Language

ENहिગુ
Scripture Library

Revākhāṇḍa (revised text) · Chapter 49

49.1

|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe 'ndhakavadhatadvarapradānavarṇanaṃ nāmāṣṭacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ ||
RKV adhyāya 49
mārkaṇḍeya uvāca:
andhakaṃ tu nihatyātha devadevo maheśvaraḥ /
umayā sahito rudraḥ kailāsamagamannagam

49.2

āgatāśca tato devā brahmādyāśca savāsavāḥ /
hṛṣṭāstuṣṭāśca te sarve praṇemuḥ pārvatīpatim

49.3

īśvara uvāca:
upāviśantu te sarve ye kecana samāgatāḥ /
nihato dānavo hyeṣa gīrvāṇārthe pitāmaha

49.4

raktena tasya me śūlaṃ nirmalaṃ naiva jāyate /
śubhavratatapojapyarato brahmanmayā hataḥ

49.5

kartumicchāmyahaṃ samyak tīrthayānaṃ caturmukha /
āgacchantu mayā sārddhaṃ ye yūyamiha saṃgatāḥ

49.6

ityuktvā devadeveśaḥ prabhāsaṃ pratiniryayau /
prabhāsādyāni tīrthāni gaṅgāsāgaramadhyataḥ

49.7

avagāhyāpi sarvāṇi nairmalyaṃ nābhavannṛpa /
narmadāyāṃ tato gatvā devo devaiḥ samanvitaḥ

49.8

uttaraṃ dakṣiṇaṃ kūlam avāgāhat priyavrataḥ /
gatastu dakṣiṇe kūle parvate bhṛgusaṃjñitam

49.9

tatra sthitvā mahādevo devaiḥ saha mahīpate /
bhrāntvā bhrāntvā ciraṃ śrānto nirviṇṇo niṣasāda ha

49.10

manohāri yataḥ sthānaṃ sarveṣāṃ vai divaukasām /
tīrthaṃ viśiṣṭaṃ tanmatvā sthito devo maheśvaraḥ

49.11

giriṃ vivyādha śūlena bhinnaṃ tena rasātalam /
nirmalaṃ cābhavacchūlaṃ na lepo dṛśyate kvacit

49.12

devair āhvānitā tatra mahāpuṇyā ca bhāratī /
parvatān niḥsṛtā tatra mahāpuṇyā sarasvatī

49.13

dvitīyaḥ saṅgamas tatra yathā veṇyāṃ sitāsitaḥ /
tatra brahmā svayaṃ devo brahmeśaṃ liṅgam uttamam

49.14

saṃsthāpayāmāsa puṇyaṃ sarvaduḥkhaghnamuttamam /
tasya yāmye diśo bhāge svayaṃ devo janārdanaḥ

49.15

tiṣṭhate ca sadā tatra viṣṇupādāgrasaṃsthitā /
ambhaso na bhaven mārgaḥ kuṇḍamadhyasthitasya ca

49.16

śūlāgreṇa kṛtā rekhā tatas toyaṃ vahen nṛpa /
tat toyaṃ ca gataṃ tatra yatra revā mahānadī

49.17

jalaliṅgaṃ mahāpuṇyaṃ cakatīrthaṃ nṛpottama /
śūlabhede ca deveśaḥ snānaṃ kuryād yathāvidhi

49.18

ātmānaṃ manyate śuddhaṃ na kiṃcit kalmaṣaṃ kṛtam /
tasyaivottarakāṣṭhāyāṃ devadevo jagadguruḥ

49.19

ātmanā devadeveśaḥ śūlapāṇiḥ pratiṣṭhitaḥ /
sarvatīrtheṣu tattīrthaṃ sarvadevamayaṃ param

49.20

sarvapāpaharaṃ puṇyaṃ sarvaduḥkhaghnam uttamam /
tatra tīrthe pratiṣṭhāpya devadevaṃ jagadguruḥ

49.21

rakṣāpālāṃs tato muktvā śataṃ sāṣṭavināyakān /
kṣetrapālāḥ śataṃ sāṣṭaṃ tadrakṣanti prayatnataḥ

49.22

vighnāstasyopajāyante yastatra sthātum icchati /
kecit kuṭumbāttatāsu vyāgrāḥ kecit kṛṣīṣu ca

49.23

kecitsabhāṃ prakurvanti keciddravyārjane ratāḥ /
parokṣavādaṃ kurvanti ke 'pi hiṃsāratāḥ sadā

49.24

paradāraratāḥ kecitkecidvṛttivihiṃsakāḥ /
anye kecidvadantyevaṃ kathaṃ tīrtheṣu gamyate

49.25

kṣudhayā pīḍyate bhāryā putrabhṛtyādayas tadā /
mohajāleṣu yojyante evaṃ devagaṇair narāḥ

49.26

pāpācārāśca ye martyāḥ snānaṃ teṣāṃ na jāyate /
saṃrakṣanti ca tattīrthaṃ devabhṛtyagaṇāḥ sadā

49.27

dhanyāḥ puṇyāśca ye martyās teṣāṃ snānaṃ prajāyate /
sarasvatyā bhogavatyā devanadyā viśeṣataḥ

49.28

ayaṃ tu saṅgamaḥ puṇyo yathā veṇyāṃ sitāsitaḥ /
dṛṣṭvā tīrthaṃ tu te sarve gīrvāṇā hṛṣṭacetasaḥ

49.29

devasya sannidhau bhūtvā varṇayāmāsuruttamam /
idaṃ tīrthaṃ tu deveśa gayātīrthena te samam

49.30

guhyādguhyatamaṃ tīrthaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati /
śūlapāṇiḥ samabhyarcya indrādyairapsarogaṇaiḥ

49.31

yakṣakinnaragandharvair dikpālair lokapairapi /
nṛtyagītais tathā stotraiḥ sarvaiścāpi surāsuraiḥ

49.32

pūjyamāno gaṇaiḥ sarvaiḥ siddhair nāgair maheśvaraḥ /
devena bheditaṃ tatra śūlāgreṇa narādhipa

49.33

tridhā yatrekṣyate 'dyāpi hyāvartaḥ surapūritaḥ /
kuṇḍatrayaṃ naravyāghra mahatkalakalānvitam

49.34

sarvapāpakṣayakaraṃ sarvaduḥkhaghnam uttamam /
tatra tīrthe tu yaḥ snāti upavāsaparāyaṇaḥ

49.35

dīkṣāmantravihīno 'pi mucyate cābdikādaghāt /
ye punarvidhivatsnānti mantraiḥ pañcabhireva ca

49.36

vedoktaiḥ pañcabhirmantraiḥ sahiraṇyaghaṭaiḥ śubhaiḥ /
akṣarair daśabhiścaiva ṣaḍbhirvā tribhireva vā

49.37

pṛthagbhūtairdvijātīnāṃ tīrthe kāryaṃ narādhipa /
brahmakṣatraviśāṃ vāpi strīśūdrāṇāṃ tathaiva ca

49.38

puruṣāṇāṃ trayīṃ dhyātvā snānaṃ kuryād yathāvidhi /
daśākṣareṇa mantreṇa ye pibanti jalaṃ narāḥ

49.39

te gacchanti paraṃ lokaṃ yatra devo maheśvaraḥ /
kedāre ca yathā pītaṃ rudrakuṇḍe tathaiva ca

49.40

pañcarephasamāyuktaṃ kṣakāraṃ surapūjitam /
oṅkāreṇa samāyuktam etad vedyaṃ prakīrtitam

49.41

yastatra kurute snānaṃ vidhiyukto jitendriyaḥ /
tilamiśreṇa toyena tarpayet pitṛdevatāḥ

49.42

kulānāṃ tārayed viṃśaṃ daśapūrvāndaśāparān /
gayādipañcasthāneṣu yaḥ śrāddhaṃ kurute naraḥ

49.43

sa tatra phalamāpnoti śūlabhede na saṃśayaḥ /
yastatra vidhinā yukto dadyāddānāni bhaktitaḥ

49.44

tudakṣayaṃ phalaṃ tatra sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ tathā /
gayāśiro yathā puṇyaṃ pitṛkāryeṣu sarvadā

49.45

śūlabhedaṃ tathā puṇyaṃ snānadānāditarpaṇaiḥ /
bhaktyā dadāti yastatra kāñcanaṃ gāṃ mahīṃ tilān

49.46

āsanopānahau śayyāṃ varāśvān kṣatriyas tathā /
vastrayugmaṃ ca dhānyaṃ ca gṛhaṃ pūrṇaṃ prayatnataḥ

49.47

sayoktraṃ lāṅgalaṃ dadyāt kṛṣṭāṃ caiva vasuṃdharām /
dānānyetāni yo dadyād brāhmaṇe vedapārage

49.48

śrotriye kulasampanne śuciṣmati jitendriye /
śrutādhyayanasampanne dambhahīne kriyānvite /
trayodaśāhaḥsvekaikaṃ trayodaśaguṇaṃ bhavet

Original text: Revākhāṇḍa of the Vāyupurāṇa (RKV) · Edition: Śrīkṛṣṇadās, Kṣemrāj (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. Veṅkateśvara Steam Press, Bombay: 1910 and its reprint: Siṃha, Nāgaśaraṇa (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. pañcama bhāga: śrī āvantyakhaṇḍam. Nag Publishers, Delhi: 1986. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc