Revākhāṇḍa (revised text) · Chapter 40
|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe śrīnarmadāmāhātmye kapilātīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāmaikonacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ ||
RKV adhyāya 40
śrīmārkaṇḍeya uvāca:
tato gacchettu rājendra karañjeśvaram uttamam /
yatra siddho mahābhāgo daityo lokeṣu viśrutaḥ
yudhiṣṭhira uvāca:
yo 'sau siddho mahābhāga tatra tīrthe mahātapāḥ /
kasya putraḥ kathaṃ siddhaḥ kasminkāle vada dvija
mārkaṇḍeya uvāca:
purā kṛtayuge rājanmānaso brahmaṇaḥ sutaḥ /
vedavedāṅgatattvajño marīcirnāma nāmataḥ
tasyāpi tapaso rāśeḥ kālena mahatānagha /
putro 'tha mānaso jātaḥ sākṣād brahmeva cāparaḥ
kṣamā damo dayā dānaṃ satyaṃ śaucam athārjavam /
marīceśca guṇā hyete santi tasya ca bhārata
evaṃ guṇagaṇākīrṇaṃ kaśyapaṃ dvijasattamam /
jñātvā prajāpatir dakṣo bhāryārthe svasutāṃ dadau
aditirditirdanuścaiva tathāpyevaṃ daśāparāḥ /
yāsāṃ putrāśca saṃjātāḥ pautrāśca bharatarṣabha
aditirjanayāmāsa putrān indrapurogamān /
jātāstasya mahābāho kaśyapasya prajāpateḥ
yaistu lokatrayaṃ vyāptaṃ sthāvaraṃ jaṅgamaṃ mahat /
tathānyasya mahābhāgo danoḥ putro vyajāyata
sarvalakṣaṇasampannaḥ karañjo nāma nāmataḥ /
bāla eva mahābhāga cacāra sa mahattapaḥ
narmadātaṭamāśritya cātighoram anuttamam /
divyaṃ varṣasahasraṃ ca kṛcchracāndrāyaṇaṃ nṛpa
śākamūlaphalāhāraḥ snānahomaparāyaṇaḥ /
tatastuṣṭo mahādeva umayā sahitaḥ kila
vareṇa chandayāmāsa tripurāntakaraḥ prabhuḥ /
bhoḥ karañja mahāsattva parituṣṭo 'smi te 'nagha
varaṃ vṛṇīṣva te dadmi hyamaratvamṛte mama
karañja uvāca:
yadi tuṣṭo mahādeva yadi deyo varo mama /
tarhi putrāśca pautrāśca santu me dharmavatsalāḥ
tathetyuktvā mahādeva umayā sahitas tadā /
vṛṣārūḍho gaṇaiḥ sārddhaṃ tatraivāntaradhīyata
gate cādarśanaṃ deve so 'pi daityo mudānvitaḥ /
svanāmnātra mahādevaṃ sthāpayitvā yayau gṛham
tadāprabhṛti tattīrthaṃ sarvatīrtheṣvanuttamam /
snānamātrānarastatra mucyate sarvapātakaiḥ
tatra tīrthe tu yaḥ snātvā tarpayet pitṛdevatāḥ /
so 'gniṣṭomasya yajñasya phalaṃ prāpnoty asaṃśayam
anāśakaṃ tu yaḥ kuryāt tasmiṃstīrthe narādhipa /
anivartyā gatistasya rudralokaṃ sa gacchati
athavāgnijale prāṇānyastyajed dharmanandana /
ayutadvitayaṃ vaste varṣāṇāṃ śivamandire
tataścaiva kṣaye jāte jāyate vimale kule /
vedavedāṅgatattvajñaḥ sarvaśāstraviśāradaḥ
rājā vā rājatulyo vā jīvecca śaradaḥ śatam /
putrapautrasamopetaḥ sarvavyādhivivarjitaḥ
evaṃ te sarvamākhyātaṃ pṛṣṭaṃ yadyattvayānagha /
tīrthasya tu phalaṃ tasya snānadāneṣu bhārata
etatpuṇyaṃ pāpaharaṃ dhanyaṃ duḥsvapnanāśanam /
paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ caiva tīrthamāhātmyamuttamam
yastu śrāvayate śrāddhe paṭhet pitṛparāyaṇaḥ /
akṣayaṃ jāyate puṇyamityevaṃ śaṅkaro 'bravīt
Original text: Revākhāṇḍa of the Vāyupurāṇa (RKV) · Edition: Śrīkṛṣṇadās, Kṣemrāj (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. Veṅkateśvara Steam Press, Bombay: 1910 and its reprint: Siṃha, Nāgaśaraṇa (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. pañcama bhāga: śrī āvantyakhaṇḍam. Nag Publishers, Delhi: 1986. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0