રત્નમાલાવદાન · ભાગ 4160
તત્ સર્વં વદતાં શાસ્ત સર્વસત્વપ્રબોધને ।
ઇતિ તેનાર્થિતે ચાસૌ ભગવાન્ પુનર્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_4.52{52} ॥
મૌદ્ગલ્યાયન સા પ્રેતી પાપિની મત્સરી કુધીઃ ।
તયા યત્ પ્રકૃતં પાપં યેન સા દુઃખભાગિની ॥ ર્મ્_4.53{53} ॥
તત્ સર્વં તે પ્રવક્ષ્યામિ શૃણુ શ્રોતું યદીછસિ ॥ ર્મ્_4.54{54} ॥
પુરાસીદ્ ભગવાન્ બુદ્ધઃ કાશ્યપો નામ સર્વવિત્ ।
સર્વવિદ્યાધિપો નાથો ધર્મરાજસ્ તથાગતઃ ॥ ર્મ્_4.55{55} ॥
સમન્તભદ્રકૃચ્ છાસ્તા ત્રૈધાતુકવિનાયકઃ ।
જિનો ઽર્હન્ સુગતસ્ ત્રાયી સંબોધિમાર્ગદેશકઃ ॥ ર્મ્_4.56{56} ॥
સ સત્વાનાં હિતાર્થેન બોધિચર્યાઃ પ્રકાશયન્ ।
વારાણસીમ્ ઉપાશ્રિત્ય મૃગદાવે જિનાશ્રમે ॥ ર્મ્_4.57{57} ॥
શ્રાવકૈર્ ભિક્ષુભિઃ સાર્દ્ધં બોધિસત્વગણૈર્ અપિ ।
તસ્મિન્ન્ એવ પર્ષત્મધ્યે તસ્થૌ ધર્મં સમાદિશત્ ॥ ર્મ્_4.58{58} ॥
તસ્મિંશ્ ચ સમયે તસ્ય ભિક્ષુર્ અન્યતમો યતિઃ ।
અન્યત્રનગરે ગત્વા પ્રત્યાગછત્ સ્વમ્ આશ્રમં ॥ ર્મ્_4.59{59} ॥
તત્ર માર્ગે તૃષાર્ત્તો ઽસૌ દૂરાત્ કૂપં વિલોકયન્ ।
સહસા સમુપાગત્ય કૂપાન્તિકમ્ ઉપાયયૌ ॥ ર્મ્_4.60{60} ॥
તદૈકા દારિકા તત્ર પૂરયિત્વા ઘટં જલૈઃ ।
સહસા શિરસોહિત્વા ગૃહં ગન્તુમ્ ઉપાચરત્ ॥ ર્મ્_4.61{61} ॥
સ તૃષાર્ત્તો યતિર્ દૃષ્ટ્વા તામ્ અમ્બુઘટવાહિકાં ।
સમુપેત્ય જલં પાતું પ્રાર્થયન્ સમુપાચરત્ ॥ ર્મ્_4.62{62} ॥
ભગિન્યો ઽહં તૃષાર્ત્તો ઽસ્મિ દૂરદેશાદ્ ઉપાગતઃ ।
ત્વાં દૃષ્ટ્વા સહસોપેત્ય જલં પાતુમ્ ઇહાગતઃ ॥ ર્મ્_4.63{63} ॥
તદ્ ભગિની જલં દેહિ જીવય માં તૃષાતુરં ।
દત્વા મે જીવનં ત્વં તચ્ ચિરં જીવ્યા નિરોગિની ॥ ર્મ્_4.64{64} ॥
ઇતિ તેનાર્થિતં દૃષ્ટ્વા દારિકાસૌ દુરાશયા ।
માત્સર્ય્યપ્રહતત્વાતા તં ભિક્ષું પર્ય્યભાષત ॥ ર્મ્_4.65{65} ॥
અરે ભિક્ષો ઽત્ર માયાહિ મ્રિયસે યદિ વા ખલુ ।
ન તે દદામિ પાનીયં ઘટો પૂર્ણો ભવેન્ મમ ॥ ર્મ્_4.66{66} ॥
કૂપે યત્નાત્ સમુદ્ધૃત્ય પૂરયિત્વામ્બુના ઘટે ।
પ્રોહિત્વાયં મયાનીતસ્ ત્વદર્થે કિં ન મન્યતે ॥ ર્મ્_4.67{67} ॥
નિર્લજ્જ ક્વ નુ તે લજ્જા પરકીયામ્બુમ્ ઇછસિ ।
રાજા કિં ત્વં ધની વાસિ ગુરુર્ વા કિં ન મન્યતે ॥ ર્મ્_4.68{68} ॥
ઇત્ય્ આક્ષેપં પ્રતિક્ષિપ્ય તં ભિક્ષું સૌગતં યતિં ।
અદત્વૈવામૃતં કિં ચિત્ સત્વરા સા ગૃહં યયૌ ॥ ર્મ્_4.69{69} ॥
તતો ભિક્ષુસ્ તૃષાર્ત્તો ઽપિ લજ્જયાસૌ ન્યવર્ત્તતે ।
અન્યત્રૈવં સમાયાચ્ય પીત્વા યયૌ સ્વમ્ આશ્રમં ॥ ર્મ્_4.70{70} ॥
તત્રાશ્રમે તરોર્ મૂલે પર્યણ્કમ્ ઉપભુજ્ય સઃ ।
અનુશોચય તાં નારીં મનસૈવં વ્યચિંતયત્ ॥ ર્મ્_4.71{71} ॥
અહો સા દુર્મતી નારી માત્સર્ય્યપ્રહતાશયા ।
કથં ન મન્યતે હ્ય્ એવં માનુષ્યજન્મ દુર્લ્લભં ॥ ર્મ્_4.72{72} ॥
માનુષ્યં પુણ્યતો લબ્ધ્વા નિસ્ફલં ક્રિયતે તયા ।
ધિક્ તાં દુરાશયાં મૂઢાં યસ્યા જન્મ નિરર્થકં ॥ ર્મ્_4.73{73} ॥
કદૈષા પાપતો મુક્ત્વા સદ્ગતિં સમવાપ્સ્યતિ ।
મા ગાત્ સા નરકે દુઃખં ભૂયાદ્ ધર્માનુમોદિની ॥ ર્મ્_4.74{74} ॥
શીઘ્રં લોકેશ્વરસ્માર્ત્તં લબ્ધ્વા વ્રજતુ સન્મતિં ।
ઇત્ય્ એવંમનસા ભાષ્ય સ ભિક્ષુર્ વિજિતેન્દ્રિયઃ ॥ ર્મ્_4.75{75} ॥
ત્રિરત્નસ્મરણં કૃત્વા તસ્થૌ ધ્યાનસમાહિતઃ ।
તતો ઽસૌ દારિકા ગેહે પ્રાપ્તા ભર્તુઃ પુરોગતા ॥ ર્મ્_4.76{76} ॥
એતત્ સર્વં પ્રવૃત્તાંતં વિસ્તરેણાબ્રવીન્ મુદા ।
સ્વામિન્ નદ્યામ્બુસંપૂર્ણં ઘટં ધૃત્વાગતા પથિ ॥ ર્મ્_4.77{77} ॥
તતો ભિક્ષુર્ ઉપાગત્ય પાનીયં માં પ્રયાચતિ ।
અદત્વૈવં જલં તસ્મૈ ભિક્ષવે સત્વરાગતા ॥ ર્મ્_4.78{71} ॥
વહુશો યાચ્યમાનાપિ કિં ચિન્ નૈવ દદામ્ય્ અહં ।
ઇતિ તયોક્તમાત્રે ઽસૌ ભર્ત્તા સાધુર્ અપિ ક્રુધા ।
તાં ભાર્યાં રુક્ષણેત્રેણ દૃષ્ટ્વા ચૈવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_4.79{72} ॥
અરે પાપિનિ દુર્બુદ્ધે કથં ન દીયતે ત્વયા ।
કિયદ્ વ્યેતિ જલં દત્વા ભિક્ષવે તૃષિતાય તે ॥ ર્મ્_4.80{71!} ॥
જલમાત્રપ્રદાને ઽપિ યસ્યાઃ શ્રદ્ધા ન વિદ્યતે ।
સા કિમ્ અન્નં ધનં રત્નં કથાં દાતું સમુત્સહેત્ ॥ ર્મ્_4.81{72} ॥
ધિક્ ત્વાં પાપિનીં દુષ્ટાં યસ્યા નાસ્તિ દયાર્થિને ।
કિં ત્વયા મમ સત્યાપિ યશોધર્મપ્રઘાતયા ॥ ર્મ્_4.82{73} ॥
યદ્ય્ એવં ન પ્રદદ્યાસ્ ત્વં કસ્મૈ ચિદ્ અર્થિને જલં ।
પ્રેયસીમ્ અપિ ભાર્યે ત્વાં પરિત્યક્ષ્યામ્ય્ અહં ખલુ ॥ ર્મ્_4.83{74} ॥
યદિ મે પ્રિયતાં કર્તુમ્ ઇછસિ સ્નેહચેતસા ।
અર્થિનો માનયિત્વા તદ્ દાનં કર્તું સમુત્સહેઃ ॥ ર્મ્_4.84{75} ॥
નો ચેદ્ એવં મયા ત્યક્તા વ્રજ મા તિષ્ઠ મે ગૃહે ।
અવશ્યં નૌ વિયોગઃ સ્યાદ્ એકાન્તે મરણં ધ્રુવં ॥ ર્મ્_4.85{76} ॥
કિં ત્વાદૃશ્યા સ્ત્રિયા પુંસઃ કેવલં ધર્મહાનયે ।
ધર્મં વિના ન મે કાર્ય્યં દાક્ષિણ્યાપિ ચ ભાર્યયા ॥ ર્મ્_4.86{77} ॥
કિં ત્વયા કાંતયાપ્ય્ એવં માત્સર્ય્યકુલદુર્ધિયા ।
ધર્મ એવ વિનશ્યેત તદ્ વ્રજ મા ગૃહે વસ ॥ ર્મ્_4.87{78} ॥
ધર્મેણ રક્ષ્યતે લોકઃ કાન્તયા કિં હિ રક્ષ્યતે ।
તત્ કાન્તાપિ પરિત્યાજ્યા યદિ પાપનુરગિની ॥ ર્મ્_4.88{79} ॥
ભાર્યા હિ પાલનીયા સા યદિ ધર્માર્થિની સતી ।
કિં ત્વં પાપાર્થિની દુષ્ટા યશોધર્મવિનાશિની ॥ ર્મ્_4.89{80} ॥
નૈવાહં ચ ત્વયા સાર્દ્ધં ભોક્તું રન્તું સમુત્સહે ।
ક્રિયતે ચેત્ ત્વયા ધર્મસ્ તથા વસ મયા સહ ॥ ર્મ્_4.90{81} ॥
નો ચેદ્ એવં મયા ત્યક્તા ત્વં મા તિષ્ઠ ગૃહે વ્રજ ।
એવં ભર્ત્ત્રોચ્યમાનાપિ પ્રમદા સા ન બોધિતા ॥ ર્મ્_4.91{82} ॥
માત્સર્ય્યાલીઢચિત્તત્વાદ્ રોષિતા ચૈવમ્ અબ્રવીત્ ।
નૈવ સ્થાસ્યામ્ય્ અહં યાસ્યે કિં સ્થિત્વૈવં વિનિન્દિતા ॥ ર્મ્_4.92{83} ॥
કિયત્ ત્વય્ય્ અપરાધં મે યત્ તથાહં વિમોચિતા ।
કિં સ ભિક્ષુર્ ગુરુર્ રાજા મિત્રં વા તે પિતા સુહૃત્ ॥ ર્મ્_4.93{84} ॥
જ્ઞાતિર્ વા સ સખા વન્ધુઃ કિં ચ ભ્રાતા પ્રભુર્ ધની ।
પ્રદત્તં કિં અદત્તં ચ કિયન્ નષ્ટં ભવેત્ યતઃ ॥ ર્મ્_4.94{85} ॥
નૈવ કિંચિચ્ ચ દાસ્યામિ કસ્મૈ ચિદ્ ભિક્ષવે ઽર્થિતં ।
અદત્વા મે ભવેત્ કિં હિ દાસ્યામ્ય્ અહં યથેછયા ॥ ર્મ્_4.95{86} ॥
દાસ્યામિ વા ન દાસ્યામિ કા ચર્ચાત્ર તથા તવ ।
પાપશ્ ચેન્ મયિ પચ્યેત ધર્મો વાપિ તથા મમ ॥ ર્મ્_4.96{87} ॥
ત્વમ્ અત્ર મા કૃથાશ્ ચિન્તાં કિં ત્વયાત્ર વિચાર્ય્યતે ।
શુભં વાપ્ય્ અશુભં વા મે તવ કિં તદ્ વિચારતા ॥ ર્મ્_4.97{88} ॥
તથાપિ મમ દોષં ચેદ્ યાસ્યામિ ન વસામ્ય્ અહં ।
વરં પ્રાણપરિત્યાજ્યં ન તુ દાનં દદામ્ય્ અહં ॥ ર્મ્_4.98{89} ॥
ઇત્ય્ અસૌ પ્રમદાક્રુષ્ય ભર્તુર્ આક્ષિપ્ય ગર્વિતા ।
ક્વચિત્ કિંચિચ્ ચ કસ્મૈચિદ્ દદૌ નૈવ કદાચન ॥ ર્મ્_4.99{90} ॥
ગૃહે તિથીન્ ઉપાયાતાન્ દૃષ્ટ્વૈવાતિપ્રરોષિતા ।
વહુધા ક્રુષ્ય તાન્ ગેહાન્ ન્યકાસયદ્ બલાદપિ ॥ ર્મ્_4.100{91} ॥
તદાશીર્વચનાન્ય્ એવં શ્રુત્વાપિ પરિકોપિતા ।
હસતિ નિન્દયિત્વૈનાં પરિભાષ્ય ન્યકાસયત્ ॥ ર્મ્_4.101{92} ॥
સદા બધ્વા ગૃહદ્વારં યાચકાગતિશંકયા ।
કોષ્ઠ એવ સમાસીના કદાચિન્ ન વિનિર્યયૌ ॥ ર્મ્_4.102{93} ॥
સર્વદા સ્વામિના સાર્દ્ધં કૃત્વૈવં કલહં મુહુઃ ।
સ્વયમ્ એવ પ્રભુક્ત્વાસૌ કાલમ્ એવમ્ અયાપયત્ ॥ ર્મ્_4.103{94} ॥
તતઃ કાલ ઉપાયાતે પ્રમદા સા રુજાન્વિતા ।
તદાપ્ય્ એવં ન ચોત્સેહે કિંચિદ્ દાતું સમર્થિને ॥ ર્મ્_4.104{95} ॥
તતઃ પ્રવૃદ્ધરોગાર્ત્તા તૃષ્ણાર્ત્તા પરિશોષિતા ।
મૃતા સા નરકે યાતા પ્રેતી ભવતિ સાંપ્રતં ॥ ર્મ્_4.105{96} ॥
યા ચાભૂદ્ દારિકા દુષ્ટા માત્સર્ય્યપ્રહતાશયા ।
સૈવૈષા હિ ત્વયા દૃષ્ટા પ્રેતી નરકવાસિની ॥ ર્મ્_4.106{97} ॥
ઇતિ મૌદ્ગલ્ય દૃષ્ટ્વૈવં પ્રત્યક્ષં પાપદુઃખિનીં ।
સર્વાદા શ્રદ્ધયાર્થિભ્યો દાતવ્યં જલમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_4.107{98} ॥
સર્વવસ્તુપ્રદાનાનાં જલદાનં મહત્તરં ।
સર્વેષાં જીવનં યસ્માદ્ અમૃતં સંવરં જલં ॥ ર્મ્_4.108{99} ॥
જલપાનં વિના સર્વે ન જીવન્તિ હિ જન્તવઃ ।
તદ્ અમૃતં જલં શુદ્ધં દાતવ્યમ્ અર્થિને સદા ॥ ર્મ્_4.109{100} ॥
જલમ્ એવ હિ પીત્વા તે નિરાહારાસ્ તપસ્વિનઃ ।
યોગિનો ઽનેકવર્ષાનિ જીવન્તિ પ્રાણિનો યથા ॥ ર્મ્_4.110{1} ॥
સર્વાહારાભિસંત્યક્તા જિવંતિ પ્રાણિનો જલૈઃ ।
સર્વાન્ ન પરિભુક્ત્વાપિ ન જીવન્તિ જલૈર્ વિના ॥ ર્મ્_4.111{2} ॥
તદ્ અમૃતપ્રદાનં તજ્ જીવદાનં પ્રચક્ષ્યતે ।
સર્વવસ્તુપ્રદાનેભ્યો જલદાનં પ્રશસ્યતે ॥ ર્મ્_4.112{3} ॥
વિશેષાદ્ ગ્રીષ્મકાલે તુ તૃષાર્ત્તાય ચ રોગિને ।
બાલવૃદ્ધાતુરેભ્યશ્ ચ દાતવ્યં જલમ્ આદિતઃ ॥ ર્મ્_4.113{4} ॥
જલદાનં મહાદાનં જલદાનસમં ન હિ ।
યેનાભિધાર્ય્યતે પ્રાણં તત્ ફલં સંપ્રશસ્યતે ॥ ર્મ્_4.114{5} ॥
સર્વધાતુપ્રદાનેભ્યઃ સર્વરત્નપ્રદાનતઃ ।
સર્વાન્નભોગ્યદાનેભ્યો જલદાનં મહીયતે ॥ ર્મ્_4.115{6} ॥
કન્યાકોટિપ્રદાનાચ્ ચ ગજકોટિપ્રદાનતઃ ।
ગવાં કોટિપ્રદાનાચ્ ચ જલદાનં મહીયતે ॥ ર્મ્_4.116{7} ॥
સપ્તરત્નમયીભૂમિપ્રદાનાચ્ ચ મહીયતે ।
એવં સર્વપ્રદાનેભ્યો જલદાનં મહત્તરં ॥ ર્મ્_4.117{8} ॥
તૃપ્યન્તે દેવતાઃ સર્વે પિતૃલોકાસ્ તથાપરે ।
સર્વે ભૂતાશ્ ચ સત્વાશ્ ચ જલેનૈવ સદાપિ હિ ॥ ર્મ્_4.118{9} ॥
તથા દ્રવ્યાનિ સર્વાણિ ભૂતાનિ હ્ય્ અશુચિન્ય્ અપિ ।
જલાભિષિક્તમાત્રેણ શુદ્ધ્યન્તે સર્વદા ખલુ ॥ ર્મ્_4.119{10} ॥
જલં વિના ન તૃપ્યન્તે ભુક્ત્વાપિ દિવ્યભોજનં ।
તસ્માત્ સર્વપ્રદાનાનાં જલદાનં મહીયતે ॥ ર્મ્_4.120{11} ॥
તથા યે ચ સુધાં પીત્વા દિવ્યકાન્તા સમર્પિતા ।
રમન્તિ ત્રિદશાઃ સ્વર્ગે તે હિ સર્વે જલપ્રદાઃ ॥ ર્મ્_4.121{12} ॥
ચક્રવર્ત્તી નૃપેન્દ્રો યો રમણીભિઃ સહામૃતં ।
ભુક્ત્વા રમતિ સંમોદી સો ઽપિ ચામ્બુપ્રદાનતઃ ॥ ર્મ્_4.122{13} ॥
એવં ચાન્યે ઽપિ યે લોકા યથેછા સુખભોગિનઃ ।
નિઃક્લેશા નિરુજા ભદ્રાસ્ તે હિ સર્વે જલપ્રદાઃ ॥ ર્મ્_4.123{14} ॥
યે તુ નીચાશયાદીનાઃ ક્ષુત્પિપાસાતુરાઃ કૃશાઃ ।
યાચકાઃ પ્રેષ્યકાશ્ ચાપિ સર્વે તે ઽમ્ભોઽપ્રદાનિકાઃ ॥ ર્મ્_4.124{15} ॥
જલદાનોદ્ભવં પુણ્યં સંખ્યાતું નૈવ શક્યતે ।
સર્વૈર્ અપિ મુનીંદ્રૈશ્ ચ કિમ્ અન્યૈર્ વિબુદ્ધૈર્ જનૈઃ ॥ ર્મ્_4.125{16} ॥
મત્વેતિ શ્રદ્ધયા નિત્યં દિવ્યામૃતાભિવાંછિભિઃ ।
અર્થિભ્યઃ સર્વસત્વેભ્યો દાતવ્યં જલમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_4.126{17} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા સર્વે ચ ભિક્ષવઃ ।
સર્વેભ્યઃ સર્વદા કર્તું જલદાનં સમૈછન્ ॥ ર્મ્_4.127{18} ॥
અથાનન્દઃ સમુત્થાય નત્વા તં શ્રીઘનં ગુરું ।
કૃતાંજલિપુટો પૃછન્ તત્પાપપરિમોચનં ॥ ર્મ્_4.128{19} ॥
કદા સા ભગવન્ પ્રેતી તત્પાપાત્ પરિમોક્ષ્યતે ।
સર્વસત્વાભિબોધાર્થં તત્ સમાદેષ્ટુમ્ અર્હસિ ॥ ર્મ્_4.129{20} ॥
ઇત્ય્ આનન્દેન પૃષ્ટે ઽસૌ સર્વજ્ઞો ભગવાંસ્ તદા ।
તમ્ આનંદં સમારભ્ય પ્રાહ પાપવિમોચનં ॥ ર્મ્_4.130{21} ॥
શૃણ્વ્ આનંદ સમાધાય યેન સા પરિમોક્ષ્યતે ।
સર્વસત્વપ્રબોધાય તદ્ ઉપાયૈઃ પ્રચક્ષ્યતે ॥ ર્મ્_4.131{22} ॥
સા પ્રેતી નરકેષ્વ્ એવં સર્વેષુ ભ્રમિતા સદા ।
દુઃખાભિવેદનાખિન્ના પરિતપ્તાનુતાપિતા ॥ ર્મ્_4.132{23} ॥
તતઃ કાલાન્તરે સૈવં સ્મૃત્વા રત્નત્રયં યદિ ।
નમો બુદ્ધાય ધર્માય સંઘાયેતિ વદેદ્ યદા ॥ ર્મ્_4.133{24} ॥
તદા લોકેશ્વરો સર્વલોકનાથો જિનાત્મજઃ ।
દૃષ્ટ્વા તાં સહસોપેત્ય સ્વપ્રભાભિઃ પરિસ્પૃશેત્ ॥ ર્મ્_4.134{25} ॥
યદા લોકેશ્વરાભાભિઃ સ્પર્શિતા સા સુધી સતી ।
તદાતિસૌખ્યતાં લબ્ધ્વા વિસ્મિતૈવં વ્યચિન્તયેત્ ॥ ર્મ્_4.135{26} ॥
અહો સૌખ્યં મયા લબ્ધં કસ્યાનુભાવતો ઽધુના ।
કિમ્ આહોસ્વિદ્ ઇતશ્ ચ્યુત્વાગતો ઽન્યત્ર વસામ્ય્ અહં ॥ ર્મ્_4.136{27} ॥
ઇતિ ચિન્તારિ તિષ્ઠન્તી વિસ્મયોદ્ધતમાનસીં ।
દૃષ્ટ્વા લોકેશ્વરશ્ ચૈનાં બોધયિતુમ્ ઉપાચરેત્ ॥ ર્મ્_4.137{28} ॥
ઉપેત્ય તર્પયિત્વા ચ સ્વતનુનિઃસૃતૈર્ જલૈઃ ।
વિવિધૈર્ ભોજનૈશ્ ચાપિ પ્રતર્પ્પયેત્ સ બોધિરાટ્ ॥ ર્મ્_4.138{29} ॥
તતો ઽસૌ પાપિની પ્રેતી પીત્વા તત્ તનુજામૃતં ।
પરિતૃપ્તા વિશુદ્ધાઙ્ગા નત્વા તં પ્રાર્થયેત્ તથા ॥ ર્મ્_4.139{30} ॥
નમસ્ તે ભગવન્ નાથ કૃપયા માં સમુદ્ધર ।
દર્શય ધર્મમાર્ગં મે સદા તે શરણં વ્રજે ॥ ર્મ્_4.140{31} ॥
તયૈવં પ્રાર્થિતે ચાસૌ લોકનાથો દયાનિધિઃ ।
દર્શયિત્વાર્યમાર્ગં ચ શ્રાવયેદ્ ધર્મદેશનાં ॥ ર્મ્_4.141{32} ॥
યાં શ્રુત્વૈવ ચ સા પ્રેતી સર્વપાપવિમોચિતા ।
તતશ્ ચ્યુત્વા વિશુદ્ધાત્મા જન્મ બોધિકુલે લભેત્ ॥ ર્મ્_4.142{33} ॥
તત્ર બોધિચરીઃ પ્રાપ્તું ચરેદ્ વ્રતમ્ ઉપોષધં ।
તદ્વ્રતપુણ્યભાવૈશ્ ચ બોધિચર્ય્યાઃ સમાચરેત્ ॥ ર્મ્_4.143{34} ॥
ક્રમાદ્ બોધિચરીઃ પૂર્ય્ય બોધિપ્રણિધિમાનસઃ ।
બોધિસત્વો મહાસત્વો ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ ॥ ર્મ્_4.144{35} ॥
તતો લોકહિતં કૃત્વા સંબોધિપદમ્ આશ્રયન્ ।
સર્વદા ચ સુખં ભુક્ત્વા સુખાવતીં ગમિષ્યતિ ।
તત્રામિતાભસંબુદ્ધં સેવિત્વા સમુપાશ્રયન્ ।
સંબોધિજ્ઞાનં આસાદ્ય નિર્વૃતિં ચાપ્ય્ અવાપ્સ્યતિ ॥ ર્મ્_4.145{36} ॥
યદ્ય્ અસૌ સ્મરતે પ્રેતી ત્રિરત્નાનાં સમાહિતા ।
તદા ચૈવં તતશ્ ચ્યુત્વા સૌખાવતીં ગમિષ્યતિ ॥ ર્મ્_4.146{37} ॥
નો ચેદ્ એવં હિ સા પ્રેતી સદાપિ નરકે વસેત્ ।
યાવન્ ન સ્મરતે બુદ્ધં તાવન્ ન મોક્ષ્યતે તતઃ ॥ ર્મ્_4.147{38} ॥
એવં સર્વે ઽપિ યે સત્વા યાવન્તો નરકાસ્થિતાઃ ।
તાવન્તસ્ તે ઽપિ સર્વે ચ દુષ્ટાઃ પાપાનુચારિકાઃ ॥ ર્મ્_4.148{39} ॥
યદૈષાં યે ત્રિરત્નાનાં સ્મરન્ત્ય્ અનુતાપિતાઃ ।
નમો બુદ્ધાય ધર્માય સંઘાયેતિ વદંતિ ચ ॥ ર્મ્_4.149{40} ॥
તદા તત્પાપનિર્મુક્તા વિશુદ્ધાઙ્ગાઃ શુભાશયાઃ ।
સદ્ધર્માચરણં કર્તુમ્ ઉત્સહેયુઃ સમાહિતાઃ ॥ ર્મ્_4.150{41} ॥
તતો લોકેશ્વરો દૃષ્ટ્વા તાન્ સત્વાન્ ધર્મભાજનાન્ ।
બોધયિત્વા પ્રયત્નેન બોધિમાર્ગે નિયોજયેત્ ॥ ર્મ્_4.151{41!} ॥
તતઃ સર્વે ચ તે સત્વા બોધિપ્રણિધિમાનસાઃ ।
સર્વસત્વહિતાર્થેન સમિછેયુઃ શિવાં ચરીં ॥ ર્મ્_4.152{42} ॥
તતસ્ તે નરકાચ્ ચ્યુત્વા સંપ્રયાયુઃ સુખાવતીં ।
તત્રામિતાભનાથસ્ય ધર્મં શ્રુત્વાનુમોદિતાઃ ॥ ર્મ્_4.153{33!} ॥
બોધિચર્ય્યાઃ સમાશ્રિત્ય કુર્યુર્ લોકહિતાનિ તે ।
ક્રમાદ્ બોધિચરીઃ પૂર્ય્ય સર્વક્લેશવિમુક્તિગાઃ ॥ ર્મ્_4.154{34} ॥
સંબોધિજ્ઞાનમ્ આસાદ્ય નિર્વૃતિં સમવાપ્નુયુઃ ।
એવમ્ અન્યે ઽપિ યે સત્વા લોકેશસરણં ગતાઃ ॥ ર્મ્_4.155{35} ॥
તે આશુ પાપનિર્મુક્તાઃ સુખાવતીં વ્રજન્તિ હિ ।
યે યે લોકેશ્વરં સ્મૃત્વા ભજન્તિ સતતં મુદા ।
તે તે સર્વે ચ નિઃપાપા ભવન્તિ બોધિભાગિનઃ ॥ ર્મ્_4.156{36} ॥
તસ્માલ્ લોકેશ્વરં સ્મૃત્વા ગત્વા ચ શરણં સદા ।
ત્રિમણ્ડલવિશુદ્ધેન ચરિતવ્યં વ્રતોત્તમં ॥ ર્મ્_4.157{37} ॥
વ્રતોત્તમં સમાખ્યાતમ્ આર્યાષ્ટાંગિકપોષાધં ।
સર્વેષાં અપિ પુણ્યાનાં તદ્વ્રતપુણ્યમ્ ઉત્તમં ॥ ર્મ્_4.158{38} ॥
યેનૈવાશુ વિશુદ્ધ્યંતે ઘોરપાતકિનાપિ ચ ।
તસ્માદ્ એતત્ મહત્પુણ્યં વ્રતરાજં વિદુર્ જિનાઃ ॥ ર્મ્_4.159{39} ॥
યસ્ય પુણ્યાનુભાવેન પૂર્ય્ય પારમિતાગણાઃ ।
સર્વક્લેશાન્ વિનિર્જિત્ય શીઘ્રં બોધિમ્ અવાપ્નુયુઃ ॥ ર્મ્_4.160{40} ॥
યે ઽપ્ય્ અતીતાશ્ ચ સંબુદ્ધાઃ સર્વજ્ઞાઃ સુગતા જિનાઃ ।
તે ઽપિ તદ્વ્રતપુણ્યૈસ્ તુ શીઘ્રં બોધિમ્ અવાપ્નુવન્ ॥ ર્મ્_4.161{41} ॥
યે ઽપ્ય્ એતર્હિ ચ સંબુદ્ધાઃ સંબોધિધર્મદેશકાઃ ।
તે ઽપ્ય્ એતદ્વ્રતપુણ્યૈશ્ ચ ભવન્તિ બોધિપારગાઃ ॥ ર્મ્_4.162{42} ॥
યે ચાપ્ય્ અનાગતા બુદ્ધા ભવિષ્યન્તિ તથાગતાઃ ।
તે ઽપ્ય્ એતદ્વ્રતપુણ્યૈસ્ તુ લપ્સ્યન્તે બોધિસંપદં ॥ ર્મ્_4.163{43} ॥
એવમ્ અન્યે ઽપિ યે પ્રાજ્ઞાઃ સંબોધિપદવાંછિતાઃ ।
તે ઽપ્ય્ એતદ્વ્રતમ્ આધાય લભન્તિ બોધિસંપદં ॥ ર્મ્_4.164{44} ॥
તસ્માદ્ એતદ્વ્રતં ધૃત્વા દાતવ્યં દાનમ્ અદરાત્ ।
એતત્ ફલં સદાક્ષીણં સૂતે કલ્પતરુર્ યથા ॥ ર્મ્_4.165{45} ॥
એતદ્વ્રતધરાઃ સત્વાઃ સદ્ધર્માચરણોદ્યતાઃ ।
સર્વથા ન વ્રજંત્ય્ એવ દુર્ગતિષુ કદાચન ॥ ર્મ્_4.166{46} ॥
સદૈવ સુગતિં પ્રાપ્તાઃ સર્વસત્વાનુકંપિનઃ ।
સદ્ધર્માચરણં ધૃત્વા બોધિસત્વા ભવન્તિ તે ॥ ર્મ્_4.167{47} ॥
યે ચ લોકેશ્વરં સ્મૃત્વા ચરન્ત્ય્ એતદ્વ્રતં સદા ।
તે પશ્યન્તિ સદાપ્ય્ એનં લોકનાથં જગત્પ્રભું ॥ ર્મ્_4.168{48} ॥
તેન લોકેશ્વરેણાપિ દૃશ્યંતે તે ઽપિ સર્વદા ।
યે ચ લોકેશસંદૃષ્ટાસ્ તે સર્વે બોધિભાગિનઃ ॥ ર્મ્_4.169{49} ॥
બોધિસત્વા મહાસત્વાઃ સંબોધિં સમવાપ્નુયુઃ ।
યે સ્મરન્તિ સદા નિત્યં લોકેશં કરુણામયં ।
સહસા દુર્ગતિં ત્યક્ત્વા મુક્ત્વા યાયુઃ સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.170{50} ॥
યે ચ તચ્છરણં ગત્વા ભજંતિ તં જિનાત્મજં ।
સર્વપાપવિનિર્મુક્તાસ્ તે ઽપિ યાયુઃ સુખાવતિં ॥ ર્મ્_4.171{51} ॥
યે સુગન્ધૈર્ જલૈઃ શુદ્ધૈઃ સ્નાપયન્તિ જગદ્ગુરું ।
મન્દાકિન્યાં ચ તે સ્નાત્વા શુદ્ધા યાંતિ સુખાવતિં ॥ ર્મ્_4.172{52} ॥
પંચગંધાદિસૌરભ્યૈર્ લોકેશં લેપયંતિ યે ।
ચક્રવર્ત્તિપદં ભુક્ત્વા તે ઽપિ યાંતિ સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.173{53} ॥
ચીવરં યે દદંત્ય્ અસ્મૈ તે દિવ્યવસ્ત્રસંયુતાઃ ।
સર્વધર્માધિનાથાશ્ ચ યાંતિ ચાંતે સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.174{53*} ॥
સત્કૃત્ય શ્રદ્ધયા યે ઽપિ પુષ્પૈસ્ તમ્ અર્ચયન્તિ યે ।
તે સુરેન્દ્રપદં પ્રાપ્ય યાન્તિ ચાન્તે સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.175{54} ॥
સૌરભ્યયોજિતૈર્ ધૂપૈર્ યે ભજન્તિ તમ્ ઈશ્વરં ।
તે નરેન્દ્રપદં ભુક્ત્વા યાંતિ ચાન્તે સુખાવતિં ॥ ર્મ્_4.176{55} ॥
યે દદન્તિ ચ ભૈષજ્યં તસ્મૈ લોકાધિપાય ચ ।
ચક્રવર્ત્તિપદં પ્રાપ્ય યાંતિ તે ચ સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.177{56} ॥
યે દદન્તિ પ્રદીપાનિ તસ્મૈ લોકેશ્વરાય ચ ।
તે મહેન્દ્રપદં ભુક્ત્વા યાન્તિ ચાન્તે સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.178{57} ॥
નૈવેદ્યં યે દદન્ત્ય્ અસ્મૈ તે ભવન્તિ નરેશ્વરાઃ ।
દિવ્યભોગ્યાનિ ભુક્ત્વા ચ યાન્તિ ચાન્તે સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.179{58} ॥
યે ચ પાનં દદન્ત્ય્ અસ્મૈ તે પીત્વા સતતં સુધાં ।
સ્વર્ગે રમન્તિ દેવેન્દ્રા યાન્તિ ચાન્તે સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.180{59} ॥
ફલમૂલાદિકં દત્તં યૈશ્ ચ તસ્મૈ સુતાયિને ।
યથેપ્સિતસુખં ભુક્ત્વાંતે ઽપિ યાંતિ સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.181{60} ॥
તામ્બૂલં પૂગસંયુક્તં લોકેશાય દદન્તિ યે ।
સુરૂપાઃ સત્સુખં ભુક્ત્વાંતે ઽપિ યાન્તિ સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.182{61} ॥
શય્યાસનં પ્રદત્તં યૈસ્ તસ્મૈ સત્વાનુકંપિને ।
તે ક્ષિતીશશ્રિયં ભુક્ત્વા યાન્ત્ય્ અંતે ચ સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.183{62} ॥
સિંહાસનં પ્રદત્તં યૈસ્ તસ્મૈ ધર્માનુશાસિને ।
તે વંદ્યાઃ સર્વલોકૈશ્ ચ યાન્ત્ય્ અન્તે ચ સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.184{63} ॥
છત્રં તસ્મૈ પ્રદત્તં યૈસ્ તે નૃપાશ્ ચક્રવર્ત્તિનઃ ।
યશોધર્મસુખં ભુક્ત્વા સંપ્રયાન્તિ સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.185{64} ॥
પતાકાં યે પ્રયછન્તિ તસ્મૈ લોકાધિપાય ચા ।
તે ઽપિ સર્વાં મહીં ભુક્ત્વા યાન્તિ ચાન્તે સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.186{65} ॥
તસ્મૈ યે ચ પ્રયછન્તિ ધાતુરત્નગણાનિ ચ ।
તે નરેન્દ્રાશ્ ચતુર્દ્વીપાં ભુક્ત્વા યાન્તિ સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.187{66} ॥
યે વિતાનં વિતન્વંતિ ગેહે તસ્ય કૃપાનિધેઃ ।
તે નરેન્દ્રાઃ સુરેન્દ્રાશ્ ચ ભૂત્વા યાંતિ સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.188{67} ॥
ત્રૈલોક્યાધિપતેસ્ તસ્ય યે કુર્વન્તિ પ્રદક્ષિણાં ।
તે નરેન્દ્રશ્રિયં ભુક્ત્વા યાન્તિ ચાન્તે સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.189{68} ॥
સંગીતૈર્ યે પ્રકુર્વન્તિ પૂજાં તસ્ય જગત્ પ્રભોઃ ।
સદા સુભાષિતાન્ય્ એવ શૃણ્વન્તિ તે ગુણાકરાઃ ॥ ર્મ્_4.190{69} ॥
ચામરૈર્ વ્યજનૈર્ વાપિ તં નાથં વીજયન્તિ યે ।
તે નૃપાઃ સુરલક્ષ્મીં ચ ભુક્ત્વા યાંતિ જિનાલયે ॥ ર્મ્_4.191{70} ॥
શોધયન્તિ ચ યે નિત્યં વિહારે કારુણાનિધેઃ ।
દિવ્યનેત્રાશ્ ચ તે સૌખ્યં ભુક્ત્વા યાંતિ સુરાલયં ॥ ર્મ્_4.192{71} ॥
કૃત્વા રમ્યં વિહારં ચ લોકેશાય દદન્તિ યે ।
તે મહેન્દ્રશ્રિયં ભુક્ત્વા સંપ્રયાન્તિ સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.193{72} ॥
વિહારે તત્ર સંસિદ્ધે યષ્ટિમ્ આરોપ્ય યે નરાઃ ।
સુવર્ણકલશાંશ્ છત્રધ્વજઘણ્ટાવલીયુતાન્ ॥ ર્મ્_4.194{73} ॥
પંચવર્ણપતાકાભિઃ પુષ્પસ્રગ્ભિશ્ ચ સંયુતાન્ ।
સંપ્રતિસ્થાં પ્રકુર્વતિ મહોત્સાહૈર્ વિધાનતઃ ॥ ર્મ્_4.195{74} ॥
તે નરેન્દ્રાઃ સુરેન્દ્રાશ્ ચ યશોધર્મસુખાન્વિતાઃ ।
માહેશ્વર્ય્યશ્રિયં ભુક્ત્વ યાન્તિ ચાન્તે સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.196{75} ॥
પદ્યગદ્યમયૈઃ સ્તોત્રૈર્ યે સ્તુવંતિ તં ઈશ્વરં ।
નિઃપાપાઃ સુખિનઃ પ્રાજ્ઞાસ્ તે પ્રયાન્તિ સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.197{76} ॥
યે ચાષ્ટાંગપ્રણામાનિ અસ્મૈ શાસ્ત્રે પ્રકુર્વંતે ।
ચક્રવર્તીપદં ભુક્ત્વા તે પ્રયાન્તિ જિનાલયં ॥ ર્મ્_4.198{77} ॥
યે સ્મરન્તિ સદા નિત્યં તમ્ ઈશં સુગતાત્મજં ।
તે સદ્યઃ પાપનિર્મુક્તા અન્તે યાન્તિ સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.199{78} ॥
યે યે સત્વાશ્ ચ તં નાથં સ્મૃત્વા ભજન્તિ સર્વદા ।
તે તે સર્વે ન યાન્ત્ય્ એવ દુર્ગતિષુ કદાચન ॥ ર્મ્_4.200{80} ॥
સદાપિ સદ્ગતિષ્વ્ એવ યાતાઃ સૌખ્યસમન્વિતાઃ ।
સદ્ધર્માચરણં કૃત્વા સંપ્રયાન્તિ સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.201{81} ॥
એવં યે પાપિનશ્ ચાપિ લોકેશં શરણં ગતાઃ ।
તે ઽપિ પાપવિનિર્મુક્તાઃ શુદ્ધા યાંતિ જિનાલયં ॥ ર્મ્_4.202{82} ॥
એવં લોકેશ્વરો નાથઃ પુણ્યક્ષેત્રં શુભપ્રદઃ ।
ચિંતામણિઃ કલ્પવૃક્ષો યથેપ્સિતફલપ્રદઃ ॥ ર્મ્_4.203{83} ॥
ન હિ તેન સમઃ કશ્ચિન્ મહત્પુણ્યફલપ્રદઃ ।
કુતો ઽધિકસ્ તુ વિદ્યેત ત્રૈધાતુભુવનેષ્વ્ અપિ ॥ ર્મ્_4.204{84} ॥
તેનૈવ સકલાઃ સત્વા બોધયિત્વા પ્રયત્નતઃ ।
આર્ય્યમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય પ્રેરિતા નિર્વૃતાવ્ અપિ ॥ ર્મ્_4.205{85} ॥
પાપિષ્ઠો અપિ સત્વાશ્ ચ તેનોપેત્ય સ્વયં તથા ।
નરકેભ્યઃ સમુદ્ધૃત્ય સંપ્રેરિતાઃ સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.206{86} ॥
એવં સર્વે ઽપિ સત્વાશ્ ચ નાનોપાયવિધાનતઃ ।
દર્શયિત્વાર્ય્યમાર્ગાણિ તેન બોધૌ નિવેશિતાઃ ॥ ર્મ્_4.207{87} ॥
તસ્માત્ સર્વાધિકેશઃ સ લોકેશ્વરો મહેશ્વરઃ ।
સર્વધર્માનુભર્તા સ લોકનાથઃ પ્રતીયતે ।
કેનાપિ ગંતું તસ્ય પુણ્યસ્કંધં ન શક્યતે ।
મયાપિ શક્યતે નૈવં સર્વૈશ્ ચાપિ મુનીશ્વરૈઃ ।
એવં મત્વા ત્વમ્ આનંદઃ લોકનથં દયોદધિં ॥ ર્મ્_4.208{88} ॥
સર્વદેવાધિદેવેશં સ્મૃત્વૈવ સતતં ભજ ।
તતસ્ તે મંગલં નિત્યં સર્વદાપિ સમંતતઃ ॥ ર્મ્_4.209{89} ॥
કુતશ્ ચિન્ નૈવ વિદ્યેરન્ ભયાનિ વિવિધાન્ય્ અપિ ।
યત્ર લોકેશ્વરસ્મૃતિસ્ તત્રોત્પાતભયં ન હિ ॥ ર્મ્_4.210{90} ॥
અગ્નેર્ અપિ ભયં નૈવ નાપ્ય્ ઉત્પાતમરુદ્ભયં ।
ન ચોદકભયં તત્ર ન ચ ભૂમિભયં ખલુ ॥ ર્મ્_4.211{91} ॥
વિદ્યુત્પાતભયં નાપિ ન ચાશનિભયં સદા ।
ન ચ શત્રુભયં ક્વાપિ નાપિ રાજભયં તથા ॥ ર્મ્_4.212{92} ॥
ન ચ ચૌરભયાન્ય્ એવં ન ચ રોગભયાનિ ચ ।
સર્વભયઃ પ્રશામ્યન્તે લોકેશસ્મૃતિભાવતઃ ॥ ર્મ્_4.213{93} ॥
સર્વે ઽપ્ય્ ઉપદ્રવાશ્ ચૈવં પ્રયાંતિ વિલયં તતઃ ।
એવં લોકેશ્વરો નાથો મહત્પુણ્યાનુભાવવાન્ ॥ ર્મ્_4.214{94} ॥
યેનૈવં ત્રિજગલ્લોકં પાલિતં પુત્રવત્ સદા ।
તસ્માલ્ લોકેશ્વરો નિત્યં સેવિતવ્યઃ શુભાર્થિભિઃ ॥ ર્મ્_4.215{95} ॥
યસ્ય ધર્માનુભાવેન સર્વત્રાપિ શિવં સદા ।
ઇતિ મત્વા ત્વયાનંદ તદ્ ધર્માઞ્ છ્રાવયન્ સદા ॥ ર્મ્_4.216{97} ॥
પ્રેરયિત્વા ચ તદ્ભક્તૌ સંબોધૌ સંપ્રવેશય ।
એતત્પુણ્યાનુભાવૈસ્ ત્વમ્ અપ્ય્ એવં કુશલી ભવન્ ॥ ર્મ્_4.217{98} ॥
બોધિસત્વો મહાસત્વો ભવેન્ નૂનં જિનાત્મજઃ ॥ ર્મ્_4.218{99} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વાનંદઃ સસાંઘિકઃ ।
તથેતિ પ્રતિમોદિત્વા સદા લોકેશમ્ અસ્મરત્ ॥ ર્મ્_4.219{100} ॥
એવં રાજંસ્ ત્વયા ચાપિ સ્મૃત્વા લોકેશ્વરઃ સદા ।
સેવિતવ્યઃ પ્રયત્નેન બોધિપ્રણિધિચેતસા ॥ ર્મ્_4.220{1} ॥
તતસ્ ત્વં સહસા સર્વપાપેભ્યઃ પરિમોચિતઃ ।
બોધિસત્વો વિશુદ્ધાત્મા પ્રયાસ્યસિ સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.221{2} ॥
ઇત્ય્ એવં ગુરુણાદિષ્ટં ઉપગુપ્તેન ધીમતા ।
શ્રુત્વા રાજાનુમોદિત્વા સો ઽભ્યનન્દત્ સપાર્ષદઃ ॥ ર્મ્_4.222{3} ॥
ઇદં શ્રુત્વાવદાનં યે શ્રાવયિત્વા પરાન્ અપિ ।
ભજંતિ લોકનાથં તે સંપ્રયાયુઃ સુખાવતીં ॥ ર્મ્_4.223{4} ॥
++ ઇતિ રત્નાવદાનમાલાયં પ્રેતિકાવદાનં સમાપ્તમ્ ++
વ્ શાલપુષ્પાવદાન
અથાશોકો મહીપાલો ભૂયઃ શ્રોતું સુભાસિતૈઃ ।
ઉપગુપ્તં ગુરું નત્વા કૃતાંજલિર્ અવોચત્ ॥ ર્મ્_5.1{1} ॥
ભદન્ત શ્રોતુમ્ ઇછામિ પુનર્ અન્યત્ સુભાષિતં ।
તદ્ અર્હસિ સમાદેષ્ટું લોકાનાં પુણ્યવૃદ્ધયે ॥ ર્મ્_5.2{2} ॥
ઇતિ વિજ્ઞાપિતે તેન નૃપેન્દ્રેણ પ્રસાદિના ।
ઉપગુપ્તો યતિશ્ ચાપિ તં નૃપં પ્રત્યભાષત ॥ ર્મ્_5.3{3} ॥
શૃણુ રાજન્ મહાભાગ સર્વલોકહિતાર્થભૃત્ ।
યથા મે ગુરુણાદિષ્ટં વક્ષ્યે ઽહં તે તથા ખલુ ॥ ર્મ્_5.4{4} ॥
પુરૈકસમયે બુદ્ધો ભગવાઞ્ છ્રીઘનો જિનઃ ।
શ્રાવસ્ત્યાં જેતકારણ્યે વિહારે મણિમણ્ડિતે ॥ ર્મ્_5.5{5} ॥
શ્રાવકૈર્ ભિક્ષુભિઃ સંઘૈર્ બોધિસત્વગણૈઃ સહ ।
સદ્ધર્મદેશનાં કર્તું વ્યહરલ્ લોકશાસિતું ॥ ર્મ્_5.6{6} ॥
તદ્ધર્મદેશનાં શ્રોતું સર્વે સત્વાઃ સમાગતાઃ ।
બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયાશ્ ચાપિ રાજાનો રાજમાત્રિકાઃ ॥ ર્મ્_5.7{7} ॥
વૈશ્યાઃ શૂદ્રા અમાત્યાશ્ ચ મંત્રિણઃ સાધવો જનાઃ ।
શ્રેષ્ઠિનઃ સાર્થવાહાશ્ ચ ધનિનશ્ ચ વણિગ્ગણાઃ ॥ ર્મ્_5.8{8} ॥
પૌરાજાનપદાશ્ ચાપિ નાનાદેશસમાગતાઃ ।
દેવા દૈત્યાશ્ ચ ગન્ધર્વા યક્ષકિન્નરરાક્ષસાઃ ॥ ર્મ્_5.9{9} ॥
સિદ્ધાવિદ્યાધરાઃ સાધ્યા વસવશ્ ચ ગ્રહાધિપાઃ ।
નાગેંદ્રા ગરુડાશ્ ચૈવમ્ ઋષયો બ્રહ્મચારિણાઃ ॥ ર્મ્_5.10{10} ॥
યોગિનો યતયશ્ ચાપિ લોકપાલાઃ સસૈન્યકાઃ ।
સર્વે તં સુગતં નત્વા ધર્મં શ્રોતુમ્ ઉપાગતાઃ ॥ ર્મ્_5.11{11} ॥
સત્કૃત્ય પૂજયિત્વા ચ કૃતાંજલિપુટો મુદા ।
પરિવૃત્ય પુરસ્કૃત્ય દૃષ્ટ્વા તસ્થુઃ સમાહિતાઃ ॥ ર્મ્_5.12{12} ॥
અથાસૌ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા તાન્ સર્વાન્ ધર્મવાંછિનઃ ।
આદિમધ્યાન્તકલ્યાણં દિદેશ ધર્મમ્ ઉત્તમં ॥ ર્મ્_5.13{13} ॥
તત્ર દેવાદયઃ સર્વે તત્ સદ્ધર્મામૃતં મુદા ।
પીત્વા ચાભ્યનુમોદન્તઃ પ્રાપુર્ જ્ઞાનવિશેષતાં ॥ ર્મ્_5.14{14} ॥
શ્રાવસ્તેયાત્ તદાનેકે દારિકા દારકાશ્ ચ તે ।
કુસુમાન્ યાચિતં શાલભંજિકાખ્યં ગિરિં યયુઃ ॥ ર્મ્_5.15{15} ॥
તત્ર તે સહસા ગત્વા દૃષ્ટ્વા પુષ્પાણ્ય્ અનેકશઃ ।
પ્રાદાય સમુપાગત્વા શ્રાવસ્ત્યામ્ અચરન્ મુદા ॥ ર્મ્_5.16{16} ॥
તત્રૈકા દારિકા વાલા શ્રેષ્ઠિપુત્રી પ્રમોદિતા ।
શનૈઃ સા શાલપુષ્પાણિ પ્રાદાય પૃષ્ઠતો ઽચરત્ ॥ ર્મ્_5.17{17} ॥
તદા ચ ભગાવાન્ બુદ્ધો ભિક્ષુસંઘસમન્વિતઃ ।
શ્રાવસ્ત્યાં ભોજનં ભુક્ત્વા તતો બહિર્ વિનિર્યયૌ ॥ ર્મ્_5.18{18} ॥
તત્ર સા દારિકાદ્રાક્ષીદ્ ભગવન્તં તમ્ આગતં ।
દ્વાત્રિંશલ્ લક્ષણાશીતિવ્યંજનં સમલંકૃતં ॥ ર્મ્_5.19{19} ॥
વ્યામપ્રભાવિરાજન્તં સહસ્રેણાધિકપ્રભં ।
જંગમમ્ ઇવ રત્નાઙ્ગં સમન્તભદ્રરૂપિકં ॥ ર્મ્_5.20{20} ॥
દૃષ્ટ્વૈવં શ્રીઘનં નાથં દારિકા સા પ્રમોદિતા ।
શ્રદ્ધયાર્ચયિતું પુષ્પૈર્ મનસૈવં વ્યચિંતયત્ ॥ ર્મ્_5.21{21} ॥
અહો પુણ્યં મયા લબ્ધં યત્ સંબુદ્ધો દૃશ્યતે ઽધુના ।
એવં કદા કથં કુત્ર દ્રક્ષ્યતે ઽયં મુનીશ્વરઃ ॥ ર્મ્_5.22{22} ॥
ભાગ્યેનૈવં મયા લબ્ધં સંબુદ્ધદર્શનં તથા ।
નૂનં ભાગ્યવતી ચાસ્મિ યત્ પુણ્યનિધિર્ આપ્યતે ॥ ર્મ્_5.23{23} ॥
તસ્માત્ પુણ્યં મહારત્નં પ્રાપ્તુમ્ ઉપેત્ય સાદરં ।
એતૈશ્ ચ કુસુમૈઃ સર્વૈર્ અર્હામ્ય્ એતં સમર્ચિતું ॥ ર્મ્_5.24{24} ॥
કદાયં લપ્સ્યતે ભૂયઃ પરવશ્યા સ્ત્રિયા મયા ।
તદ્ અહં સહસોપેત્ય પુષ્પાણ્ય્ અસ્માય્ ઉપાકિરે ॥ ર્મ્_5.25{25} ॥
સદા નોત્પદ્યતે નાત્ર સંબુદ્ધો હિ કદા ચન ।
અતિસુદુર્લ્લભં હ્ય્ અસ્ય દર્શનં ચ સદા ન હિ ॥ ર્મ્_5.26{26} ॥
માનુષ્યં દુર્લ્લભં જન્મ વિના પુણ્યૈર્ ન લભ્યતે ।
માનુષ્યે ઽલભ્યમાને ઽપિ સંબુદ્ધે સેવ્યતે કથં ॥ ર્મ્_5.27{27} ॥
માનુષ્યે લભ્યમાને ઽપિ ક્ષણં સંપત્ સુદુર્લ્લભા ।
નરૈર્ અપ્ય્ અક્ષણપ્રાપ્તૈઃ કથં બુદ્ધે ઽનુસેવ્યતે ॥ ર્મ્_5.28{28} ॥
તદ્ અદ્ય માનુષી ભૂત્વા પ્રાપ્યૈવં સુકૃતૌ ક્ષણં ।
યદ્ય્ અત્ર કુસુમૈર્ એભિઃ સંબુદ્ધં નાર્ચયામ્ય્ અહં ॥ ર્મ્_5.29{29} ॥
તતો મે નિષ્ફલં જન્મ માનુષ્યે વ્યર્થમ્ એવ હિ ।
કિં મમાનેન દેહેન સર્વથૈકાન્તનાશિના ॥ ર્મ્_5.30{30} ॥
કિમ્ અનેનાપિ જીવેન મૃત્યૌ નિત્યં પુરઃસ્થિતે ।
કિયત્ કાલં ચ જીવેયં ગછેયં મરણં ધ્રુવં ॥ ર્મ્_5.31{31} ॥
ચિરં સ્થિત્વાપિ કિં સારં સંબુદ્ધભજનં વિના ।
વરં પ્રાણપરિત્યાગં કૃત્વા સંબુદ્ધદર્શનં ॥ ર્મ્_5.32{32} ॥
અનિત્યં ખલુ સંસારં સર્વદેહાદિકં ધનં ।
એતદ્ એવ તુ સત્સારં યદ્ બુદ્ધે ભજનં સદા ॥ ર્મ્_5.33{33} ॥
તદૈતૈઃ કુસુમૈઃ સર્વૈઃ પૂજયામિ મુનીશ્વરં ।
કથં ન પૂજયિસ્યામિ સંબુદ્ધં ત્રિજગદ્ગુરું ॥ ર્મ્_5.34{34} ॥
ઇતિ નિશ્ચિત્ય સા વાલા દૃષ્ટ્વા તં સુગતં મુદા ।
સહસોપેત્ય તૈઃ સર્વૈઃ સાલપુષ્પૈર્ અવાકિરન્ ॥ ર્મ્_5.35{35} ॥
તતઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય પ્રણમ્ય તં પ્રહર્ષિતા ।
કિં ચિદ્ દૂરે પરાવૃત્ય તસ્થૌ દૃષ્ટ્વા મુનિં મુદા ॥ ર્મ્_5.36{36} ॥
તતો ઽસૌ ભગવાન્ બુદ્ધસ્ તસ્યા આયુર્વિહીનતાં ।
મત્વા તાં સંન્રીક્સ્યૈવં સ્વં વિહારં સમાયયૌ ॥ ર્મ્_5.37{37} ॥
અથ સા દારિકા ભૂયસ્ તથાન્યત્કુસુમાનિ ચ ।
ગૃહસ્યાર્થે સમાદાતું તતઃ શાલવનં યયૌ ॥ ર્મ્_5.38{38} ॥
તત્ર શાલતરું દૃષ્ટ્વા પ્રફુલ્લકુસુમાન્વિતં ।
તત્પુષ્પાણિ સમાચેતું સહસા સા રુરોહ તં ॥ ર્મ્_5.39{39} ॥
તત્રાવરુહ્ય પુષ્પાણિ ચિન્વન્તી સા પ્રમોદતઃ ।
અગ્રશાખાસમારૂઢા પપાત સહસા તતઃ ॥ ર્મ્_5.40{40} ॥
પતિતા સા વિરુગ્નાઙ્ગા તીવ્રાતિવેદનાતુરા ।
હા હતાસ્મીતિ નિશ્ચિત્ય સંબુદ્ધસ્મરણં વ્યધાત્ ॥ ર્મ્_5.41{41} ॥
નમો બુદ્ધાય ધર્માય સંઘાય સુગતાય ચ ।
ઇતિ પ્રોક્ત્વૈવ સંબુદ્ધં સ્મરન્તિ મરણં યયૌ ॥ ર્મ્_5.42{42} ॥
તતઃ સ્વર્ગોપપન્ના સા વિસ્મિતૈવં વ્યચિન્તયત્ ।
કુતશ્ ચ્યુત્વા કુહોત્પન્ના કેન વા કુશલેન ચ ॥ ર્મ્_5.43{43} ॥
ઇતિ ચિન્તાપરીતા સા સહસૈવં વ્યબુદ્ધ્યત ।
મર્ત્યાચ્ ચ્યુત્વાગતા સ્વર્ગે બુદ્ધે પુષ્પપ્રદાનતઃ ॥ ર્મ્_5.44{44} ॥
ઇતિ બુદ્ધ્વા ચ સા ભદ્રા સુપ્રસાદિતમાનસી ।
તમ્ એવ સુગતં નાથં સ્મૃત્વા નત્વાભ્યનન્દત ॥ ર્મ્_5.45{45} ॥
તતો દેવૈર્ ઉપનીતં દિવ્યપુષ્પસ્વલંકૃતં ।
વિમાનં સા સમારુહ્ય દેવસભામ્ ઉપાયયૌ ॥ ર્મ્_5.46{46} ॥
તસ્મિંશ્ ચ સમયે શક્રઃ સુધર્માયાં સુરૈઃ સહ ।
સંબુદ્ધવર્ણનાં કૃત્વા તસ્થૌ દેવાન્ પ્રમોદયન્ ॥ ર્મ્_5.47{47} ॥
તથા તાં સમુપાયાતાં શાલપુષ્પાભ્યલંકૃતાં ।
દૃષ્ટ્વા દિવ્યાતિવર્ણાભાં પપ્રછ વિસ્મિતો હરિઃ ॥ ર્મ્_5.48{48} ॥
ગાત્રં કેન વિમૃષ્ટકાંચનનિભં પદ્મોત્પલાભં તવ ।
દિવ્યશ્રીર્ અતુલાકૃતેયમ્ ઇહ તે કેન પ્રભા નિઃસૃતા ।
વક્ત્રં કેન વિબુદ્ધપદ્મસદૃશં ચામીકરાભં તવ ।
કસ્ય ત્વં વરદેવતે ફલમ્ ઇદં યત્ કર્મજં ભુજ્યતે ॥ ર્મ્_5.49{49} ॥
ઇતિ પ્રોક્તે સુરેન્દ્રેણ સા ભદ્રા દેવકન્યકા ।
તં દેવાધિપતિં નત્વા કૃતાંજલિપુટો ઽબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_5.50{50} ॥
સશ્રાવકા નરાદિત્ય આકીર્ણશાલપુષ્પકૈઃ ।
તત્કર્મકુશલં કૃત્વા રાજતે મે ઽધિકં તનુઃ ॥ ર્મ્_5.51{51} ॥
જલજેન્દુવિશુદ્ધાભં વદનં મે ઽભિરોચતે ।
એતત્કર્માનુભાવેન વિજાનીયાઃ સુરેશ્વર ॥ ર્મ્_5.52{52} ॥
તયેતિ પ્રોદિતં શ્રુત્વા દેવેન્દ્રો ઽસૌ સુવિસ્મિતઃ ।
દૃષ્ટ્વા ચૈનાં સુભદ્રાઙ્ગીં પ્રહર્ષયન્ન્ અભાષત ॥ ર્મ્_5.53{53} ॥
અહો ગુણમયં ક્ષેત્રં સર્વદોષવિવર્જિતં ।
યત્ર ન્યસ્તં ત્વયા વીજમ્ ઇત્થં સ્વર્ગોપપત્તયે ॥ ર્મ્_5.54{54} ॥
કો નાર્ચયેત્ પ્રવરકાંચનરાશિગૌરં બુદ્ધં વિબુદ્ધકમલાયતપત્રનેત્રં ।
યત્રાધિકારજનિતાનિ વિશોભિતાનિ કાંતામુખાનિ કમલાયતલોચનાનિ ॥ ર્મ્_5.55{55} ॥
ધન્યો ઽસિ ત્વં સુભદ્રાંગિ સંબુદ્ધગુણભાવિનિ ।
સર્વથા હિ સ સંબુદ્ધઃ સેવિતવ્યઃ સદાપિ ચ ॥ ર્મ્_5.56{56} ॥
યસ્ય પુણ્યપ્રસાદાત્ ત્વં સદ્યઃ સ્વર્ગે સમાગતા ।
સ એવ ભગવાન્ નાથઃ સંસ્મૃત્વા સેવ્યતાં સદા ॥ ર્મ્_5.57{57} ॥
તતસ્ તે સર્વદા નિત્યં મંગલં સ્યાત્ સમંતતઃ ।
ચિરં દિવ્યસુખં ભુક્ત્વા યાયાશ્ ચાન્તે સુખાવતીં ॥ ર્મ્_5.58{158} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં સુરેન્દ્રેણ સા દેવકન્યકા સુધીઃ ।
અનુમોદ્ય ચ તં શક્રં નત્વા સ્વમ્ આલયં યયૌ ॥ ર્મ્_5.59{59} ॥
તતઃ સા સંસ્થિતા દેવીપ્રાસાદે દિવ્યમણ્ડિતે ।
દિવ્યભોગ્યસુખપ્રાપ્તા મોદિત્વૈવં વ્યચિન્તયેત્ ॥ ર્મ્_5.60{60} ॥
યચ્ ચ્યુત્વાહં મનુષ્યેભ્યો ઽધુના સ્વર્ગસમાગતા ।
તત્ સંબુદ્ધપ્રસાદેન જાનામિ નાન્યથા ખલુ ॥ ર્મ્_5.61{61} ॥
યન્ મયા પૂજિતો બુદ્ધઃ શાલપુષ્પૈર્ વનોદ્ભાવૈઃ ।
તત્પુણ્યફલભોગ્યાર્થે આગતાહં સુરાલયં ॥ ર્મ્_5.62{62} ॥
યદ્ દિવ્યસુખસંપ્રાપ્તં તત્ સંબુદ્ધપ્રસાદતઃ ।
તેન તમ્ એવં સંબુદ્ધં પુનર્ ગછેય વંદિતું ॥ ર્મ્_5.63{63} ॥
ન યુક્તં સૌગતે ગન્તું પર્ય્યુષિતેન વાસસા ।
યુક્તં તુ સૌગતે ગંતુમ્ અપર્યુષિતવાસસા ॥ ર્મ્_5.64{64} ॥
ઇતિ સા મનસા મત્વા દેવકન્યા સુભદ્રિકા ।
સ્નાત્વા સૌરભ્યલિપ્તાંગા દિવ્યશુદ્ધામ્વરાવૃતા ॥ ર્મ્_5.65{65} ॥
દિવ્યાલંકારમાલાદિમૌલીકુણ્ડલમંડિતા ।
અનેકદેવકન્યાભિર્ અપ્સરોભિઃ સમન્વિતા ॥ ર્મ્_5.66{66} ॥
દિવ્યપૂજોપચારાણિ ગૃહીત્વા સહસા યયૌ ।
તસ્યામ્ એવ નિશિ સ્વર્દ્ધ્યા ભાસયન્તી સમંતતઃ ॥ ર્મ્_5.67{67} ॥
જેતવનમ્ ઉપેત્યાસૌ પ્રવિવેશ જિનાલયં ।
તતઃ પ્રદક્ષિણં કૃત્વા પ્રણમ્ય ચરણૌ મુનેઃ ॥ ર્મ્_5.68{68} ॥
પંચોપહારપૂજાભિઃ પૂજયિત્વા કૃતાંજલિઃ ।
નત્વા ચ પુરતઃ તસ્થૌ સદ્ધર્મશ્રવણોત્સુકા ॥ ર્મ્_5.69{69} ॥
અથાસૌ ભગવાંસ્ તસ્યા જ્ઞાત્વાશયવિશુદ્ધતાં ।
આદિમધ્યાન્તકલ્યાણં દિદેશ ધર્મમ્ ઉત્તમં ॥ ર્મ્_5.70{70} ॥
ચત્વારિ ચાર્ય્યસત્યાનિ નિઃક્લેશપુણ્યલબ્ધયે ।
દશકુશલમૂલાનિ સમ્યક્સત્વવિશુદ્ધયે ॥ ર્મ્_5.71{71} ॥
આર્ય્યાષ્ટાઙ્ગિકમાર્ગાંશ્ ચ સંબોધિમાર્ગલબ્ધયે ।
બોધિપાક્ષિકધર્માંશ્ ચ સંબુદ્ધગુણલબ્ધયે ॥ ર્મ્_5.72{72} ॥
અથાસૌ દેવકન્યા તાં સદ્ધર્મદેશણં મુનેઃ ।
શ્રુત્વાનુમોદિતા ચાપિ પ્રાપ્ય ધર્મવિશેષતાં ॥ ર્મ્_5.73{73} ॥
જ્ઞાનવજ્રેણ સત્કાયદૃષ્ટિશૈલં વિભેદ સા ।
શ્રોતાપત્તિફલં પ્રાપ્તા દૃષ્ટસત્યાભવત્ તદા ॥ ર્મ્_5.74{74} ॥
તતો ભૂયઃ પ્રણમ્યૈવં ભગવન્તં કૃતાંજલિઃ ।
સુપ્રસન્નમુખામ્ભોજો ત્રિર્ ઉદાનમ્ ઉદાહરત્ ॥ ર્મ્_5.75{75} ॥
ભગવન્ન્ ઇદમ્ અસ્માકં મહાપુણ્યસુખોદયં ।
જનન્યાપિ કૃતં નાપિ ન પિત્રા ન ચ વંધુભિઃ ॥ ર્મ્_5.76{76} ॥
ન જ્ઞાતિભિર્ ન મિત્રૈશ્ ચ ન સહાયસુહૃજ્જનૈઃ ।
નાપિ સાલોહિતૈશ્ ચાપિ પિતૃલોકૈર્ ન ચાપરૈઃ ॥ ર્મ્_5.77{77} ॥
ન રાજ્ઞા ન ચામાત્યૈર્ ન મંત્રિભિર્ ન ચ પૌરિકૈઃ ।
ન ગુરુભિર્ ન વિપ્રૈશ્ ચ ન યતિભિર્ ન તાપસૈઃ ॥ ર્મ્_5.78{78} ॥
ન દેવૈર્ નાપિ દૈત્યૈશ્ ચ નાપિ લોકાધિપૈર્ અપિ ।
તથાન્યૈશ્ ચ કૃતં નૈવ યદ્ ઇદં ભવતા કૃતં ॥ ર્મ્_5.79{79} ॥
ઉછોષિતો યદ્ અસ્માકં રુધિરાશ્રુસરિત્પતિઃ ।
અસ્થિમયો મહાછૈલો યદ્ અસ્માભિશ્ ચ લંઘિતઃ ॥ ર્મ્_5.80{80} ॥
તવાનુભાવાત્ પિહિતઃ સુઘોરો હ્ય્ અપાયમાર્ગો બહુદોષયુક્તઃ ।
અપાવૃતા સ્વર્ગગતિઃ સુપુણ્યા નિર્વાણમાર્ગશ્ ચ મયોપલબ્ધઃ ॥ ર્મ્_5.81{81} ॥
ભવત્પ્રસાદાન્ નિરુપેતદોષં મયાદ્ય લબ્ધં સુવિશુદ્ધચક્ષુઃ ।
પ્રાપ્તં ચ શાન્તં પદમ્ આર્ય્યકાન્તં તીર્ણશ્ ચ દુઃખાર્ણવપારમ્ અસ્મિ ॥ ર્મ્_5.82{82} ॥
નરવરેન્દ્રસુરાસુરપૂજિતે વિગતજન્મજરામરણાદયઃ ।
ભવસહસ્રસુદુલ્લભદર્શને સફલમ્ અદ્ય મુને તવ દર્શનં ॥ ર્મ્_5.83{83} ॥
તતઃ પ્રણત્વા ચરણારવિંદૌ મુનેઃ પ્રકૃત્વા તૃપ્રદક્ષિણાં ચ ।
પ્રજાતહર્ષા સુગતં જિનેંદ્રં સ્મૃત્વા ચ ભૂયો દિવમ્ આયયૌ સા ॥ ર્મ્_5.84{84} ॥
તથા સ્વર્ગસમાયાતા દેવકન્યા મુમોદ સા ।
યથા વણિગ્ લબ્ધલાભો રોગમુક્તો યથાતુરઃ ॥ ર્મ્_5.85{85} ॥
સમ્યગ્નિષ્પન્નશસ્યાપ્તો યથા ચ કૃષિકાર્મિકઃ ।
સિદ્ધયાત્રાપ્રલબ્ધાર્થઃ સાર્થવાહો વણિગ્ યથા ॥ ર્મ્_5.86{86} ॥
અથ તે ભિક્ષવઃ સર્વે દૃષ્ટ્વૈવમ્ અવભાસિતં ।
સંદિગ્ધવિસ્મિતાશ્ ચૈવં પપ્રછુસ્ તં મુનીશ્વરાં ॥ ર્મ્_5.87{87} ॥
ભગવન્ન્ અદ્ય રાત્રૌ કો ભવતો ઽન્તિકમ્ આગતઃ ।
બ્રહ્મા વા સુરરાજો વા લોકપાલગણા અપિ ॥ ર્મ્_5.88{88} ॥
અસ્માભિર્ જ્ઞાયતે નાયં યો ઽદ્ય રાત્રાવ્ ઇહાગતઃ ।
તદ્ અસ્માન્ વિસ્મિતાન્ સર્વાન્ બોધયિતું સમર્હસિ ॥ ર્મ્_5.89{89} ॥
ઇતિ તૈર્ ભિક્ષુભિઃ પૃષ્ટો ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
તાંશ્ ચ ભિક્ષુગણાન્ સર્વાન્ સમામંત્ર્યાબ્રવીત્ તથા ॥ ર્મ્_5.90{90} ॥
ન હિ સ ભિક્ષવો બ્રહ્મા નાપિ વાસૌ સુરાધિપઃ ।
નૈવ લોકાધિપાલાશ્ ચ યાદ્ય રાત્રાવ્ ઇહાગતા ॥ ર્મ્_5.91{91} ॥
અપિ તુ દારિકા દૃષ્ટા યુષ્માભિઃ સગતા પથિ ।
યયાહં સાલપુષ્પૈશ્ ચ પ્રાવકીર્ય્યાભિતોષિતઃ ॥ ર્મ્_5.92{92} ॥
સા માં પુષ્પૈર્ અવાકીર્ય્ય ગૃહસ્યાર્થે પુનર્ વનં ।
ગતા પુષ્પાણ્ય્ ઉપાહર્તું વૃક્ષારૂઢાપતત્ તરોઃ ॥ ર્મ્_5.93{93} ॥
તતો ઽસૌ પતનોદ્વિગ્ના વેદનાક્રાંતચેતસા ।
ત્રિરત્નાનિ સ્મરન્ત્ય્ એવ દેહં ત્યક્ત્વા દિવં યયૌ ॥ ર્મ્_5.94{94} ॥
તત્ર સ્વર્ગે સમાસાદ્ય સ્મૃત્વ માં સુગતં પુનઃ ।
દ્રષ્ટું ધર્મં ચ મે શ્રોતુમ્ ઇહાસૌ સમુપાગતા ॥ ર્મ્_5.95{95} ॥
તન્ મયા દેશિતં તસ્યૈ સંબોધિધર્મમ્ ઉત્તમં ।
શ્રુત્વા સા ચાનુમોદ્યૈવં સંહર્ષિતા દિવં યયૌ ॥ ર્મ્_5.96{96} ॥
ઇત્ય્ એવં ભિક્ષવો મત્વા ત્રિરત્નાનિ શુભાર્થિભિઃ ।
સેવિતવ્યાનિ સંસ્મૃત્વા ગત્વા ચ શરણં સદા ॥ ર્મ્_5.97{97} ॥
યે ભજન્તિ ત્રિરત્નાનિ સંસ્મૃત્વા શરણં ગતાઃ ।
દુર્ગતિં તે ન ગછંતિ વ્રજન્તિ સદ્ગતિં સદા ॥ ર્મ્_5.98{98} ॥
યે નિન્દન્તિ ત્રિરત્નાનિ પ્રતિક્ષિપ્ય પ્રમાદતઃ ।
સદ્ગતિં તે ન ગછન્તિ વસન્તિ નરકે સદા ॥ ર્મ્_5.99{99} ॥
તસ્માન્ નિત્યાં ત્રિરત્નાનિ સંસ્મૃત્વા શરણં ગતાઃ ।
સત્કૃત્ય ભાવયિત્વા ચ ભજધ્વં બોધિવાંછયા ॥ ર્મ્_5.100{100} ॥
તથા વો મઙ્ગલં નિત્યં સર્વત્ર સર્વદા ભવેત્ ।
ક્રમાદ્ બોધિચરીં પૂર્ય સંબોધિમ્ અપિ લપ્સ્યથ ॥ ર્મ્_5.101{1} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા તે ભિક્ષવો મુદા ।
તથેત્ય્ અભ્યનુમોદન્તસ્ ત્રિરત્નાનિ સદાભજન્ ॥ ર્મ્_5.102{2} ॥
ઇત્ય્ એવં ગુરુણાદિષ્ટં મયૈવં તે પ્રચક્ષ્યતે ।
શ્રુત્વૈતચ્ છ્રાવયિત્વા ચ ત્રિરત્નાનિ સદા ભજ ॥ ર્મ્_5.103{3} ॥
તતસ્ ત્વં ક્રમશશ્ ચૈવ બોધિચર્યાં સમાચરન્ ।
સર્વપાપવિનિર્મુક્તઃ સુખાવતીં સમાવ્રજેઃ ॥ ર્મ્_5.104{3*} ॥
ઇત્ય્ એતદ્ ગુરુણાદિષ્ટં ઉપગુપ્તેન ભિક્ષુણા ।
શ્રુત્વા રાજા તથેત્ય્ એવમ્ અભ્યનન્દત્ સપાર્ષદઃ ॥ ર્મ્_5.105{4} ॥
તત્ સંબુદ્ધાનુભાવં મુનિવરકથિતં શાલપુષ્પાવદાનં ।
યે શ્રુત્વા શ્રાવયન્તિ પ્રમુદિતમનસઃ શ્રદ્ધયા બોધિકામાઃ ।
તે સર્વક્લેશમુક્તાઃ સકલગુણધરા બોધિચર્ય્યાનુરક્તાઃ ।
કૃત્વા લોકે હિતાર્થં જિનવરવસતિં સંપ્રયંતિ પ્રહર્ષૈઃ ॥ ર્મ્_5.106{5} ॥
++ ઇતિ શાલપુષ્પાવદાનં સમાપ્તં ++
વિ સૂકર્યવદાન
પુનર્ એવં યતીશો ઽસાવ્ ઉપગુપ્તો જિનાંશજઃ ।
ત્રિરત્નસ્મૃતિજં પુણ્યં ખ્યાતું નૃપમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_6.1{1} ॥
મહત્પુણ્યાનુભાવત્વં ત્રિરત્નસ્મૃતિસંભવં ।
તદ્ અહં તે પ્રવક્ષ્યામિ શૃણુ રાજન્ સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_6.2{2} ॥
ધર્મતા ખલુ દેવાનાં સ્વર્ગચ્યવનધર્મ્મિણાં ।
પંચપૂર્વનિમિત્તાનિ પ્રાદુર્ભવેયુર્ આત્મનિ ॥ ર્મ્_6.3{3} ॥
અક્લિષ્ટાનિ હિ વાસાંસિ ક્લિશ્યેયુશ્ ચ્યવનાન્તિકે ।
અમ્લાનાનિ ચ માલ્યાનિ મ્લાયેરન્ સહસા ખલુ ॥ ર્મ્_6.4{4} ॥
દૌર્ગન્ધં નિઃસરેદ્ દેહાત્ કક્ષાભ્યાં સ્વેદ ઉદ્ભવેત્ ।
પ્રચ્યુતિસમયે પ્રાપ્તે સ્વાસને ન ધૃતિં લભેત્ ॥ ર્મ્_6.5{5} ॥
એતત્પંચનિમિત્તાનિ સ્વર્ગાચ્ ચ્યવનધર્મિણાં ।
સર્વેષાં પ્રોદ્ભવેયુશ્ ચ પ્રચ્યુતિસમયાગમે ॥ ર્મ્_6.6{6} ॥
પુરૈકદેવપુત્રસ્ય તથા ચ્યવનધર્મિણઃ ।
એતત્પંચનિમિત્તાનિ પ્રાદુર્ આસંશ્ ચ્યુતેઃ પુરઃ ॥ ર્મ્_6.7{7} ॥
અથ ચ્યવનધર્માસૌ દેવપુત્રો વિષાદિતઃ ।
અવશ્યં ચ્યવનં સ્વર્ગાન્ મત્વા રૌત્સીદ્ અધીરિતઃ ॥ ર્મ્_6.8{8} ॥
આવર્ત્ય સ્વવિમાનસ્થઃ પરિવર્ત્ત્ય વિમૂર્છિતઃ ।
પુનશ્ ચૈતન્યમ્ આસાદ્ય વિલપં પર્ય્યદેવતઃ ॥ ર્મ્_6.9{9} ॥
હા મન્દાકિનિ હેમાવ્જવ્યાપ્તે પુણ્યામ્બુવાહિનિ ।
ત્વયિ સ્નાત્વપ્ય્ અહં ચ્યુત્વા યાસ્યામિ દુર્ગતિં કથં ॥ ર્મ્_6.10{10} ॥
હા ચૈત્રરથમ્ ઉત્સૃજ્ય ક્વ ક્રીડેયં યથેછયા ।
હા નન્દનવનં રમ્યં ત્યક્ત્વાહં ક્વ રમેય ચ ॥ ર્મ્_6.11{11} ॥
હા મિશ્રિકાવનં દિવ્યં ત્યક્ત્વા રમ્યે કુહાધુના ।
હા પારુષ્યવનં ત્યક્ત્વા ક્વ રમ્યામ્ય્ અપ્સરોગણૈઃ ॥ ર્મ્_6.12{12} ॥
ક્વ સુખં લપ્સ્યતે પાણ્ડુકંવલકશિલાં વિના ।
હા દેવસમિતિં ત્યક્ત્વા ક્વ શ્રોષ્યામિ સુભાષિતાં ॥ ર્મ્_6.13{13} ॥
હા હા સુદર્શનં રમ્યં પુરં ત્યક્ત્વા વ્રજે ચ્યુતઃ ।
પ્રાસાદં વૈજયંતઞ્ ચ કદા દ્રક્ષ્યામ્ય્ અહં પુનઃ ॥ ર્મ્_6.14{14} ॥
હા શક્રપ્રમુખૈર્ દેવૈઃ સાર્દ્ધં કૃદાપ્રમોદિતઃ ।
અધુના મે ક્વ તત્ સૌખ્યં શ્રોતું ચાપિ ન લપ્સ્યતે ॥ ર્મ્_6.15{15} ॥
હા દેવ્યમ્ અમૃતં ત્યક્ત્વા કિં પ્રભોક્ષ્યામિ સાંપ્રતં ।
દિવ્યકામસુખં ભુક્ત્વા પુનર્ દુર્ગતિમ્ આશ્રયન્ ॥ ર્મ્_6.16{16} ॥
કિયદ્ દુઃખં ચ સંભોક્તું યાસ્યામિ નરકેષ્વ્ અહં ।
એતદ્ દિવ્યમહોત્સાહાદ્ ભ્રષ્ટો ઽહં નરકે ગતઃ ॥ ર્મ્_6.17{17} ॥
મહદ્દુઃખાભિસંતપ્તઃ સહિષ્યામિ કથં તદા ।
હા હતો ઽસ્મિ સ્વપાપેન કિં પાપં પ્રકૃતં મયા ॥ ર્મ્_6.18{18} ॥
યેનેતઃ સ્વર્ગતશ્ ચ્યુત્વા પુનર્ યાસ્યામિ નારકાન્ કિં ।
ઉપાયં કરિષ્યામિ ન યાયાં યેન દુર્ગતિં ॥ ર્મ્_6.19{19} ॥
કો મે શાસ્તાત્ર વિદ્યેત યો માં ધર્મે નિયોજયેત્ ।
ધર્મેણ રક્ષ્યતે પ્રાણી નરકે સંસ્થિતો ઽપિ ચ ॥ ર્મ્_6.20{20} ॥
ધર્મં વિનાત્ર દેવો ઽપિ સ્વર્ગાત્ પ્રભ્રન્સ્યતે પુનઃ ।
કિં કરોમિ ક્વ યાસ્યામિ નાત્રોપાયં તુ મન્યતે ॥ ર્મ્_6.21{21} ॥
સર્વથાહમ્ ઇતશ્ ચ્યુત્વા ગછેયં દુર્ગતિં ખલુ ।
ઇતશ્ ચ્યુતસ્ય મે જન્મ લબ્ધવ્યં ભુવને કુહ ॥ ર્મ્_6.22{22} ॥
ઇતિ ધૈર્યં સમાધાય મનસૈવં વ્યલોકયત્ ।
ચ્યુત્વેતઃ સૌકરં જન્મ પ્રાપ્તવ્યં સપ્તમે દિને ॥ ર્મ્_6.23{23} ॥
એવં સ્વાપ્તગતિં દૃષ્ટ્વા પપાત સવિમૂર્છિતઃ ।
અથાદ્રાક્ષીન્ મહેન્દ્રસ્ તં પતિતં ભુવિ મૂર્છિતં ॥ ર્મ્_6.24{24} ॥
દૃષ્ટ્વા ચ સહસોપેત્ય સુધાસેકૈર્ અસિંચયત્ ।
તતો ઽસૌ ચેતનાં લબ્ધ્વા શનૈર્ ઉત્થાય તં પ્રભું ॥ ર્મ્_6.25{25} ॥
દૃષ્ટ્વા પાદૌ પરિષ્વજ્ય નત્વૈવં પ્રાર્થયદ્ રુદન્ ।
હા હા નાથ મહેન્દ્રો ઽસિ સર્વલોકાધિપઃ પ્રભુઃ ॥ ર્મ્_6.26{26} ॥
મામ્ અધઃ પતિતં દૃષ્ટ્વા નોપેક્ષાં કર્તુમ્ અર્હસિ ।
ભવાન્ હિ જગતાં રાજા સ્વામી ભર્ત્તા પતિઃ પ્રભુઃ ॥ ર્મ્_6.27{27} ॥
નાથો ધર્માનુશાસ્તા ચ તન્ માં રક્ષતુમ્ અર્હસિ ।
ત્વદૃતે ઽન્યો ન મે કશ્ચિદ્ રક્ષકો વિદ્યતે ઽત્ર હિ ॥ ર્મ્_6.28{28} ॥
તદ્ અનુકંપયા દૃષ્ટ્યા ધૃત્વા મામ્ ઉદ્ધર પ્રભો ।
યદિ માં રક્ષિતું નાથ ન શક્નોતિ ભવાન્ અપિ ॥ ર્મ્_6.29{29} ॥
કો માં સમુદ્ધરેદ્ અન્યો હા હતો નરકે વ્રજે ।
મંડાકિન્યાં ત્વયા સાર્દ્ધં સ્નાત્વા પૂતાત્મકો ઽપ્ય્ અહં ॥ ર્મ્_6.30{30} ॥
કથં ચ નરકે ગત્વા વસેયમ્ અશુચિં ચરન્ ।
સહાપ્સરોગણૈર્ નિત્યં ચરિત્વા નંદને વને ॥ ર્મ્_6.31{31} ॥
દિવ્યસંગીતિવાદ્યૈશ્ ચ રમામિ સંપ્રમોદિતઃ ।
અદ્યેતઃ પતિતો પૃથ્વ્યાં રાજગૃહોપજાંગલે ॥ ર્મ્_6.32{32} ॥
સૌકરં જન્મ લપ્સ્યામિ સપ્તમે દિવસે ખલુ ।
તત્ર મૂત્રપુરિષાદીન્ અમેધ્યાન્ અપિ કૃચ્છ્રતઃ ॥ ર્મ્_6.33{33} ॥
લબ્ધ્વા ભુક્ત્વા ચરિષ્યામિ વ્યાધસંઘૈર્ ઉપદ્રુતઃ ।
બહુવર્ષસહસ્રાણિ ભૂત્વૈવં સૂકરાત્મજઃ ॥ ર્મ્_6.34{34} ॥
અમેધ્યકર્દમે નિત્યં વત્સ્યામ્ય્ આવર્ત્ય સંચરન્ ।
એવં દિવ્યામૃતં ભુક્ત્વા રમિત્વા ભવતા સહ ॥ ર્મ્_6.35{35} ॥
કથં હિ નારકે ગત્વા ભોક્ષ્યે ઽમેધ્યાનિ સંચરઃ ।
ઇમં કલ્પતરું ત્યક્ત્વા યથેપ્સિતફલપ્રદં ॥ ર્મ્_6.36{36} ॥
જાંગલં વૃક્ષમ્ આશ્રિત્ય સ્થિતો ભોક્ષ્યામિ કિં તદા ।
સર્વથાહં ચ્યુતો ઽસ્મીતઃ પ્રેરિતો હિ સ્વકર્મણા ॥ ર્મ્_6.37{37} ॥
વિવિધાનિ ચ દુઃખાનિ ભોક્તું યાસ્યામિ નારકે ।
તદ્ ઉપાયં પ્રદાતવ્યં ભવતા મે ઽનુકંપિના ॥ ર્મ્_6.38{38} ॥
યેનાશુ દુર્ગતેર્ મુક્તઃ પ્રાગછેયં ચ સ્વર્ગતિં ।
સર્વથા રક્ષ માં નાથ યદ્ય્ અસ્તિ તે કૃપા મયિ ॥ ર્મ્_6.39{39} ॥
ભવાન્ માં પતિતં દૃષ્ટ્વા નોપેક્ષાં કર્તુમ્ અર્હતિ ।
ભવાન્ એવ જગચ્છાસ્તા સર્વલોકાધિપઃ પ્રભુઃ ॥ ર્મ્_6.40{40} ॥
તદ્ આશુ માં પ્રયત્નેન સમુદ્ધર્તું સમર્હતિ ।
ઇદં તે દર્શનં નાથ પશ્ચિમં મે ભવેત્ ખલુ ॥ ર્મ્_6.41{41} ॥
જન્મશતસહસ્રૈશ્ ચ દુર્લભં સ્યાદ્ ધિ સંગમં ।
ઇત્ય્ એવં વિલપં દેવપુત્રસ્ સ તં સુરાધિપં ॥ ર્મ્_6.42{42} ॥
નત્વા પાદૌ નિરીક્ષ્યૈવ તસ્થાવ્ અશ્રુગલન્મુખઃ ।
અથ શક્રઃ સુરેન્દ્રો ઽસૌ દૃષ્ટ્વૈવં પ્રવિલાપિતં ॥ ર્મ્_6.43{43} ॥
કારુણ્યા ક્રાન્તચિત્તસ્ તમ્ આશ્વાસયન્ન્ અભાષત ।
મા કૃથા રોદનં ભદ્ર સમાશ્વસિ હિ ધીરય ॥ ર્મ્_6.44{44} ॥
ક્રિયન્તે કિં પ્રયત્નાનિ સર્વથા મરણં ધ્રુવં ।
મૃત્યુર્ મહાવલિષ્ઠો હિ સર્વસત્વાન્તકારકઃ ॥ ર્મ્_6.45{45} ॥
હ્રીયન્તે મૃત્યુના સર્વે મૃત્યુઃ કેન નિહન્યતે ।
અનિર્વાયો હિ સર્વત્ર સર્વત્રૈધાતુકેષ્વ્ અપિ ॥ ર્મ્_6.46{46} ॥
સર્વેષામ્ અપિ જન્તૂનામ્ એકાન્તે મરણં ધ્રુવં ।
તસ્માન્ મા ભેસ્ તથા મૃત્યોઃ કિં વિષાદેન સિધ્યતે ॥ ર્મ્_6.47{47} ॥
તદ્ ધૈર્ય્યતૈઃ સમાલંવ્ય ત્રિરત્નં શરણં વ્રજ ।
ગત્વા ચ શરણં તેષાં સ્મર નિત્યં સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_6.48{48} ॥
તતસ્ ત્વં દુર્ગતિં મુક્ત્વા સદ્ગતિં સમવાપ્નુયાઃ ।
એતદ્ એવ હિ સંસારે મહોપાયં શુભાપ્તયે ॥ ર્મ્_6.49{49} ॥
નાન્યદ્ ધિ વિદ્યતે કિંચિન્ મૃત્યૌ સાધારણે ધ્રુવે ।
તદ્ અન્યચ્ચેતનાં હિત્વા ત્રિરત્નાન્ય્ અભિસંસ્મરન્ ॥ ર્મ્_6.50{50} ॥
નમો બુદ્ધાય ધર્માય સંઘાયેતિ વદન્ ભજ ।
યે ત્રિરત્નસ્મૃતિં ધૃત્વા મૃતાસ્ તે પુણ્યભાગિનઃ ॥ ર્મ્_6.51{51} ॥
ક્રમાદ્ બોધિચરીં પ્રાપ્ય યાયુશ્ ચાન્તે સુખવતીં ।
ત્વં ચાપિ ત્રિરત્નાનં સ્મૃત્વા મૃતઃ સુપુણ્યધૃક્ ॥ ર્મ્_6.52{52} ॥
ક્રમાદ્ બોધિચરીં પ્રાપ્ય સંપ્રયાયાઃ સુખાવતીં ।
ઇતીન્દ્રેણ સમાદિષ્ટં શ્રુત્વા દેવસુતો ઽથ સઃ ॥ ર્મ્_6.53{53} ॥
તથેત્ય્ અનુસંમોદ્ય પુનર્ નત્વૈવમ્ અબ્રવીત્ ।
અદ્યારભ્ય મહેન્દ્રાહં ત્રિરત્નાનં સદા સ્મરન્ ॥ ર્મ્_6.54{54} ॥
ગત્વા ચ શરણં તેષાં ઉપાસકો ભવે ખલુ ।
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા સ મહેન્દ્રસ્ય પુરઃ સ્થિત્વા કૃતાઞ્જલિઃ ॥ ર્મ્_6.55{55} ॥
અનુસ્મૃત્ય ત્રિરત્નાનાં નમસ્કૃતિમ્ ઉદાહરત્ ।
નમો બુદ્ધાય ભદ્રાય નમો ધર્માય તાયિને ॥ ર્મ્_6.56{56} ॥
નમઃ સંઘાય નાથાય સર્વદાપિ નમે ભજે ।
અદ્યારભ્ય ત્રિરત્નાનાં સદાહં શરણં વ્રજે ॥ ર્મ્_6.57{57} ॥
ઉપાસકો ભવેન્ નિત્યં નમામિ સતતં સ્મરેત્ ।
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા દેવપુત્રો ઽસૌ કાલધર્મયુતશ્ ચ્યુતઃ ॥ ર્મ્_6.58{58} ॥
તુષિતે દેવલોકે ઽભૂદ્ ઉપપન્નઃ સુપુણ્યતઃ ।
ધર્મતા ખલુ દેવાનાં યે દેવાઃ સ્વર્ગતશ્ ચ્યુતાઃ ॥ ર્મ્_6.59{59} ॥
તે ઽધોલોકેષુ ગછેયુર્ ન તૂર્દ્ધ્વભુવનેષુ હિ ।
અથ શક્રો નરેન્દ્રો ઽસૌ દૃષ્ટ્વા તં સ્વર્ગતશ્ ચ્યુતં ॥ ર્મ્_6.60{60} ॥
કુત્રાસૌ લભતે જન્મ ઇત્ય્ અધસ્તાદ્ વ્યલોકયત્ ।
કિમ્ અસૌ સૂકરીગર્ભ ઉત્પન્નો વા ન વેતિ ચ ॥ ર્મ્_6.61{61} ॥
અપશ્યત્ સર્વતશ્ ચૈનં ન દદર્શ કુહાપિ સ ।
તતો ઽસૌ વિસ્મિતઃ શક્રો દિવ્યેન ચક્ષુષા પુનઃ ॥ ર્મ્_6.62{62} ॥
કુત્રાસૌ લભતે જન્મ ઇત્ય્ એવં સમલોકયત્ ।
વત તિર્ય્યક્ષુ જાતો ઽસૌ પ્રેતેષુ ચ પ્રજાયતે ॥ ર્મ્_6.63{63} ॥
અથ નરકેષુ વા જાત ઇત્ય્ એવં સમલોકયત્ ।
તેષુ ત્રિષ્વ્ અપ્ય્ અપાયેષુ નાદ્રાક્ષીત્ તં સમંતતઃ ॥ ર્મ્_6.64{64} ॥
તતો મનુષ્યલોકેષુ જાતો વેતિ દદર્શ ચ ।
તત્રાપિ ચ સ સર્વત્ર નાદ્રાક્ષીત્ તં સુરેશ્વરઃ ॥ ર્મ્_6.65{65} ॥
તતશ્ ચતુર્મહારાજભુવનેષુ પ્રજાયતે ।
ઇતિ તેષુ ચ સર્વત્ર વિલોકયન્ દદર્શ ન ॥ ર્મ્_6.66{66} ॥
તતશ્ ચ વિસ્મિતઃ શક્રસ્ ત્રયસ્ત્રિંશે વ્યલોકયન્ ।
તત્રાપિ તં ન ચાદ્રાક્ષીત્ કુત્રાપિ ચ સમંતતઃ ।
એવં સર્વત્ર લોકેષુ વિલોકયંસ્ તદુદ્ભવં ।
અદૃષ્ટ્વા વિસ્મિતઃ શક્રઃ પુનર્ એવં વ્યચિંતયત્ ।
અહો વત મહાશ્ચર્ય્યં યન્ મયાપિ ન દૃશ્યતે ॥ ર્મ્_6.67{67} ॥
કુત્રાસૌ જાયતે નૂનં ન મન્યે તત્ પ્રવૃત્તિતાં ।
કો નુ જ્ઞાસ્યતિ તદ્વૃત્તિં બુદ્ધાદ્ અન્યો ન કશ્ચન ॥ ર્મ્_6.68{68} ॥
બુદ્ધ એવ જગદ્દર્શી ષડભિજ્ઞસ્ ત્રિકાલવિત્ ।
તસ્માદ્ અહમ્ ઇતો ગત્વા સંબુદ્ધે સમુપાચરન્ ॥ ર્મ્_6.69{69} ॥
વિજ્ઞપ્યૈવં ચ તદ્વૃત્તિં પ્રષ્ટુમ્ અર્હામિ સાંપ્રાતં ।
ઇત્ય્ એવં મનસા ધ્યાત્વા દેવેન્દ્રો ઽસૌ સવિસ્મયઃ ॥ ર્મ્_6.70{70} ॥
સહસા જેતકારણ્યે જિનાશ્રમમ્ અવાતરત્ ।
તત્રાસૌ સુગતં દૃષ્ટ્વા સહર્ષવિસ્મયાન્વિતઃ ॥ ર્મ્_6.71{71} ॥
પ્રણમ્ય પુરતઃ સ્થિત્વા કૃતાંજલિપુટો ઽવદત્ ।
ભગવંસ્ તદ્ વિજાનીયા યદ્ ઇહાહમ્ ઉપાગતઃ ॥ ર્મ્_6.72{72} ॥
તથાપિ પ્રષ્ટુમ્ ઇછામિ તત્ સમાદેષ્ટુમ્ અર્હસિ ।
એકઃ કાલગતો દેવપુત્રઃ સ્વર્ગાચ્ ચ્યુતો ગતઃ ॥ ર્મ્_6.73{73} ॥
ષટ્સુ લોકેષુ સર્વત્ર દૃશ્યતે ન મયા હ્ય્ અસૌ ।
કુત્રાસૌ જાયતે શાસ્તર્ મયા ન દૃશ્યતે ક્વચિત્ ॥ ર્મ્_6.74{74} ॥
તસ્યોત્પત્તિઃ કુહ સ્થાને તત્ સમાદેષ્ટુમ્ અર્હસિ ।
ઇતીન્દ્રવચનૈઃ શ્રુત્વા સ સંબુદ્ધો મુનીશ્વરઃ ॥ ર્મ્_6.75{75} ॥
તસ્ય પુણ્યાત્મનઃ સ્થાનં ઇંદ્રાય સમચક્ષતચ્ ।
કૌશિક તુષિતો નામ લોકધાતુઃ પ્રસિદ્ધિતઃ ॥ ર્મ્_6.76{76} ॥
તત્રાસૌ મોદતે દેવો ગત્વા ત્રિશરણં ચ્યુતઃ ।
ઇત્યાદિષ્ટંઅ મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા સ ત્રિદશાધિપઃ ॥ ર્મ્_6.77{77} ॥
વિસ્મિતઃ સુપ્રસન્નાત્મા પ્રણત્વૈવંમ્ ઉદાનયત્ ।
અહો બુદ્ધમ્ અહો ધર્મમ્ અહો સંઘં શુભંકરં ॥ ર્મ્_6.78{78} ॥
યત્ સંશરણમાત્રે ઽપિ સત્વા યાન્તિ શુભાલયં ।
યે બુદ્ધં શરણં યાન્તિ ન તે ગછંતિ દુર્ગતિં ॥ ર્મ્_6.79{79} ॥
પ્રહાય પાતકાન્ સર્વાન્ દિવ્યલોકમ્ ઉપાસતે ।
યે ધર્મં શરણં યાન્તિ ન તે ગછંતિ દુર્ગતિં ।
પ્રહાય માનુષાન્ કાયાન્ દિવ્યાન્ કાયાન્ ઉપાસતે ॥ ર્મ્_6.80{80} ॥
યે સંઘં શરણં યાન્તિ ન તે ગછન્તિ દુર્ગતિં ।
પ્રહાય સર્વદુઃખાનિ દિવ્યસૌખ્યાન્ય્ ઉપાસતે ॥ ર્મ્_6.81{81} ॥
ધન્યાસ્ તે પુરુષા ભદ્રાઃ સંબોધિપદગામિનઃ ।
યે સંસ્મૃત્વા ત્રિરત્નાનિ વ્રજન્તિ મરણં ધ્રુવં ॥ ર્મ્_6.82{82} ॥
અથાસૌ ભગવાઞ્ છ્રુત્વા શક્રેણૈવં સુભાષિતં ।
તથાનુવર્ણયન્ પ્રાહ કૌશિકં તં સુરાધિપં ॥ ર્મ્_6.83{83} ॥
એવમ્ એતદ્ ધિ દેવેન્દ્ર યથૈવં ત્વં પ્રભાષસે ।
ધન્યાસ્ તે પુરુષા ભદ્રા ત્રિરત્નં ભજંતિ યે ॥ ર્મ્_6.84{84} ॥
યે બુદ્ધં શરણં યાન્તિ ન તે ગછન્તિ દુર્ગતિં ।
ક્લેશવૈરીં વિનિર્જિત્ય સંબોધિં સમવાપ્નુયુઃ ॥ ર્મ્_6.85{85} ॥
યે ધર્મં શરણં યાન્તિ ન તે ગછન્તિ દુર્ગતિં ।
મારધર્મવિનિર્મુક્તા બોધિધર્માન્ અવાપ્નુયુઃ ।
યે સંઘં શરણં યાંતિ ન તે ગછંતિ દુર્ગતિં ।
પાતકેભ્યો વિનિર્મુક્તાઃ સંપ્રયાન્તિ સુખાવતીં ॥ ર્મ્_6.86{86} ॥
ન ભજન્તિ મુનીન્દ્રં યે તે ભ્રમંતિ ભવાર્ણવે ।
સંબોધિમાર્ગતો ભ્રષ્ટા નષ્ટા ગછન્તિ દુર્ગતિં ॥ ર્મ્_6.87{87} ॥
યે શૃણ્વંતિ ન સદ્ધર્મં તે ક્લેશપરિદાહિતાઃ ।
મારધર્મરતા દુષ્ટાઃ પ્રણષ્ટા યાંતિ દુર્ગતિં ।
ન માનયંતિ યે સંઘં ન તે જાનંતિ સદ્ગતિં ।
સદા દુઃખાભિસંતપ્તા ભ્રષ્ટા ગછંતિ દુર્ગતિં ।
નિન્દન્તિ યે ત્રિરત્નાનિ તે દુષ્ટા મારપાક્ષિકાઃ ।
નૈવ ચરંતિ સન્માર્ગે વિનષ્ટા યંતિ દુર્ગતિં ।
તસ્માદ્ યે માનવાઃ સન્તો વાંછન્તિ સદ્ગતિં સદા ।
તૈઃ સંસ્મૃત્વા ત્રિરત્નાનાં કર્ત્તવ્યં શરણં મુદા ॥ ર્મ્_6.88{88} ॥
યે સ્મરન્તિ ત્રિરત્નાનાં ન તે ગછંતિ દુર્ગતિં ।
પ્રહાય પાતકાન્ સર્વાઞ્ શીઘ્રં યાન્તિ સુખાવતીં ॥ ર્મ્_6.89{89} ॥
સુખાવત્યાં જિનેન્દ્રસ્ય ધર્મં શ્રુત્વાનુમોદિતાઃ ।
બોધિચિત્તં સમાસાદ્ય ચરન્તિ બોધિચારિકાં ॥ ર્મ્_6.90{90} ॥
તતસ્ તાઃ ક્રમતઃ પૂર્ય્ય સંવૃત્તિપારમ્ આગતાઃ ।
પરમાર્થચરીં પ્રાપ્ય નિર્વૃત્તિં સમવાપ્નુયુઃ ॥ ર્મ્_6.91{91} ॥
ઇદં હિ બોધિમાર્ગાનાં વીજં વિજ્ઞાય કૌશિક ।
ત્રિરત્નસ્મરણં નિત્યં કર્ત્તવ્યં બોધિવાંછિભિઃ ॥ ર્મ્_6.92{92} ॥
કદાપિ નૈવ મોક્તવ્યં ત્રિરત્નસ્મરણં સદા ।
ગત્વા ચ શરણં તેષાં ત્રિરત્નાનાં સમાચર ॥ ર્મ્_6.93{93} ॥
એવં તેન મુનીન્દ્રેણ સમાદિષ્ટં સ કૌશિકઃ ।
શ્રુત્વૈવમ્ ઇત્ય્ અનુજ્ઞાય પ્રાભ્યનન્દત્ પ્રસાદિતઃ ॥ ર્મ્_6.94{94} ॥
તતો ઽસૌ ભગવન્તં તં નત્વા સ રચિતાંજલિઃ ।
ત્રિધા પ્રદક્ષિણીકૃત્ય પુનર્ નત્વા દિવં યયૌ ॥ ર્મ્_6.95{95} ॥
તતો દેવપુરે ગત્વા સુધર્મમંદિરે સ્થિતઃ ।
દેવલોકાન્ સમામંત્ર્ય તત્ પ્રવૃત્તં સમબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_6.96{96} ॥
ભો ભો દેવગણાઃ સર્વે શૃણુધ્વં તત્ સમાહિતઃ ।
યદ્ અદ્ભુતં મહાપુણ્યં સંબોધિહેતુમ્ ઉચ્યતે ॥ ર્મ્_6.97{97} ॥
ધર્મતા ખલુ દેવાનાં યે યે દેવા હિ નાકતઃ ।
ચ્યુતાસ્ તે તે પ્રયાન્ત્ય્ અધો ન તૂર્દ્ધ્વં યાન્તિ કે ચન ॥ ર્મ્_6.98{98} ॥
ઇદાનીં તુ વ્રજેયુસ્ તે યે દેવાઃ સ્વર્ગતશ્ ચ્યુતાઃ ।
ત્રિરત્નશરણં કૃત્વોર્દ્ધ્વગતિં ન ત્વ્ અધોગતિં ॥ ર્મ્_6.99{99} ॥
દૃશ્યતામ્ અમુકો દેવપુત્રસ્ ત્રિશરણં ગતઃ ।
સ્વર્ગાચ્ ચ્યુત્વા સમુત્પન્નસ્ તુષિતે ઽસૌ પ્રમોદતે ॥ ર્મ્_6.100{100} ॥
યૂયમ્ અપિ ચ તદ્ દૃષ્ટ્વા ત્રિરત્નાનાં સમાહિતાઃ ।
ગત્વા ચ શરણં નિત્યં સ્મૃત્વા ભજધ્વમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_6.101{1} ॥
તતો યૂયં ન યાયાત દુર્ગતિષુ કદા ચન ।
સદા દિવ્યસુખં ભુક્ત્વા પ્રયાસ્યથ સુખાવતીં ॥ ર્મ્_6.102{2} ॥
યે બુદ્ધે શરણં યાંતિ ન તે ગછન્તિ દુર્ગતિં ।
ક્લેશવૈરાન્ વિનિર્જિત્ય સંબોધિપદમ્ આપ્નુયુઃ ॥ ર્મ્_6.103{3} ॥
યે ધર્મે શરણં યાન્તિ ન તે ગછન્તિ દુર્ગતિં ।
મારધર્મવિનિર્મુક્તા બુદ્ધધર્માણ્ય્ અવાપ્નુઇયુઃ ॥ ર્મ્_6.104{4} ॥
યે સંઘે શરણં ગત્વા ન તે ગછન્તિ દુર્ગતિં ।
સર્વપાતકનિર્મુક્તા પ્રયાસ્યંતિ સુખાવતીં ॥ ર્મ્_6.105{5} ॥
ન ભજન્તિ ત્રિરત્નં યે તે ભ્રમન્તિ ભવાર્ણવે ।
સદ્ધર્મનિન્દકા ભ્રષ્ટા નષ્ટા ગછન્તિ દુર્ગતિં ॥ ર્મ્_6.106{6} ॥
દુર્ગતિષુ ભ્રમંતસ્ તે દુઃખાનિ વિવિધાનિ ચ ।
ભુક્ત્વા ચરન્તિ દુષ્ટાંશા નૈવ ગછંતિ સદ્ગતિં ॥ ર્મ્_6.107{7} ॥
તદ્ દુઃખં હાતુમ્ ઇછંતિ સુખં પ્રાપ્તું ચ યે સદા ।
તે ત્રિરત્નં સદા સ્મૃત્વા ભજંતાં શરણં ગતાઃ ॥ ર્મ્_6.108{8} ॥
તતો વો મંગલં નિત્યં નૈવ યાયાત દુર્ગતિં ।
સદ્ગતિમ્ એવ યાયાત સંબોધિમ્ અપિ લપ્સ્યથ ॥ ર્મ્_6.109{9} ॥
મૂળ પાઠ: Ratnamālāvadāna · Edition: Kanga Takahata. Ratnamālāvadāna. A Garland of Precious Gems or a Collection of Edifying Tales, Told in a Metrical Form, Belonging to the Mahāyāna. Tokyo 1954 (Oriental Library Series D, 3). = Rm · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0