Sārdhatriśatikālottarāgama · Chapter 11

sa jīvo jīvalokasya jñāyate 'dhyātmago yathā
saṃśayo me mahādeva prasādībhava śūladhṛk //

jīvasya puruṣākhyasya darśanaṃ śṛṇu ṣaṇmukha
kathayāmi na sandehaḥ putrasnehādviśeṣataḥ //

saṃkrāntiṃ viṣuvaṃ caiva ahorātrāyanāni ca
adhimāsamṛṇaṃ cāpi ūnarātraṃ dhanaṃ tathā //

ūnarātraṃ kṣutaṃ jñeyam adhimāso vijṛmbhikā
ṛṇaṃ ca kāso vijñeyo niśvāso dhanamucyate //

uttaraṃ dakṣiṇaṃ jñeyaṃ vāmadakṣiṇasaṃsthitam
madhye tu viṣuvatproktaṃ puṭadvayaviniḥsṛtam //

saṃkrāntiḥ punarasyaiva svasthānātsthāna eva ca
iḍā ca piṅgalā caiva amā caiva tṛtīyakā //

suṣumnā madhyame hyaṅge iḍā vāme prakīrtitā
piṅgalā dakṣiṇe hyaṅge eṣu saṃkrāntirucyate //

ūrdhvaṃ prāṇo hyahaḥ proktaḥ apāno rātrirucayte
vibhāgā daśa prāṇasya yo vettyevaṃ sa vedavit //

āyāmo dehamadhyasthaḥ somagrahaṇamiṣyate
dehātītaṃ tu taṃ vidyād ādityagrahaṇaṃ budhaḥ //

ayute dve sahasraṃ tu ṣaṭśatāni tathaiva ca
ahorātreṇa yogīndro japasaṃkhyāṃ karoti saḥ //

prāṇāyāmaṃ samāsena kathayāmi tavākhilam
uccārayettu praṇavaṃ svareṇaikena yogavit //

udaraṃ pūrayitvā tu vāyunā yāvadīpsitam
prāṇāyāmo bhavedeṣa pūrako dehapūrakaḥ //

pidhāya sarvadvārāṇi niśvāsocchvāsavarjitaḥ
sampūrṇakumbhavattiṣṭhet prāṇāyāmaḥ sa kumbhakaḥ //

muñcedvāyuṃ tataścordhvaṃ śvāsenaikena yogavit
niśvāsayogayuktastu yāvadūrdhvaṃ sa recayet //

recakastveṣa vikhyātaḥ prāṇasaṃśayakārakaḥ
yattaddhṛdi sadā padmam adhomukhamavasthitam //

vikasatyetadūrdhvaṃ tu pūrakeṇa tu pūritam
ūrdhvasroto bhavetpadmaṃ kumbhakena nirodhitam //

recakena tathā kṣiptaṃ sadyaḥprāṇahareṇa tu
muktvā hṛdayapadmaṃ tu ūrdhvasrotovyavasthitam //

recito gacchati hyūrdhvaṃ granthiṃ bhittvā kṣaṇena tu
bhittvā kapāladvāraṃ tu jīvo hyūrdhvaṃ tu recitaḥ //

sadāśivapadaṃ gatvā na bhūyo janma cāpnuyāt
āyāmaḥ kriyate tasya nānyasya tu kadācana
sa jīvo jīvalokasya mayā proktaḥ samāsataḥ //