Language

ENहिગુ
Scripture Library

Samādhirājasūtra · Chapter 8

8.1

iti śrīsamādhirāje trikṣāntyavatāraparivarto nāma saptamaḥ || 7 ||
(Vaidya 41)
8 Abhāvasamudgataparivartaḥ |
tatra punarapi bhagavān candraprabhaṃ kumārabhūtamāmantrayate sma - bhūtapūrvaṃ kumāra atīte 'dhvani asaṃkhyeyaiḥ kalpairasaṃkhyeyatarairvipularaiprameyairacintyairaparimāṇairyadāsīt | tena kālena tena samayena abhāvasamudgato nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loke udapādi vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca buddho bhagavān | tat kiṃ manyase kumāra kena kāraṇena sa tathāgato 'bhāvasamudgata ityucyate? sa khalu punaḥ kumāra tathāgato jātamātra evoparyantarīkṣe saptatālamātraṃ vaihāyasamabhyudgamya sapta padāni prakramitvā imāmevaṃrūpāṃ vācamabhāṣata - abhāvasamudgatāḥ sarvadharmāḥ, abhāvasamudgatāḥ sarvadharmā iti | tena ca kumāra śabdena trisāhasramahāsāhasro lokadhātuḥ svareṇābhivijñapto 'bhūt | tatra bhaumān devānupādāya yāvad brahmalokaṃ paraṃparayā śabdamudīrayāmāsuḥ ghoṣamanuśrāvayāmāsuḥ - abhāvasamudgato batāyaṃ tathāgato bhaviṣyati, yo jātamātra evoparyantarīkṣe saptatālamātramabhyudgamya sapta padāni prakramitvā abhāvaśabdamudīrayati | iti hyabhāvasamudgato 'bhāvasamudgata iti tasya tathāgatasya nāmadheyamudapādi | tasya ca bhagavato bodhiprāptasya sarvavṛkṣapatrebhyaḥ sarvatṛṇagulmauṣadhivanaspatibhyaḥ sarvaśailaśikharebhyaścābhāvasamudgataśabdo niścarati | yāvati ca tatra lokadhātau śabdaprajñaptiḥ sarvato 'bhāvasamudgatavijñaptiśabdo niścarati | tena ca kumāra kālena tena samayena tasya bhagavato 'bhāvasamudgatasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya pravacane mahākaruṇācintī nāma rājakumāro 'bhūdabhirūpaḥ prāsādiko darśanīyaḥ paramaśubhavarṇapuṣkalatayā samanvāgataḥ | atha khalu kumāra sa mahākaruṇācintī nāma rājakumāro yena bhagavān abhāvasamudgatastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhastenosaṃkrāmat | upasaṃkramya tasya bhagavataḥ pādau śirasābhivandya bhagavantaṃ triḥ pradakṣiṇīkṛtya ekānte 'sthāt ||
atha khalu kumāra sa bhagavān abhāvasamudgatastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho mahākaruṇācintino rājakumārasyādhyāśayaṃ viditvā imaṃ samādhiṃ deśayāmāsa | atha khalu kumāra sa mahākaruṇācintī rājakumāraḥ imaṃ samādhiṃ śrutvā tuṣṭa udagra āttamanāḥ pramuditaḥ prītisaumanasyajātaḥ prasīdati sma | prasannacittaśca keśaśmaśrūṇyavatārya kāṣāyāṇi vastrāṇi paridhāya samyageva śraddhayā agārādanagārikāṃ pravrajito 'bhūt | sa pravrajitaḥ sannimaṃ samādhimudgṛhītavān | udgṛhya paryavāpya dhārayitvā vācayitvā bhāvanāyogamanuyukto vyahārṣīt | sa tainaiva kuśalamūlena (Vaidya 42) viṃśatikalpakoṭyo na jātu durgativinipātamagamat | viṃśatīnāṃ kalpānāmatyayena anuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddho 'bhūt | suvicintitārtho nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka udapādi | sarveṣu ca teṣu kalpeṣu viśatiṃ ca buddhakoṭīrārāgayāmāsa | paśya kumāra yathāyaṃ samādhirbahukaro bodhisattvānāṃ mahāsattvānāmanuttarasya buddhajñānasya paripūraṇāya saṃvartate ||
atha khalu bhagavāṃstasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -
smarāmyahaṃ pūrvamatītamadhvani acintiye kalpi narāṇamuttamaḥ /
utpannu lokārthakaro maharṣirnāmnā hi so 'bhāvasamudgato 'bhūt

8.2

sa jātamātro gagane sthihitvā sarveṣa dharmāṇa abhāvu deśayī /
tadānurūpaṃ kṛtu nāmadheyaṃ śabdena sarvaṃ trisahasra vijñapī

8.3

devāpi sarve pramumoca śabdaṃ abhāvu nāmneti jino bhaviṣyati /
yo jātamātraḥ pada sapta prakramannabhāvu dharmāṇa bravīti nāyakaḥ

8.4

buddho yadā bheṣyati dharmarājaḥ sarveṣa dharmāṇa prakāśako muniḥ /
tṛṇavṛkṣagulmauṣadhiśailaparvate abhāvu dharmāṇa ravo bhaviṣyati

8.5

yāvanti śabdāstahi lokadhātau sarve hyabhāvā na hi kaści bhāvaḥ /
tāvanti kho tasya tathāgatasya svaru niścarī lokavināyakasya

8.6

tasmiṃśca kāle abhu rājaputraḥ karuṇāvicintī sada nāmadheyaḥ /
abhirūpa prāsādika darśanīya upāgamī tasya jinasya antikam

8.7

(Vaidya 43)
vanditva pādau munipuṃgavasya pradakṣiṇaṃ kṛtya ca gauraveṇa /
prasannacitto niṣasāda tatra śravaṇāya dharmaṃ virajamanuttaram

8.8

sa co jino āśayu jñātva dhīraḥ prakāśayāmāsa samādhimetam /
śrutvā ca so imu virajaṃ samādhiṃ laghu pravrajī jinavaraśāsane 'smin

8.9

sa pravrajitvāna imaṃ samādhiṃ dhāritva vācitva paryāpuṇitvā /
kalpāna koṭyaḥ paripūrṇa viṃśatiṃ na jātu gacche vinipātabhūmim

8.10

sa tena caivaṃ kuśalena karmaṇā ārāgayī viṃśati buddhakoṭyaḥ /
teṣāṃ ca sarveṣu jināna antikādimaṃ varaṃ śānta samādhi bhāvayī

8.11

sa paścikāle abhu buddha loke sucintitārtho sadanāmadheyaḥ /
kṛtvā ca arthaṃ bahuprāṇakoṭināṃ sa paścakālasmi śikhīva nirvṛtaḥ

8.12

tasmāddhi ya icchati bodhi buddhituṃ sattvāṃśca uttarāyituṃ bhavārṇavāt /
dhāreta sūtramimu buddhavarṇitaṃ na durlabhā bheṣyati so 'grabodhiḥ

Original text: Samādhirājasūtra · Edition: P.L. Vaidya, Darbhanga: The Mithila Institute, 1961 (Buddhist Sanskrit Texts, 2.) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc