Samādhirājasūtra · Chapter 21
iti śrīsamādhirāje indraketudhvajarājaparivarto nāma viṃśatitamaḥ ||
(Vaidya 138)
21 Pūrvayogaparivartaḥ |
āsi pūrvamiha jambusāhvaye apramatta duvi śreṣṭhidārakau /
pravrajitva sugatasya śāsane khaṅgabhūta vanaṣaṇḍamāśritau
ṛddhimanta caturdhyānalābhinau kāvyaśāstrakuśalau suśikṣitau /
antarikṣapadabhūmikovidau te asakta gagane vrajanti ca
te ca tatra vanaṣaṇḍi śītale nānapuṣpabharite manorame /
nānapakṣidvijasaṃghasevite anyamanya katha saṃprayojite
tena rāja mṛgayā aṭantake śabda śrutva vanu taṃ upāgamī /
dṛṣṭva pārthiva tatha dharmabhāṇakau teṣu prema paramaṃ upasthahi
tehi sārdhu katha ānulomikīṃ kṛtva rāju purato niṣīdi so /
tasya rājña balakāya nantako ṣaṣṭhikoṭiniyutānyupāgamī
ekameku teṣu dharmabhāṇako rājamabravī śṛṇohi kṣatriyā /
buddhapādu paramaṃ sudurlabho apramattu sada bhohi pārthiva
āyu gacchati sadānavasthitaṃ girinadīya salileva śīghragam /
vyādhiśokajarapīḍitasya te nāsti trāṇu yatha karma bhadrakam
(Vaidya 139)
dharmapālu bhava rājakuñjarā rakṣimaṃ daśabalāna śāsanam /
kṣīṇa kāli parame sudāruṇe dharmapakṣi sthihi rājakuñjara
eva te bahuprakāra paṇḍitā ovadanti tada taṃ narādhipam /
sārdhu ṣaṣṭaniyutehi pārthivo bodhicittamudapādayattadā
śrutva dharma tada rājakuñjaraḥ sūratānakhilāna bhāṣato /
prītijāta sumanā udagrako vandya pāda śirasāya prakramī
tasya rājña bahavo 'nyabhikṣavo lābhakāma praviśintu tat kulam /
teṣa dṛṣṭa cariyā na tādṛśī teṣu rāja na tathā sagauravam
tacca śāsanamatītaśāstukaṃ paścimaṃ ca tada varṣu vartate /
jambudvīpi suparittabhājanā prādurbhūta bahavo asaṃyatāḥ
utka lubdha bahu tatra bhikṣavo lābhakāma upalambhadṛṣṭikāḥ /
vipranaṣṭa sugatasya śāsanād grāhayiṃsu bahulaṃ tadā nṛpam
ghātayeti ubhi dharmabhāṇakau ye ucchedu pravadanti tīrthikāḥ /
dīrghacārika samādapenti te nirvṛtīya na te kiṃci darśikā
karma naśyati vipāku naśyati skandha nāstīti vadanti kuhakāḥ /
(Vaidya 140)
tāṃ kṣipāhi viṣayātu pārthiva evameva ciru dharma sthāsyati
śrutva teṣa vacanaṃ tadantaraṃ kāṅkṣa prāptu bhuta rājakuñjaraḥ /
ghātayiṣyi amu dharmabhāṇakau mā upekṣitu anartha bheṣyati
tasya rājña anubaddha devatā pūrvajāti sahacīrṇu cārikā /
dīrgharā hitakāma paṇḍitā sā avoci tada rājapārthivam
cittupāda ma janehi īdṛśaṃ pāpamitravacanena kṣatriyā /
mā tva bhikṣu duvi dharmabhāṇakau pāpamitravacanena ghātaya
na tva kiṃci smarasī narādhipa yatti tehi vanaṣaṇḍi bhāṣitam |
kṣīṇakāli parame sudāruṇe dharmapakṣi sthihi rājakuñjara /
rāja bhūtavacanena coditaḥ so na riñjati jināna śāsanam
tasya rājña tada bhrāta dāruṇaḥ prātisīmiku sa tehi grāhitaḥ |
eṣa deva tava bhrāta pāpako jīvitena na jātu nandate /
tau ca bhikṣu duvi ghora vaidyakā te vrajanti gaganena vidyayā
te sma śrutva tava mūlamāgatā sarvi bhūta tava vijñapematha /
kṣipra ghātaya ghora vaidyakā mā ti paści anutāpu bheṣyati
saṃnahitva tada rājakuñjaro pāpamitravacanena prasthitaḥ /
(Vaidya 141)
sarvasainyaparivārito nṛpo yatra bhikṣu vani taṃ upāgato
jñātva ghoramatidāruṇaṃ nṛpaṃ nāga yakṣa vani tatra ye sthitāḥ /
iṣṭavarṣa tada tatra pātita tena rāja sahasenayā hato
pāpamitravacanena paśyathā kālu kṛtva tada rāja dāruṇam /
yena krodhu kṛtu dharmabhāṇake so avīci gatu ṣaṣṭijātiyo
te 'pi bhikṣu bahavopalambhikā yehi grāhitu rāja kṣatriyo /
jātikoṭiśata apyacintiyo vedayiṃsu narakeṣu vedanām
devatā yāya rāju codito yāya rakṣita dharmabhāṇakau /
tāya buddha yatha gaṅgavālikā dṛṣṭva pūjita carantu cārikām
ṣaṣṭikoṭiniyutā anūnakā yehi dharma śrutu sārdhu rājinā /
yehi bodhivaracittu pāditaṃ buddha bhūyi pṛthulokadhātuṣu
teṣu āyu bahukalpakoṭiyo teṣa jñānamatulamacintiyam /
tehi sarvimu samādhi bhadrakaṃ deśayitva dvipadendu nirvṛtā
etu śrutva vacanaṃ niruttaraṃ śīlabrahmaguṇajñānasaṃcayam /
apramatta bhavathā atandritā buddhajñānamacireṇa lapsyathā
Original text: Samādhirājasūtra · Edition: P.L. Vaidya, Darbhanga: The Mithila Institute, 1961 (Buddhist Sanskrit Texts, 2.) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0