Language

ENहिગુ
Scripture Library

Revākhāṇḍa (revised text) · Chapter 4

4.1

|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe narmadāmāhātmye mārkaṇḍeyadharmarājasaṃvāde kalpakṣaye mārkaṇḍeyakṛtapotārdhārohaṇavṛttāntavarṇanaṃnāma tṛtīyo 'dhyāyaḥ ||
RKV adhyāya 4
śrīmārkaṇḍeya uvāca:
tato 'rṇavātsamuttīrya trikūṭaśikhare sthitam /
mahākanakavarṇābhe nānāvarṇaśilācite

4.2

mahāśṛṅge samāsīnaṃ rudrakoṭisamanvitam /
mahādevaṃ mahātmānamīśānamajam avyayam

4.3

sarvabhūtamayaṃ tāta manunā saha suvrata /
bhūyo vavande caraṇau sarvadevanamaskṛtau

4.4

tatkāle yugasāhasraṃ saha rudreṇa mānada /
tasminnekārṇave ghore sthito 'haṃ kurunaṃdana

4.5

yudhiṣṭhira uvāca:
etacchrutvā tu me tāta paraṃ kautūhalaṃ hṛdi /
jātaṃ tatkathayasveti śṛṇvataḥ saha bāndhavaiḥ

4.6

kā sā padmapalāśākṣī tamobhūte mahārṇave /
yogivadbhramate nityaṃ rudrajāṃ svāṃ ca yābravīt

4.7

śrīmārkaṇḍeya uvāca:
etameva mayā praśnaṃ purā pṛṣṭo manuḥ svayam /
tadeva te 'dya vakṣyāmi abalāyāḥ samudbhavam

4.8

vyatītāyāṃ niśāyāṃ tu brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ /
tataḥ prabhāte vimale sṛjyamāneṣu jantuṣu

4.9

manuṃ praṇamya śirasā pṛcchāmyetad yudhiṣṭhira /
keyaṃ padmapalāśākṣī śyāmā caṃdranibhānanā

4.10

ekārṇave bhramatyekā rudrajāsmīti vādinī /
sāvitrī vedamātā ca hyathavā sā sarasvatī

4.11

mandākinī saricchreṣṭhā lakṣmīrvā kimatho umā /
kālarātrirbhavetsākṣāt prakṛtirvā sukhocitā

4.12

etadācakṣva bhagavankā sā hyamṛtasaṃbhavā /
caratyekārṇave ghore pranaṣṭoragarākṣase

4.13

manuruvāca:
śṛṇu vatsa yathānyāyamasyā vakṣyāmi saṃbhavam /
yayā rudrasamudbhūtā yā ceyaṃ varavarṇinī

4.14

purā śivaḥ śāntatanuścacāra vipulaṃ tapaḥ /
hitārthaṃ sarvalokānāmumayā saha śaṃkaraḥ

4.15

ṛkṣaśailaṃ samāruhya tapastepe sudāruṇam /
adṛśyaḥ sarvabhūtānāṃ sarvabhūtātmako vaśī

4.16

tapatastasya devasya svedaḥ samabhavatkila /
taṃ giriṃ plāvayāmāsa sa svedo rudrasaṃbhavaḥ

4.17

tasmād āsīt samudbhūtā mahāpuṇyā saridvarā /
yā sā tvayārṇave dṛṣṭā padmapatrāyatekṣaṇā

4.18

strīrūpaṃ samavasthāya rudramārādhayatpurā /
ādye kṛtayuge tasminsamānāmayutaṃ nṛpa

4.19

tatastuṣṭo mahādeva umayā saha śaṃkaraḥ /
brūhi tvaṃ tu mahābhāge yatte manasi vartate

4.20

sariduvāca:
pralaye samanuprāpte naṣṭe sthāvarajaṃgame /
prasādāttava deveśa akṣayāhaṃ bhave prabho

4.21

saritsu sāgareṣveva parvateṣu kṣayiṣvapi /
tava prasādāddeveśa puṇyā kṣayyā bhave prabho

4.22

pāpopapātakairyuktā mahāpātakino 'pi ye /
mucyante sarvapāpebhyo bhaktyā snātvā tu śaṃkara

4.23

uttare jāhnavīdeśe mahāpātakanāśinī /
bhavāmi dakṣiṇe mārge yadyevaṃ surapūjitā

4.24

svargādāgamya gaṃgeti yathā khyātā kṣitau vibho /
tathā dakṣiṇagaṅgeti bhaveyaṃ tridaśeśvara

4.25

pṛthivyāṃ sarvatīrtheṣu snātvā yallabhate phalam /
tatphalaṃ labhate martyo bhaktyā snātvā maheśvara

4.26

brahmahatyādikaṃ pāpam yadāste saṃcitaṃ kvacit /
māsamātreṇa taddeva kṣayaṃ yātvavagāhanāt

4.27

yatphalaṃ sarvavedeṣu sarvayajñeṣu śaṃkara /
avagāhena tatsarvaṃ bhavatviti matirmama

4.28

sarvadānopavāseṣu sarvatīrthāvagāhane /
tatphalaṃ mama toyena jāyatāmiti śaṃkara

4.29

mama tīre narā ye tu arcayanti maheśvaram /
te gatāstava lokaṃ syur etad eva bhavecchiva

4.30

mama kūle maheśāna umayā saha daivataiḥ /
vasa nityaṃ jagannātha eṣa eva varo mama

4.31

sukarmā vā vikarmā vā śānto dānto jitendriyaḥ /
mṛto janturmama jale gacchatād amarāvatīm

4.32

triṣu lokeṣu vikhyātā mahāpātakanāśinī /
bhavāmi devadeveśa prasanno yadi manyase

4.33

etāṃścānyānvarāndivyānprārthito nṛpasattama /
narmadayā tataḥ prāha prasanno vṛṣavāhanaḥ

4.34

śrīmaheśa uvāca:
evaṃ bhavatu kalyāṇi yattvayoktamanindite /
nānyā varārhā lokeṣu muktvā tvāṃ kamalekṣaṇe

4.35

yadaiva mama dehāt tvaṃ samudbhūtā varānane /
tadaiva sarvapāpānāṃ mocinī tvaṃ na saṃśayaḥ

4.36

kalpakṣayakare kāle kāle ghore viśeṣataḥ /
uttaraṃ kūlamāśritya nivasanti ca ye narāḥ

4.37

api kīṭapataṅgāśca vṛkṣagulmalatādayaḥ /
ā dehapatanāddevi te 'pi yāsyanti sadgatim

4.38

dakṣiṇaṃ kūlamāśritya ye dvijā dharmavatsalāḥ /
ā mṛtyor nivasiṣyanti te gatāḥ pitṛmandire

4.39

ahaṃ hi tava vākyena kasmiṃścit kāraṇāntare /
tvattīre nivasiṣyāmi sadaiva hyumayā samam

4.40

evaṃ devi mahādevi evameva na saṃśayaḥ /
brahmendracandravaruṇaiḥ sādhyaiśca saha viṣṇunā

4.41

uttare devi te kūle vasiṣyanti mamājñayā /
dakṣiṇe pitṛbhiḥ sārddhaṃ tathānye surasundari

4.42

vasiṣyanti mayā sārddhameṣa te vara uttamaḥ /
gaccha gaccha mahābhāge martyānpāpādvimocaya

4.43

sahitā ṛṣisaṃghaiśca tathā siddhasurāsuraiḥ /
evamuktā mahādeva umayā sahito vibhuḥ

4.44

vandyamāno 'tha manunā mayā cādarśanaṃ gataḥ /
tena caiṣā mahāpuṇyā mahāpātakanāśinī

4.45

kathitā pṛcchyate yā te mā te bhavatu vismayaḥ /
eṣā gaṃgā mahāpuṇyā triṣu lokeṣu viśrutā

4.46

daśābhiḥ pañcabhiḥ srotaiḥ plāvayantī diśo daśa /
śoṇo mahānadaścaiva narmadā surasā kṛtā

4.47

mandākinī daśārṇā ca citrakūṭā tathaiva ca /
tamasā vidiśā caiva karabhā yamunā tathā

4.48

citrotpalā vipāśā ca rañjanā vāluvāhinī /
ṛkṣapādaprasūtāstāḥ sarvā vai rudrasaṃbhavāḥ

4.49

sarvapāpaharāḥ puṇyāḥ sarvamaṃgaladāḥ śivāḥ /
ityetairnāmabhirdivyaiḥ stūyate vedapāragaiḥ

4.50

purāṇajñair mahābhāgairājyapaiḥ somapaistathā /
ityetatsarvamākhyātaṃ mahābhāgyaṃ narottama

4.51

manunoktaṃ purā mahyam amṛtāyāḥ samudbhavam /
puṇyaṃ pavitramatulaṃ rudrodgītamidaṃ śubham

4.52

ye narāḥ kīrtayiṣyanti bhaktyā śṛṇvanti ye 'pi ca /
prātarutthāya nāmāni daśa pañca ca bhārata

4.53

te narāḥ sakalaṃ puṇyaṃ labhiṣyantyavagāhajam /
vimānenārkavarṇena ghaṇṭāśataninādinā

4.54

tyaktvā mānuṣyakaṃ bhāvaṃ yāsyanti paramāṃ gatim

Original text: Revākhāṇḍa of the Vāyupurāṇa (RKV) · Edition: Śrīkṛṣṇadās, Kṣemrāj (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. Veṅkateśvara Steam Press, Bombay: 1910 and its reprint: Siṃha, Nāgaśaraṇa (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. pañcama bhāga: śrī āvantyakhaṇḍam. Nag Publishers, Delhi: 1986. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc