt //
bhavān druhyati mūrkhatvāttasmai cāśeṣabaṃdhave
kiṃvā śivākhyamaśivaṃ tvadanye na vidurbudhāḥ //
brahmādayastaṃ munayassanakādyāstathāpare
avakīrya jaṭābhūtaiśśmaśāne sa kapāladhṛk //
tanmālyabhasma vā jñātvā prītyāvasadudāradhīḥ
ye mūrddhabhirdadhati taccaraṇotsṛṣṭamārād //
nirmālyaṃ munayo devāssa śivaḥ parameśvaraḥ
pravṛttaṃ ca nivṛttaṃ ca dvividhaṃ karmacodi tam //
vede vivicya vṛttaṃ ca tadvicāryaṃ manīṣibhiḥ
virodhiyaugapadyaikakartṛke ca tathā dvayam //
parabrahmaṇi śaṃbho tu karmarcchaṃti na kiṃcana
mā vaḥ padavyassma pitaryā asmadāsthitāssadā //
yajñaśālāsu vo dhūmravartmabhuktojjhitāḥ param
no'vyaktaliṃgassatatamavadhūtasusevitaḥ//
abhimānamato na tvaṃ kuru tāta kubuddhidhṛk
kiṃbahūktena vacasā duṣṭastvaṃ sarvathā kudhīḥ/
tvadudbhavena dehena na me kiṃcitprayojanam
tajjanma dhigyo mahatāṃ sarvathāvadyakṛtkhalaḥ //
parityājyo viśeṣeṇa tatsaṃbaṃdho vipaścitā
gotraṃ tvadīyaṃ bhagavān yadāha vṛṣabhadhvajaḥ //
dākṣāyaṇīti sahasāhaṃ bhavāmi sudurmanāḥ
tasmāttvadaṃgajaṃ dehaṃ kuṇapaṃ garhitaṃ sadā //
vyutsṛjya nūnamadhunā bhaviṣyāmi sukhāvahā
he surā munayassarve yūyaṃ śṛṇuta madvacaḥ //
sarvathānucitaṃ karma yuṣmākaṃ duṣṭacetasām
sarve yūyaṃ vimūḍhā hi śivaniṃdāḥ kalipriyāḥ //
prāpsyaṃti daṇḍaṃ niyatamakhilaṃ ca harāddhruvam
// brahmovāca //
dakṣamuktvādhvare tāṃśca vyaramatsā satī tadā //
anūdya cetasā śambhumasmaratprāṇavallabham
itiśrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṃḍe satīvākyavarṇanaṃ nāmaikonatriṃśo'dhyāyaḥ
Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0