Revākhāṇḍa (revised text) · Chapter 170

|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe kāmamodinīharaṇavarṇanaṃ nāmaikonasaptatyadhiśatatamo 'dhyāyaḥ ||
RKV adhyāya 170
śrīmārkaṇḍeya uvāca:
kāmapramodinīsakhyo nīyamānāṃ ca tena tu /
dṛṣṭvā tāś cukruśuḥ sarvā niḥsṛtya jalamadhyataḥ

gatā rājagṛhe sarvāḥ kathayanti suduḥkhitāḥ /
kāmapramodinī rājanhṛtā śyenena pakṣiṇā

krīḍantī ca jalasthāne taḍāge devasannidhau /
anveṣyā ca tvayā rājaṃstasya mārgaṃ vijānatā

tāsāṃ tadvacanaṃ śrutvā devapannaḥ suduḥkhitaḥ /
hāhetyuktvā samutthāya rudamāno varāsanāt

mantribhiḥ sahitastasmiṃstaḍāge jalasannidhau /
na cihnaṃ na ca panthānaṃ dṛṣṭvā duḥkhānmumoha ca

tasya rājñastu duḥkhena duḥkhito nāgaro janaḥ /
kṣaṇenāśvāsito rājā mantribhiḥ sapurohitaiḥ

kiṃ kurma ityuvācedamasminkāle vidhīyatām /
sarvaistatsaṃvidaṃ kṛtvā vāhinīṃ caturaṅgiṇīm

preṣayāmi diśaḥ sarvā hastyaśvarathasaṃkulā /
vāditrāṇi ca vādyante vyākulībhūtasaṃkule

nārācaistomarairbhallaiḥ khaḍgaiḥ paraśvadhādibhiḥ /
rājā saṃnāhabaddho 'bhūdganaṃ grasate kila

na devo na ca gandharvo na daityo na ca rākṣasaḥ /
kiṃ kariṣyati rājādya na jāne roṣaniṣkṛtim

nāgaro 'pi janastatra dṛṣṭvā cakitamānasaḥ /
caturdaśasahasrāṇi dantināṃ sṛṇidhāriṇām

aśvārohasahasrāṇi hyaśītiḥ śastrapāṇinām /
rathānāṃ trisahasrāṇi viṃśatirbharatarṣabha

saṅgrāmabherīninadaiḥ khurareṇurnabhogatā /
etasminnantare tāta rakṣako nagarasya hi

gṛhītvābharaṇaṃ tasyāstvaṅgapratyaṅgikaṃ tathā /
kuṇḍalāṅgadakeyūrahāranūpurajhallarīḥ

nivedyākathayadrājñe mayā dṛṣṭaṃ tvavekṣaṇāt /
tāpasānāmāśrame tu māṇḍavyo yatra tiṣṭhati

tāpasairveṣṭito yatra dadṛśe tatra sannidhau /
daṇḍavāsivacaḥ śrutvā pratyakṣāṅgavibhūṣaṇam

sa krodharaktanayano mantriṇo vīkṣya naigamān /
īdṛgbhūtasamācāro brāhmaṇo nagare mama

cauracaryāṃ vratacchannaḥ paradravyāpaharakaḥ /
tena kanyā hṛtā me 'dya tapasvipāpakarmiṇā

śākuntaṃ rūpamāsthāya jalastho gaganaṃ yayau /
pākhaṇḍino vikarmasthān biḍālavratikāñchaṭhān

cāṭutaskaradurvṛttān hanyānnastyasya pātakam /
na draṣṭavyo mayā pāpaḥ steyī kanyāpahārakaḥ

śūlam āropyatāṃ kṣipraṃ na vicārastu tasya vai /
sa ca vadhyo mayā duṣṭo rakṣorūpī tapodhanaḥ

evaṃ bruvaṃścalankrodhādādiśya daṇḍavāsinam /
kāryākāryaṃ na vijñāya śūlamāropayaddvijam

paurā jānapadāḥ sarve aśrupūrṇamukhāstadā /
hāhetyuktvā rudantyanye vadanti ca pṛthakpṛthak

kutsitaṃ ca kṛtaṃ karma rājñā caṇḍālacāriṇā /
brāhmaṇo naiva vadhyo hi viśeṣeṇa tapovṛtaḥ

yadi roṣasamācāro nirvāsyo nagarādbahiḥ /
na jātu brāhmaṇaṃ hanyāt sarvapāpe 'pyavasthitam

rāṣṭrādenaṃ bahiṣkuryāt samagradhanamakṣatam /
nāśnāti ca gṛhe rājannāgnirnagaravāsinām /
sarve 'pyudvignamanaso gṛhavyāptivivarjitāḥ