Ratnamālāvadāna · Part 281300

puṣpair abhyarcitaḥ śrīmān śaraṇyaḥ sarvadehināṃ /
samṛddhitaḥ sa syād ārāmaṃ yaḥ prayachati // Rm_28.146{12} //
vidyādānena paṇḍityaṃ prajñābhyāsena cāpyate /
bhaiṣajyābhayadānena rogamuktas tu jāyate // Rm_28.147{13} //
dīpadānena cakṣuṣmān vādyadānena susvaraḥ /
śayanāsanadānena sukhī bhavati mānavaḥ // Rm_28.148{14} //
gavādīnn yo dadātīha bhojyaṃ rasasamanvitaṃ /
balavān varṇavān bhogī dīrghāyuḥ sa bhaven naraḥ // Rm_28.149{15} //
kanyādānena samānyāṃ lābhī syāt parivāravān /
dhanadhānyasamṛddhas tu bhūmidānena jāyate // Rm_28.150{16} //
patraṃ puṣpaṃ phalaṃ toyam abhayaṃ vacanaṃ priyaṃ /
yad yad evepsitaṃ śaktyā dātavyaṃ tat tad arthinaḥ // Rm_28.151{17} //
kleśayitvā dadātīha svakārthaṃ vā ha yena vā /
yaśaḥsaukhyābhilākhād vā sa kliṣṭaṃ labhate phalaṃ // Rm_28.152{18} //
svakāryaṃ nirapekṣeṇa kṛpāviṣṭena cetasā /
parārthaṃ yo dadātīha so 'kliṣṭaṃ phalam aśnute // Rm_28.153{19} //
yat kiñcid dīyate 'nyasmai yathākālaṃ yathāvidhiṃ /
tena tena prakāreṇa tat sarvam upatiṣṭhate // Rm_28.154{20} //
parān anvapahaty evaṃ sarvakālaṃ yathepsitaṃ /
akleśayitvā dātavyaṃ hitaṃ dharmāvirodhiyat // Rm_28.155{21} //
evaṃ hi dīyamānasya dānasyaiva phalādayaḥ /
dānaṃ hi sarvasaukhyānām ananyat kāraṇaṃ mataṃ // Rm_28.156{22} //
virajaḥ paradārebhyo dārān iṣṭān avāpnuyāt /
svebhyo 'py adeśakālau ca varjayet puṃstvam archati // Rm_28.157{23} //
paradāreṣu saṃsaktaṃ cittaṃ yo na niyachati /
anaṃgeṣu cakṣyeta sa pumāṃ strītvam archati // Rm_28.158{24} //
strītvaṃ jugupsate yā tu suśīlamandarāgiṇī /
puṃstvam ākāṃkṣate nityaṃ sā nārī naratāṃ vrajet // Rm_28.159{25} //
yas tu samyagnirātaṅkaṃ brahmacaryaṃ niṣevate /
tejasvī sadguṇaḥ śrīmān devair api sa lakṣyate // Rm_28.160{26} //
dṛḍhasmṛtir asaṃmūḍho maghavāno niṣevanāt /
jāyate satyavādī ca yaśaḥsaukhyānvitaḥ pumān // Rm_28.161{27} //
bhinnānām api satvānāṃ bhedaṃ naiva karoti yaḥ /
abhedyaparivāro 'sau jāyate sthiramānasaḥ // Rm_28.162{28} //
yas tv ājñāṃ kurute nityaṃ gurūṇāṃ hṛṣṭamānasaḥ /
hitāhitābhidhāyī ca sa syād ādeyavākkṛtī // Rm_28.163{29} //
nīcāparāyamānena viparyāsena codgataḥ /
bhavanti sukhinaḥ saukhyaṃ duḥkhaṃ datvā ca duḥkhinaḥ // Rm_28.164{30} //
paraprapañcābhiratāḥ śaṭhāś cānṛtavādinaḥ /
kubjavāmanatāṃ yānti ye ca rūpābhimāninaḥ // Rm_28.165{31} //

jaḍo vijñānamātsaryād bhaven mūkaḥ priyāpriyaḥ /
vādhiryaṃ yāti mūḍhātmā hitavākyābhigūḍhakaḥ // Rm_28.166{32} //
duḥkham pāpasya puṇyasya sukhaṃ miśrasya miśritaṃ /
sarvaṃ sādṛśyaniḥsyandam abhyuhyaṃ karmaṇaḥ phalaṃ // Rm_28.167{33} //
++iti manuṣya kāṃdaṃ samāptam ++
śaṭhyena māyayā nityaṃ caraty akṛtakilbiṣaḥ /
kalipriyaḥ pradātā ca sa bhaved asureśvaraḥ // Rm_28.168{1} //
++ ity asurakāṇḍam ++
nātmanā yaḥ sukhākāṃkṣī na ca kṛvyeta parigrahaṃ /
grahāṇām agraṇī cāsau mahārājikatāṃ vrajet // Rm_28.169{1} //
mātāpitṛkulajyeṣṭhapūjakasyāgavān kṛtī /
hṛṣyame yo na kalahais tridaśeṣu sa jāyate // Rm_28.170{2} //
na vigrahe ratā naiva kalahe hṛṣṭamānasāḥ /
ekāntakuśalodyuktā ye ca moyāpagās tu te // Rm_28.171{3} //
bahuśrutā dharmadharāḥ suprajñā mokṣakāṃkṣiṇaḥ guṇair /
ye parihṛṣṇāś ca narās te tuṣitopagāḥ // Rm_28.172{4} //
śīlapradānavinaye pravṛttā ye svayaṃ narāḥ /
mahotsāhāś ca te 'vaśyaṃ nirmāṇaratigāminaḥ // Rm_28.173{5} //
adīnasatvā me śreṣṭhāḥ pradāne damasaṃyamaiḥ /
guṇādhikāś ca ye yānti paranirmitatāṃ dhruvaṃ // Rm_28.174{6} //
śīlena svargam āpnoti dhyānena ca viśeṣataḥ /
yathābhūtaparijñānāt paryante vo punarbhavaḥ // Rm_28.175{7} //
śubhāśubhaphalaṃ karma yad etat kathitaṃ sphuṭaṃ /
śubhena labhyate saukhyaṃ duḥkhaṃ tv aśubhasaṃbhavaṃ // Rm_28.176{8} //
mṛtyur vyādhir jarā caiva cintanīyam idaṃ trayaṃ /
viprayogā priyaiḥ sārddhaṃ karmaṇāṃ ca svakaṃ phalaṃ // Rm_28.177{9} //
evaṃ virāgam āpnoti viviktaḥ puṇyam archati /
pāpaṃ ca nārjayed evaṃ tac ca saṃkṣepataḥ śṛṇu // Rm_28.178{10} //
samyakparārthakaraṇaṃ parānarthavivarjanaṃ /
puṇyaṃ viparyayāt pāpabhuktam eva munīśvaraiḥ // Rm_28.179{11} //
++ iti devakāṇḍaṃ samāptam ++
evaṃ matvā mahārāja ṣaḍgatikārikāṃ bhave /
saṃbodhidharmam ādhāya caritavyaṃ sadā śubhe // Rm_28.180{1} //
ye saṃbodhivrataṃ dhṛtvā pracaranti samāhitāḥ /
sarvasatvahitārthena bodhisatvā bhavanti te // Rm_28.181{2} //
evaṃ vijñāya rājendra sadā bhadraṃ yadīchasi /
triratnaṃ śaraṇaṃ kṛtvā bhaja nityaṃ samādarāt // Rm_28.182{3} //
etatpuṇyavipākena sarvakleśan vinirjayan /
kramād bodhiṃ samāsādya saṃbuddhapadam āpnuyāḥ // Rm_28.183{4} //
iti tena munīndreṇa samākhyātaṃ niśamya saḥ /

rājāpy uttarapāṃcālaḥ pravrajituṃ samaichata // Rm_28.184{5} //
tataḥ sa nṛpatī rājā samutthāya kṛtāṃjaliḥ /
bhagavantam ānatvā prārthayad evam ādarāt // Rm_28.185{6} //
bhagavan nātha sarvajña bhavatāṃ śaraṇaṃ gataḥ /
saṃbodhivratam ādhāya prechāmi carituṃ sadā // Rm_28.186{7} //
yad bhavāñ jagatāṃ śāstā saṃbodhidharmadeśikaḥ /
tan me 'nugrahatāṃ kṛtvā pravrajyāṃ dātum arhati // Rm_28.187{8} //
iti saṃprārthite tena rājñā sa bhagavān sudhīḥ /
tasya rājño manaḥśuddhaṃ vijñāyaivam upādiśat // Rm_28.188{9} //
sādhu rājan mahābhāga yadīchasi śubhāṃ gatiṃ /
ehi cara samādhāya cara me śāsane vrataṃ // Rm_28.189{10} //
ity ādiśya munīndro 'sau pāṇinā tac chiraḥ spṛśan /
saṃbuddhe śāsane dharme taṃ nareṃdraṃ samagrahīt // Rm_28.190{11} //
ehīti tena śāstrokte nṛpatiḥ sa prabodhitaḥ /
khikkhirīpātradharo bhikṣu 'bhūc cīvarāvṛtaḥ // Rm_28.191{12} //
tataḥ sa bhūpatiś cāpi virakto bhogyanispṛhaḥ /
niḥkleśaḥ pariśuddhātmā babhūva vijiteṃdriyaḥ // Rm_28.192{13} //
sākṣād arhatvam āsādya brahmacārī niraṃjanaḥ /
saṃbodhipadam āsādya saṃbuddhaḥ śrāvako 'bhavat // Rm_28.193{14} //
tataḥ sa brahmavid yogī traidhātuvāsinām api /
sadevāsuralokānāṃ vandyo mānyo 'bhavad guruḥ // Rm_28.194{15} //
tato dakṣiṇapāṃcālarājā sa pratimoditaḥ /
utthāya sāṃjalir natvā prārthyat taṃ munīśvaraṃ // Rm_28.195{16} //
bhagavan nātha sarvajña kṛpayā me prasīdatu /
traimāsyaṃ bhaktum ichāmi tat kurutām anugrahaṃ // Rm_28.196{17} //
iti saṃprārthite rājñā bhagavān sa munīśvaraḥ /
nṛpatiṃ taṃ samālokya tūṣṇībhūtvādhyuvāsa tat // Rm_28.197{18} //
tataḥ sa nṛpatī rājā bhagavatādhyuvāsitaṃ /
viditvā sarvasāmagrīṃ sahasā samasādhayat // Rm_28.198{19} //
tataḥ sa rājā bhagavaṃtaṃ sasāṃghikaṃ /
yathārhabhojanair nityaṃ samabhyarcya 'bhyatoṣayat // Rm_28.199{20} //
vicitracīvaraiś cāpi śrīghanaṃ taṃ sasāṃghikaṃ /
āchādya sāṃjalir natvā praṇidhānaṃ mudā vyadhāt // Rm_28.200{21} //
etatpuṇyavipākena loke 'ṃdhe 'parināyake /
saddharmabhāskaraḥ śāstā saṃbuddho 'rhaṃ bhaveya hi // Rm_28.201{22} //
evaṃ tena narendreṇa praṇidhānaṃ kṛtaṃ mudā /
matvā sa bhagavān smitaṃ prāmuñcac chubharociṣaṃ // Rm_28.202{23} //
tat smitasamutpannāḥ paṃcavarṇāḥ suraśmayaḥ /
prasāritās trilokeṣu bhāsayantyaḥ pracerire // Rm_28.203{24} //
tadrasmisaṃparispṛṣṭāḥ sarve 'pi nārakāśritāḥ /

nirmuktavedanākhedā mahatsaukhyaṃ pralebhire // Rm_28.204{25} //
tadā te vismitāḥ sarve nārakīyāḥ pramoditāḥ /
kim evaṃ jāyate saukhyam iti dhyātvā niṣedire // Rm_28.205{26} //
tataḥ sa bhagavāṃs teṣāṃ vismayākrāṃtacetasāṃ /
manāṃsi paribodhārthaṃ praiṣayat tatra nairmitaṃ // Rm_28.206{27} //
tadā te nārakāḥ sarve dṛṣṭvā taṃ sugataṃ mudā /
upetya praṇatiṃ kṛtvā prābhajañ charaṇaṃ gatāḥ // Rm_28.207{28} //
tatas tat puṇyaliptās te sarve vimuktapāpakāḥ /
pariśuddhāḥ śubhātmānaḥ sadgatiṃ samupāyayuḥ // Rm_28.208{29} //
tatas tā raśmayaḥ sarvā avabhāsya samaṃtataḥ /
akaniṣṭhālayaṃ yāvat prasṛtāḥ samabhāsayan // Rm_28.209{30} //
gāthāghoṣaiś ca sarvatra sarvān devān pramodinaḥ /
bodhayitvā śubhe dharme pratiṣṭhāpya pacerire // Rm_28.210{31} //
tatas tā raśmayaḥ sarvā piṇḍībhūtā muneḥ puraḥ /
tridhā pradakṣiṇīkṛtvā mahoṣṇīṣe samāviśat // Rm_28.211{32} //
tad dṛṣṭvā te sabhālokāḥ sarve 'tivismayoddhatāḥ /
śāstā kim ādiśed dharmam iti dhyātvā niṣedire // Rm_28.212{33} //
iti teṣāṃ manastarkaṃ matvānaṃdaḥ samutthitaḥ /
upetya sāṃjalir natvā prārthayet taṃ munīśvaraṃ // Rm_28.213{34} //
bhagavan hetunā kena smitaṃ muṃcati sāṃprataṃ /
nāhetvapratyayaṃ smitaṃ na muṃcaṃti munīśvarāḥ // Rm_28.214{35} //
tad yadarthe bhavān smitaṃ muṃcatīme sabhājanāḥ /
śrotum ichaṃti sarve tad artham ādeṣṭum arhati // Rm_28.215{36} //
ity ānaṃdoditaṃ śrutvā bhagavān sa jagadguruḥ /
sarvāṃl lokān samālokya tam ānaṃdaṃ samabravīt // Rm_28.216{37} //
evam eva sadānaṃda sarve buddhā munīśvarāḥ /
nāhetupratyayaṃ smitaṃ vimuṃcanti kadā cana // Rm_28.217{38} //
paśyatām ayam ānaṃda rājātisaṃprasāditaḥ /
satkṛtya śraddhayāsmākaṃ traimāsyaṃ bhajate mudā // Rm_28.218{39} //
etatpuṇyavipākena rājāyaṃ sadguṇākaraḥ /
kramāt pāramitāḥ sarvāḥ paripūrya balānvitaḥ // Rm_28.219{40} //
sarvakleśagaṇāñ jitvā mārāñ cāpi vinirjayan /
bodhim āsādya sarvajñas tathāgato munīśvaraḥ // Rm_28.220{41} //
sarvavidyādhipaḥ śāstā dharmarājo vināyakaḥ /
vijayo nāma saṃbuddho bhaviṣyati bhavāntare // Rm_28.221{42} //
evam ānaṃda vijñāya buddhakṣetraśubhaṃkṛtaṃ /
tadvipāke mahatsaukhyaṃ bhadraṃ saṃbodhisādhanaṃ // Rm_28.222{43} //
triratnaśaraṇaṃ kṛtvā satkāraiḥ śraddhayā sadā /
saṃbodhivāñchibhir lokaiś caritavyaṃ śubhe mudā // Rm_28.223{44} //
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvānaṃdādayo 'pi te /

sarve lokās tathety uktvā prābhyanandan prasāditāḥ // Rm_28.224{45} //
so 'pi dakṣiṇapāṃcālo rājā śrutvā pramoditaḥ /
triratnabhajanaṃ kṛtvā pracacāra śubhe sadā // Rm_28.225{46} //
tadārabhya sadā tatra maṃgalaṃ nirupadravaṃ /
samaṃtato mahotsāhaṃ kṛtayuga ivābhavat // Rm_28.226{47} //
iti me guruṇākhyātaṃ śrutaṃ mayā tathā 'dhunā /
kathyate 'tra tvayāpy evaṃ caritavyaṃ śubhe sadā // Rm_28.227{48} //
prajāś cāpi mahārāja bodhayitvā prayatnataḥ /
bodhimārge pratiṣṭhāpya pālanīyāḥ sadā tvayā // Rm_28.228{49} //
tathā te sarvadā bhadraṃ sarvatrāpi bhaved dhruvaṃ /
kramād bodhiṃ samāsādya saṃbuddhapadam āpnuyāḥ // Rm_28.229{50} //
iti tenārhatādiṣṭaṃ śrutvāśokaḥ sa bhūmipaḥ /
tathety abhyanumoditvā prābhyanandat sapārṣadaḥ // Rm_28.230{51} //
rājño pāñcālayor yan munikathitam idaṃ tat prasiddhāvadānaṃ /
śṛṇvanti śrāvayanti pramuditamanasaḥ śraddhayā ye prasannāḥ /
sarve te bodhisatvāḥ sakalaguṇadharāḥ sarvasaṃpatsukhāḍhyāḥ /
kṛtvā lokeṣu bhaddraṃ munivaranilaye saṃprayānti pramodāḥ // Rm_28.231{52} //
++ iti ratnāvadānatatve pāṃcālarājāvadanaṃ samāptam ++
XXIX Upapādukāvadāna
athāśoko mahīpālaḥ samupetya kṛtāṃjaliḥ /
upaguptaṃ yatiṃ natvā prārthayad evam ādarāt // Rm_29.1{1} //
bhadanta śrotum ichāmi punar anyat subhāṣitaṃ /
tadyathā guruṇādiṣṭaṃ tathākhyātuṃ ca me 'rhati // Rm_29.2{2} //
iti saṃprarthitaṃ rājñā śrutvā so 'rhan mahāmatiḥ /
upagupto nareṃdraṃ taṃ samālokyaivam ādiśat // Rm_29.3{3} //
sādhu śṛṇu maharāja yathā me guruṇoditaṃ /
tathāhaṃ te pravakṣyāmi śrutvā cāpy anumodaya // Rm_29.4{4} //
tadyathā bhagavān buddhā śākyasiṃho munīśvaraḥ /
sarvajñaḥ sugataḥ śāstā dharmarājo vināyakaḥ // Rm_29.5{5} //
ekasmin samaye mātur māyādevyā hitechayā /
saddharmaṃ samupādeṣṭuṃ prācarat tridaśālaye // Rm_29.6{6} //
tatra sa bhagavān gatvā suramye naṃdane vane /
pārijātatale pāṇḍusacchilāyām upāśrayat // Rm_29.7{7} //
tatra śakrādayo devāḥ sarve taṃ sadguṇākaraṃ /
śākyamuniṃ samālokya muditāḥ samupācaran // Rm_29.8{8} //
tatra taṃ śrīghanaṃ dṛṣṭvā sarve devāḥ pramoditāḥ /
tridhā pradakṣiṇīkṛtya sāñjalayaḥ praṇemire // Rm_29.9{9} //
tato devādhipaḥ śakro divyaratnamayāsanaṃ /
saṃbuddhasya jagacchāstuḥ prājñāpayac chubhojjvalaṃ // Rm_29.10{10} //
tatra sa bhagavān dṛṣṭvā divyaratnamahojvale /

āruhya samupāśritya samātasthau prabhāsayan // Rm_29.11{11} //
tadā sā jananī mātā māyādevī samāgatā /
tam ātmajaṃ jagannāthaṃ saṃdṛṣṭvā samupācarat // Rm_29.12{12} //
tatra sa bhagavān dṛṣṭvā mātaraṃ tāṃ samāgatāṃ /
utthāya samupāsṛtya praṇatvaivam abhāṣata // Rm_29.13{13} //
svāgataṃ kuśalaṃ mātar ārogyam astu te sadā /
tvatmukhaṃ draṣṭum āyāmi tat prasāditum arhasi // Rm_29.14{14} //
atrāsane samāśritya niṣīdaikāgramānasā /
upadikṣyāmi saddharmaṃ tac chṛṇuṣva samāhitā // Rm_29.15{15} //
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sā jananī satī /
māyādevī samālokya tam ātmajaṃ samavrāvīt // Rm_29.16{16} //
prāyāmi te mukhaṃ draṣṭuṃ kuśalaṃ te sadātmaja /
tan mamānugrahārthena dharmam ādeṣṭum arhasi // Rm_29.17{17} //
ity uktvā sā satī māyādevī mātā jagadguroḥ /
upāsanaṃ samāśritya nisasāda samāhitā // Rm_29.18{18} //
tataḥ śakrādayo devāḥ sarve te saṃpraharṣitāḥ /
pūjāṃgais taṃ jagannāthaṃ māyādevīṃ ca prārcayan // Rm_29.19{19} //
tataḥ pādāns tayor natvā kṛtvā ca tripradakṣiṇaṃ /
parivṛtya puraskṛtvā dharmaṃ śrotum upāśrayan // Rm_29.20{20} //
tatas ta bhagavān dṛṣṭvā tān devān samupasthitān /
āryasatyaṃ samārabhya saddharmaṃ samupādiśat // Rm_29.21{21} //
tataś ca bhagavāṃs teṣāṃ devānāṃ sukhamāninaṃ /
saṃbodhisādhanaṃ punar evam upādiśat // Rm_29.22{22} //
anityaṃ khalu saṃsāre duḥkhaṃ śūnyaṃ hy anātmakaṃ /
kāme kiṃcit sukhaṃ nātra kleśasaṃghe samākule // Rm_29.23{23} //
iti matvātra saṃsāre sadā saukhyaṃ yadīchatha /
bodhicaryāvrataṃ dhṛtvā saṃcaradhvaṃ sadā śubhaṃ // Rm_29.24{24} //
niṣkrāmatārabhadhvaṃ ca yujyadhvaṃ buddhaśāsane /
māracaryyāṃ parityajya caradhvaṃ bodhicārikāṃ // Rm_29.25{25} //
yaḥ satvahitārthena bodhicaryāṃ cariṣyati /
sa samyag bodhim āsādya saṃbuddhapadam āpsyati // Rm_29.26{25} //
evaṃ matvātra saṃsāre sarve yūyaṃ samāhitāḥ /
triratnabhajanaṃ kṛtvā caradhvaṃ bodhisaṃvaraṃ // Rm_29.27{26} //
ye triratnaṃ bhajanty atra na te gachaṃti durgatiṃ /
sadā sadgatisaṃyātāḥ kramād bodhim avāpnuyuḥ // Rm_29.28{27} //
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sarve 'pi te 'marāḥ /
satyam eva parijñāya prābhyanandan prabodhitāḥ // Rm_29.29{28} //
tataḥ śakraḥ samutthāya kṛtāṃjaliḥ /
bhagavaṃtaṃ tam ānamya prārthayad evam ādarāt // Rm_29.30{29} //
bhagavan nātha sarvajña sarvadeha surālaye /

saddharmaṃ naḥ samādiśya bhavan vihartum arhati // Rm_29.31{30} //
vayaṃ sarve surā nityaṃ bhavatāṃ śaraṇaṃ gatāḥ /
saddharmaṃ sarvadākarṇya cariṣyāmaḥ śubhāṃ cariṃ // Rm_29.32{31} //
tataḥ sāpi mahāmāyādevi mātā samutthitā /
upetya sāṃjalir natvā bhagavantaṃ tam abravīt // Rm_29.33{32} //
dhanyo 'si yat tvayā putra pratijñātaṃ yathāpurā /
tathā tvaṃ pūryate sarvaṃ sarvārthasiddhir astu te // Rm_29.34{33} //
sadātra devalokānāṃ hitārthe ca prabodhayan /
saddharmaṃ samupādiśya vihara saṃprabhāsayan // Rm_29.35{34} //
iti mātrārthitaṃ śrutvā bhagavān sa jagadguruḥ /
jananīṃ tāṃ sabhāṃ cāpi samālokyaivam ādiśat // Rm_29.36{35} //
mātar naikahitārthenabodhicaryāṃ dadhāmi hi /
sarveṣām api satvānāṃ hitārthe 'haṃ jino bhave // Rm_29.37{36} //
tad atra sarvadā naivaṃ tiṣṭheyaṃ tridaśaiḥ saha /
varṣā māsatrayaṃ sthātum ichāmi dharmam ādiśan // Rm_29.38{37} //
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sā jananī mudā /
tathāstv iti prabhāṣitvā prābhyanaṃdat prabodhitā // Rm_29.39{38} //
tathā sa bhagavāns tatra bodhicaryāṃ prakāśayan /
saddharmaṃ samupādiśya tasthau māsatrayaṃ divi // Rm_29.40{39} //
sarvaśakrādayo devās triratnaśaraṇaṃ gatāḥ /
satkṛtya śraddhayā nityaṃ dharmaṃ śrutvā prabhejire // Rm_29.41{40} //
tadā tatra sadā svarge maṃgalaṃ nirupadravaṃ /
saddharmasādhanotsāhaṃ prāvarttate samaṃtataḥ // Rm_29.42{41} //
tasmiṃś cā samaye tatra srāvastyā vahir āśrame /
jetodyāne vihāre sa maudgalyāyana āśrayat // Rm_29.43{42} //
tadā te sāṃghikāḥ sarve taṃ maudgalyāyanaṃ yatiṃ /
vihāre saṃsthitaṃ dṛṣṭvā dharmaṃ śrotuṃ samīchire // Rm_29.44{43} //
tatas te sāṃghikāḥ sarve lokāś cānye 'pi sajjanāḥ /
tat saddharmadeśanāṃ śrotuṃ muditāḥ samupācaran // Rm_29.45{44} //
tatra sarve 'pi te lokās taṃ maudgalyāyanaṃ guruṃ /
samabhyarcya samānamya dharmaṃ śrotu]m upāśrayan // Rm_29.46{45} //
tān dṛṣṭvā samupāsīnān sa maudgalyo jinātmajaḥ /
ādimadhyāṃtakalyāṇaṃ dideśa dharmam uttamaṃ // Rm_29.47{46} //
tat saddharmāmṛtaṃ pītvā sarve lokāś ca sāṃghikāḥ /
saddharmmasādhanodyuktā vabhūvuḥ paribodhitāḥ // Rm_29.48{47} //
atha te bhikṣavaḥ sarve kṛtāṃjaliḥ puṭo mudā /
taṃ maudgalyāyanaṃ natvā paprachur evam ādarāt // Rm_29.49{48} //
bhadanta bhagavaṃ chāstā kutredānīṃ samāśritaḥ /
saddharmaṃ samupādiśya viharati na manyate // Rm_29.50{49} //
tad asmākaṃ manānsy atra bhagavāñ chāstā yataḥ sthitaḥ /

tat satyaṃ samupādiśya prabodhayitum arhati // Rm_29.51{50} //
iti taiḥ prārthitaṃ śrutvā sa maudgalyāyanaḥ sudhīḥ /
sarvāns tān saṃghikān bhikṣūn samālokyaivam abravīt // Rm_29.52{51} //
śrutaṃ mayā bhavanto 'sau bhagavāñ chāstā 'dhunā divi /
tato mātuḥ surāṇāṃ cā tiṣṭhate dharmam ādiśat // Rm_29.53{52} //
tato varṣātrimāsānte bhagavān sa jagadguruḥ /
atra lokahitaṃ kartum avataret svayaṃ khalu // Rm_29.54{53} //
iti tenārhatākhyātaṃ śrutvā te sāṃghikā janāḥ /
sarve 'py 'bhyanumodantaḥ svasvālayaṃ samācaran // Rm_29.55{54} //
sadā te sāṃghikās tasya maudgalyasya mahāmateḥ /
saddharmaṃ sarvadākarṇya bhajantaḥ samupāśrayan // Rm_29.56{55} //
tato varṣātrimāsānte sarve te sāṃghikā janāḥ /
api taṃ maudgalyam ānatvā prārthayad evam ādarāt // Rm_29.57{56} //
bhavantātra bhavāñ chāstā vijānīyāj jagadguroḥ /
draṣṭum ichāmahe śāstuḥ saddharmaṃ tṛṣitā vayaṃ // Rm_29.58{57} //
ciradṛṣṭo yad asmābhir bhagavāṃ sa munīśvaraḥ /
tad asyāgramunīndrasya darśanaṃ dātum arhati // Rm_29.59{58} //
tad asmadanukampārthaṃ bhavan ṛddhiprabhāvataḥ /
gatvā svarge munīndrasya sahasā samupakramet // Rm_29.60{59} //
tatra gatvā bhavāc chāstur munīndrasya jagadguroḥ /
asmākaṃ vacanaiś cāpi vaṃdatāṃ caraṇāmbujau // Rm_29.61{60} //
dehe ca kauśalaṃ saukhyaṃ pṛchatāṃ vacanaiś ca naḥ /
evaṃ cāpi puraḥ śāstur nivedituṃ samarhati // Rm_29.62{61} //
bhagavaṃ nātha sarvajña te jāmbūdvīpikā narāḥ /
bhavantaṃ draṣṭum ichanti saddharmāmṛtalālasāḥ // Rm_29.63{62} //
yad bhavān sarvasatvānāṃ hitaṃ kartuṃ samudyataḥ /
tad bhagavān manuṣyāṇāṃ dharmam ādeṣṭum arhati // Rm_29.64{63} //
narāḥ svarge samāgaṃtuṃ śaknuvanti na ke cana /
devās tu sarvalokeṣu pracaranti yathechayā // Rm_29.65{64} //
tad bhagavān manuṣyāṇāṃ hitārthāyānukampayā /
saddharmaṃ samupādeṣṭuṃ jambudvīpam avātaret // Rm_29.66{65} //
vayaṃ sarve sadā nityaṃ bhavatāṃ śaraṇaṃ gatāḥ /
satkṛtya śraddhayā dharmmaṃ śrutvā saṃprabhajemahi // Rm_29.67{66} //
evaṃ śāstar mahāvijña gatvā tatra surālaye /
bhagavaṃtaṃ jagannāthaṃ saṃprārthyeha samānaya // Rm_29.68{67} //
iti taiḥ prārthitaiḥ śrutvā sa maudgalyo mahārddhimān /
evam iti pratijñāya tūṣṇībhūtvādhyuvāsa tat // Rm_29.69{68} //
atha te sāṃghikāḥ sarve lokāś cāpi mahātmanā /
tenādhivāsitaṃ matvā muditāḥ svasvālayaṃ yayuḥ // Rm_29.70{69} //
atha so 'rhaṃ mahābhijño maudgalyana ātmavit /

svarge gaṃtuṃ samādhāya samādhiṃ vidadhe kṣaṇaṃ // Rm_29.71{70} //
tataḥ sa ṛddhivīryeṇa suparṇa iva khe 'gamat /
bhāsayan sahasā gatvā divi śāstur upācarat // Rm_29.72{71} //
tatra taṃ samupāyātaṃ dṛṣṭvā sa bhagavān mudā /
svāgataṃ prehi maudgalya niṣīdeti samabravīt // Rm_29.73{72} //
ity ādiṣṭe munīndreṇa sa maudgalyaḥ pramoditaḥ /
sāñjaliḥ pādayoḥ śāstuḥ praṇatvaivaṃ samabravīt // Rm_29.74{73} //
bhagavan nātha sarvajña prāgato 'haṃ mudā divi /
bhavatāṃ darśanaṃ kartuṃ tat prasīda dayānidhe // Rm_29.75{74} //
kaccit te kuśalaṃ śāstaḥ kiñcid vādhāpi naiva hi /
yātrā sukhaṃ valaṃ vīryaṃ kaccit kāye na cānyathā // Rm_29.76{75} //
bhavān api vijānīyād yadarthe 'ham ihāgataḥ /
tathāpi bhagavann atra vijñāpayeya sarvathā // Rm_29.77{76} //
bhavatāṃ sāṃghikaiḥ sarvair lokaiś cāpi mahājanaiḥ /
bhavantaṃ draṣṭum ichadbhiḥ preṣito 'ham ihāgataḥ // Rm_29.78{77} //
te sarve sāṃghikā lokā bhavatāṃ caraṇāmbuje /
vandanti kauśalaṃ kāye paripṛchanti cādarāt // Rm_29.79{78} //
evaṃ cāpi vadante te sarve lokāś ca sāṃghikāḥ /
saddharmaśravaṇotsāharahitā vikalāśayāḥ // Rm_29.80{79} //
bhagavān sarvasatvānāṃ hitārthe bodhim āptavān /
tat tathātra manuṣyāṇāṃ dharmam ādeṣṭum arhati // Rm_29.81{80} //
tataḥ svarge samāgaṃtuṃ śaknuvanti na ke cana /
devās tu sarvalokeṣu pracaranti yathechayā // Rm_29.82{81} //
tad bhagavān manuṣyānāṃ hitārthāyānukampayā /
saddharmaṃ samupādeṣṭuṃ jambūdvīpam avātaret // Rm_29.83{82} //
vayaṃ sarve sadā nityaṃ bhavatāṃ śaraṇaṃ gatāḥ /
satkṛtya śraddhayā dharmaṃ śrutvā saṃprabhajemahi // Rm_29.84{83} //
evam asmadvacobhis tvaṃ gatvā tatra surālaye /
bhagavaṃtaṃ jagannāthaṃ saṃprārthyeha samānaya // Rm_29.85{84} //
iti taiḥ prārthyamāne 'haṃ tatheti pratibodhitaḥ /
bhavatāṃ vijñāpanāṃ kartuṃ sahasā samupācare // Rm_29.86{85} //
tad bhagavan manuṣyāṇāṃ hitānukampayādhunā /
saddharmaṃ samupādeṣṭuṃ bhuvy eva tarttum arhati // Rm_29.87{86} //
iti tenārthitaṃ śrutvā bhagavān sa munīśvaraḥ /
taṃ maudgalyāyanaṃ dṛṣṭvā tūṣṇībhūtvādhyuvāsa tat // Rm_29.88{87} //
tasmiṃś ca samaye tatra sarve śakrādayo 'marāḥ /
saddharmam śravaṇotsāhāḥ samāgātāḥ samaṃtataḥ // Rm_29.89{88} //
kṛtvā pūjāṃ munīndrasya praṇatvā caraṇāmbuje /
parivṛtya puraskṛtya dharmaṃ śrotum upāśrayan // Rm_29.90{89} //
tadā sa bhagavān dṛṣṭvā tān sarvan samupāśritān /

āryasatyaṃ samārabhya saddharmaṃ samupādiśat // Rm_29.91{90} //
tat saddharmāmṛtaṃ pītvā sarve śakrādayo 'pi te /
devāḥ saṃharṣitā bodhicaryābhivāñchito 'bhavan // Rm_29.92{91} //
tat samīkṣya sa maudgalyaḥ kiñcid vihasito mudā /
bhagavaṃtaṃ munīndraṃ taṃ dṛṣṭvaivaṃ samaciṃtayat // Rm_29.93{92} //
ihāpi bhagavānn evaṃ samākīrṇasabhāśritaḥ /
saddharmaṃ samupādiśya viharati yathābhuvi // Rm_29.94{93} //
atha sa bhagavāṃs tasya maudgalyasya mahāmateḥ /
manaścintitam ājñāya taṃ maudgalyaṃ samabravīt // Rm_29.95{94} //
na me maudgalya satkāravaṃdhitaṃ bhavate manaḥ /
api tv ahaṃ yathechāmi tathā sarvaṃ samṛddhyati // Rm_29.96{95} //
āyāntv ihāmarāḥ sarve iti mayā yadecchyate /
tadā sarva ime devā āgachaṃti samaṃtataḥ // Rm_29.97{96} //
gachantu ca surāḥ sarve iti mayā yadehyate /
tadā sarva ime devā gachaṃti ca svam ālayaṃ // Rm_29.98{97} //
evaṃ me sarvakāryeṣu mano 'bhilaṣitaṃ yathā /
tathātra sarvakāryāṇi siddhyaṃte hi sadā tadā // Rm_29.99{98} //
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā maudgalya ātmavit /
śāstuḥ pādāmbujau natvā sāṃjaliḥ samupāśrayat // Rm_29.100{99} //
tataḥ sabhāṃ surāṃ kīrṇāṃ sa maudgalyāyano yatiḥ /
tāra sarvāṃ saṃnirīkṣyaivaṃ bhagavantam abhāṣata // Rm_29.101{100} //
vicitrā bhagavan devāparṣad iyaṃ virājate /
nūnam ime surāḥ sarve saṃbuddhapadalābhinaḥ // Rm_29.102{1} //
santi hy asyāṃ sabhāyāṃ ye saṃbuddhe saṃprasāditāḥ /
kāyabhedād ihotpannās te saṃbodhilābhinaḥ // Rm_29.103{2} //
santi dharme prasannā ye āryaśīlaiḥ samanvitāḥ /
kāyabhedād ihotpannās te 'pi saṃbodhilābhinaḥ // Rm_29.104{3} //
santi saṃghe prasannā ye āryadharmānucāriṇaḥ /
kāyabhedād ihotpannās te 'pi saṃbodhilābhinaḥ // Rm_29.105{4} //
iti maudgalyasaṃproktaṃ śrutvā sa bhagavāṃs tathā /
taṃ maudgalyāyanaṃ dṛṣṭvānuvarṇayan sāmādiśat // Rm_29.106{5} //
evam etad dhi maudgalya vicitreyaṃ mahāsabhā /
surendrapramukhā devā yatra santi pramoditāḥ // Rm_29.107{6} //
santi buddhe prasannā ye saṃbodhisādhanotsahāḥ /
kāyabhedād ihotpannās te saṃbodhipadonmukhāḥ // Rm_29.108{7} //
santi dharme prasannā ye āryaśīlasamācarāḥ /
kāyabhedād ihotpannās te 'pi saṃbodhigāminaḥ // Rm_29.109{8} //
saṃti saṃghe prasannā ye āryasatyasamanvitāḥ /
kāyabhedād ihotpannās te 'pi saṃbodhilābhinaḥ // Rm_29.110{9} //
evaṃ śāstrā samākhyātaṃ śrutvā devādhipo 'pi saḥ /

bhagavaṃtaṃ samālokya maudgalyaṃ ca tathābravīt // Rm_29.111{10} //
vicitrā bhagavan devaparṣad iyaṃ virājate /
yatra santi mahāsatvāḥ saṃbodhisādhanodyatāḥ // Rm_29.112{11} //
santi buddhe prasannā ye śraddhayā śaraṇaṃ gatāḥ /
kāyabhedād ihotpannās te saṃbuddhapadalābhinaḥ // Rm_29.113{12} //
saṃti dharme prasannā ye śraddhayā śaraṇaṃ gatāḥ /
kāyabhedād ihotpannās te saṃbuddhapadalābhinaḥ // Rm_29.114{13} //
santi dharme prasannā ye śraddhayā śaraṇaṃ gatāḥ /
kāyabhedād ihotpannās te 'pi saṃbodhilābhinaḥ // Rm_29.115{14} //
saṃti saṃghe prasannā ye śraddhayā śaraṇaṃ gatāḥ /
kāyabhedād ihotpannās te 'pi saṃbodhilābhinaḥ // Rm_29.116{15} //
iti devādhipākhyātaṃ śrutvānyāpi surātmajaḥ /
maudgalyaṃ śrīghanaṃ cāpi śakraṃ caikṣyaivam abravīt // Rm_29.117{16} //
vicitreyaṃ mahāsatva devasabhā virājate /
santi yatra mahātmānaḥ saṃbodhisādhodyatāḥ // Rm_29.118{17} //
santi saṃghe prasannā ye satkṛtya prabhajanti te /
dehabhedād ihotpannā bhavaṃti bodhilābhinaḥ // Rm_29.119{18} //
santi dharme prasannā ye bhajanti śraddhayā mudā /
dehabhedād ihotpannās te 'pi saṃbodhilābhinaḥ // Rm_29.120{19} //
santi buddhe prasannā ye bhajaṃti śaraṇaṃ gatāḥ /
dehabhedād ihotpannās te 'pi saṃbodhilābhinaḥ // Rm_29.121{20} //
evam etat samākhyātaṃ maudgalyena mahātmanā /
munīndraśakradevaiś ca śrutvā sarve surā mudā // Rm_29.122{21} //
prabodhitāḥ parijñāya saṃbuddhaśaraṇaṃ yayuḥ /
tatra sarve 'pi te devās triratnabhajanodyatāḥ // Rm_29.123{22} //
tatpuṇyaiḥ śrotaāpattiphalaṃ sākṣāt samāyayuḥ // Rm_29.124{23!} //
tatas tāṃ śrīghanaṃ nātvā maudgalyaṃ ca prasāditāḥ /
te śakrādayo devāḥ sarve svasvālayāṃ yayuḥ // Rm_29.125{24} //
atha so 'rhan mahābhijño maudgalyāyana ātmavit /
bhagavantaṃ tam ānamya sāṃjalir evam abravīt // Rm_29.126{25} //
bhagavan nātha sarvajña bhavatkāryyaṃ prasiddhyati /
atra sarve surā bhadraiś caranti bodhimānasāḥ // Rm_29.127{26} //
tat tatrāpi manuṣyāṇāṃ hitāya bhagavān api /
jambudvīpe 'dhunā śāstaḥ samavatarttum arhati // Rm_29.128{27} //
iti saṃprārthite tena maudgalyena mahātmanā /
bhagavāṃs taṃ mahāsatvaṃ maudgalyam evam ādiśat // Rm_29.129{28} //
sādhu gachādhunā tatra jambudvīpe nijāśrame /
gatvā lokasabhāmadhye sthitvaivaṃ saṃprabodhaya // Rm_29.130{29} //
avatarej jagadvandhur ito 'hni saptame divaḥ /
sāṃkāśe nagare hy āpajjure vana udumvare // Rm_29.131{30} //

ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā maudgalya ātmavit /
tatheti prativijñapya tathā kartuṃ samaichata // Rm_29.132{31} //
atha sa ṛddhimān yogī maudgalyāyana ātmavit /
sāṃjalis taṃ muniṃ natvā samādhiṃ vidadhe tadā // Rm_29.133{32} //
tataḥ so 'rhaṃ mahābhijño maudgalyo 'ntarhito divi /
kṣaṇāt pakṣī yathākāśāj jambudvīpam avātarat // Rm_29.134{33} //
tatra jetāśrame so 'rhann avatārya nijāśrame /
śubhāsanasamāsīnaḥ prabhāsayan nyaṣīdata // Rm_29.135{34} //
taṃ dṛṣṭvāsana āsīnaṃ maudgalyaṃ samupāgataṃ /
matvā te sāṃghikāḥ sarve muditāḥ samupācaran // Rm_29.136{35} //
tac chrutvā muditāḥ sarve lokāś cāpi nṛpādayaḥ /
vihāre jetakārāme sahasā samupācaran // Rm_29.137{36} //
tatrāsanasamāsīnaṃ maudgalyaṃ taṃ maharddhikaṃ /
dṛṣṭvā sarve 'pi te natvā parivṛtyopatasthire // Rm_29.138{37} //
tatas te bhikṣavaḥ sarve maudgalyaṃ taṃ maharddhikaṃ /
kṛtāṃjalipuṭā natvā paprachur evam ādarāt // Rm_29.139{38} //
bhadanta kuśalaṃ kaccid bhavato 'pi jagadguroḥ /
kutra sa bhagavān dharmam ādiśaṃs tiṣṭhate divi // Rm_29.140{39} //
kadā sa bhagavāṃc chāstā svargād iha samācaret /
kathaṃ cāpi samākhyāti tat sarvaṃ samupādiśa // Rm_29.141{40} //
iti taiḥ prārthitaṃ śrutvā sa maudgalyāyano yatiḥ /
tāṃ sarvān saṃghikāl lokāṃś cāpi dṛṣṭvaivam abravīt // Rm_29.142{41} //
bhavantaḥ kuśalaṃ śāstu munīndrasya mamāpi ca /
yuṣmākam api nāmno 'ham avandaṃ taṃ munīśvaraṃ // Rm_29.143{42} //
parijātam upāśritya sendradevaiḥ samarcitaḥ /
mātuḥ sa bhagavān dharmam ādiśaṃs tiṣṭhate divi // Rm_29.144{43} //
yathā yuṣmābhir ākhyātaṃ tathā niveditaṃ mayā /
śrutvā sa bhagavāṃc chāstā mamaivaṃ samupādiśat // Rm_29.145{44} //
ito 'hni saptame svargād avatareya bhūtale /
sāṃkāśanagaropāpajjure vane udumvare // Rm_29.146{45} //
ity ādiśya munīndreṇa preṣito 'ham ihācare /
etad yūyaṃ parijñāya prābhyanandata sāṃprataṃ // Rm_29.147{46} //
iti tenārhatākhyātaṃ śrutvā te saṃghikā mudā /
sevaṃ nṛpādi lokāś ca prābhyanandan pramoditāḥ // Rm_29.148{47} //
tatas te sāṃghikāḥ sarve lokā bhūpādayo 'pi ca /
sāṃkāśanagaropāpajjure vane upācaran // Rm_29.149{48} //
tadā sa bhagavāṃs tatra svarge sendrān surān api /
mātaraṃ samupāmaṃtrya pura evam upādiśat // Rm_29.150{49} //
mātaḥ sendrādi devāś ca yūyaṃ sarve samādarāt /
triratnabhajanaṃ kṛtvā pracaradhvaṃ sadā śubhe // Rm_29.151{50} //

gacheyaṃ sāṃprataṃ dharmam upadeṣṭuṃ mahītale /
nṛṇām api hitārthena gantum ichāmi nānyathā // Rm_29.152{51} //
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa sarve sendrāḥ surā api /
mātāpi sāṃjalir natvā prārthayat taṃ munīśvaraṃ // Rm_29.153{52} //
bhagavan nātha sarvajña ko 'smākaṃ dharmam ādiśet /
tad atra kṛpayā dharmam ādeṣṭuṃ sthātum arhati // Rm_29.154{53} //
iti taiḥ prārthite bhūyo bhagavān sa munīśvaraḥ /
mātaraṃ tān surān sarvān dṛṣṭvaivaṃ ca samādiśat // Rm_29.155{54} //
mātar nāhaṃ sadaikatra tiṣṭheyaṃ dharmam ādiśan /
sarvasatvahitārthena saṃbuddho 'smi jagadguruḥ // Rm_29.156{55} //
tan mātar aham ālokya martyānāṃ hitakāmpayā /
saddharmāmṛtasaṃdānaṃ dātuṃ gachāmi sāṃprataṃ // Rm_29.157{56} //
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā mātā surā api /
sendrāḥ sarve 'pi te śāstuḥ pādāmbuje praṇemire // Rm_29.158{57} //
tatas te tridaśāḥ sarve mātāpi tasya tāyinaḥ /
tridhā pradakṣiṇīkṛtya natvā svasvālayaṃ yayuḥ // Rm_29.159{58} //
tataḥ sa bhagavāṃs tatra devālaye samāhitaḥ /
tat samādhiṃ samādhāya kṣaṇād antarhito 'carat // Rm_29.160{59} //
tataḥ sa bhagavāṃs tatra jambudvīpe prabhāsayan /
sāṃkāśanagaropāpajjure dāve udumvare // Rm_29.161{60} //
avatīrya kṣaṇāt tatra śuddhāsane surāstṛte /
samādhāya samāsīnas tasthau dhyānasamāhitaḥ // Rm_29.162{61} //
taṃ dṛṣṭvā svāsanāsīnaṃ śrīghanaṃ samupāgataṃ /
sarve te sāṃghikā lokā bhūpādayo 'py upācaran // Rm_29.163{62} //
tatra taṃ śrīghanaṃ natvā sarve te saṃpramoditāḥ /
tridhā pradakṣiṇīkṛtya samabhyarcyopatasthire // Rm_29.164{63} //
brahmaśakrādi devāś ca yakṣagaṃdharvakinnarāḥ /
daityā vidyādharā nāgā garuḍāḥ siddhādayo 'pi ca // Rm_29.165{64} //
śrīghanaṃ samāyātaṃ draṣṭuṃ sarve samāgatāḥ /
natvā pradakṣiṇīkṛtya samabhyarcyopatasthire // Rm_29.166{65} //
tatropapāduko bhikṣur bhagavantaṃ sasāṃghikaṃ /
devādi sarvalokāṃś ca bhojayituṃ nyamaṃtrayat // Rm_29.167{66} //
bhagavān api devādi lokāḥ sarve prasāditāḥ /
tasyānugraham ādhātuṃ tatheti pratyamodayan // Rm_29.168{67} //
atha sa bhagavāṃs tatra bhojanasamayāgate /
saṃghamelāpane gaṇḍīm ākoṭayan pranādinīṃ // Rm_29.169{68} //
tadgaṇḍīdeśanākāle tasya bhikṣor yathehitaṃ /
tathāsanāṃ vastrāṇi divyāni rucirāni ca // Rm_29.170{69} //
pūjāṅgāny api divyāni bhojyapānāmṛtāny api /
sarvāṇy upacāravastūni punaḥ prādurbabhūvire // Rm_29.171{70} //

tadā sa bhikṣur ālokya sarvasāmagrasaṃyutaṃ /
bhagavaṃtaṃ sasaṃghaṃ taṃ natvaivaṃ prārthayan mudā // Rm_29.172{71} //
bhagavan bhojanasyātra samayo varttate 'dhunā /
tat sasaṃgho bhavān atra svasvāsane niṣīdatu // Rm_29.173{72} //
tataḥ sa bhagavāṃs tatra pādyaṃ gṛhya sasāṃghikaḥ /
svasvāsane samāruhya samāśrayad yathākramaṃ // Rm_29.174{73} //
tathā devādi lokāś ca sarvasvasvāsaneṣu tat /
yathākramaṃ samāśritya saṃniṣeduḥ prasāditāḥ // Rm_29.175{74} //
tān buddhapramukhān sarvān svasvāsanasamāśritān /
dṛṣṭvā sa mudito bhikṣur yathāvidhiṃ samarcayat // Rm_29.176{75} //
tato divyopacārais tair bhojyapānāmṛtādibhiḥ /
tān buddhapramukhān sarvan yathechaiḥ samatoṣayat // Rm_29.177{76} //
saṃbuddhapramukhāḥ sarve saṃghā lokāḥ surādayaḥ /
tad divyabhojanaṃ bhuktvā vismitās tṛptim āyayuḥ // Rm_29.178{77} //
tataḥ sa bhikṣur ālokya sarvāns tān saṃpratoṣitān /
tatpātrāṇy apanītvā taddhastādīn samaśodhayat // Rm_29.179{78} //
tataḥ sa bhikṣur oṣadhyatāmbūlādi rasāyanaiḥ /
tān buddhapramukhān sarvān saṃmoditān akārayat // Rm_29.180{79} //
tatropapāduko bhikṣuḥ sāṃjaliḥ saṃpramoditaḥ /
sasāṃghikaṃ munīndraṃ taṃ natvā tatpura āśrayat // Rm_29.181{80} //
tataḥ sa bhagavāṃs tasya bhikṣor matvā śubhāśayaṃ /
āryasatyaṃ samārabhya dideśa dharmam uttamaṃ // Rm_29.182{81} //
taddharmadeśanāṃ śrutvā sa upapāduko yatiḥ /
bhitvā 'vidyāgaṇaṃ prāptavidyābhijñāpado bhavan // Rm_29.183{82} //
paṃcagaṇḍamayaṃ dehaṃ saṃsāram aticañcalaṃ /
viditvā sarvasaṃskāragatīś cāpi vighātinīḥ // Rm_29.184{83} //
kleśān māragaṇāñ cāpi jitvārhatvam avāptavān /
tataḥ so 'rhaṃ mahābhijñaḥ pariśuddhatrimaṃḍalaḥ // Rm_29.185{84} //
jiteṃdriyo viśuddhātmā nirvikalpo niraṃjanaḥ /
saṃsāralābhasatkāranispṛhas trijagatsv api // Rm_29.186{85} //
vaṃdyaḥ pūjyo 'bhimānyo 'bhūd brahmacārī jinātmajaḥ // Rm_29.187{86} //
tad dṛṣṭvā bhikṣavaḥ sarve vismayākulitāśayaḥ /
bhagavaṃtaṃ tam ānamya paprachus tat purākṛtaṃ // Rm_29.188{87} //
bhagavan kiṃ purānena bhikṣuṇā sukṛtaṃ kṛtaṃ /
yenopapāduko 'rhaṃ ca bhavaty ayaṃ mahāsudhīḥ // Rm_29.189{88} //
yac cāpy asya yater bhikṣoḥ prārthitaṃ tat samṛdhyati /
etat sarvaṃ samākhyāya sarvān asmān prabodhaya // Rm_29.190{89} //
evaṃ tair bhikṣubhiḥ prārthite sa munīśvaraḥ /
tān sarvān sāṃghikāl lokān samālokyaivam ādiśat // Rm_29.191{90} //
śṛṇudhvaṃ bhikṣavānena bhikṣuṇā yat purākṛtaṃ /

tat sarvaṃ saṃpravakṣyāmi yuṣmaccittaprabodhane // Rm_29.192{91} //
purāsīn bhagavān buddho vipaścī nāma sarvavit /
dharmarājo jagacchāstā tathāgato munīśvaraḥ // Rm_29.193{92} //
sa saṃbuddho jagannātho vandhumato mahīpateḥ /
vandhumatyā mahāpūryyā rājadhānyā upāśraye // Rm_29.194{93} //
jināśrame mahodyāne sarvasatvahitechayā /
saddharmaṃ samupādiśya vijahāra sasāṃghikaḥ // Rm_29.195{94} //
tasya vipaścinaḥ śāstuḥ sāṃghikāḥ paṃcabhikṣavaḥ /
anyasmin mahodyāne varṣāsu vyaharans tadā // Rm_29.196{95} //
tatraikabhikṣuṇā teṣāṃ caturṇāṃ brahmacāriṇāṃ /
vaiyāvṛtyakṛtaṃ karma suprasannānucāriṇā // Rm_29.197{96} //
tatas te bhikṣavas sarve catvāras tatprasādhanāt /
sarvavidyāsamudyuktāḥ samādhisādhanodyatāḥ // Rm_29.198{97} //
klesān māragaṇāñ jitvā pariśuddhatrimaṇḍalāḥ /
sākṣād arhattvasaṃprāptā babhūvu brahmavittamāḥ // Rm_29.199{98} //
tān arhato mahābhijñān dṛṣṭvā sa paṃcamo yatiḥ /
muditas taccaraṇān natvā praṇidhānaṃ tathā vyadhāt // Rm_29.200{99} //
yad etebhir mamāgamya sākṣād arhattvam āgataṃ /
etaddharmavipākena pravrajyārhattvam āpnuyāṃ // Rm_29.201{100} //
sarvopakaraṇair dravyair avaikalyaṃ yathehitaṃ /
tat tathā sarvam apy eva sarvatrāpi samṛddhyatu // Rm_29.202{1} //
etatpuṇyavipākena sa bhikṣuḥ paṃcamaḥ sudhīḥ /
ayam eva mahābhijño bhavati hīti manyatāṃ // Rm_29.203{2} //
punar api bhavaty atra yenāyam upapādukaḥ /
tat karmaṃ pravakṣyāmi śṛṇuta yūyam ādarāt // Rm_29.204{3} //
purāsīd bhagavān buddhaḥ kāśyapo nāma sarvavit /
arhan nātho jagacchāstā dharmarājas tathāgataḥ // Rm_29.205{4} //
sa saṃbuddho mahāpūryā vārāṇasyā upāśrame /
mṛgadāve 'diśad dharmaṃ vijahāra sasāṃghikaḥ // Rm_29.206{5} //
tasmiṃś ca samaye tatra vārāṇasyaṃ gṛhādhipaḥ /
āsīt tasya priyā bhāryyā garbhiṇī garbhapīḍitā // Rm_29.207{6} //
prasūtisamaye 'krandad ārttasvarā vilāpitā /
tasyā ārttaravaṃ śrutvā sa bharttā karuṇārditaḥ /
śokālaye samudvignaḥ niśrityaivaṃ vyaciṃtayat // Rm_29.208{7} //
hā duḥkhaṃ garbbhapīḍāsyā jāyate kiṃ kariṣyate /
evaṃ duḥkhaṃ hi saṃsāre rogiṇāṃ bhavacāriṇāṃ // Rm_29.209{8} //
mātur evaṃ mahad duḥkhaṃ garbbhasthasya śiśor na kiṃ /
etad duḥkham ahaṃ soḍhuṃ na śaknuyāṃ kathaṃ cana // Rm_29.210{9} //
tad atra kāśyapasyāhaṃ śāsane śaraṇaṃ gataḥ /
pravrajya saṃvaraṃ dhṛtvā careyaṃ saṃvṛtiṃ sadā // Rm_29.211{10} //

iti niścitya sa śreṣṭhī gatvā kāśyapaśāsane /
pravrajya saṃvaraṃ dhṛtvā cacāra saṃvṛtiṃ sadā // Rm_29.212{11} //
tataḥ kāle samāghrāte śreṣṭhī sa parikheditaḥ /
triratnasmaraṇaṃ kṛtvā praṇidhānaṃ vyadhāt tadā // Rm_29.213{12} //
etatpuṇyavipākena sarvadātra punarbhave /
mātur garbhe hy ajāyeyaṃ bhaveyam upapādukaḥ // Rm_29.214{13} //
etena praṇidhānena kāśyapaśaraṇaṃ gataḥ /
triratnabhajanaiḥ kṛtvā pracacāra samāhitaḥ // Rm_29.215{14} //
etatpuṇyavipākena sārthavāhaḥ sa sanmatiḥ /
bhavaty ayaṃ mahābhijñaḥ sāṃpratam upapādukaḥ // Rm_29.216{15} //
yathānena tadā tatra praṇidhānaṃ kṛtaṃ mudā /
tathātra śāsane bauddhe pravrajyārhattvam āpyate // Rm_29.217{16} //
evaṃ hi manyatāṃ sarve saṃsāre karma yat kṛtaṃ /
tat phalaṃ bhujyate nūnaṃ yathehitaṃ tathā dhruvaṃ // Rm_29.218{17} //
yenaiva yat kṛtaṃ karmaṃ tenaiva bhujyate phalaṃ /
abhuktaṃ kṣīyate naiva kṛtakarmaphalaṃ kvacit // Rm_29.219{18} //
nāgnibhir dahyate karmaṃ kriyate nāpi codakaiḥ /
vāyubhiḥ śuṣyate nāpi kṣīyate naiva bhūmiṣu // Rm_29.220{19} //
anyāthāpi bhaven naiva yat kṛtaṃ tat phalaṃ khalu /
sarvatra bhujyate sarvair jantubhir bhavacāribhiḥ // Rm_29.221{20} //
kṛṣṇasya karmaṇaḥ pāke duḥkhataiva sadā bhave /
śubhasya sukhatā nityaṃ miśritasyāpi miśritaṃ // Rm_29.222{21} //
evaṃ matvātra saṃsāre sarvadā sukhavāṃchibhiḥ /
triratnabhajanaṃ kṛtvā caritavyaṃ śubhe sadā // Rm_29.223{22} //
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā te bhikṣavas tathā /
satyam iti parijñāya prābhyanandan prabodhitāḥ // Rm_29.224{23} //
so 'pi bhikṣuḥ parijñāya śrutvaivaṃ sugatoditaṃ /
prabodhitaḥ prasannātmā prācaran sarvadā śubhe // Rm_29.225{24} //
iti me guruṇādiṣṭaṃ śrutaṃ mayā tathocyate /
śrutvā rājans tvayāpy evaṃ caritavyaṃ śubhe sadā // Rm_29.226{25} //
prajāś cāpi mahārāja bodhayitvā prayatnataḥ /
prerayitvā śubhe dharme pālanīyās tvayādarāt // Rm_29.227{26} //
evaṃ te sarvadā rājan sarvatrāpi śubhaṃ bhavet /
krameṇa bodhim āsadya saṃbuddhapadam āpnuyāḥ // Rm_29.228{27} //
iti tenārhatākhyātaṃ śrutvāśokaḥ sa bhūpatiḥ /
tatheti prativijñapya prābhyanaṃdat sapārṣadaḥ // Rm_29.229{28} //
yadāvadānaṃ hy upapādukasya śṛṇvaṃti ye cāpi niśāmayaṃti /
sarve 'pi te kleśavimuktadehā bhuktvā sukhaṃ yānti jinālayaṃ te // Rm_29.230{29} //
++ iti śrīratnāvadānatatve upapādukāvadānaṃ samāptam ++
XXX Anityatāsūtra

athāśoko mahīpālaḥ kṛtāṃjaliḥ purogataḥ /
upaguptaṃ yatiṃ natvā punar evam abhāṣata // Rm_30.1{1} //
bhadanta śrotum ichāmi punar anyat subhāṣitaṃ /
tadyathā guruṇādiṣṭaṃ tathādeṣṭuṃ ca me 'rhati // Rm_30.2{2} //
iti saṃprārthitaṃ rājñā śrutvā so 'rhaṃ sudhīr yatiḥ /
upagupto nareṃdraṃ taṃ samāmaṃtryaivam abravīt // Rm_30.3{3} //
sādhu śṛṇu mahārāja tava puṇyapravṛddhaye /
yāthā me guruṇākhyātaṃ tathā mayā pravakṣyate // Rm_30.4{4} //
tadyathā bhagavān buddhaḥ śākyasiṃho mahāmuniḥ /
ekasmin samaye tatra śrāvastyā bahir āśrame // Rm_30.5{5} //
jetodyāne manoramye vihāre maṇimaṇḍite /
sarvalokahitārthena vijahāra sasāṃghikaḥ // Rm_30.6{6} //
tatra sa bhagavāṃc chāstā sabhāsthitaḥ prabhāsayan /
tāṃ sarvān sāṃghikān dṛṣṭvā samāmaṃtryaivam ādiśat // Rm_30.7{7} //
anityā bhikṣavaḥ sarve saṃskārā adhruvāḥ kṣaṇāḥ /
vipariṇāmadharmāṇo 'sthirā nāsvāsikā api // Rm_30.8{8} //
yāvanto bhikṣavaḥ satvāś caturyonisamudbhavāḥ /
bhautikāḥ prāṇinaḥ sarve jaṃgamā acalā api // Rm_30.9{9} //
ete 'pi prāṇinaḥ sarve saṃskārabhavacāriṇaḥ /
svakṛtakarmabhuṃjāno bhramanti ṣaḍgatiṣv api // Rm_30.10{10} //
yāvantaḥ prāṇinaḥ satvāḥ sarveṣu narakeṣv api /
svakṛtakarmabhuṃjāno bhramaṃti duḥkhapīḍitāḥ // Rm_30.11{11} //
te sarve 'pi svadaivāṃtte kāle mṛtyuṃ vrajanty api /
kṛtakarmānusāreṇa punarbhave bhramaṃti te // Rm_30.12{12} //
kasya na janma mṛtyuś ca maraṇāṃtaṃ hi jīvitaṃ /
yāvaṃtaḥ pretikāḥ satvāḥ sarve pretālayeṣv api // Rm_30.13{13} //
svakṛtakarmabhuṃjāno bhramaṃti duḥkhapīḍitāḥ /
te ca sarve 'pi karmāṃte kāle mṛtyuṃ prayāṃty api // Rm_30.14{14} //
kṛtakarmānusāreṇa punarjanma labhaṃti te /
sarveṣām api jantūnāṃ saṃskāragaticāriṇāṃ // Rm_30.15{14!} //
kasya na janma mṛtyuś ca maraṇāṃtaṃ hi jīvitaṃ /
tiryaggatiṣu yāvaṃtas tiryañcuḥ prāṇinaś ca te // Rm_30.16{15} //
sarve 'pi karmabhuṃjāno bhramaṃti svakṛtānugāḥ /
te ca sarve 'pi karmānte kāle mṛtyuṃ vrajaṃty api // Rm_30.17{16} //
te ca karmānusāreṇa punarjanma labhanty api /
sarveṣām api jaṃtūnāṃ saṃskāragaticāriṇāṃ // Rm_30.18{17} //
kasya na janma mṛtyuś ca maranāṃtaṃ hi jīvitaṃ /
yāvanto manujāḥ satvā martyalokeṣu bhūmiṣu /
svakṛtakarmabhuṃjānā bhramaṃti sukhaduḥkhitāḥ // Rm_30.19{18} //
te ca sarve 'pi karmānte kāle mṛtyuṃ prayāṃty api /

te ca karmānusāreṇa punarjanma labhaṃty api // Rm_30.20{19} //
ye cāpi brāhmaṇā dhīrāḥ sarve śāstravicakṣaṇāḥ /
ṣaṭkarmaniratā vijñāś caturbrahmavihāriṇaḥ // Rm_30.21{20} //
te 'pi sarve svakarmānubhuṃjāno bhavacāriṇaḥ /
prayāṃti samaye mṛtyuṃ kasya mṛtyur bhave na hi // Rm_30.22{21} //
yāvanto ṛṣayo dhīrāḥ paṃcābhijñāguṇābdhayaḥ /
te sarve samaye mṛtyuṃ prayāṃti bhavacāriṇaḥ // Rm_30.23{22} //
ye cāpi tīrthikā dhīrā mahatkaṣṭatapodharāḥ /
te 'pi ca samaye mṛtyuṃ gachaṃti bhavagāminaḥ // Rm_30.24{23} //
ye dhīrā yoginaś cāpi yogadhyānasamāhitāḥ /
te 'pi sarve prayāṃty eva samaye maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_30.25{24} //
ye cāpy upāsakā dhīrāḥ śuddhaśīlā vrataṃdharāḥ /
te cāpi samaye sarve prayāṃti maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_30.26{25} //
ye cāpi kṣatriyā vīrā rājāno lokapālakāḥ /
te 'pi sarve prayāṃty eva samaye maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_30.27{26} //
ye cāpi maṃtriṇo vijñā hitārthaṃ maṃtradeśakāḥ /
te 'pi sarve prayāṃty eva samaye maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_30.28{27} //
ye cāpy evaṃ mahāmātyā rājyapālanatatparāḥ /
te sarve prayānty eva samaye maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_30.29{28} //
ye ca bhaṭṭā mahāvīrā duṣṭamardanatatparāḥ /
te 'pi sarve prayānty eva samaye maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_30.30{29} //
ye cāpi dhaninaḥ śreṣṭhāḥ sādhavo bhadrakārakāḥ /
te 'pi sarve prayānty eva samaye maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_30.31{30} //
ye cāpi vaṇijo dhīrāḥ sārthavāhā dhanādhipāḥ /
te 'pi sarve prayānty eva samaye maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_30.32{31} //
ye cāpi śilpino vijñā hitārthaṃ guṇasādhakāḥ /
te 'pi sarve pragachaṃti samaye maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_30.33{32} //
ye cāpi kṛṣikarttāraḥ prāṇahitārthasādhakāḥ /
te 'pi sarve vrajanty eva maraṇaṃ samaye dhruvaṃ // Rm_30.34{33} //
ye ca vaiśyāḥ prajānāthāḥ sarvadravyahitaṃkarāḥ /
te 'pi sarve vrajanty eva samaye maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_30.35{34} //
ye cāpi sadguṇādhānā daivajñā vidhivittamāḥ /
te cāpi samaye sarve prayāṃti maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_30.36{35} //
ye ca vaidyā mahāvijñāḥ sarvarogaśamaṃkarāḥ /
te 'pi sarve vrajanty eva maraṇaṃ samaye dhruvaṃ // Rm_30.37{36} //
ye capi bhautikā vijñāḥ sarvabhūtapraśāṃtakāḥ /
te 'pi sarve visaṃyogād vrajaṃti maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_30.38{37} //
ye cāpi maṃtriṇo vīrāḥ sarve karmārthasādhakāḥ /
te 'pi sarve visaṃyogāt prayāṃti maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_30.39{38} //
evam anye 'pi lokāś ca nihīnamadhyamottamāḥ /

sarve mṛtyuṃ prayānty eva kasya mṛtyur vaśe khalu // Rm_30.40{39} //
gaṃdharvāś ca mahāvīrā devādhikā maharddhikāḥ /
te 'pi sarve vrajanty eva nissārā maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_30.41{40} //
kumbhāṇḍāś ca mahāvīrā mahābhīmā mahāvalāḥ /
te 'pi kāle prayānty eva sarvatra maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_30.42{41} //
nāgāś cāpi mahābhimā garuḍāś cā maharddhikāḥ /
te 'pi sarve prayānty eva kāle mṛtyuṃ bhaved dhruvaṃ // Rm_30.43{42} //
yakṣāś cāpi mahāvīrā devāsuramaharddhikāḥ /
te 'pi sarve prayānty eva kāle mṛtyuṃ nirudyamāḥ // Rm_30.44{43} //
kinnarāś ca mahāvīrāḥ khagāmino maharddhikāḥ /
te 'pi sarve nirutsāhāḥ kāle yānti yamālayaṃ // Rm_30.45{44} //
siddhāś cāpi mahāvīrāḥ sarvakāryārthasādhakāḥ /
te 'pi sarve vrajanty eva kāle mṛtyuṃ nirudyamāḥ // Rm_30.46{45} //
sādhyāś cāpi mahādhīraḥ sarvahitārthasādhakāḥ /
te 'pi sarve prayānty eva maraṇaṃ sarvadā dhruvaṃ // Rm_30.47{46} //
rākṣasāś ca mahābhīmā mahāvīryaparākramāḥ /
te 'pi sarve prayānty eva nivīryā maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_30.48{47} //
evam anye 'pi satvāś ca siṃhavyāghrādi jaṃtavaḥ /
paśavaḥ pakṣiṇaś cāpi krimikīṭādayo 'pi ca // Rm_30.49{48} //
aṇḍajāḥ svedajāś caiva sarve 'pi prāṇino 'pi te /
kāle daivānubhoktāro vrajanti maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_30.50{49} //
daityāś cāpi mahāvīrā māhāvīryā maharddhikāḥ /
te 'pi sarve prayāṃty evaṃ samaye maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_30.51{50} //
śakrādayo 'pi devendrāḥ sārve devāḥ sudhāṃśinaḥ /
te 'pi kāle divaś cyutvā bhramaṃti ṣaḍgatiṣv api // Rm_30.52{51} //
apsaraso 'pi divyāṃgā yathākāma sukhaṃcarāḥ /
tāś cāpi samaye sarvāś cyutvā yāṃti yamālayaṃ // Rm_30.53{52} //
vidyādharā mahābhijñā yathechā sukhacāriṇaḥ /
te 'pi sarve nirutsāhāḥ kāle yāṃti yamāntike // Rm_30.54{53} //
evam anye 'pi lokāś ca janmino bhavacāriṇaḥ /
sarve 'pi karmabhuṃjānaḥ kāle mṛtyuṃ vrajanty api // Rm_30.55{54} //
rasātalacarā ye svakṛtakarmabhojinaḥ /
teṣāṃ api ca sarveṣāṃ maranāṃtaṃ hi jīvitaṃ // Rm_30.56{55} //
kāmadhātucarā ye ca svakṛte karmacāriṇaḥ /
teṣām api ca sarveṣāṃ maraṇāṃtaṃ hi jīvitaṃ // Rm_30.57{56} //
rūpadhātugatā ye cā dhyānabhogasamāhitāḥ /
teṣām api ca sarveṣāṃ maraṇāṃtaṃ hi jīvitaṃ // Rm_30.58{57} //
ye cāpy ārūpiṇo devā nirālokyā niraṃjanāḥ /
teṣām api ca sarveṣāṃ maranāṃtaṃ hi jīvitaṃ // Rm_30.59{58} //
ye cāpi bhikṣavo 'rhanto vītakleśā jiteṃdriyāḥ /

māracaryāvinirmuktā nirvikalpā niraṃjanāḥ // Rm_30.60{59} //
teṣām api ca sarveṣāṃ maraṇāṃtaṃ hi jīvitaṃ /
kasya mṛtyur bhave nāsti janmino maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_30.61{60} //
pratyekasugatā ye ca niḥkleśā vijiteṃdriyāḥ /
nirvikalpā nirāsaṃgā ekāṃtadhyānacāriṇaḥ // Rm_30.62{61} //
teṣām api ca sarveṣāṃ maraṇāṃtaṃ hi jīvitaṃ /
kasya nāsti bhave mṛtyur jātasya maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_30.63{62} //
bodhisatvā mahāsatvāḥ sarvasatvahitaṃkarāḥ /
mahābhijñā mahādhīrāś caturbrahmavihāriṇaḥ // Rm_30.64{63} //
daśabhūmīśvarā nāthā daśapāramitāratāḥ /
satvārthavaśitāprāptā dhāraṇībalasaṃyutāḥ // Rm_30.65{67} //
teṣām api ca sarveṣāṃ maranāṃtaṃ hi jīvitaṃ /
kasya nāsti bhave mṛtyur janmino maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_30.66{68} //
tathāgatāś ca saṃbuddhāḥ sarvajñāḥ sugatā jināḥ /
mārajito jagannāthāḥ ṣaḍabhijñā munīśvarāḥ // Rm_30.67{69} //
dharmarājāḥ suśāstāro daśavalā vināyakāḥ /
samaṃtabhadrakarttāraś caturbrahmavihāriṇaḥ // Rm_30.68{70} //
te sarve bhagavanto 'pi traidhātubhuvaneṣv api /
bodhicaryāṃ kṛtvā samādiśya saddharmaṃ ca samaṃtataḥ // Rm_30.69{71} //
sarvatra maṃgalaṃ kṛtvā kṛtvā dharmamayaṃ jagat /
bodhimārge pratiṣṭhāpya sarvasatvāñ chubhānvitān // Rm_30.70{72} //
sarvasaṃbuddhakāryāṇi samāpya parinivṛtāḥ /
supariśuddhanirvāṇaṃ samaye saṃvrajanty api // Rm_30.71{73} //
evaṃ matvātra saṃsāre sarveṣāṃ maraṇaṃ dhruvaṃ /
sarvān saṃskārajān duḥkhāns tyaktuṃ prārabhatodyamaṃ // Rm_30.72{74} //
anityā vata saṃskārā avidyākalpanodbhavāḥ /
kleśāśrayā mahāduḥkhamūlā vidhvaṃsino 'śubhāḥ // Rm_30.73{75} //
tasmāt saṃsāraduḥkhāni tyaktum ichaṃti ye narāḥ /
te māyāsaṃratiṃ tyaktvā caraṃtu buddhaśāsane // Rm_30.74{76} //
ye buddhaśāsane bhaktyā triratnaṃ śaraṇaṃ gatāḥ /
saṃbodhisaṃvaraṃ dhṛtvā saṃcaraṃte samāhitāḥ // Rm_30.75{77} //
te sarve śubhātmāno niḥkleśā vimalāśayāḥ /
bodhicaryāṃ samāsādya kuryus satvahitaṃ sadā // Rm_30.76{78} //
tataḥ pāramitāḥ sarvāḥ paripūrya yathākramaṃ /
samyakṣaṃbodhim āsādya bhaveyuḥ sugatā jināḥ // Rm_30.77{79} //
tataḥ sarvatra lokeṣu kṛtvā loke subhadratāṃ /
bodhimārge jagallokaṃ pratiṣṭhāpya prayatnataḥ // Rm_30.78{80} //
tato nirvāṇam āsādya nirviśeraṃ jinālaye /
tadā te vimalātmāno nilīnāḥ syu nijālaye // Rm_30.79{81} //
evaṃ matvā nijānaṃdaṃ prāptuṃ saṃbodhisādhane /