Ratnamālāvadāna · Part 4160

tat sarvaṃ vadatāṃ śāsta sarvasatvaprabodhane /
iti tenārthite cāsau bhagavān punar abravīt // Rm_4.52{52} //
maudgalyāyana sā pretī pāpinī matsarī kudhīḥ /
tayā yat prakṛtaṃ pāpaṃ yena sā duḥkhabhāginī // Rm_4.53{53} //
tat sarvaṃ te pravakṣyāmi śṛṇu śrotuṃ yadīchasi // Rm_4.54{54} //
purāsīd bhagavān buddhaḥ kāśyapo nāma sarvavit /
sarvavidyādhipo nātho dharmarājas tathāgataḥ // Rm_4.55{55} //
samantabhadrakṛc chāstā traidhātukavināyakaḥ /
jino 'rhan sugatas trāyī saṃbodhimārgadeśakaḥ // Rm_4.56{56} //
sa satvānāṃ hitārthena bodhicaryāḥ prakāśayan /
vārāṇasīm upāśritya mṛgadāve jināśrame // Rm_4.57{57} //
śrāvakair bhikṣubhiḥ sārddhaṃ bodhisatvagaṇair api /
tasminn eva parṣatmadhye tasthau dharmaṃ samādiśat // Rm_4.58{58} //
tasmiṃś ca samaye tasya bhikṣur anyatamo yatiḥ /
anyatranagare gatvā pratyāgachat svam āśramaṃ // Rm_4.59{59} //
tatra mārge tṛṣārtto 'sau dūrāt kūpaṃ vilokayan /
sahasā samupāgatya kūpāntikam upāyayau // Rm_4.60{60} //
tadaikā dārikā tatra pūrayitvā ghaṭaṃ jalaiḥ /
sahasā śirasohitvā gṛhaṃ gantum upācarat // Rm_4.61{61} //
sa tṛṣārtto yatir dṛṣṭvā tām ambughaṭavāhikāṃ /
samupetya jalaṃ pātuṃ prārthayan samupācarat // Rm_4.62{62} //
bhaginyo 'haṃ tṛṣārtto 'smi dūradeśād upāgataḥ /
tvāṃ dṛṣṭvā sahasopetya jalaṃ pātum ihāgataḥ // Rm_4.63{63} //
tad bhaginī jalaṃ dehi jīvaya māṃ tṛṣāturaṃ /
datvā me jīvanaṃ tvaṃ tac ciraṃ jīvyā niroginī // Rm_4.64{64} //
iti tenārthitaṃ dṛṣṭvā dārikāsau durāśayā /
mātsaryyaprahatatvātā taṃ bhikṣuṃ paryyabhāṣata // Rm_4.65{65} //
are bhikṣo 'tra māyāhi mriyase yadi vā khalu /
na te dadāmi pānīyaṃ ghaṭo pūrṇo bhaven mama // Rm_4.66{66} //
kūpe yatnāt samuddhṛtya pūrayitvāmbunā ghaṭe /
prohitvāyaṃ mayānītas tvadarthe kiṃ na manyate // Rm_4.67{67} //
nirlajja kva nu te lajjā parakīyāmbum ichasi /
rājā kiṃ tvaṃ dhanī vāsi gurur vā kiṃ na manyate // Rm_4.68{68} //
ity ākṣepaṃ pratikṣipya taṃ bhikṣuṃ saugataṃ yatiṃ /
adatvaivāmṛtaṃ kiṃ cit satvarā sā gṛhaṃ yayau // Rm_4.69{69} //
tato bhikṣus tṛṣārtto 'pi lajjayāsau nyavarttate /
anyatraivaṃ samāyācya pītvā yayau svam āśramaṃ // Rm_4.70{70} //
tatrāśrame taror mūle paryaṇkam upabhujya saḥ /
anuśocaya tāṃ nārīṃ manasaivaṃ vyaciṃtayat // Rm_4.71{71} //
aho sā durmatī nārī mātsaryyaprahatāśayā /

kathaṃ na manyate hy evaṃ mānuṣyajanma durllabhaṃ // Rm_4.72{72} //
mānuṣyaṃ puṇyato labdhvā nisphalaṃ kriyate tayā /
dhik tāṃ durāśayāṃ mūḍhāṃ yasyā janma nirarthakaṃ // Rm_4.73{73} //
kadaiṣā pāpato muktvā sadgatiṃ samavāpsyati /
mā gāt sā narake duḥkhaṃ bhūyād dharmānumodinī // Rm_4.74{74} //
śīghraṃ lokeśvarasmārttaṃ labdhvā vrajatu sanmatiṃ /
ity evaṃmanasā bhāṣya sa bhikṣur vijitendriyaḥ // Rm_4.75{75} //
triratnasmaraṇaṃ kṛtvā tasthau dhyānasamāhitaḥ /
tato 'sau dārikā gehe prāptā bhartuḥ purogatā // Rm_4.76{76} //
etat sarvaṃ pravṛttāṃtaṃ vistareṇābravīn mudā /
svāmin nadyāmbusaṃpūrṇaṃ ghaṭaṃ dhṛtvāgatā pathi // Rm_4.77{77} //
tato bhikṣur upāgatya pānīyaṃ māṃ prayācati /
adatvaivaṃ jalaṃ tasmai bhikṣave satvarāgatā // Rm_4.78{71} //
vahuśo yācyamānāpi kiṃ cin naiva dadāmy ahaṃ /
iti tayoktamātre 'sau bharttā sādhur api krudhā /
tāṃ bhāryāṃ rukṣaṇetreṇa dṛṣṭvā caivam abhāṣata // Rm_4.79{72} //
are pāpini durbuddhe kathaṃ na dīyate tvayā /
kiyad vyeti jalaṃ datvā bhikṣave tṛṣitāya te // Rm_4.80{71!} //
jalamātrapradāne 'pi yasyāḥ śraddhā na vidyate /
sā kim annaṃ dhanaṃ ratnaṃ kathāṃ dātuṃ samutsahet // Rm_4.81{72} //
dhik tvāṃ pāpinīṃ duṣṭāṃ yasyā nāsti dayārthine /
kiṃ tvayā mama satyāpi yaśodharmapraghātayā // Rm_4.82{73} //
yady evaṃ na pradadyās tvaṃ kasmai cid arthine jalaṃ /
preyasīm api bhārye tvāṃ parityakṣyāmy ahaṃ khalu // Rm_4.83{74} //
yadi me priyatāṃ kartum ichasi snehacetasā /
arthino mānayitvā tad dānaṃ kartuṃ samutsaheḥ // Rm_4.84{75} //
no ced evaṃ mayā tyaktā vraja mā tiṣṭha me gṛhe /
avaśyaṃ nau viyogaḥ syād ekānte maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_4.85{76} //
kiṃ tvādṛśyā striyā puṃsaḥ kevalaṃ dharmahānaye /
dharmaṃ vinā na me kāryyaṃ dākṣiṇyāpi ca bhāryayā // Rm_4.86{77} //
kiṃ tvayā kāṃtayāpy evaṃ mātsaryyakuladurdhiyā /
dharma eva vinaśyeta tad vraja mā gṛhe vasa // Rm_4.87{78} //
dharmeṇa rakṣyate lokaḥ kāntayā kiṃ hi rakṣyate /
tat kāntāpi parityājyā yadi pāpanuraginī // Rm_4.88{79} //
bhāryā hi pālanīyā sā yadi dharmārthinī satī /
kiṃ tvaṃ pāpārthinī duṣṭā yaśodharmavināśinī // Rm_4.89{80} //
naivāhaṃ ca tvayā sārddhaṃ bhoktuṃ rantuṃ samutsahe /
kriyate cet tvayā dharmas tathā vasa mayā saha // Rm_4.90{81} //
no ced evaṃ mayā tyaktā tvaṃ mā tiṣṭha gṛhe vraja /
evaṃ bharttrocyamānāpi pramadā sā na bodhitā // Rm_4.91{82} //

mātsaryyālīḍhacittatvād roṣitā caivam abravīt /
naiva sthāsyāmy ahaṃ yāsye kiṃ sthitvaivaṃ vininditā // Rm_4.92{83} //
kiyat tvayy aparādhaṃ me yat tathāhaṃ vimocitā /
kiṃ sa bhikṣur gurur rājā mitraṃ vā te pitā suhṛt // Rm_4.93{84} //
jñātir vā sa sakhā vandhuḥ kiṃ ca bhrātā prabhur dhanī /
pradattaṃ kiṃ adattaṃ ca kiyan naṣṭaṃ bhavet yataḥ // Rm_4.94{85} //
naiva kiṃcic ca dāsyāmi kasmai cid bhikṣave 'rthitaṃ /
adatvā me bhavet kiṃ hi dāsyāmy ahaṃ yathechayā // Rm_4.95{86} //
dāsyāmi vā na dāsyāmi kā carcātra tathā tava /
pāpaś cen mayi pacyeta dharmo vāpi tathā mama // Rm_4.96{87} //
tvam atra mā kṛthāś cintāṃ kiṃ tvayātra vicāryyate /
śubhaṃ vāpy aśubhaṃ vā me tava kiṃ tad vicāratā // Rm_4.97{88} //
tathāpi mama doṣaṃ ced yāsyāmi na vasāmy ahaṃ /
varaṃ prāṇaparityājyaṃ na tu dānaṃ dadāmy ahaṃ // Rm_4.98{89} //
ity asau pramadākruṣya bhartur ākṣipya garvitā /
kvacit kiṃcic ca kasmaicid dadau naiva kadācana // Rm_4.99{90} //
gṛhe tithīn upāyātān dṛṣṭvaivātipraroṣitā /
vahudhā kruṣya tān gehān nyakāsayad balādapi // Rm_4.100{91} //
tadāśīrvacanāny evaṃ śrutvāpi parikopitā /
hasati nindayitvaināṃ paribhāṣya nyakāsayat // Rm_4.101{92} //
sadā badhvā gṛhadvāraṃ yācakāgatiśaṃkayā /
koṣṭha eva samāsīnā kadācin na viniryayau // Rm_4.102{93} //
sarvadā svāminā sārddhaṃ kṛtvaivaṃ kalahaṃ muhuḥ /
svayam eva prabhuktvāsau kālam evam ayāpayat // Rm_4.103{94} //
tataḥ kāla upāyāte pramadā sā rujānvitā /
tadāpy evaṃ na cotsehe kiṃcid dātuṃ samarthine // Rm_4.104{95} //
tataḥ pravṛddharogārttā tṛṣṇārttā pariśoṣitā /
mṛtā sā narake yātā pretī bhavati sāṃprataṃ // Rm_4.105{96} //
yā cābhūd dārikā duṣṭā mātsaryyaprahatāśayā /
saivaiṣā hi tvayā dṛṣṭā pretī narakavāsinī // Rm_4.106{97} //
iti maudgalya dṛṣṭvaivaṃ pratyakṣaṃ pāpaduḥkhinīṃ /
sarvādā śraddhayārthibhyo dātavyaṃ jalam ādarāt // Rm_4.107{98} //
sarvavastupradānānāṃ jaladānaṃ mahattaraṃ /
sarveṣāṃ jīvanaṃ yasmād amṛtaṃ saṃvaraṃ jalaṃ // Rm_4.108{99} //
jalapānaṃ vinā sarve na jīvanti hi jantavaḥ /
tad amṛtaṃ jalaṃ śuddhaṃ dātavyam arthine sadā // Rm_4.109{100} //
jalam eva hi pītvā te nirāhārās tapasvinaḥ /
yogino 'nekavarṣāni jīvanti prāṇino yathā // Rm_4.110{1} //
sarvāhārābhisaṃtyaktā jivaṃti prāṇino jalaiḥ /
sarvān na paribhuktvāpi na jīvanti jalair vinā // Rm_4.111{2} //

tad amṛtapradānaṃ taj jīvadānaṃ pracakṣyate /
sarvavastupradānebhyo jaladānaṃ praśasyate // Rm_4.112{3} //
viśeṣād grīṣmakāle tu tṛṣārttāya ca rogine /
bālavṛddhāturebhyaś ca dātavyaṃ jalam āditaḥ // Rm_4.113{4} //
jaladānaṃ mahādānaṃ jaladānasamaṃ na hi /
yenābhidhāryyate prāṇaṃ tat phalaṃ saṃpraśasyate // Rm_4.114{5} //
sarvadhātupradānebhyaḥ sarvaratnapradānataḥ /
sarvānnabhogyadānebhyo jaladānaṃ mahīyate // Rm_4.115{6} //
kanyākoṭipradānāc ca gajakoṭipradānataḥ /
gavāṃ koṭipradānāc ca jaladānaṃ mahīyate // Rm_4.116{7} //
saptaratnamayībhūmipradānāc ca mahīyate /
evaṃ sarvapradānebhyo jaladānaṃ mahattaraṃ // Rm_4.117{8} //
tṛpyante devatāḥ sarve pitṛlokās tathāpare /
sarve bhūtāś ca satvāś ca jalenaiva sadāpi hi // Rm_4.118{9} //
tathā dravyāni sarvāṇi bhūtāni hy aśuciny api /
jalābhiṣiktamātreṇa śuddhyante sarvadā khalu // Rm_4.119{10} //
jalaṃ vinā na tṛpyante bhuktvāpi divyabhojanaṃ /
tasmāt sarvapradānānāṃ jaladānaṃ mahīyate // Rm_4.120{11} //
tathā ye ca sudhāṃ pītvā divyakāntā samarpitā /
ramanti tridaśāḥ svarge te hi sarve jalapradāḥ // Rm_4.121{12} //
cakravarttī nṛpendro yo ramaṇībhiḥ sahāmṛtaṃ /
bhuktvā ramati saṃmodī so 'pi cāmbupradānataḥ // Rm_4.122{13} //
evaṃ cānye 'pi ye lokā yathechā sukhabhoginaḥ /
niḥkleśā nirujā bhadrās te hi sarve jalapradāḥ // Rm_4.123{14} //
ye tu nīcāśayādīnāḥ kṣutpipāsāturāḥ kṛśāḥ /
yācakāḥ preṣyakāś cāpi sarve te 'mbho'pradānikāḥ // Rm_4.124{15} //
jaladānodbhavaṃ puṇyaṃ saṃkhyātuṃ naiva śakyate /
sarvair api munīṃdraiś ca kim anyair vibuddhair janaiḥ // Rm_4.125{16} //
matveti śraddhayā nityaṃ divyāmṛtābhivāṃchibhiḥ /
arthibhyaḥ sarvasatvebhyo dātavyaṃ jalam ādarāt // Rm_4.126{17} //
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sarve ca bhikṣavaḥ /
sarvebhyaḥ sarvadā kartuṃ jaladānaṃ samaichan // Rm_4.127{18} //
athānandaḥ samutthāya natvā taṃ śrīghanaṃ guruṃ /
kṛtāṃjalipuṭo pṛchan tatpāpaparimocanaṃ // Rm_4.128{19} //
kadā sā bhagavan pretī tatpāpāt parimokṣyate /
sarvasatvābhibodhārthaṃ tat samādeṣṭum arhasi // Rm_4.129{20} //
ity ānandena pṛṣṭe 'sau sarvajño bhagavāṃs tadā /
tam ānaṃdaṃ samārabhya prāha pāpavimocanaṃ // Rm_4.130{21} //
śṛṇv ānaṃda samādhāya yena sā parimokṣyate /
sarvasatvaprabodhāya tad upāyaiḥ pracakṣyate // Rm_4.131{22} //

sā pretī narakeṣv evaṃ sarveṣu bhramitā sadā /
duḥkhābhivedanākhinnā paritaptānutāpitā // Rm_4.132{23} //
tataḥ kālāntare saivaṃ smṛtvā ratnatrayaṃ yadi /
namo buddhāya dharmāya saṃghāyeti vaded yadā // Rm_4.133{24} //
tadā lokeśvaro sarvalokanātho jinātmajaḥ /
dṛṣṭvā tāṃ sahasopetya svaprabhābhiḥ parispṛśet // Rm_4.134{25} //
yadā lokeśvarābhābhiḥ sparśitā sā sudhī satī /
tadātisaukhyatāṃ labdhvā vismitaivaṃ vyacintayet // Rm_4.135{26} //
aho saukhyaṃ mayā labdhaṃ kasyānubhāvato 'dhunā /
kim āhosvid itaś cyutvāgato 'nyatra vasāmy ahaṃ // Rm_4.136{27} //
iti cintāri tiṣṭhantī vismayoddhatamānasīṃ /
dṛṣṭvā lokeśvaraś caināṃ bodhayitum upācaret // Rm_4.137{28} //
upetya tarpayitvā ca svatanuniḥsṛtair jalaiḥ /
vividhair bhojanaiś cāpi pratarppayet sa bodhirāṭ // Rm_4.138{29} //
tato 'sau pāpinī pretī pītvā tat tanujāmṛtaṃ /
paritṛptā viśuddhāṅgā natvā taṃ prārthayet tathā // Rm_4.139{30} //
namas te bhagavan nātha kṛpayā māṃ samuddhara /
darśaya dharmamārgaṃ me sadā te śaraṇaṃ vraje // Rm_4.140{31} //
tayaivaṃ prārthite cāsau lokanātho dayānidhiḥ /
darśayitvāryamārgaṃ ca śrāvayed dharmadeśanāṃ // Rm_4.141{32} //
yāṃ śrutvaiva ca sā pretī sarvapāpavimocitā /
tataś cyutvā viśuddhātmā janma bodhikule labhet // Rm_4.142{33} //
tatra bodhicarīḥ prāptuṃ cared vratam upoṣadhaṃ /
tadvratapuṇyabhāvaiś ca bodhicaryyāḥ samācaret // Rm_4.143{34} //
kramād bodhicarīḥ pūryya bodhipraṇidhimānasaḥ /
bodhisatvo mahāsatvo bhaviṣyati na saṃśayaḥ // Rm_4.144{35} //
tato lokahitaṃ kṛtvā saṃbodhipadam āśrayan /
sarvadā ca sukhaṃ bhuktvā sukhāvatīṃ gamiṣyati /
tatrāmitābhasaṃbuddhaṃ sevitvā samupāśrayan /
saṃbodhijñānaṃ āsādya nirvṛtiṃ cāpy avāpsyati // Rm_4.145{36} //
yady asau smarate pretī triratnānāṃ samāhitā /
tadā caivaṃ tataś cyutvā saukhāvatīṃ gamiṣyati // Rm_4.146{37} //
no ced evaṃ hi sā pretī sadāpi narake vaset /
yāvan na smarate buddhaṃ tāvan na mokṣyate tataḥ // Rm_4.147{38} //
evaṃ sarve 'pi ye satvā yāvanto narakāsthitāḥ /
tāvantas te 'pi sarve ca duṣṭāḥ pāpānucārikāḥ // Rm_4.148{39} //
yadaiṣāṃ ye triratnānāṃ smaranty anutāpitāḥ /
namo buddhāya dharmāya saṃghāyeti vadaṃti ca // Rm_4.149{40} //
tadā tatpāpanirmuktā viśuddhāṅgāḥ śubhāśayāḥ /
saddharmācaraṇaṃ kartum utsaheyuḥ samāhitāḥ // Rm_4.150{41} //

tato lokeśvaro dṛṣṭvā tān satvān dharmabhājanān /
bodhayitvā prayatnena bodhimārge niyojayet // Rm_4.151{41!} //
tataḥ sarve ca te satvā bodhipraṇidhimānasāḥ /
sarvasatvahitārthena samicheyuḥ śivāṃ carīṃ // Rm_4.152{42} //
tatas te narakāc cyutvā saṃprayāyuḥ sukhāvatīṃ /
tatrāmitābhanāthasya dharmaṃ śrutvānumoditāḥ // Rm_4.153{33!} //
bodhicaryyāḥ samāśritya kuryur lokahitāni te /
kramād bodhicarīḥ pūryya sarvakleśavimuktigāḥ // Rm_4.154{34} //
saṃbodhijñānam āsādya nirvṛtiṃ samavāpnuyuḥ /
evam anye 'pi ye satvā lokeśasaraṇaṃ gatāḥ // Rm_4.155{35} //
te āśu pāpanirmuktāḥ sukhāvatīṃ vrajanti hi /
ye ye lokeśvaraṃ smṛtvā bhajanti satataṃ mudā /
te te sarve ca niḥpāpā bhavanti bodhibhāginaḥ // Rm_4.156{36} //
tasmāl lokeśvaraṃ smṛtvā gatvā ca śaraṇaṃ sadā /
trimaṇḍalaviśuddhena caritavyaṃ vratottamaṃ // Rm_4.157{37} //
vratottamaṃ samākhyātam āryāṣṭāṃgikapoṣādhaṃ /
sarveṣāṃ api puṇyānāṃ tadvratapuṇyam uttamaṃ // Rm_4.158{38} //
yenaivāśu viśuddhyaṃte ghorapātakināpi ca /
tasmād etat mahatpuṇyaṃ vratarājaṃ vidur jināḥ // Rm_4.159{39} //
yasya puṇyānubhāvena pūryya pāramitāgaṇāḥ /
sarvakleśān vinirjitya śīghraṃ bodhim avāpnuyuḥ // Rm_4.160{40} //
ye 'py atītāś ca saṃbuddhāḥ sarvajñāḥ sugatā jināḥ /
te 'pi tadvratapuṇyais tu śīghraṃ bodhim avāpnuvan // Rm_4.161{41} //
ye 'py etarhi ca saṃbuddhāḥ saṃbodhidharmadeśakāḥ /
te 'py etadvratapuṇyaiś ca bhavanti bodhipāragāḥ // Rm_4.162{42} //
ye cāpy anāgatā buddhā bhaviṣyanti tathāgatāḥ /
te 'py etadvratapuṇyais tu lapsyante bodhisaṃpadaṃ // Rm_4.163{43} //
evam anye 'pi ye prājñāḥ saṃbodhipadavāṃchitāḥ /
te 'py etadvratam ādhāya labhanti bodhisaṃpadaṃ // Rm_4.164{44} //
tasmād etadvrataṃ dhṛtvā dātavyaṃ dānam adarāt /
etat phalaṃ sadākṣīṇaṃ sūte kalpatarur yathā // Rm_4.165{45} //
etadvratadharāḥ satvāḥ saddharmācaraṇodyatāḥ /
sarvathā na vrajaṃty eva durgatiṣu kadācana // Rm_4.166{46} //
sadaiva sugatiṃ prāptāḥ sarvasatvānukaṃpinaḥ /
saddharmācaraṇaṃ dhṛtvā bodhisatvā bhavanti te // Rm_4.167{47} //
ye ca lokeśvaraṃ smṛtvā caranty etadvrataṃ sadā /
te paśyanti sadāpy enaṃ lokanāthaṃ jagatprabhuṃ // Rm_4.168{48} //
tena lokeśvareṇāpi dṛśyaṃte te 'pi sarvadā /
ye ca lokeśasaṃdṛṣṭās te sarve bodhibhāginaḥ // Rm_4.169{49} //
bodhisatvā mahāsatvāḥ saṃbodhiṃ samavāpnuyuḥ /

ye smaranti sadā nityaṃ lokeśaṃ karuṇāmayaṃ /
sahasā durgatiṃ tyaktvā muktvā yāyuḥ sukhāvatīṃ // Rm_4.170{50} //
ye ca taccharaṇaṃ gatvā bhajaṃti taṃ jinātmajaṃ /
sarvapāpavinirmuktās te 'pi yāyuḥ sukhāvatiṃ // Rm_4.171{51} //
ye sugandhair jalaiḥ śuddhaiḥ snāpayanti jagadguruṃ /
mandākinyāṃ ca te snātvā śuddhā yāṃti sukhāvatiṃ // Rm_4.172{52} //
paṃcagaṃdhādisaurabhyair lokeśaṃ lepayaṃti ye /
cakravarttipadaṃ bhuktvā te 'pi yāṃti sukhāvatīṃ // Rm_4.173{53} //
cīvaraṃ ye dadaṃty asmai te divyavastrasaṃyutāḥ /
sarvadharmādhināthāś ca yāṃti cāṃte sukhāvatīṃ // Rm_4.174{53*} //
satkṛtya śraddhayā ye 'pi puṣpais tam arcayanti ye /
te surendrapadaṃ prāpya yānti cānte sukhāvatīṃ // Rm_4.175{54} //
saurabhyayojitair dhūpair ye bhajanti tam īśvaraṃ /
te narendrapadaṃ bhuktvā yāṃti cānte sukhāvatiṃ // Rm_4.176{55} //
ye dadanti ca bhaiṣajyaṃ tasmai lokādhipāya ca /
cakravarttipadaṃ prāpya yāṃti te ca sukhāvatīṃ // Rm_4.177{56} //
ye dadanti pradīpāni tasmai lokeśvarāya ca /
te mahendrapadaṃ bhuktvā yānti cānte sukhāvatīṃ // Rm_4.178{57} //
naivedyaṃ ye dadanty asmai te bhavanti nareśvarāḥ /
divyabhogyāni bhuktvā ca yānti cānte sukhāvatīṃ // Rm_4.179{58} //
ye ca pānaṃ dadanty asmai te pītvā satataṃ sudhāṃ /
svarge ramanti devendrā yānti cānte sukhāvatīṃ // Rm_4.180{59} //
phalamūlādikaṃ dattaṃ yaiś ca tasmai sutāyine /
yathepsitasukhaṃ bhuktvāṃte 'pi yāṃti sukhāvatīṃ // Rm_4.181{60} //
tāmbūlaṃ pūgasaṃyuktaṃ lokeśāya dadanti ye /
surūpāḥ satsukhaṃ bhuktvāṃte 'pi yānti sukhāvatīṃ // Rm_4.182{61} //
śayyāsanaṃ pradattaṃ yais tasmai satvānukaṃpine /
te kṣitīśaśriyaṃ bhuktvā yānty aṃte ca sukhāvatīṃ // Rm_4.183{62} //
siṃhāsanaṃ pradattaṃ yais tasmai dharmānuśāsine /
te vaṃdyāḥ sarvalokaiś ca yānty ante ca sukhāvatīṃ // Rm_4.184{63} //
chatraṃ tasmai pradattaṃ yais te nṛpāś cakravarttinaḥ /
yaśodharmasukhaṃ bhuktvā saṃprayānti sukhāvatīṃ // Rm_4.185{64} //
patākāṃ ye prayachanti tasmai lokādhipāya cā /
te 'pi sarvāṃ mahīṃ bhuktvā yānti cānte sukhāvatīṃ // Rm_4.186{65} //
tasmai ye ca prayachanti dhāturatnagaṇāni ca /
te narendrāś caturdvīpāṃ bhuktvā yānti sukhāvatīṃ // Rm_4.187{66} //
ye vitānaṃ vitanvaṃti gehe tasya kṛpānidheḥ /
te narendrāḥ surendrāś ca bhūtvā yāṃti sukhāvatīṃ // Rm_4.188{67} //
trailokyādhipates tasya ye kurvanti pradakṣiṇāṃ /
te narendraśriyaṃ bhuktvā yānti cānte sukhāvatīṃ // Rm_4.189{68} //

saṃgītair ye prakurvanti pūjāṃ tasya jagat prabhoḥ /
sadā subhāṣitāny eva śṛṇvanti te guṇākarāḥ // Rm_4.190{69} //
cāmarair vyajanair vāpi taṃ nāthaṃ vījayanti ye /
te nṛpāḥ suralakṣmīṃ ca bhuktvā yāṃti jinālaye // Rm_4.191{70} //
śodhayanti ca ye nityaṃ vihāre kāruṇānidheḥ /
divyanetrāś ca te saukhyaṃ bhuktvā yāṃti surālayaṃ // Rm_4.192{71} //
kṛtvā ramyaṃ vihāraṃ ca lokeśāya dadanti ye /
te mahendraśriyaṃ bhuktvā saṃprayānti sukhāvatīṃ // Rm_4.193{72} //
vihāre tatra saṃsiddhe yaṣṭim āropya ye narāḥ /
suvarṇakalaśāṃś chatradhvajaghaṇṭāvalīyutān // Rm_4.194{73} //
paṃcavarṇapatākābhiḥ puṣpasragbhiś ca saṃyutān /
saṃpratisthāṃ prakurvati mahotsāhair vidhānataḥ // Rm_4.195{74} //
te narendrāḥ surendrāś ca yaśodharmasukhānvitāḥ /
māheśvaryyaśriyaṃ bhuktva yānti cānte sukhāvatīṃ // Rm_4.196{75} //
padyagadyamayaiḥ stotrair ye stuvaṃti taṃ īśvaraṃ /
niḥpāpāḥ sukhinaḥ prājñās te prayānti sukhāvatīṃ // Rm_4.197{76} //
ye cāṣṭāṃgapraṇāmāni asmai śāstre prakurvaṃte /
cakravartīpadaṃ bhuktvā te prayānti jinālayaṃ // Rm_4.198{77} //
ye smaranti sadā nityaṃ tam īśaṃ sugatātmajaṃ /
te sadyaḥ pāpanirmuktā ante yānti sukhāvatīṃ // Rm_4.199{78} //
ye ye satvāś ca taṃ nāthaṃ smṛtvā bhajanti sarvadā /
te te sarve na yānty eva durgatiṣu kadācana // Rm_4.200{80} //
sadāpi sadgatiṣv eva yātāḥ saukhyasamanvitāḥ /
saddharmācaraṇaṃ kṛtvā saṃprayānti sukhāvatīṃ // Rm_4.201{81} //
evaṃ ye pāpinaś cāpi lokeśaṃ śaraṇaṃ gatāḥ /
te 'pi pāpavinirmuktāḥ śuddhā yāṃti jinālayaṃ // Rm_4.202{82} //
evaṃ lokeśvaro nāthaḥ puṇyakṣetraṃ śubhapradaḥ /
ciṃtāmaṇiḥ kalpavṛkṣo yathepsitaphalapradaḥ // Rm_4.203{83} //
na hi tena samaḥ kaścin mahatpuṇyaphalapradaḥ /
kuto 'dhikas tu vidyeta traidhātubhuvaneṣv api // Rm_4.204{84} //
tenaiva sakalāḥ satvā bodhayitvā prayatnataḥ /
āryyamārge pratiṣṭhāpya preritā nirvṛtāv api // Rm_4.205{85} //
pāpiṣṭho api satvāś ca tenopetya svayaṃ tathā /
narakebhyaḥ samuddhṛtya saṃpreritāḥ sukhāvatīṃ // Rm_4.206{86} //
evaṃ sarve 'pi satvāś ca nānopāyavidhānataḥ /
darśayitvāryyamārgāṇi tena bodhau niveśitāḥ // Rm_4.207{87} //
tasmāt sarvādhikeśaḥ sa lokeśvaro maheśvaraḥ /
sarvadharmānubhartā sa lokanāthaḥ pratīyate /
kenāpi gaṃtuṃ tasya puṇyaskaṃdhaṃ na śakyate /
mayāpi śakyate naivaṃ sarvaiś cāpi munīśvaraiḥ /

evaṃ matvā tvam ānaṃdaḥ lokanathaṃ dayodadhiṃ // Rm_4.208{88} //
sarvadevādhideveśaṃ smṛtvaiva satataṃ bhaja /
tatas te maṃgalaṃ nityaṃ sarvadāpi samaṃtataḥ // Rm_4.209{89} //
kutaś cin naiva vidyeran bhayāni vividhāny api /
yatra lokeśvarasmṛtis tatrotpātabhayaṃ na hi // Rm_4.210{90} //
agner api bhayaṃ naiva nāpy utpātamarudbhayaṃ /
na codakabhayaṃ tatra na ca bhūmibhayaṃ khalu // Rm_4.211{91} //
vidyutpātabhayaṃ nāpi na cāśanibhayaṃ sadā /
na ca śatrubhayaṃ kvāpi nāpi rājabhayaṃ tathā // Rm_4.212{92} //
na ca caurabhayāny evaṃ na ca rogabhayāni ca /
sarvabhayaḥ praśāmyante lokeśasmṛtibhāvataḥ // Rm_4.213{93} //
sarve 'py upadravāś caivaṃ prayāṃti vilayaṃ tataḥ /
evaṃ lokeśvaro nātho mahatpuṇyānubhāvavān // Rm_4.214{94} //
yenaivaṃ trijagallokaṃ pālitaṃ putravat sadā /
tasmāl lokeśvaro nityaṃ sevitavyaḥ śubhārthibhiḥ // Rm_4.215{95} //
yasya dharmānubhāvena sarvatrāpi śivaṃ sadā /
iti matvā tvayānaṃda tad dharmāñ chrāvayan sadā // Rm_4.216{97} //
prerayitvā ca tadbhaktau saṃbodhau saṃpraveśaya /
etatpuṇyānubhāvais tvam apy evaṃ kuśalī bhavan // Rm_4.217{98} //
bodhisatvo mahāsatvo bhaven nūnaṃ jinātmajaḥ // Rm_4.218{99} //
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvānaṃdaḥ sasāṃghikaḥ /
tatheti pratimoditvā sadā lokeśam asmarat // Rm_4.219{100} //
evaṃ rājaṃs tvayā cāpi smṛtvā lokeśvaraḥ sadā /
sevitavyaḥ prayatnena bodhipraṇidhicetasā // Rm_4.220{1} //
tatas tvaṃ sahasā sarvapāpebhyaḥ parimocitaḥ /
bodhisatvo viśuddhātmā prayāsyasi sukhāvatīṃ // Rm_4.221{2} //
ity evaṃ guruṇādiṣṭaṃ upaguptena dhīmatā /
śrutvā rājānumoditvā so 'bhyanandat sapārṣadaḥ // Rm_4.222{3} //
idaṃ śrutvāvadānaṃ ye śrāvayitvā parān api /
bhajaṃti lokanāthaṃ te saṃprayāyuḥ sukhāvatīṃ // Rm_4.223{4} //
++ iti ratnāvadānamālāyaṃ pretikāvadānaṃ samāptam ++
V Śālapuṣpāvadāna
athāśoko mahīpālo bhūyaḥ śrotuṃ subhāsitaiḥ /
upaguptaṃ guruṃ natvā kṛtāṃjalir avocat // Rm_5.1{1} //
bhadanta śrotum ichāmi punar anyat subhāṣitaṃ /
tad arhasi samādeṣṭuṃ lokānāṃ puṇyavṛddhaye // Rm_5.2{2} //
iti vijñāpite tena nṛpendreṇa prasādinā /
upagupto yatiś cāpi taṃ nṛpaṃ pratyabhāṣata // Rm_5.3{3} //
śṛṇu rājan mahābhāga sarvalokahitārthabhṛt /
yathā me guruṇādiṣṭaṃ vakṣye 'haṃ te tathā khalu // Rm_5.4{4} //

puraikasamaye buddho bhagavāñ chrīghano jinaḥ /
śrāvastyāṃ jetakāraṇye vihāre maṇimaṇḍite // Rm_5.5{5} //
śrāvakair bhikṣubhiḥ saṃghair bodhisatvagaṇaiḥ saha /
saddharmadeśanāṃ kartuṃ vyaharal lokaśāsituṃ // Rm_5.6{6} //
taddharmadeśanāṃ śrotuṃ sarve satvāḥ samāgatāḥ /
brāhmaṇāḥ kṣatriyāś cāpi rājāno rājamātrikāḥ // Rm_5.7{7} //
vaiśyāḥ śūdrā amātyāś ca maṃtriṇaḥ sādhavo janāḥ /
śreṣṭhinaḥ sārthavāhāś ca dhaninaś ca vaṇiggaṇāḥ // Rm_5.8{8} //
paurājānapadāś cāpi nānādeśasamāgatāḥ /
devā daityāś ca gandharvā yakṣakinnararākṣasāḥ // Rm_5.9{9} //
siddhāvidyādharāḥ sādhyā vasavaś ca grahādhipāḥ /
nāgeṃdrā garuḍāś caivam ṛṣayo brahmacāriṇāḥ // Rm_5.10{10} //
yogino yatayaś cāpi lokapālāḥ sasainyakāḥ /
sarve taṃ sugataṃ natvā dharmaṃ śrotum upāgatāḥ // Rm_5.11{11} //
satkṛtya pūjayitvā ca kṛtāṃjalipuṭo mudā /
parivṛtya puraskṛtya dṛṣṭvā tasthuḥ samāhitāḥ // Rm_5.12{12} //
athāsau bhagavān dṛṣṭvā tān sarvān dharmavāṃchinaḥ /
ādimadhyāntakalyāṇaṃ dideśa dharmam uttamaṃ // Rm_5.13{13} //
tatra devādayaḥ sarve tat saddharmāmṛtaṃ mudā /
pītvā cābhyanumodantaḥ prāpur jñānaviśeṣatāṃ // Rm_5.14{14} //
śrāvasteyāt tadāneke dārikā dārakāś ca te /
kusumān yācitaṃ śālabhaṃjikākhyaṃ giriṃ yayuḥ // Rm_5.15{15} //
tatra te sahasā gatvā dṛṣṭvā puṣpāṇy anekaśaḥ /
prādāya samupāgatvā śrāvastyām acaran mudā // Rm_5.16{16} //
tatraikā dārikā vālā śreṣṭhiputrī pramoditā /
śanaiḥ sā śālapuṣpāṇi prādāya pṛṣṭhato 'carat // Rm_5.17{17} //
tadā ca bhagāvān buddho bhikṣusaṃghasamanvitaḥ /
śrāvastyāṃ bhojanaṃ bhuktvā tato bahir viniryayau // Rm_5.18{18} //
tatra sā dārikādrākṣīd bhagavantaṃ tam āgataṃ /
dvātriṃśal lakṣaṇāśītivyaṃjanaṃ samalaṃkṛtaṃ // Rm_5.19{19} //
vyāmaprabhāvirājantaṃ sahasreṇādhikaprabhaṃ /
jaṃgamam iva ratnāṅgaṃ samantabhadrarūpikaṃ // Rm_5.20{20} //
dṛṣṭvaivaṃ śrīghanaṃ nāthaṃ dārikā sā pramoditā /
śraddhayārcayituṃ puṣpair manasaivaṃ vyaciṃtayat // Rm_5.21{21} //
aho puṇyaṃ mayā labdhaṃ yat saṃbuddho dṛśyate 'dhunā /
evaṃ kadā kathaṃ kutra drakṣyate 'yaṃ munīśvaraḥ // Rm_5.22{22} //
bhāgyenaivaṃ mayā labdhaṃ saṃbuddhadarśanaṃ tathā /
nūnaṃ bhāgyavatī cāsmi yat puṇyanidhir āpyate // Rm_5.23{23} //
tasmāt puṇyaṃ mahāratnaṃ prāptum upetya sādaraṃ /
etaiś ca kusumaiḥ sarvair arhāmy etaṃ samarcituṃ // Rm_5.24{24} //

kadāyaṃ lapsyate bhūyaḥ paravaśyā striyā mayā /
tad ahaṃ sahasopetya puṣpāṇy asmāy upākire // Rm_5.25{25} //
sadā notpadyate nātra saṃbuddho hi kadā cana /
atisudurllabhaṃ hy asya darśanaṃ ca sadā na hi // Rm_5.26{26} //
mānuṣyaṃ durllabhaṃ janma vinā puṇyair na labhyate /
mānuṣye 'labhyamāne 'pi saṃbuddhe sevyate kathaṃ // Rm_5.27{27} //
mānuṣye labhyamāne 'pi kṣaṇaṃ saṃpat sudurllabhā /
narair apy akṣaṇaprāptaiḥ kathaṃ buddhe 'nusevyate // Rm_5.28{28} //
tad adya mānuṣī bhūtvā prāpyaivaṃ sukṛtau kṣaṇaṃ /
yady atra kusumair ebhiḥ saṃbuddhaṃ nārcayāmy ahaṃ // Rm_5.29{29} //
tato me niṣphalaṃ janma mānuṣye vyartham eva hi /
kiṃ mamānena dehena sarvathaikāntanāśinā // Rm_5.30{30} //
kim anenāpi jīvena mṛtyau nityaṃ puraḥsthite /
kiyat kālaṃ ca jīveyaṃ gacheyaṃ maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_5.31{31} //
ciraṃ sthitvāpi kiṃ sāraṃ saṃbuddhabhajanaṃ vinā /
varaṃ prāṇaparityāgaṃ kṛtvā saṃbuddhadarśanaṃ // Rm_5.32{32} //
anityaṃ khalu saṃsāraṃ sarvadehādikaṃ dhanaṃ /
etad eva tu satsāraṃ yad buddhe bhajanaṃ sadā // Rm_5.33{33} //
tadaitaiḥ kusumaiḥ sarvaiḥ pūjayāmi munīśvaraṃ /
kathaṃ na pūjayisyāmi saṃbuddhaṃ trijagadguruṃ // Rm_5.34{34} //
iti niścitya sā vālā dṛṣṭvā taṃ sugataṃ mudā /
sahasopetya taiḥ sarvaiḥ sālapuṣpair avākiran // Rm_5.35{35} //
tataḥ pradakṣiṇīkṛtya praṇamya taṃ praharṣitā /
kiṃ cid dūre parāvṛtya tasthau dṛṣṭvā muniṃ mudā // Rm_5.36{36} //
tato 'sau bhagavān buddhas tasyā āyurvihīnatāṃ /
matvā tāṃ saṃnrīksyaivaṃ svaṃ vihāraṃ samāyayau // Rm_5.37{37} //
atha sā dārikā bhūyas tathānyatkusumāni ca /
gṛhasyārthe samādātuṃ tataḥ śālavanaṃ yayau // Rm_5.38{38} //
tatra śālataruṃ dṛṣṭvā praphullakusumānvitaṃ /
tatpuṣpāṇi samācetuṃ sahasā sā ruroha taṃ // Rm_5.39{39} //
tatrāvaruhya puṣpāṇi cinvantī sā pramodataḥ /
agraśākhāsamārūḍhā papāta sahasā tataḥ // Rm_5.40{40} //
patitā sā virugnāṅgā tīvrātivedanāturā /
hā hatāsmīti niścitya saṃbuddhasmaraṇaṃ vyadhāt // Rm_5.41{41} //
namo buddhāya dharmāya saṃghāya sugatāya ca /
iti proktvaiva saṃbuddhaṃ smaranti maraṇaṃ yayau // Rm_5.42{42} //
tataḥ svargopapannā sā vismitaivaṃ vyacintayat /
kutaś cyutvā kuhotpannā kena vā kuśalena ca // Rm_5.43{43} //
iti cintāparītā sā sahasaivaṃ vyabuddhyata /
martyāc cyutvāgatā svarge buddhe puṣpapradānataḥ // Rm_5.44{44} //

iti buddhvā ca sā bhadrā suprasāditamānasī /
tam eva sugataṃ nāthaṃ smṛtvā natvābhyanandata // Rm_5.45{45} //
tato devair upanītaṃ divyapuṣpasvalaṃkṛtaṃ /
vimānaṃ sā samāruhya devasabhām upāyayau // Rm_5.46{46} //
tasmiṃś ca samaye śakraḥ sudharmāyāṃ suraiḥ saha /
saṃbuddhavarṇanāṃ kṛtvā tasthau devān pramodayan // Rm_5.47{47} //
tathā tāṃ samupāyātāṃ śālapuṣpābhyalaṃkṛtāṃ /
dṛṣṭvā divyātivarṇābhāṃ papracha vismito hariḥ // Rm_5.48{48} //
gātraṃ kena vimṛṣṭakāṃcananibhaṃ padmotpalābhaṃ tava /
divyaśrīr atulākṛteyam iha te kena prabhā niḥsṛtā /
vaktraṃ kena vibuddhapadmasadṛśaṃ cāmīkarābhaṃ tava /
kasya tvaṃ varadevate phalam idaṃ yat karmajaṃ bhujyate // Rm_5.49{49} //
iti prokte surendreṇa sā bhadrā devakanyakā /
taṃ devādhipatiṃ natvā kṛtāṃjalipuṭo 'bravīt // Rm_5.50{50} //
saśrāvakā narāditya ākīrṇaśālapuṣpakaiḥ /
tatkarmakuśalaṃ kṛtvā rājate me 'dhikaṃ tanuḥ // Rm_5.51{51} //
jalajenduviśuddhābhaṃ vadanaṃ me 'bhirocate /
etatkarmānubhāvena vijānīyāḥ sureśvara // Rm_5.52{52} //
tayeti proditaṃ śrutvā devendro 'sau suvismitaḥ /
dṛṣṭvā caināṃ subhadrāṅgīṃ praharṣayann abhāṣata // Rm_5.53{53} //
aho guṇamayaṃ kṣetraṃ sarvadoṣavivarjitaṃ /
yatra nyastaṃ tvayā vījam itthaṃ svargopapattaye // Rm_5.54{54} //
ko nārcayet pravarakāṃcanarāśigauraṃ buddhaṃ vibuddhakamalāyatapatranetraṃ /
yatrādhikārajanitāni viśobhitāni kāṃtāmukhāni kamalāyatalocanāni // Rm_5.55{55} //
dhanyo 'si tvaṃ subhadrāṃgi saṃbuddhaguṇabhāvini /
sarvathā hi sa saṃbuddhaḥ sevitavyaḥ sadāpi ca // Rm_5.56{56} //
yasya puṇyaprasādāt tvaṃ sadyaḥ svarge samāgatā /
sa eva bhagavān nāthaḥ saṃsmṛtvā sevyatāṃ sadā // Rm_5.57{57} //
tatas te sarvadā nityaṃ maṃgalaṃ syāt samaṃtataḥ /
ciraṃ divyasukhaṃ bhuktvā yāyāś cānte sukhāvatīṃ // Rm_5.58{158} //
ity ādiṣṭaṃ surendreṇa sā devakanyakā sudhīḥ /
anumodya ca taṃ śakraṃ natvā svam ālayaṃ yayau // Rm_5.59{59} //
tataḥ sā saṃsthitā devīprāsāde divyamaṇḍite /
divyabhogyasukhaprāptā moditvaivaṃ vyacintayet // Rm_5.60{60} //
yac cyutvāhaṃ manuṣyebhyo 'dhunā svargasamāgatā /
tat saṃbuddhaprasādena jānāmi nānyathā khalu // Rm_5.61{61} //
yan mayā pūjito buddhaḥ śālapuṣpair vanodbhāvaiḥ /
tatpuṇyaphalabhogyārthe āgatāhaṃ surālayaṃ // Rm_5.62{62} //
yad divyasukhasaṃprāptaṃ tat saṃbuddhaprasādataḥ /
tena tam evaṃ saṃbuddhaṃ punar gacheya vaṃdituṃ // Rm_5.63{63} //

na yuktaṃ saugate gantuṃ paryyuṣitena vāsasā /
yuktaṃ tu saugate gaṃtum aparyuṣitavāsasā // Rm_5.64{64} //
iti sā manasā matvā devakanyā subhadrikā /
snātvā saurabhyaliptāṃgā divyaśuddhāmvarāvṛtā // Rm_5.65{65} //
divyālaṃkāramālādimaulīkuṇḍalamaṃḍitā /
anekadevakanyābhir apsarobhiḥ samanvitā // Rm_5.66{66} //
divyapūjopacārāṇi gṛhītvā sahasā yayau /
tasyām eva niśi svarddhyā bhāsayantī samaṃtataḥ // Rm_5.67{67} //
jetavanam upetyāsau praviveśa jinālayaṃ /
tataḥ pradakṣiṇaṃ kṛtvā praṇamya caraṇau muneḥ // Rm_5.68{68} //
paṃcopahārapūjābhiḥ pūjayitvā kṛtāṃjaliḥ /
natvā ca purataḥ tasthau saddharmaśravaṇotsukā // Rm_5.69{69} //
athāsau bhagavāṃs tasyā jñātvāśayaviśuddhatāṃ /
ādimadhyāntakalyāṇaṃ dideśa dharmam uttamaṃ // Rm_5.70{70} //
catvāri cāryyasatyāni niḥkleśapuṇyalabdhaye /
daśakuśalamūlāni samyaksatvaviśuddhaye // Rm_5.71{71} //
āryyāṣṭāṅgikamārgāṃś ca saṃbodhimārgalabdhaye /
bodhipākṣikadharmāṃś ca saṃbuddhaguṇalabdhaye // Rm_5.72{72} //
athāsau devakanyā tāṃ saddharmadeśaṇaṃ muneḥ /
śrutvānumoditā cāpi prāpya dharmaviśeṣatāṃ // Rm_5.73{73} //
jñānavajreṇa satkāyadṛṣṭiśailaṃ vibheda sā /
śrotāpattiphalaṃ prāptā dṛṣṭasatyābhavat tadā // Rm_5.74{74} //
tato bhūyaḥ praṇamyaivaṃ bhagavantaṃ kṛtāṃjaliḥ /
suprasannamukhāmbhojo trir udānam udāharat // Rm_5.75{75} //
bhagavann idam asmākaṃ mahāpuṇyasukhodayaṃ /
jananyāpi kṛtaṃ nāpi na pitrā na ca vaṃdhubhiḥ // Rm_5.76{76} //
na jñātibhir na mitraiś ca na sahāyasuhṛjjanaiḥ /
nāpi sālohitaiś cāpi pitṛlokair na cāparaiḥ // Rm_5.77{77} //
na rājñā na cāmātyair na maṃtribhir na ca paurikaiḥ /
na gurubhir na vipraiś ca na yatibhir na tāpasaiḥ // Rm_5.78{78} //
na devair nāpi daityaiś ca nāpi lokādhipair api /
tathānyaiś ca kṛtaṃ naiva yad idaṃ bhavatā kṛtaṃ // Rm_5.79{79} //
uchoṣito yad asmākaṃ rudhirāśrusaritpatiḥ /
asthimayo mahāchailo yad asmābhiś ca laṃghitaḥ // Rm_5.80{80} //
tavānubhāvāt pihitaḥ sughoro hy apāyamārgo bahudoṣayuktaḥ /
apāvṛtā svargagatiḥ supuṇyā nirvāṇamārgaś ca mayopalabdhaḥ // Rm_5.81{81} //
bhavatprasādān nirupetadoṣaṃ mayādya labdhaṃ suviśuddhacakṣuḥ /
prāptaṃ ca śāntaṃ padam āryyakāntaṃ tīrṇaś ca duḥkhārṇavapāram asmi // Rm_5.82{82} //
naravarendrasurāsurapūjite vigatajanmajarāmaraṇādayaḥ /
bhavasahasrasudullabhadarśane saphalam adya mune tava darśanaṃ // Rm_5.83{83} //

tataḥ praṇatvā caraṇāraviṃdau muneḥ prakṛtvā tṛpradakṣiṇāṃ ca /
prajātaharṣā sugataṃ jineṃdraṃ smṛtvā ca bhūyo divam āyayau sā // Rm_5.84{84} //
tathā svargasamāyātā devakanyā mumoda sā /
yathā vaṇig labdhalābho rogamukto yathāturaḥ // Rm_5.85{85} //
samyagniṣpannaśasyāpto yathā ca kṛṣikārmikaḥ /
siddhayātrāpralabdhārthaḥ sārthavāho vaṇig yathā // Rm_5.86{86} //
atha te bhikṣavaḥ sarve dṛṣṭvaivam avabhāsitaṃ /
saṃdigdhavismitāś caivaṃ paprachus taṃ munīśvarāṃ // Rm_5.87{87} //
bhagavann adya rātrau ko bhavato 'ntikam āgataḥ /
brahmā vā surarājo vā lokapālagaṇā api // Rm_5.88{88} //
asmābhir jñāyate nāyaṃ yo 'dya rātrāv ihāgataḥ /
tad asmān vismitān sarvān bodhayituṃ samarhasi // Rm_5.89{89} //
iti tair bhikṣubhiḥ pṛṣṭo bhagavān sa munīśvaraḥ /
tāṃś ca bhikṣugaṇān sarvān samāmaṃtryābravīt tathā // Rm_5.90{90} //
na hi sa bhikṣavo brahmā nāpi vāsau surādhipaḥ /
naiva lokādhipālāś ca yādya rātrāv ihāgatā // Rm_5.91{91} //
api tu dārikā dṛṣṭā yuṣmābhiḥ sagatā pathi /
yayāhaṃ sālapuṣpaiś ca prāvakīryyābhitoṣitaḥ // Rm_5.92{92} //
sā māṃ puṣpair avākīryya gṛhasyārthe punar vanaṃ /
gatā puṣpāṇy upāhartuṃ vṛkṣārūḍhāpatat taroḥ // Rm_5.93{93} //
tato 'sau patanodvignā vedanākrāṃtacetasā /
triratnāni smaranty eva dehaṃ tyaktvā divaṃ yayau // Rm_5.94{94} //
tatra svarge samāsādya smṛtva māṃ sugataṃ punaḥ /
draṣṭuṃ dharmaṃ ca me śrotum ihāsau samupāgatā // Rm_5.95{95} //
tan mayā deśitaṃ tasyai saṃbodhidharmam uttamaṃ /
śrutvā sā cānumodyaivaṃ saṃharṣitā divaṃ yayau // Rm_5.96{96} //
ity evaṃ bhikṣavo matvā triratnāni śubhārthibhiḥ /
sevitavyāni saṃsmṛtvā gatvā ca śaraṇaṃ sadā // Rm_5.97{97} //
ye bhajanti triratnāni saṃsmṛtvā śaraṇaṃ gatāḥ /
durgatiṃ te na gachaṃti vrajanti sadgatiṃ sadā // Rm_5.98{98} //
ye nindanti triratnāni pratikṣipya pramādataḥ /
sadgatiṃ te na gachanti vasanti narake sadā // Rm_5.99{99} //
tasmān nityāṃ triratnāni saṃsmṛtvā śaraṇaṃ gatāḥ /
satkṛtya bhāvayitvā ca bhajadhvaṃ bodhivāṃchayā // Rm_5.100{100} //
tathā vo maṅgalaṃ nityaṃ sarvatra sarvadā bhavet /
kramād bodhicarīṃ pūrya saṃbodhim api lapsyatha // Rm_5.101{1} //
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā te bhikṣavo mudā /
tathety abhyanumodantas triratnāni sadābhajan // Rm_5.102{2} //
ity evaṃ guruṇādiṣṭaṃ mayaivaṃ te pracakṣyate /
śrutvaitac chrāvayitvā ca triratnāni sadā bhaja // Rm_5.103{3} //

tatas tvaṃ kramaśaś caiva bodhicaryāṃ samācaran /
sarvapāpavinirmuktaḥ sukhāvatīṃ samāvrajeḥ // Rm_5.104{3*} //
ity etad guruṇādiṣṭaṃ upaguptena bhikṣuṇā /
śrutvā rājā tathety evam abhyanandat sapārṣadaḥ // Rm_5.105{4} //
tat saṃbuddhānubhāvaṃ munivarakathitaṃ śālapuṣpāvadānaṃ /
ye śrutvā śrāvayanti pramuditamanasaḥ śraddhayā bodhikāmāḥ /
te sarvakleśamuktāḥ sakalaguṇadharā bodhicaryyānuraktāḥ /
kṛtvā loke hitārthaṃ jinavaravasatiṃ saṃprayaṃti praharṣaiḥ // Rm_5.106{5} //
++ iti śālapuṣpāvadānaṃ samāptaṃ ++
VI Sūkaryavadāna
punar evaṃ yatīśo 'sāv upagupto jināṃśajaḥ /
triratnasmṛtijaṃ puṇyaṃ khyātuṃ nṛpam abravīt // Rm_6.1{1} //
mahatpuṇyānubhāvatvaṃ triratnasmṛtisaṃbhavaṃ /
tad ahaṃ te pravakṣyāmi śṛṇu rājan samāhitaḥ // Rm_6.2{2} //
dharmatā khalu devānāṃ svargacyavanadharmmiṇāṃ /
paṃcapūrvanimittāni prādurbhaveyur ātmani // Rm_6.3{3} //
akliṣṭāni hi vāsāṃsi kliśyeyuś cyavanāntike /
amlānāni ca mālyāni mlāyeran sahasā khalu // Rm_6.4{4} //
daurgandhaṃ niḥsared dehāt kakṣābhyāṃ sveda udbhavet /
pracyutisamaye prāpte svāsane na dhṛtiṃ labhet // Rm_6.5{5} //
etatpaṃcanimittāni svargāc cyavanadharmiṇāṃ /
sarveṣāṃ prodbhaveyuś ca pracyutisamayāgame // Rm_6.6{6} //
puraikadevaputrasya tathā cyavanadharmiṇaḥ /
etatpaṃcanimittāni prādur āsaṃś cyuteḥ puraḥ // Rm_6.7{7} //
atha cyavanadharmāsau devaputro viṣāditaḥ /
avaśyaṃ cyavanaṃ svargān matvā rautsīd adhīritaḥ // Rm_6.8{8} //
āvartya svavimānasthaḥ parivarttya vimūrchitaḥ /
punaś caitanyam āsādya vilapaṃ paryyadevataḥ // Rm_6.9{9} //
hā mandākini hemāvjavyāpte puṇyāmbuvāhini /
tvayi snātvapy ahaṃ cyutvā yāsyāmi durgatiṃ kathaṃ // Rm_6.10{10} //
hā caitraratham utsṛjya kva krīḍeyaṃ yathechayā /
hā nandanavanaṃ ramyaṃ tyaktvāhaṃ kva rameya ca // Rm_6.11{11} //
hā miśrikāvanaṃ divyaṃ tyaktvā ramye kuhādhunā /
hā pāruṣyavanaṃ tyaktvā kva ramyāmy apsarogaṇaiḥ // Rm_6.12{12} //
kva sukhaṃ lapsyate pāṇḍukaṃvalakaśilāṃ vinā /
hā devasamitiṃ tyaktvā kva śroṣyāmi subhāṣitāṃ // Rm_6.13{13} //
hā hā sudarśanaṃ ramyaṃ puraṃ tyaktvā vraje cyutaḥ /
prāsādaṃ vaijayaṃtañ ca kadā drakṣyāmy ahaṃ punaḥ // Rm_6.14{14} //
hā śakrapramukhair devaiḥ sārddhaṃ kṛdāpramoditaḥ /
adhunā me kva tat saukhyaṃ śrotuṃ cāpi na lapsyate // Rm_6.15{15} //

hā devyam amṛtaṃ tyaktvā kiṃ prabhokṣyāmi sāṃprataṃ /
divyakāmasukhaṃ bhuktvā punar durgatim āśrayan // Rm_6.16{16} //
kiyad duḥkhaṃ ca saṃbhoktuṃ yāsyāmi narakeṣv ahaṃ /
etad divyamahotsāhād bhraṣṭo 'haṃ narake gataḥ // Rm_6.17{17} //
mahadduḥkhābhisaṃtaptaḥ sahiṣyāmi kathaṃ tadā /
hā hato 'smi svapāpena kiṃ pāpaṃ prakṛtaṃ mayā // Rm_6.18{18} //
yenetaḥ svargataś cyutvā punar yāsyāmi nārakān kiṃ /
upāyaṃ kariṣyāmi na yāyāṃ yena durgatiṃ // Rm_6.19{19} //
ko me śāstātra vidyeta yo māṃ dharme niyojayet /
dharmeṇa rakṣyate prāṇī narake saṃsthito 'pi ca // Rm_6.20{20} //
dharmaṃ vinātra devo 'pi svargāt prabhransyate punaḥ /
kiṃ karomi kva yāsyāmi nātropāyaṃ tu manyate // Rm_6.21{21} //
sarvathāham itaś cyutvā gacheyaṃ durgatiṃ khalu /
itaś cyutasya me janma labdhavyaṃ bhuvane kuha // Rm_6.22{22} //
iti dhairyaṃ samādhāya manasaivaṃ vyalokayat /
cyutvetaḥ saukaraṃ janma prāptavyaṃ saptame dine // Rm_6.23{23} //
evaṃ svāptagatiṃ dṛṣṭvā papāta savimūrchitaḥ /
athādrākṣīn mahendras taṃ patitaṃ bhuvi mūrchitaṃ // Rm_6.24{24} //
dṛṣṭvā ca sahasopetya sudhāsekair asiṃcayat /
tato 'sau cetanāṃ labdhvā śanair utthāya taṃ prabhuṃ // Rm_6.25{25} //
dṛṣṭvā pādau pariṣvajya natvaivaṃ prārthayad rudan /
hā hā nātha mahendro 'si sarvalokādhipaḥ prabhuḥ // Rm_6.26{26} //
mām adhaḥ patitaṃ dṛṣṭvā nopekṣāṃ kartum arhasi /
bhavān hi jagatāṃ rājā svāmī bharttā patiḥ prabhuḥ // Rm_6.27{27} //
nātho dharmānuśāstā ca tan māṃ rakṣatum arhasi /
tvadṛte 'nyo na me kaścid rakṣako vidyate 'tra hi // Rm_6.28{28} //
tad anukaṃpayā dṛṣṭyā dhṛtvā mām uddhara prabho /
yadi māṃ rakṣituṃ nātha na śaknoti bhavān api // Rm_6.29{29} //
ko māṃ samuddhared anyo hā hato narake vraje /
maṃḍākinyāṃ tvayā sārddhaṃ snātvā pūtātmako 'py ahaṃ // Rm_6.30{30} //
kathaṃ ca narake gatvā vaseyam aśuciṃ caran /
sahāpsarogaṇair nityaṃ caritvā naṃdane vane // Rm_6.31{31} //
divyasaṃgītivādyaiś ca ramāmi saṃpramoditaḥ /
adyetaḥ patito pṛthvyāṃ rājagṛhopajāṃgale // Rm_6.32{32} //
saukaraṃ janma lapsyāmi saptame divase khalu /
tatra mūtrapuriṣādīn amedhyān api kṛcchrataḥ // Rm_6.33{33} //
labdhvā bhuktvā cariṣyāmi vyādhasaṃghair upadrutaḥ /
bahuvarṣasahasrāṇi bhūtvaivaṃ sūkarātmajaḥ // Rm_6.34{34} //
amedhyakardame nityaṃ vatsyāmy āvartya saṃcaran /
evaṃ divyāmṛtaṃ bhuktvā ramitvā bhavatā saha // Rm_6.35{35} //

kathaṃ hi nārake gatvā bhokṣye 'medhyāni saṃcaraḥ /
imaṃ kalpataruṃ tyaktvā yathepsitaphalapradaṃ // Rm_6.36{36} //
jāṃgalaṃ vṛkṣam āśritya sthito bhokṣyāmi kiṃ tadā /
sarvathāhaṃ cyuto 'smītaḥ prerito hi svakarmaṇā // Rm_6.37{37} //
vividhāni ca duḥkhāni bhoktuṃ yāsyāmi nārake /
tad upāyaṃ pradātavyaṃ bhavatā me 'nukaṃpinā // Rm_6.38{38} //
yenāśu durgater muktaḥ prāgacheyaṃ ca svargatiṃ /
sarvathā rakṣa māṃ nātha yady asti te kṛpā mayi // Rm_6.39{39} //
bhavān māṃ patitaṃ dṛṣṭvā nopekṣāṃ kartum arhati /
bhavān eva jagacchāstā sarvalokādhipaḥ prabhuḥ // Rm_6.40{40} //
tad āśu māṃ prayatnena samuddhartuṃ samarhati /
idaṃ te darśanaṃ nātha paścimaṃ me bhavet khalu // Rm_6.41{41} //
janmaśatasahasraiś ca durlabhaṃ syād dhi saṃgamaṃ /
ity evaṃ vilapaṃ devaputras sa taṃ surādhipaṃ // Rm_6.42{42} //
natvā pādau nirīkṣyaiva tasthāv aśrugalanmukhaḥ /
atha śakraḥ surendro 'sau dṛṣṭvaivaṃ pravilāpitaṃ // Rm_6.43{43} //
kāruṇyā krāntacittas tam āśvāsayann abhāṣata /
mā kṛthā rodanaṃ bhadra samāśvasi hi dhīraya // Rm_6.44{44} //
kriyante kiṃ prayatnāni sarvathā maraṇaṃ dhruvaṃ /
mṛtyur mahāvaliṣṭho hi sarvasatvāntakārakaḥ // Rm_6.45{45} //
hrīyante mṛtyunā sarve mṛtyuḥ kena nihanyate /
anirvāyo hi sarvatra sarvatraidhātukeṣv api // Rm_6.46{46} //
sarveṣām api jantūnām ekānte maraṇaṃ dhruvaṃ /
tasmān mā bhes tathā mṛtyoḥ kiṃ viṣādena sidhyate // Rm_6.47{47} //
tad dhairyyataiḥ samālaṃvya triratnaṃ śaraṇaṃ vraja /
gatvā ca śaraṇaṃ teṣāṃ smara nityaṃ samāhitaḥ // Rm_6.48{48} //
tatas tvaṃ durgatiṃ muktvā sadgatiṃ samavāpnuyāḥ /
etad eva hi saṃsāre mahopāyaṃ śubhāptaye // Rm_6.49{49} //
nānyad dhi vidyate kiṃcin mṛtyau sādhāraṇe dhruve /
tad anyaccetanāṃ hitvā triratnāny abhisaṃsmaran // Rm_6.50{50} //
namo buddhāya dharmāya saṃghāyeti vadan bhaja /
ye triratnasmṛtiṃ dhṛtvā mṛtās te puṇyabhāginaḥ // Rm_6.51{51} //
kramād bodhicarīṃ prāpya yāyuś cānte sukhavatīṃ /
tvaṃ cāpi triratnānaṃ smṛtvā mṛtaḥ supuṇyadhṛk // Rm_6.52{52} //
kramād bodhicarīṃ prāpya saṃprayāyāḥ sukhāvatīṃ /
itīndreṇa samādiṣṭaṃ śrutvā devasuto 'tha saḥ // Rm_6.53{53} //
tathety anusaṃmodya punar natvaivam abravīt /
adyārabhya mahendrāhaṃ triratnānaṃ sadā smaran // Rm_6.54{54} //
gatvā ca śaraṇaṃ teṣāṃ upāsako bhave khalu /
ity uktvā sa mahendrasya puraḥ sthitvā kṛtāñjaliḥ // Rm_6.55{55} //

anusmṛtya triratnānāṃ namaskṛtim udāharat /
namo buddhāya bhadrāya namo dharmāya tāyine // Rm_6.56{56} //
namaḥ saṃghāya nāthāya sarvadāpi name bhaje /
adyārabhya triratnānāṃ sadāhaṃ śaraṇaṃ vraje // Rm_6.57{57} //
upāsako bhaven nityaṃ namāmi satataṃ smaret /
ity uktvā devaputro 'sau kāladharmayutaś cyutaḥ // Rm_6.58{58} //
tuṣite devaloke 'bhūd upapannaḥ supuṇyataḥ /
dharmatā khalu devānāṃ ye devāḥ svargataś cyutāḥ // Rm_6.59{59} //
te 'dholokeṣu gacheyur na tūrddhvabhuvaneṣu hi /
atha śakro narendro 'sau dṛṣṭvā taṃ svargataś cyutaṃ // Rm_6.60{60} //
kutrāsau labhate janma ity adhastād vyalokayat /
kim asau sūkarīgarbha utpanno vā na veti ca // Rm_6.61{61} //
apaśyat sarvataś cainaṃ na dadarśa kuhāpi sa /
tato 'sau vismitaḥ śakro divyena cakṣuṣā punaḥ // Rm_6.62{62} //
kutrāsau labhate janma ity evaṃ samalokayat /
vata tiryyakṣu jāto 'sau preteṣu ca prajāyate // Rm_6.63{63} //
atha narakeṣu vā jāta ity evaṃ samalokayat /
teṣu triṣv apy apāyeṣu nādrākṣīt taṃ samaṃtataḥ // Rm_6.64{64} //
tato manuṣyalokeṣu jāto veti dadarśa ca /
tatrāpi ca sa sarvatra nādrākṣīt taṃ sureśvaraḥ // Rm_6.65{65} //
tataś caturmahārājabhuvaneṣu prajāyate /
iti teṣu ca sarvatra vilokayan dadarśa na // Rm_6.66{66} //
tataś ca vismitaḥ śakras trayastriṃśe vyalokayan /
tatrāpi taṃ na cādrākṣīt kutrāpi ca samaṃtataḥ /
evaṃ sarvatra lokeṣu vilokayaṃs tadudbhavaṃ /
adṛṣṭvā vismitaḥ śakraḥ punar evaṃ vyaciṃtayat /
aho vata mahāścaryyaṃ yan mayāpi na dṛśyate // Rm_6.67{67} //
kutrāsau jāyate nūnaṃ na manye tat pravṛttitāṃ /
ko nu jñāsyati tadvṛttiṃ buddhād anyo na kaścana // Rm_6.68{68} //
buddha eva jagaddarśī ṣaḍabhijñas trikālavit /
tasmād aham ito gatvā saṃbuddhe samupācaran // Rm_6.69{69} //
vijñapyaivaṃ ca tadvṛttiṃ praṣṭum arhāmi sāṃprātaṃ /
ity evaṃ manasā dhyātvā devendro 'sau savismayaḥ // Rm_6.70{70} //
sahasā jetakāraṇye jināśramam avātarat /
tatrāsau sugataṃ dṛṣṭvā saharṣavismayānvitaḥ // Rm_6.71{71} //
praṇamya purataḥ sthitvā kṛtāṃjalipuṭo 'vadat /
bhagavaṃs tad vijānīyā yad ihāham upāgataḥ // Rm_6.72{72} //
tathāpi praṣṭum ichāmi tat samādeṣṭum arhasi /
ekaḥ kālagato devaputraḥ svargāc cyuto gataḥ // Rm_6.73{73} //
ṣaṭsu lokeṣu sarvatra dṛśyate na mayā hy asau /

kutrāsau jāyate śāstar mayā na dṛśyate kvacit // Rm_6.74{74} //
tasyotpattiḥ kuha sthāne tat samādeṣṭum arhasi /
itīndravacanaiḥ śrutvā sa saṃbuddho munīśvaraḥ // Rm_6.75{75} //
tasya puṇyātmanaḥ sthānaṃ iṃdrāya samacakṣatac /
kauśika tuṣito nāma lokadhātuḥ prasiddhitaḥ // Rm_6.76{76} //
tatrāsau modate devo gatvā triśaraṇaṃ cyutaḥ /
ityādiṣṭaṃa munīndreṇa śrutvā sa tridaśādhipaḥ // Rm_6.77{77} //
vismitaḥ suprasannātmā praṇatvaivaṃm udānayat /
aho buddham aho dharmam aho saṃghaṃ śubhaṃkaraṃ // Rm_6.78{78} //
yat saṃśaraṇamātre 'pi satvā yānti śubhālayaṃ /
ye buddhaṃ śaraṇaṃ yānti na te gachaṃti durgatiṃ // Rm_6.79{79} //
prahāya pātakān sarvān divyalokam upāsate /
ye dharmaṃ śaraṇaṃ yānti na te gachaṃti durgatiṃ /
prahāya mānuṣān kāyān divyān kāyān upāsate // Rm_6.80{80} //
ye saṃghaṃ śaraṇaṃ yānti na te gachanti durgatiṃ /
prahāya sarvaduḥkhāni divyasaukhyāny upāsate // Rm_6.81{81} //
dhanyās te puruṣā bhadrāḥ saṃbodhipadagāminaḥ /
ye saṃsmṛtvā triratnāni vrajanti maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_6.82{82} //
athāsau bhagavāñ chrutvā śakreṇaivaṃ subhāṣitaṃ /
tathānuvarṇayan prāha kauśikaṃ taṃ surādhipaṃ // Rm_6.83{83} //
evam etad dhi devendra yathaivaṃ tvaṃ prabhāṣase /
dhanyās te puruṣā bhadrā triratnaṃ bhajaṃti ye // Rm_6.84{84} //
ye buddhaṃ śaraṇaṃ yānti na te gachanti durgatiṃ /
kleśavairīṃ vinirjitya saṃbodhiṃ samavāpnuyuḥ // Rm_6.85{85} //
ye dharmaṃ śaraṇaṃ yānti na te gachanti durgatiṃ /
māradharmavinirmuktā bodhidharmān avāpnuyuḥ /
ye saṃghaṃ śaraṇaṃ yāṃti na te gachaṃti durgatiṃ /
pātakebhyo vinirmuktāḥ saṃprayānti sukhāvatīṃ // Rm_6.86{86} //
na bhajanti munīndraṃ ye te bhramaṃti bhavārṇave /
saṃbodhimārgato bhraṣṭā naṣṭā gachanti durgatiṃ // Rm_6.87{87} //
ye śṛṇvaṃti na saddharmaṃ te kleśaparidāhitāḥ /
māradharmaratā duṣṭāḥ praṇaṣṭā yāṃti durgatiṃ /
na mānayaṃti ye saṃghaṃ na te jānaṃti sadgatiṃ /
sadā duḥkhābhisaṃtaptā bhraṣṭā gachaṃti durgatiṃ /
nindanti ye triratnāni te duṣṭā mārapākṣikāḥ /
naiva caraṃti sanmārge vinaṣṭā yaṃti durgatiṃ /
tasmād ye mānavāḥ santo vāṃchanti sadgatiṃ sadā /
taiḥ saṃsmṛtvā triratnānāṃ karttavyaṃ śaraṇaṃ mudā // Rm_6.88{88} //
ye smaranti triratnānāṃ na te gachaṃti durgatiṃ /
prahāya pātakān sarvāñ śīghraṃ yānti sukhāvatīṃ // Rm_6.89{89} //

sukhāvatyāṃ jinendrasya dharmaṃ śrutvānumoditāḥ /
bodhicittaṃ samāsādya caranti bodhicārikāṃ // Rm_6.90{90} //
tatas tāḥ kramataḥ pūryya saṃvṛttipāram āgatāḥ /
paramārthacarīṃ prāpya nirvṛttiṃ samavāpnuyuḥ // Rm_6.91{91} //
idaṃ hi bodhimārgānāṃ vījaṃ vijñāya kauśika /
triratnasmaraṇaṃ nityaṃ karttavyaṃ bodhivāṃchibhiḥ // Rm_6.92{92} //
kadāpi naiva moktavyaṃ triratnasmaraṇaṃ sadā /
gatvā ca śaraṇaṃ teṣāṃ triratnānāṃ samācara // Rm_6.93{93} //
evaṃ tena munīndreṇa samādiṣṭaṃ sa kauśikaḥ /
śrutvaivam ity anujñāya prābhyanandat prasāditaḥ // Rm_6.94{94} //
tato 'sau bhagavantaṃ taṃ natvā sa racitāṃjaliḥ /
tridhā pradakṣiṇīkṛtya punar natvā divaṃ yayau // Rm_6.95{95} //
tato devapure gatvā sudharmamaṃdire sthitaḥ /
devalokān samāmaṃtrya tat pravṛttaṃ samabravīt // Rm_6.96{96} //
bho bho devagaṇāḥ sarve śṛṇudhvaṃ tat samāhitaḥ /
yad adbhutaṃ mahāpuṇyaṃ saṃbodhihetum ucyate // Rm_6.97{97} //
dharmatā khalu devānāṃ ye ye devā hi nākataḥ /
cyutās te te prayānty adho na tūrddhvaṃ yānti ke cana // Rm_6.98{98} //
idānīṃ tu vrajeyus te ye devāḥ svargataś cyutāḥ /
triratnaśaraṇaṃ kṛtvorddhvagatiṃ na tv adhogatiṃ // Rm_6.99{99} //
dṛśyatām amuko devaputras triśaraṇaṃ gataḥ /
svargāc cyutvā samutpannas tuṣite 'sau pramodate // Rm_6.100{100} //
yūyam api ca tad dṛṣṭvā triratnānāṃ samāhitāḥ /
gatvā ca śaraṇaṃ nityaṃ smṛtvā bhajadhvam ādarāt // Rm_6.101{1} //
tato yūyaṃ na yāyāta durgatiṣu kadā cana /
sadā divyasukhaṃ bhuktvā prayāsyatha sukhāvatīṃ // Rm_6.102{2} //
ye buddhe śaraṇaṃ yāṃti na te gachanti durgatiṃ /
kleśavairān vinirjitya saṃbodhipadam āpnuyuḥ // Rm_6.103{3} //
ye dharme śaraṇaṃ yānti na te gachanti durgatiṃ /
māradharmavinirmuktā buddhadharmāṇy avāpnuiyuḥ // Rm_6.104{4} //
ye saṃghe śaraṇaṃ gatvā na te gachanti durgatiṃ /
sarvapātakanirmuktā prayāsyaṃti sukhāvatīṃ // Rm_6.105{5} //
na bhajanti triratnaṃ ye te bhramanti bhavārṇave /
saddharmanindakā bhraṣṭā naṣṭā gachanti durgatiṃ // Rm_6.106{6} //
durgatiṣu bhramaṃtas te duḥkhāni vividhāni ca /
bhuktvā caranti duṣṭāṃśā naiva gachaṃti sadgatiṃ // Rm_6.107{7} //
tad duḥkhaṃ hātum ichaṃti sukhaṃ prāptuṃ ca ye sadā /
te triratnaṃ sadā smṛtvā bhajaṃtāṃ śaraṇaṃ gatāḥ // Rm_6.108{8} //
tato vo maṃgalaṃ nityaṃ naiva yāyāta durgatiṃ /
sadgatim eva yāyāta saṃbodhim api lapsyatha // Rm_6.109{9} //