Ratnamālāvadāna · Part 261280

yāvantaś cātra trailokye saṃghāḥ pūgā gaṇāḥ smṛtāḥ /
teṣām agro mahān khyāto buddhasaṃgho jagadvaraḥ // Rm_26.127{14} //
saṃgharatnam idaṃ ye 'tra bhajanti śraddhayā mudā /
teṣām agraprasannānāṃ vipāke phalam uttamaṃ // Rm_26.128{15} //
aprameyam asaṃkhyeyaṃ saṃbodhimārgacālakaṃ /
tad atra saugate saṃghe bhajata śraddhayādarāt // Rm_26.129{16} //
idaṃ ratnatrayaṃ khyātaṃ sarvasatvaśubhaṃkaraṃ /
vāñchitārthapradaṃ siddhaṃ saṃbodhijñānadāyakaṃ // Rm_26.130{17} //
tad etat tritayaṃ ratnaṃ saṃbodhipadavāṃchibhiḥ /
satkṛtya śraddhayā nityaṃ pūjanīyaṃ samādarāt // Rm_26.131{18} //
ye triratnaṃ sadā nityaṃ pūjayanti prasāditāḥ /
na te māravaśaṃ yātā bhavaṃti bodhilābhinaḥ // Rm_26.132{19} //
iti matvā triratnaṃ tad dṛṣṭvā kṛtvānumodanāṃ /
sāñjalipraṇatiṃ kṛtvā dūrād vanditum arhatha // Rm_26.133{20} //
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā te brāhmaṇādayaḥ /
sarve lokāḥ prasīdantas triratnaśaraṇaṃ yayuḥ // Rm_26.134{21} //
tatra ke cij janā bhadrāḥ saṃbuddhaśaraṇaṃ gatāḥ /
śikṣāpadaṃ samādāya prācarat saugataṃ vrataṃ // Rm_26.135{22} //
ke cid bhadrāśayā vijñā saṃbuddhaśaraṇaṃ gatāḥ /
pravrajyāvratam ādāya prācarad brahmacārikāṃ // Rm_26.136{23} //
tataḥ kleśān vinirjitya saṃsārabhogyanispṛhāḥ /
sākṣād arhatpadaṃ prāpya babhūva brahmacāriṇaḥ // Rm_26.137{24} //
etat sarvaṃ samālokya tīrthikopāsako 'pi saḥ /
vismitaḥ suprasannātmā triratnaṃ śaraṇaṃ yayau // Rm_26.138{25} //
tataḥ sa tairthikas tasya munīndrasya padāmbuje /
sāñjalipraṇataś caivaṃ praṇidhānaṃ vyadhān mudā // Rm_26.139{26} //
adyārabhya sadāpy asya munīndrasya jagadguroḥ /
saddharmaṃ samupāśritya triratnopāsako bhave // Rm_26.140{27} //
etatpuṇyavipākena loke 'ndhe 'parināyake /
saṃbodhijñānam āsādya bhaveyaṃ sugato jinaḥ // Rm_26.141{28} //
atīrṇāṃ tārayiṣyāmi mocayiṣyāmy amocitān /
sarvān āśvāsayiṣyāmi hy anāśvastān suduḥkhinaḥ // Rm_26.142{29} //
satvān nirvāpayiṣyāmi bhavālayād anirvṛtān /
kariṣyāmi sadā bhadraṃ traidhātubhuvaneṣv api // Rm_26.143{30} //
iti tena kṛtaṃ bodhipraṇidhānaṃ svacetasā /
matvā sa bhagavān smitaṃ visasarja saraśmikaṃ // Rm_26.144{31} //
tadā tā raśmayaḥ paṃcavarṇāḥ sarvāḥ samaṃtataḥ /
lokeṣu prasṛtā bhadraṃ saukhyaṃ kṛtvā praserire // Rm_26.145{32} //
yā adhastād gatābhāso sarvatra narakeṣu tāḥ /
prasṛtā avabhāsyaivaṃ bhadrasaukhyaṃ pracakrire // Rm_26.146{33} //

tatprabhābhiḥ parispṛṣṭā sarve te narakāśritāḥ /
nirduḥkhā saukhyam āsādya vismayaṃ samupāyayuḥ // Rm_26.147{34} //
tatas te nārakāḥ satvāḥ sarve te narake sthitāḥ /
ekaikanarakeṣv evaṃ saṃmīlya saṃvabhāṣire // Rm_26.148{35} //
aho citraṃ kim adyaivaṃ mahat saukhyaṃ prajāyate /
itaś cyutāḥ kim anyatra samutpannā vayaṃ khalu // Rm_26.149{36} //
iti saṃvādināṃ tesāṃ sarveṣāṃ saṃprabodhane /
bhagavān nirmitaṃ buddhaṃ prerayan narake prati // Rm_26.150{37} //
taṃ dṛṣṭvā nārakāḥ sarve vismitāḥ saṃprasāditāḥ /
bhūya ekatra saṃmīlya mitha evaṃ vabhāṣire // Rm_26.151{38} //
aho vayam itaś cyutvā naivānyatra gatāḥ khalu /
kiṃ tv asyāpūrvarūpasya prabhāvān naḥ śubhāyate // Rm_26.152{39} //
nūnam ayaṃ jagannātho buddho 'smān duḥkhapīḍitān /
samīkṣya kṛpayā dṛṣṭyā samuddharttum ihāgataḥ // Rm_26.153{40} //
tad asyātra vayaṃ sarve satkṛtya śraddhayādarāt /
sarvadā śaraṇaṃ gatvā bhaktum arhāmahe 'dhunā // Rm_26.154{41} //
iti saṃbhāṣaṇāṃ kṛtvā sarve te saṃprasāditāḥ /
asyaiva śaraṇaṃ gatvā praṇatvā saṃprabhejire // Rm_26.155{41!} //
tatas te nārakāḥ sarve tatpāpaparimocitāḥ /
pariśuddhāḥ śubhātmānaḥ sadgatiṃ sahasā yayuḥ // Rm_26.156{42} //
evaṃ tān nārakān sarvāḥ samuddhṛtya prabhāś ca tāḥ /
sarvāḥ pratyāgatās tatra saṃbuddhasya puro 'saran // Rm_26.157{43} //
evam ūrddhaṃ gatāyāś ca raśmayas tāḥ samaṃtataḥ /
sarvān devālayāṃ lokān avabhāsya praserire // Rm_26.158{44} //
yāvad bhavāgraparyantam avabhāsya samaṃtataḥ /
prasāritāḥ tato gāthā nisṛtāḥ samacodayan // Rm_26.159{45} //
anityaṃ khalu saṃsāraṃ duḥkhaṃ śūnyam anātmakaṃ /
puṇyam eva jagatsāraṃ tat puṇyaṃ cinutādarāt // Rm_26.160{46} //
niṣkrāmatārabhadhvaṃ tad yujyadhvaṃ buddhaśāsane /
dhunīta mṛtyusainyāni carata saugataṃ vrataṃ // Rm_26.161{47} //
yo hy asmin saugate dharme cariṣyati samāhitaḥ /
sa hitvā janma saṃsāre duḥkhasyāntaṃ kariṣyati // Rm_26.162{48} //
tat triratnaṃ sadā yūyaṃ saṃsmṛtvā śaraṇaṃ gatāḥ /
satkṛtya śraddhayā nityaṃ bhajata bodhiprāptaye // Rm_26.163{49} //
evaṃ tad ghoṣam ākarṇya sarvadevāḥ prabodhitāḥ /
triratnaṃ śaraṇaṃ kṛtvā prabhejire sadādarāt // Rm_26.164{50} //
evaṃ tā raśmayo devāñ codayitvā samaṃtataḥ /
punaḥ pratyāgatās tatra buddhāntikam upāyayuḥ // Rm_26.165{51} //
tatra tā raśmayaḥ sarvā ekībhūtvābhipiṇḍitāḥ /
tridhā pradakṣiṇīkṛtya sūṣṇīṣe 'ntardadhur muneḥ // Rm_26.166{52} //

taddṛṣṭvā sasabhālokāḥ sarve te vismayānvitāḥ /
śāstā kim ādiśed dharmam iti dhyātvā niṣedire // Rm_26.167{53} //
athāyuṣmān mahānando matvā tal lokaciṃtitaṃ /
utthāya sāṃjālir natvā papracha taṃ munīśvaraṃ // Rm_26.168{54} //
vigatoddhavā dainyamadaprahīṇā buddhā jagaty uttamahetubhūtāḥ /
nākāraṇe śaṃkhamṛṇālagauraṃ smitam upadeśayanti jinā jitārayaḥ // Rm_26.169{55} //
tat kālaṃ svayam evam adhigamya dhīra buddhyā śrotṝṇāṃ śramaṇa jineṃdra kāṅkṣitānāṃ dhīrabhir /
munivṛṣa vāgbhir uttamābhir utpannaṃ vyapanaya saṃśayaṃ śubhābhiḥ // Rm_26.170{56} //
nākasmāl lavaṇajalādrirājadhairyāḥ saṃbuddhāḥ smitam upadarśayanti nāthāḥ /
yasyārthe smitam upadarśayaṃti dhīrās taṃ śrotuṃ samabhilaṣanti janoghāḥ // Rm_26.171{57} //
tad bhavān sarvasatvānāṃ cittābhiparibodhane /
yad abhilaṣitaṃ kāryaṃ tad upadeṣṭum arhati // Rm_26.172{58} //
iti saṃprārthite tena bhagavān sa munīśvaraḥ /
āyuṣmantaṃ tam ānaṃdaṃ samālokyaivam ādiśat // Rm_26.173{59} //
evam etan mahānaṃda nāhetupratyayaṃ jināḥ /
saṃbuddhāḥ sugatāḥ sarve darśayanti smitaṃ kvacit // Rm_26.174{60} //
śṛṇv ānaṃda yadarthe 'haṃ smitaṃ muñcāmi sāṃprataṃ /
tadarthaṃ saṃpravakṣyāmi sarvasatvaprabodhane // Rm_26.175{61} //
paśyasi yad ayaṃ śreṣṭhī tīrthikopāsako mudā /
mamātra śaraṇaṃ gatvā praṇidhānaṃ karoti hi // Rm_26.176{62} //
etatpuṇyavipākena trikalpāntam anātmavit /
kramād bodhicārīḥ sarvāḥ paripūrya bhavet sudhīḥ // Rm_26.177{63} //
tataḥ kleśagaṇāñ jitvā sarvān māragaṇān api /
bodhiṃ prāpyācalo nāma tathāgato bhaviṣyati // Rm_26.178{64} //
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvānaṃdādi bhikṣavaḥ /
sarve te suprasannāsyāḥ prābhyanandan savismayāḥ // Rm_26.179{65} //
tathā tena munīndreṇa vyākhyātaṃ sa tairthikaḥ /
śrutvānumodanāṃ kṛtvā prābhyanandan savismayaḥ // Rm_26.180{66} //
tataḥ sa sarvadā nityaṃ satkṛtya śraddhayā mudā /
triratnabhajānaṃ kṛtvā prācarat saugataṃ vrataṃ // Rm_26.181{67} //
iti me guruṇākhyātaṃ śrutaṃ mayā tathocyate /
tvam apy evaṃ mahārāja triratnasevako bhava // Rm_26.182{68} //
prajāś cāpi tathā rājaṃ bodhayitvā prayatnataḥ /
triratnabhajanotsāhe saṃcārayitum arhasi // Rm_26.183{69} //
tathā te sarvadā nityaṃ sarvatrāpi śubhaṃ bhavet /
kramād bodhiṃ samāsādya saṃbuddhapadam āpnuyāt // Rm_26.184{70} //
iti tenārhatādiṣṭaṃ śrutvāśokaḥ sa bhūpatiḥ /
satyam iti pratijñāya prābhyanāndat sa pārthikaḥ // Rm_26.185{71} //
śṛṇvantīdaṃ narā ye munivarakathitaṃ tairthikasyāvadānaṃ ye cāpi śrāvayanti pramuditamānasaḥ śraddhayā bhaktiyuktāḥ /
te sarve bodhisatvāḥ sakalaguṇabharā bhadracaryā caranto bhuktvā satsaukhyabhadraṃ jinavaranilaye saṃprayānti pramodāḥ // Rm_26.186{72} //

++ iti śrīratnāvadānatatve tairthikāvadānaṃ samāptam ++
XXVII Mālikāvadāna
athāśoko mahīnāthaḥ kṛtāṃjalipuṭo mudā /
upaguptaṃ tam arhantaṃ praṇatvā prārthayat punaḥ // Rm_27.1{1} //
bhadanta śrotum ichāmi punar anyat subhāṣitaṃ /
tadyathā guruṇādiṣṭaṃ tathādeṣṭuṃ tvaṃ arhati // Rm_27.2{2} //
iti tena narendreṇa prārthitaṃ sa yatīśvaraḥ /
upagupto narendran taṃ samālokyaivaṃ ādiśat // Rm_27.3{3} //
śṛṇu sādhu mahārāja yathā me guruṇoditaṃ /
tathāhaṃ tat pravakṣyāmi tava puṇyavivṛddhaye // Rm_27.4{4} //
tadyathā bhagavān buddhaḥ śākyasiṃho jagadguruḥ /
sarvajñaḥ sugataḥ śāstā dharmarājo munīśvaraḥ // Rm_27.5{5} //
ekasmin samaye tatra śrāvastyā upakaṇṭhike /
jetāraṇye mahodyāne vihāre śrāvakaiḥ saha // Rm_27.6{6} //
bhikṣubhiś cailakaiś cāpi bhikṣuṇībhir upāsakaiḥ /
upāsikābhir anyaiś ca bodhisatvagaṇair api // Rm_27.7{7} //
sarvasatvahitārthena bodhicaryaṃ prakāśayan /
saddharmaṃ samupādiśya vijahāra prabhāsayan // Rm_27.8{8} //
tat saddharmāmṛtaṃ pātuṃ sarve lokāḥ samāgatāḥ /
śakrādayo 'pi devendrā brahmādilokapālakāḥ // Rm_27.9{9} //
daityeṃdrā garuḍā nāgā yakṣagaṃdharvakiṃnarāḥ /
siddhā vidyādharāś cāpi rākṣasāś ca maharddhikāḥ // Rm_27.10{10} //
ṛṣayo brāhmaṇā cāpi kṣatriyāś ca narādhipāḥ /
vaiśyā rājakumārāś ca maṃtriṇo 'mātyakā janāḥ // Rm_27.11{11} //
gṛhasthāḥ sārthavāhāś ca vaṇijaḥ śilpino 'pi ca /
paurā jānapadā grāmyā anye kārpaṭikā api // Rm_27.12{12} //
sarve te samupāgatya tatra taṃ śrīghanaṃ muniṃ /
dṛṣṭvā pradakṣiṇīkṛtya praṇatvā samupācaran // Rm_27.13{13} //
yathākramaṃ samabhyarcya natvā sāṃjalayo mudā /
parivṛtya puraskṛtya sarve te samupāśrayan // Rm_27.14{14} //
tān sarvān samupāsīnāṃ dṛṣṭvā sa bhagavān muniḥ /
āryasatyaṃ samārabhya dideśa dharmam uttamaṃ // Rm_27.15{15} //
tad dharmaṃ samupākarṇya sarve te saṃprabodhitāḥ /
dharmavaiśeṣam ājñāya babhuvur bodhivāṃchitāḥ // Rm_27.16{16} //
tadā tatra pure rājā prasenajit kauśalaḥ /
yadā na sugatas tatra tadā tīrthikabhāg abhūt // Rm_27.17{17} //
yadā tu sugatas tatra sasāṃghikaḥ samāgataḥ /
tadā sa nṛpatir nityaṃ śrīghanaṃ taṃ sadābhajat // Rm_27.18{18} //
tasmiṃś ca samaye tatra kaścid ārāmiko vanāt /
navaṃ padmaiḥ samādāya rājñe dātuṃ pure 'viśat // Rm_27.19{19} //

tatraikapathi taṃ dṛṣṭvā tīrthikopāsiko mudā /
sahasā tasya puro gatvā prārthayat taṃ saroruhaṃ // Rm_27.20{20} //
bho mālinn idaṃ padmaṃ yadi vikretum ichasi /
ucitaṃ mūlyam ādāya mahyaṃ dātuṃ tvam arhasi // Rm_27.21{21} //
iti tenārthitaṃ śrutvā mālikaḥ lubhitāśayaḥ /
yadīchati bhavān dadyām iti taṃ dātum aichata // Rm_27.22{22} //
tasminn eva kṣaṇe tatra gṛhastho 'nāthapiṇḍadaḥ /
puṣpārthī samupāyāto mālikaṃ tam apṛchata // Rm_27.23{22} //
bho mālinn idaṃ padmaṃ yadi vikretum ichati /
dviguṇaṃ mūlyam ādāya bhavān me dātum arhati // Rm_27.24{23} //
iti tenoditaṃ śrutvā tīrthikopāsako 'pi saḥ /
taddviguṇena mūlyena tad padmaṃ samayācata // Rm_27.25{24} //
iti tenārthitaṃ śrutvā sa cāpy anāthapiṇḍadaḥ /
taddvaiguṇyena mūlyena kamalaṃ tam ayācata // Rm_27.26{25} //
tac chrutvā tairthikaḥ so 'pi madadarpābhimāninaḥ /
tattriguṇamūlyena gṛhītuṃ taṃ samaichata // Rm_27.27{26} //
tad dṛṣṭvā sa gṛhastheṇānāthapiṇḍadotsahī /
caturguṇena mūlyena padmaṃ tam abhyayācata // Rm_27.28{27} //
evaṃ tau gṛhapatī so tha yāvac chatasaharsrakaiḥ /
mūlya taṃ padmam ādāya mālinaṃ taṃ yayācatuḥ // Rm_27.29{28} //
tad dṛṣṭvārāmikaḥ sa 'pi pravarddhayan parasparaṃ /
tayor dvayor adatvaiva manasaivaṃ vyaciṃtayat // Rm_27.30{29} //
ayaṃ gṛhapatiḥ śreṣṭho hy anāthapiṇḍadaḥ sudhīḥ /
acapalo mahādhīraḥ sthirasatvo vicakṣaṇaḥ // Rm_27.31{30} //
kasyārthe nv idaṃ padmam iyan mūlyena yācate /
nūnam atra mahaddhetur bhaviṣyati na saṃśayaḥ // Rm_27.32{31} //
tad etat paripṛchāva dāsyāmi sadguṇārthine // Rm_27.33{32} //
iti dhyātvā svacittena sa ārāmika utsukaḥ /
tairthikaṃ taṃ samālokya paprachaivaṃ samādarāt // Rm_27.34{33} //
bho puruṣa bhavān kasya kāryasyārthe idaṃ kajaṃ /
iyanmūlyena vikretum ichati tad vadasva me // Rm_27.35{34} //
iti tenoditaṃ śrutvā sa tairthikaḥ pramoditaḥ /
ārāmikaṃ tam ālokya prabodhayitum abravīt // Rm_27.36{35} //
yaḥ śrīpatir jagadbharttā nārāyano janārdanaḥ /
tasya pūjāṃ kariṣyāmi tad idaṃ dehi me 'mbujaṃ // Rm_27.37{36} //
iti tenoditaṃ śrutvārāmiko sānubodhitaḥ /
anāthapiṇḍadaṃ taṃ ca dṛṣṭvā kāryam apṛchata // Rm_27.38{37} //
bho sādho bhavaṃś cāpi kim artham idam ambujaṃ /
bahumūlyaiva samāharttum ichati tad vadasva me // Rm_27.39{38} //
iti tad vacanaṃ śrutvā so 'nāthapiṇḍadaḥ sudhīḥ /

ārāmikaṃ tam ālokya prabodhayitum abravīt // Rm_27.40{39} //
sādhu sādhu mahābhāga yad idaṃ te saroruhaṃ /
bahumūlyena vāṃchāmi tad arthaṃ kathyate śṛṇu // Rm_27.41{40} //
yo 'tra śauddhodanī rājā cakravarttī nṛpādhipaḥ /
sarvasatvahitārthena saṃbodhisādhanodyataḥ // Rm_27.42{41} //
sarvatra bhuvane loke kleśākulāsamāhite /
bodhicaryāvihīne 'tra mlechadharmapravarttate // Rm_27.43{42} //
bodhicaryāṃ svayaṃ dhṛtvā prakāśayitum udyataḥ /
sarvarājyaṃ parityajya sarvāṃś cāpi parigrahān // Rm_27.44{43} //
vairāgyadharmam āśritya saṃsārabhoganispṛhaḥ /
gayāśīrṣe nage gatvā kṛtvā tapaḥ suduṣkaraṃ // Rm_27.45{44} //
tato loke hitaṃ kartuṃ samutthāya samāhitaḥ /
bodhivṛkṣatalāsīnas tasthau dhyānasamāhitaḥ // Rm_27.46{45} //
tatra māragaṇān sarvāñ jitvā kleśagaṇān api /
saṃbodhijñānaṃ āsādya buddho bhavati sāṃprataṃ // Rm_27.47{46} //
so 'yaṃ buddho jagacchāstā jagannātho jagadguruḥ /
jagadbharttā jagattrāyī dharmarājā munīśvaraḥ // Rm_27.48{47} //
sarvajñaḥ sugataḥ śrimān ṣaḍabhijño vināyakaḥ /
satyavādī mahādhīraḥ satyadharmaśubhārthabhṛt // Rm_27.49{48} //
samantabhadrarūpāṃśaḥ saumyarūpo jiteṃdriyaḥ /
dvātriṃśallakṣaṇāśītivyaṃjanapratimaṃḍitaḥ // Rm_27.50{49} //
bhagavāñ chrīghano brahmavihāriko guṇākaraḥ /
sarvatraidhātukādhīśaḥsarvaduṣṭapraśāntakṛt // Rm_27.51{50} //
sarvamāravijetārhaṃ saṃbodhimārgadeśakaḥ /
vāñchitārthapradātāraś ciṃtāmaṇiguṇādhikaḥ // Rm_27.52{51} //
śuddhaśīlaḥ śubhācāraḥ kṣāntivratadharaḥ sudhīḥ /
sarvasatvahitodyogī niḥkleśaḥ sarvajit kṛtī // Rm_27.53{52} //
samādhidhyānasaṃraktaḥ saṃbodhidharmabhāskaraḥ /
prajñānidhir mahāvijñaḥ sarvavidyāviśāradaḥ // Rm_27.54{53} //
sarvopāyavidhānajñaḥ praṇidhipāratārakaḥ /
trailokavijayī vīraḥ saṃbodhikāryapūrakaḥ // Rm_27.55{54} //
vijñānormisamādhisthaḥ saṃbodhijñānaratnabhṛt /
sarvasatvaśubhaṃkārī sarvākārasvarūpikaḥ // Rm_27.56{55} //
śākyamunir mahābuddho jineśvaras tathāgataḥ /
sarvasatvahitārthena sarvatra samupācaran // Rm_27.57{56} //
bhāsayan sakalān lokān bhadraṃ kṛtvā samaṃtataḥ /
ihāpi sarvasatvānāṃ bhadraṃ kartuṃ samāgataḥ // Rm_27.58{57} //
sāṃprataṃ jetakārāme vihāre saha sāṃghikaiḥ /
saddharmam ādiśan nityaṃ viharati prabhāsayan // Rm_27.59{58} //
tasya pūjām ahaṃ kartum ichāmi sāṃprataṃ khalu /

tadarthe bahumūlyena yācāmīdaṃ saroruhaṃ // Rm_27.60{59} //
tad bhavān mūlyam ādāya dehi me idam ambujaṃ /
yathābhilaṣitaṃ dravyaṃ dāsyāmi te prasāṇayan // Rm_27.61{60} //
śraddhayedaṃ pradattaṃ cet tvayāhaṃ saṃpramoditaḥ /
etatpuṇyavipākena bodhicittam avāpsyasi // Rm_27.62{61} //
sarvadā sadgatiṃ yāyād durgatiṃ na kadā cana /
kramād bodhicarīḥ pūrya saṃbodhim api prāpnuyāḥ // Rm_27.63{62} //
evaṃ matvā bhavān sādho yadi saṃbodhim ichati /
yathābhilaṣitaṃ dravyam ādāyedaṃ pradehi me // Rm_27.64{63} //
iti tenārthitaṃ śrutvā sa mālikaḥ pramoditaḥ /
taṃ gṛhastham anāthānāṃ bharttāram evam abravīt // Rm_27.65{64} //
aho buddho mahābhijño dṛśyate na kadā cana /
īdṛg mahad guṇaṃ cāpi śruyate na kvacin mayā // Rm_27.66{65} //
tad ahaṃ taṃ jagannāthaṃ draṣṭum ichāmi sāṃprataṃ /
tat saddharmāmṛtaṃ pātuṃ vāṃchā me jāyate khalu // Rm_27.67{66} //
tasmāt tatra svayaṃ gatvā saṃbuddhaṃ taṃ munīśvaraṃ /
anena puṇḍarīkena pūjayiṣye 'ham ādarāt // Rm_27.68{67} //
tad bhavān kṛpayā sādho saṃbuddhasya jagadguroḥ /
nītvā mām āśrame tatra saddharme yoktum arhati // Rm_27.69{68} //
iti tenārthitaṃ śrutvā so 'nāthapiṇḍado mudā /
mālikaṃ taṃ samālokya punar evam abhāṣata // Rm_27.70{67} //
sādhu sādhu mahābhāga kuruṣvevaṃ yadīchasi /
prāgacha tvaṃ mayā sārddhaṃ pūjaye taṃ munīśvaraṃ // Rm_27.71{68} //
ity uktvā mālikaṃ taṃ sa gṛhapatiḥ prasādayan /
ādāya jetakārāme vihāre samudācarat // Rm_27.72{69} //
tatra tena sahāyebhya so 'nāthapiṇḍado gṛhī /
sāṃjalis taṃ jagannāthaṃ natvaikānte samāśrayat // Rm_27.73{70} //
tataḥ sa māliko drākṣīc chrīghanaṃ taṃ munīśvaraiḥ /
sabhāmadhyāsanāsīnaṃ bhikṣusaṃghapuraskṛtaṃ // Rm_27.74{71} //
dvātriṃśallakṣaṇāśītivyāṃjanapratimaṇḍitaṃ /
ratnarāśim ivojvālaṃ vyomaprabhābhyalaṃkṛtaṃ // Rm_27.75{72} //
samaṃtabhadrarūpāṃśaṃ saumyarūpaṃ śubhendriyaṃ /
dṛṣṭvā sa mudito natvā kṛtvā tridhā pradakṣiṇaṃ // Rm_27.76{73} //
tat padmaṃ purataḥ kṣiptvā kṛtāṃjaliḥ puro mudā /
natvā pādau munes tasya tatraikānte samāśrayat // Rm_27.77{74} //
kṣiptamātraṃ ca tatpadmaṃ sahasākāśaṃ saṃsaran /
chatrībhūtvā mune mūrddhnar uparisthaṃ vyarājata // Rm_27.78{75} //
tad dṛṣṭvā te sabhālokaḥ sarve te vismayānvitāḥ /
aho buddhasya māhātmyam iti proktvā prasedire // Rm_27.79{76} //
tad dṛṣṭvā mālikaḥ sa 'tivismayānaṃditāśayaḥ /

utthāya sahasā śastuḥ pādayo nyapatan nataḥ // Rm_27.80{77} //
tataḥ sa sāṃjalir natvā pādābjavor jagadguroḥ /
saṃbuddhapadalābhāya praṇidhānaṃ vyadhād dhṛdo // Rm_27.81{78} //
etatpuṇyavipākena loke 'ndhe 'parināyake /
kleśākule vinaṣṭe 'haṃ bhūyāsaṃ sugato jinaḥ // Rm_27.82{79} //
svayaṃ tarttum aśaktānaṃ tārayitā bhavodadhiṃ /
tathā kleśābdhimagnānāṃ samuddharttā vimocākāḥ // Rm_27.83{80} //
dharme 'nāśvasitānaṃ ca sādāśvāsayitāpi vai /
adṛṣṭabodhimārgānāṃ darśayitā bhaveya hi // Rm_27.84{81} //
iti tena kṛtaṃ matvā praṇidhānam sa sarvavit /
bhagavān muditaḥ prāvirakārṣīt sa smitaṃ tadā // Rm_27.85{82} //
tatra smite munīndrasya mukhapadmād vinirgatāḥ /
suraśmayaḥ paṃcavarṇāḥ prasesrus trijagatsv api // Rm_27.86{83} //
yā adhastād gatābhāsas tā sarvanarakeṣv api /
avabhāsya śubhaṃ kṛtvā pracakru duḥkhanāśaṇaṃ // Rm_27.87{84} //
tatprabhābhiḥ parispṛṣṭvā sarve te narakāśritāḥ /
duḥkhamuktā sukhaspṛṣṭā vismitā evam abruvan // Rm_27.88{85} //
aho kiṃ nu mahāsaukhyam asmākaṃ jāyate 'dhunā /
itaś cyutāḥ kuhānyatra samutpannā vayaṃ nu kiṃ // Rm_27.89{86} //
iti cintāparitānāṃ teṣāṃ cittaprabodhane /
bhagavān nirmitaṃ buddhaṃ preṣayat prati nairayaṃ // Rm_27.90{87} //
tad dṛṣṭvā narakasthās te sarve 'tivismayānvitāḥ /
parasparaṃ samālokya punar evaṃ vabhāṣire // Rm_27.91{88} //
bhavanto no itaś cyutvā nānyatra saṃgatā vayaṃ /
ihaiva narake sthāḥ sma kutrāpi calitā na hi // Rm_27.92{89} //
kiṃ tv ayaṃ samupāyātā hy apūrvadarśanaḥ pumān /
nūnam asyānubhāvena jāyate śubhatā 'dhunā // Rm_27.93{90} //
nūnam ayaṃ mahāsatvo dṛṣṭvāsmān duḥkhapīḍitān /
kṛpayā sarvathoddharttuṃ narake 'tra samāgataḥ // Rm_27.94{91} //
tad asya samupāśritya prakṛtvā śaraṇaṃ sadā /
praṇatvā śraddhayā nityaṃ bhajemahi samādarāt // Rm_27.95{92} //
iti saṃbhāṣya te sarve nārakīyāḥ prabodhitāḥ /
taṃ buddhaṃ śaraṇaṃ gatvā praṇatvā prābhajan mudā // Rm_27.96{93} //
tadbhajanodbhavaiḥ puṇyaiḥ sarve te narakotthitāḥ /
sahasā sadgatiṃ yātā babhūvur dharmabhājanāḥ // Rm_27.97{94} //
evaṃ tā raśmayaḥ sarvāḥ sarvāṃs tān narakāśritān /
samuddhṛtya punas tatra jagacchāstur upāyayuḥ // Rm_27.98{95} //
yā cāpy ūrddhvaṃ gatābhāsas tāvabhāsya diśo 'ṣṭa ca /
yāvad bhavāgraparyantam avabhāsyābhiprāsaran // Rm_27.99{96} //
gāthābhiś ca surān sarvān divyakāyasukhāratān /

samantato mahacchabdaṃ ruccair evam acodayan // Rm_27.100{97} //
anityaṃ sarvasaṃsāraṃ duḥkhaṃ śūnyam anātmakaṃ /
iti matvā śubhe dharmaṃ sarvadā caratādarāt // Rm_27.101{98} //
niṣkrāmatārabhadhvaṃ tad yujyadhvaṃ buddhaśāsane /
triratnaśaraṇaṃ kṛtvā bhajadhvaṃ sarvadādarāt // Rm_27.102{99} //
yo hy asmiṃ saugate dharme cariṣyati samāhitaḥ /
sa hitvā janma saṃsāre duḥkhasyāntaṃ kariṣyati // Rm_27.103{100} //
etac chabdaṃ samākarṇya sarve devāḥ prabodhitāḥ /
triratnaśaraṇaṃ kṛtvā prabhejire samāhitāḥ // Rm_27.104{1} //
evaṃ tāḥ raśmayaḥ paṃcaḥ sarvāṃl lokān surān api /
triratnaśaraṇe sthāpya punar muner upāyayuḥ // Rm_27.105{2} //
tatra tā raśmayaḥ sarvā ekībhūtā ca piṇḍitāḥ /
jinaṃ pradakṣiṇīkṛtya tad uṣṇīṣe viśet punaḥ // Rm_27.106{3} //
tad dṛṣṭvā te sabhālokāḥ sarve te vismayānvitāḥ /
kim ādeśen munīndro 'yam iti dhyātvā niṣedire // Rm_27.107{2} //
athā yuṣmān sa ānando matvā teṣāṃ vitarkitaṃ /
utthāya sāṃjalir natvā bhagavantaṃ tam abravīt // Rm_27.108{5} //
bhagavan bhavatā kena hetunā sṛjyate smitaṃ /
nāhetu sugatāḥ sarve vihasanti kadā cana // Rm_27.109{6} //
yadarthe hetunā smitaṃ bhavān muṃcati sāṃprataṃ /
tadarthaṃ śrotum ichanti sarve lokā ime khalu // Rm_27.110{7} //
yadarthena bhavān smitaṃ prakaroti jagadguro /
tadarthaṃ samupādiśya sarvān lokān prabodhaya // Rm_27.111{8} //
ity ānandoditaṃ śrutvā bhagavān sa munīśvaraḥ /
sarvān lokān samālokya tam ānaṃdaṃ cābravīt // Rm_27.112{9} //
evam etan mahānaṃda nāhetupratyayaṃ kvacit /
sarvabuddhāḥ pramuṃcanti smitaṃ kiṃcit kadā cana // Rm_27.113{10} //
paśya tvaṃ yad ayaṃ sādhu ārāmikaḥ prasāditaḥ /
mamaivaṃ śraddhayā pūjāṃ karoti śraddhayā mudā // Rm_27.114{11} //
etatpuṇyavipākena māliko 'yaṃ subuddhimān /
bodhicittaṃ samāsādya bodhicaryāṃ caran kramāt // Rm_27.115{12} //
sarvāḥ pāramitāḥ pūryya sarvān māragaṇān vinijayan /
samyakṣaṃbodhim āsādya niḥkleśo 'rhan munīśvaraḥ // Rm_27.116{13} //
daśabalo jagannāthaḥ sarvasatvahitārthabhṛt /
padmottamo 'bhidho buddhas tathāgato bhaviṣyati // Rm_27.117{14} //
yad ayaṃ mama saddharmasādhane 'bhiprasāditaḥ /
saṃbodhipraṇidhiṃ dhṛtvā karoti śraddhayārcanāṃ // Rm_27.118{15} //
evaṃ ye śraddhayā nityaṃ triratnaṃ śaraṇaṃ gatāḥ /
bhajanti te janāḥ sarve bhaveyuḥ sugatātmajāḥ // Rm_27.119{16} //
tatas te sarvasatvānāṃ hitārtheṣu samudyatāḥ /

bodhisatvā mahāsatvā bhaviṣyaṃti guṇākarāḥ // Rm_27.120{17} //
tataḥ pāramitāḥ sarvāḥ paripūrya yathākramaṃ /
tataḥ saṃbodhim āsādya bhaveyuḥ sugatā api // Rm_27.121{18} //
evaṃ matvātra saṃsāre saṃbodhijñānavāṃchibhiḥ /
triratnabhajanaṃ kṛtvā caritavyaṃ sadā śubhe // Rm_27.122{19} //
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvānaṃdādayo 'pi te /
bhikṣavaḥ sāṃghikāḥ sarve prābhyanandan prabodhitāḥ // Rm_27.123{20} //
sarve lokāś ca te sarve śrutvaivaṃ śrīghanoditaṃ /
triratnaśaraṇaṃ kṛtvā prabhejire 'numoditāḥ // Rm_27.124{21} //
evaṃ śāstrā munīndreṇa vyākṛtaṃ svayam ātmanaḥ /
śrutvā sabhāntikaś cāpi prābhyanandat pramoditaḥ // Rm_27.125{22} //
tadārabhya sadā nityaṃ mālikaḥ so 'numoditaḥ /
triratnabhajanaṃ kṛtvā prācarad bodhicārikāṃ // Rm_27.126{23} //
tataḥ sānāthapiṇḍo 'pi tena saha pramoditaḥ /
sāṃjalis taṃ jagannāthaṃ natvā sve nilaye yayau // Rm_27.127{24} //
tatra sa māliko gehe bhāryayā saha moditaḥ /
triratnaśaraṇaṃ kṛtvā prācarat sarvadā śubhaṃ // Rm_27.128{25} //
tatas taṃ saugate dharme 'nucarantaṃ niśamya saḥ /
tīrthikopāsiko ruṣṭo upetya paryabhāṣata // Rm_27.129{26} //
are re durmate pāpin kim evaṃ carase 'śubhe /
sarvathā tvaṃ paribhraṣṭo narake duḥkham āpsyasi // Rm_27.130{27} //
yad apātre durācāre mithyādharmābhibhāṣinī /
upetya bhajanaṃ kṛtvā vinoṣi kilviṣaṃ mahat // Rm_27.131{28} //
bhajante ye narā buddhaṃ na te gachanti sadgatiṃ /
durgatim eva te yātāś caranty aśubhe sadā // Rm_27.132{29} //
kadā cid api tad gehe bhadraṃ na jāyate kvacit /
lakṣmīś cāpi vasen naiva yato dharmo vinaśyate // Rm_27.133{30} //
kiṃ cin nāsti śubhācāraṃ tasya bhikṣāśino 'yateḥ /
kim evaṃ śraddhayā nityaṃ bhajase sadguror iva // Rm_27.134{31} //
kṛpaṇo yaḥ svayaṃ bhraṣṭaḥ parāṃś ca bhraṃśayed iha /
adharme ye 'pi saddharmam ity ākhyāyābhivaṃcate // Rm_27.135{32} //
sa kiṃ śāstā sudhīr vijño dharmarājo munīśvaraḥ /
sadbhir na pūjanīyo 'sau niṃdanīyo hi durgatiḥ // Rm_27.136{33} //
iti satyaṃ mayākhyātaṃ hitārthaṃ te śubhārthinaḥ /
yadi dharme 'sti te vāṃchā śrutvāsmadvacanaṃ cara // Rm_27.137{34} //
tad buddhasaṃgatiṃ tyaktvā tīrthe snātvā samāhitaḥ /
brahmaṇaṃ viṣṇum īśānaṃ bhaja nityaṃ yathāvidhiṃ // Rm_27.138{35} //
brāhmaṇaṃ ye bhajaṃty atra sarve te brahmacāriṇaḥ /
pariśuddhāśayā bhadrā saṃprayānti surālayaṃ // Rm_27.139{31} //
ye bhajanti sadā viṣṇuṃ na te gachaṃti durgatiṃ /

sadgatiṃ sarvadā yātā bhavanti manujādhipāḥ // Rm_27.140{32} //
ye bhajanti mahārudraṃ na te gachanti nārake /
sarvasaukhyāni saṃbhuktvā yānti cānte śivālayaṃ // Rm_27.141{33} //
evaṃ matvātra saṃsāre yadi saukhyaṃ sadechasi /
tad etāṇ trijagannāthān bhaja nityaṃ prapūjayan // Rm_27.142{34} //
etan me vacanaiḥ śrutvā bhaja tān sadgurūn yatīn /
teṣāṃ saddharmam ākarṇya cara nityaṃ śubhe vrate // Rm_27.143{35} //
tathā te maṃgalaṃ nityaṃ sarvadātra bhaved dhruvaṃ /
ante pāpavinirmuktāḥ prayānti tridaśālayaṃ // Rm_27.144{36} //
iti tenoditaṃ śrutvā mālikaḥ sa viroṣitaḥ /
tairthikaṃ taṃ samārabhya paribhāṣyaivam abravīt // Rm_27.145{37} //
ā kim evaṃ vadasy atra mā maivaṃ vadathāḥ punaḥ /
tvam eva narakaṃ yāyā nindase yan munīśvaraṃ // Rm_27.146{38} //
śṛṇv atrāhaṃ pravakṣyāmi saṃbuddhe guṇam alpakaṃ /
vistareṇa kathaṃ vaktuṃ śakyate 'lpaśiyā mayā // Rm_27.147{39} //
tathāpi kathyate 'lpatvāt tavābhibodhane mayā /
śrutvā tvayā vicāryaiva sad asac ca parīkṣyatāṃ // Rm_27.148{40} //
saṃbuddha eva bhagavān suguṇī na viṣṇuḥ saṃśasyate na hiraṇyagarbhaḥ /
teṣāṃ subhadracaritātiśayaprabhāvāñ chrutvā vicārayata ko guṇavān na veti // Rm_27.149{41} //
viṣṇuḥ samudyatataho vighṛṇaiḥ pramāyī
rudro vibhūtyajakayoladharaḥ pramattaḥ /
ekāntaśāntacaritāśayas tu buddhaḥ
kaṃ pūjayemahi suśāntam aśāntarūpaṃ // Rm_27.150{36!} //
duryodhanādi nṛpanāśakaraḥ sa cakrī haras tripūranāśakaḥ pinākī /
krauṃcaṃ guho 'pi dṛḍhaśakti hate cakāra buddhastokavalamayas tu jagatāṃ hiteṣī // Rm_27.151{67} //
pīḍyāmamāyamayam eva tu rakṣaṇīyo vadhyo yam ity api surottamanītir eṣā /
niḥśreyasātyudayasaukhyahitaikabuddhir buddhasya naivaridavonahivaṃ // Rm_27.152{68} //
rāgādi doṣajanitāni vacānsi viṣṇor unmattaceṣṭitakarāṇi ca yāni śambhoḥ /
niḥśeṣadoṣaśamakāritatathāgatasya vaṃdyatvam arhati ca ko 'tra vicārayadhvaṃ // Rm_27.153{69} //
yaś codyataḥ parivadhāya ghṛṇāṃ vihāya trāṇāya yaś ca jagataḥ kṛpayā pravṛttaḥ /
rāgī ca yo bhavati yaś ca vimuktarāgaḥ pūjyaṃs tayoḥ ka iha taṃ vadatānucintya // Rm_27.154{70} //
śakraṃ vajradharaṃ balaṃ haladharaṃ kṛṣṇaṃ ca cakrāyudhaṃ skaṃdaṃ śaktidharaṃ śmaśānavilayaṃ rudraṃ triśūlāyudhaṃ /
etān duḥkhabhayāṅkitān gataghṛṇān bālān vicitrāyudhān nityaṃ prāṇivadhodyute praharaṇān kas tān namasyed budhaḥ // Rm_27.155{71} //
na yaḥ śūlaṃ dhatte na ca suratim aṅke suvadanāṃ na cakraṃ śaktiṃ vā na ca kuliśam ugraṃ rava halaṃ vinirmuktaṃ kleśaiḥ parahitavidhānādyatadhiyaṃ /
śaraṇyaṃ lokānaṃ tam ṛṣim upayātāsmi śaraṇaṃ // Rm_27.156{72} //
rudro rāgavaśāt striyaṃ vahati yo hiṃsyā hriyā varjitā viṣṇuḥ krūrataraḥ kṛtaghnacaritaḥ skaṃdhaḥ svayaṃjñāti ha /
krūrāsyā mahiṣāntakṛn naravaśā mānsāśinī pārvatī pānepsī ca vināyako daśabalo srasto hy adoṣaḥ suhṛt // Rm_27.157{73} //
vaṃdhur nabhe sa bhagavān na ripur na cānyaḥ śāstā trilokagurur ekatamo 'pi dhīraḥ śrutvā vacaḥsucaritātiśayaprabhāvaṃ buddhaṃ guṇātiśayalobhatayāśritāḥ smaḥ // Rm_27.158{74} //
nāsmākaṃ sugataḥ pitā na ripavas tīrthyāṃdhanaṃ naiva te /
dattaṃ tena tathāgatena ca hṛtaṃ kiṃcit kaṇādādibhiḥ /

kiṃ tv ekāṃtajagaddhitaḥ sa bhagavān buddho yataś cāmalaṃ vākyaṃ sarvamalāpahārica yatas tad bhiktavaṃto vayaṃ // Rm_27.159{75} //
hiteṣī yo nityaṃ satatam upakārīva jagataḥ kṛtaṃ yena svāsthyaṃ bahuvidharujārttasya jagataḥ /
gūḍhaṃ yaś ca jñe bhayaṃ karatalam ivāvaiti sakalaṃ prapadyadhvaṃ santas temṛṣivaradaraṃ bhaktimanasaḥ // Rm_27.160{76} //
asarvabhāvena yadṛcchayā vā parānuvṛtya vicikitsayā vā /
ye taṃ namasyanti munīndracaṃdraṃ te 'py āmarīsaṃpadam āpnuvaṃti // Rm_27.161{77} //
paurāṇīśrutineṣa lokamahito buddhaḥ kilāyaṃ harir dṛṣṭvā janmajarāvipattivaśagaṃ lokaṃ kṛpābhyudyataḥ /
jātaḥ śākyakulenduracyutamatis trātā nṛṇāṃ gautamaḥ śāstāraṃ hitam eva kas tam adhunā nāvaiti mūḍho janaḥ // Rm_27.162{78} //
yadā rāgadveṣād asurasuradārāpaharaṇaṃ kṛtaṃ māyādvitvaṃ dharaṇiharaṇāśaktamatinā /
tadā pūjyo vandyo harir aparimukto 'budhatayā vinirmuktaṃ buddhaṃ na namati jano māhavahulaḥ // Rm_27.163{79} //
caturjaladhimekhalākuratambabhārālasāṃ mahīṃ mahatīṃ visṛjya harayevāpakaṣṭāṃ valiḥ /
pradāya munaye tu pāṃśulavam apy aśoko nṛpaḥ kṣitiṃ sakalacaṃdramaṇḍalatarāñ ca saṃprāptavān // Rm_27.164{80} //
yakṣapāto na me buddhena dveṣaṭakapilādiṣu /
muktimac ca vaco yasya kāryas tasya parigrahaḥ // Rm_27.165{81} //
avaśyam eṣāṃ katamo 'pi sarvavit jagarddhitaikāntaviśālasāraḥ /
sa eva mṛgyo hy atisūkṣmacetasā janena śeṣaiḥ kim anarthapaṇḍitaiḥ // Rm_27.166{82} //
yasyāpi kiñcin na hi doṣaleśaṃ śaradguṇāḥ santi jagaddhitārthe /
brahmāpi viṣṇutiriṇo harir vā samehi śāstā śubhakārimitraṃ // Rm_27.167{83} //
yasya na vidyate doṣo vidyante sakalā guṇāḥ /
sarvajñaḥ sa jagacchāstā tam ahaṃ śaraṇaṃ vraje // Rm_27.168{84} //
yo 'smin sudṛṣṭyāt saṃrakṣyati jagacchubhe /
tasyāhaṃ śaraṇaṃ gatvā bhajāmi satataṃ mudā // Rm_27.169{85} //
yaṃ dṛṣṭvā suprasannās te bhavanti nirmalāśayāḥ /
tam eva sugataṃ nāthaṃ bhajāmi śaraṇaṃ gataḥ // Rm_27.170{86} //
yenaiva trijagallokaṃ putravat pratipālitaṃ /
tam eva trijagannāthaṃ bhajāmi śaraṇaṃ tataḥ // Rm_27.171{87} //
yasmai suśraddhayā dattaṃ tat phalaṃ bodhisādhanaṃ /
tam eva śrīghanaṃ bhaktyā bhajāmi śaraṇaṃ gataḥ // Rm_27.172{88} //
yasmād dharmāmṛtaṃ pītvā sarve satvāḥ pramodinaḥ /
tam eva saṃti sarve 'pi duḥkhachedanasadguṇāḥ /
tam eva śrīpradātāraṃ bhajāmi śraddhayādarāt // Rm_27.173{89} //
buddha eva jagacchāstā buddha eva jagadguruḥ /
buddha eva jagannātho buddha eva munīśvaraḥ // Rm_27.174{90} //
tad ahaṃ sarvabhāvena buddhasya śaraṇaṃ gataḥ /
śraddhayā dharmam āsādya bhajāmi bodhiprāptaye // Rm_27.175{91} //
ye buddhaṃ śaraṇaṃ yānti na te gachanti durgatiṃ /
nirmuktapāpakāḥ saukhyaṃ bhuktvā yāṃti jinālayaṃ // Rm_27.176{92} //
śṛṇvanti saugataṃ vākyaṃ ye te na yānti durgatiṃ /
samantabhadrasaukhyāni bhuktvā yāṃti sukhāvatiṃ // Rm_27.177{93} //
bhajanti lokanāthaṃ ye te 'pi na yānti durgatiṃ /
pāpamuktāḥ sukhāny eva bhuktvā yāṃti surālayaṃ // Rm_27.178{94} //

etad ratnatrayaṃ loke utpannaṃ sadguṇākaraṃ /
tad ahaṃ śaraṇaṃ gatvā bhajāmi samupāsikaḥ // Rm_27.179{95} //
etatpuṇyavipākena sarvasatvahitārthakaḥ /
kramād bodhicarāḥ pūrya saṃbuddhapadam āpnuyāt // Rm_27.180{96} //
tadāhaṃ sugato bhūtvā sarvasatvaśubhārthabhṛt /
satvān bodhau pratiṣṭhāpya nirvṛtiṃ samavāpnuyāt // Rm_27.181{97} //
evaṃ vijñāya saddharmaṃ yadīchati bhavān api /
triratnaśaraṇaṃ gatvā bhaja nityaṃ samādarāt // Rm_27.182{98} //
etatpuṇyavipākena sadā tvaṃ sadgatiṃ tataḥ /
bodhiṃ cāpi samāsādya saṃbuddhapadam āpnuyāḥ // Rm_27.183{99} //
iti tena samākhyātaṃ śrutvā sa paribodhitaḥ /
tairthyadharmaṃ pratikṣipya saṃbuddhaśrāvako 'bhavat // Rm_27.184{100} //
tadārabhya sadā nityaṃ saddharmaśravaṇotsukaḥ /
vihāre samupāśritya prābhajat taṃ munīśvaraṃ // Rm_27.185{1} //
iti me guruṇādiṣṭaṃ śrutaṃ mayā tathocyate /
tvaṃ cāpy evaṃ mahārāja triratnaṃ sarvadā bhaja // Rm_27.186{2} //
prajāś cāpi mahārāja bodhayitvā prayatnataḥ /
bodhimārge pratiṣṭhāpya pālayasva samāhitaḥ // Rm_27.187{3} //
etatpuṇyavipākena sadā te maṃgalaṃ bhavet /
kramād bodhicarīḥ pūrya saṃbuddhapadam āpnuyāḥ // Rm_27.188{4} //
iti tenārhatādiṣṭaṃ śrutvāśokaḥ sa bhūmipaḥ /
tatheti prativijñapya prābhyanandat sapārṣadaḥ // Rm_27.189{5} //
śṛṇvantīdaṃ mudā ye jinavarakathitaṃ mālikasyāvadānaṃ ye cāpi śrāvayanti pramuditamanasaḥ śraddhayā bhadrakāmāḥ /
te sarve lokanāthās trimalakalijitā bodhisatvā maheśā bhuktvā saukhyaṃ sadānte jinavaranilaye saṃprayānti prasannāḥ /
++ iti ratnāvadānatatve mālikāvadānaṃ samāptam ++
XXVIII Pāñcālarājāvadāna
athāśoko mahīpālaḥ kṛtāṃjalipuṭo mudā /
upaguptaṃ guruṃ bhikṣuṃ natvaivaṃ punar abravīt // Rm_28.1{1} //
bhadanta śrotum ichāmi punar anyat subhāṣitaṃ /
tadyathā guruṇākhyātaṃ tathādeṣṭuṃ ca me 'rhati // Rm_28.2{2} //
iti saṃprārthite rājñā sa upagupta ātmavit /
tam aśokaṃ mahīpālaṃ samāmaṃtryaivam abravīt // Rm_28.3{3} //
sādhu śṛṇu mahārāja yathā me guruṇoditaṃ /
tathāhaṃ te pravakṣyāmi śrutvānumodanāṃ kuru // Rm_28.4{4} //
tadyathāsau jagacchāstā śākyasiṃhas tathāgataḥ /
sarvajñaḥ sugato nātho dharmarājā munīśvaraḥ // Rm_28.5{5} //
ekasmin samaye tatra śrāvastyā bahir āśrame /
vihāre jetakodyāne vijahāra sasāṃghikaḥ // Rm_28.6{6} //
tadā sa bhagavāṃs tatra bhikṣusaṃghaiḥ puraskṛtaḥ /
sabhāmadhyāsanāsīno dharmam ādeṣṭum ārabhat // Rm_28.7{7} //

tad dharmadeśanāṃ śrotuṃ sarve lokāḥ samāgatāḥ /
devā daityāś ca nāgāś ca yakṣagaṃdharvakinnarāḥ // Rm_28.8{8} //
siddhā vidyādharāś cāpi garuḍā rākṣasā api /
ṛṣayo brāhmaṇā vijñā rājānaḥ kṣatriyā api // Rm_28.9{9} //
vaiśyā rājakumārāś ca maṃtriṇaś ca mahājanāḥ /
vaṇijaḥ sārthavāhāś ca gṛhasthāḥ śilpino 'pi ca // Rm_28.10{10} //
grāmyā jānapadāś cāpi kārpaṭikādayo 'pi ca /
tīrthikā api te sarve jetārāme upāgatāḥ // Rm_28.11{11} //
vihāre taṃ jagannāthaṃ dṛṣṭvā sāṃjalayo mudā /
natvā pradakṣiṇīkṛtya samabhyarcya yathākramaṃ // Rm_28.12{12} //
tatas te muditāḥ sarve parivṛtya samaṃtataḥ /
tat saddharmāmṛtaṃ patum upatasthuḥ samāhitāḥ // Rm_28.13{13} //
tadā sa bhagavān dṛṣṭvā sarvāns tān samupasthitān /
ādimadhyāntakalyāṇaṃ dideśa dharmam uttamaṃ // Rm_28.14{14} //
tat saddharmāmṛtaṃ pītvā sarve lokāḥ prabodhitāḥ /
saṃbuddhaṃ śaraṇaṃ kṛtvā pracerur bodhisaṃvaraṃ // Rm_28.15{15} //
tasminn avasare tatra paṃcāla uttarādhipaḥ /
dakṣiṇādhipapaṃcālaṃ parājetum upākramat // Rm_28.16{16} //
tayoḥ paṃcālayo rājño viruddhāsy abhimāninoḥ /
mahāyuddham abhūn nityaṃ parasparavighātanaṃ // Rm_28.17{17} //
pravarttite sadā yuddhe tayo rājño hi māninoḥ /
durbhikṣam api tatrābhūd bahulokavighātanaṃ // Rm_28.18{18} //
tadā tau kṣatriyau krūrau parasparavighātinau /
viruddhamānasau vīrau vairaśāmyaṃ na jagmataḥ // Rm_28.19{19} //
tad dṛṣṭvā nṛpatī rājā prasenajin sa kauśalaḥ /
tad vairaśamanopāyaṃ ciraṃ dhyātvā vyaciṃtayat // Rm_28.20{20} //
yad etau nṛpatī vīrau nityaṃ yuddhābhikāṃkṣiṇau /
saṃbodhisādhanaṃ dharmaṃ śrotuṃ naivābhivāṃchata // Rm_28.21{21} //
sarve 'pi maṃtriṇo 'mātyāḥ sarve lokāś ca yodhinaḥ /
saṃbuddhadarśane cāpi nātrāgachanti ke cana // Rm_28.22{22} //
evaṃ teṣāṃ sadā nityaṃ hiṃsākarmābhirāgiṇāṃ /
saddharme śravaṇe vāpi gocaraṃ naiva vidyate // Rm_28.23{23} //
dharmaṃ vinātra saṃsāre kiṃ sāraṃ janma mānuṣe /
parasparaṃ nihatyaiva yāsyaṃti narake dhruvaṃ // Rm_28.24{24} //
dhig janma mānuṣe teṣāṃ kevalaṃ pāpasādhanaṃ /
ye kleśamānadarpyāndhā na paśyaṃti munīśvaraṃ // Rm_28.25{25} //
ye cātra saugataṃ dharmaṃ na śṛṇvanti kadā cana /
kathaṃ te bhadracaryāyāṃ gocaraṃ samavāpnuyuḥ // Rm_28.26{26} //
sadā te māracaryāyāṃ sthitvā kleśābhimāninaḥ /
bodhicaryāṃ pratikṣipya careyuḥ kāmacāriṇaḥ // Rm_28.27{27} //

tataḥ svayaṃ paribhraṣṭā bhraṃśayantaḥ parān api /
yathechayā carantas te cinuyur bahupātakaṃ // Rm_28.28{28} //
tatas te kleśasaṃtaptāḥ svaparārthābhighātinaḥ /
tīvraduḥkhāgnisaṃtaptāḥ pateyur narake dhruvaṃ // Rm_28.29{29} //
narakeṣu bhramantas te sadā duḥkhābhibhojinaḥ /
paścāttāpāgnisaṃtaptāś careyur ābhavaṃ tathā // Rm_28.30{30} //
tad eṣāṃ sarvalokānāṃ bhadrārthaṃ hitakāraṇaṃ /
sarvathopāyam ādhātum arhāmi sāṃprataṃ drutaṃ // Rm_28.31{31} //
yāvad etau nṛpau vīrau viruddhau nopaśāmyataḥ /
tāvad atra bhuvi kvāpi maṃgalaṃ na bhavet sadā // Rm_28.32{32} //
tad etau nṛpatī tāvad bodhayitvā prayatnataḥ /
maitrasnehasaṃbaddhau kuryāṃ nirvairabhāvinau // Rm_28.33{33} //
etau hi kṣatriyau vīrau pāṃcālau mānagarvitau /
anayor mitravaṃdhaṃ ko bodhayitvā kariṣyati // Rm_28.34{34} //
buddha eva jagacchāstā dharmarājaḥ prabodhayan /
anayoś ciravairyāgniṃ śamayituṃ praśaknuyāt // Rm_28.35{35} //
tad atra sahasā gatvā prārthayeyaṃ munīśvaraṃ /
nūnaṃ buddhānubhāvāt tau nṛpau mitratvam āpsyataḥ // Rm_28.36{36} //
iti niścitya rājā sa prasenajit samutthitaḥ /
vihāre sahasā gatvā nanāma taṃ munīśvaraṃ // Rm_28.37{37} //
tatra sa purato gatvā sāṃjaliḥ samupāśrayan /
etat sarvapravṛttāṃtaṃ nivedyaivam abhāṣata // Rm_28.38{38} //
bhagavan nātha sarvajña vijānīyād bhavān api /
yat tau pāṃcālabhūpālau viruddhau bhavato 'dhunā // Rm_28.39{39} //
yad etayor viruddhe ta sarve lokā virodhitāḥ /
tad atra sarvadā yuddhaṃ pravarttate divāniśaṃ // Rm_28.40{40} //
tat tesāṃ sarvalokānāṃ saddharme gocaraṃ kadā /
sadā yuddhābhisaktās te sādhayeyuḥ śubhaṃ kathaṃ // Rm_28.41{41} //
tad atra bhagavāñc chāstā bodhayaṃs tau narādhipau /
saṃbodhimārgam ādiśya śubhe cārayitum arhati // Rm_28.42{42} //
iti saṃprārthite tena rājñā sa bhagavān muniḥ /
tasya rājñe nareṃdrasya tūṣṇībhūtvādhyuvāsa tat // Rm_28.43{43} //
tataḥ sa nṛpatī rājā matvā śāstrādhivāsitaṃ /
sāṃjalis taṃ muniṃ natvā muditaḥ svālayaṃ yayau // Rm_28.44{44} //
tataḥ sa bhagavān pātram ādāya cīvarāvṛtaḥ /
bhāsayan bhadratāṃ kurvan pratasthe saha sāṃghikaiḥ // Rm_28.45{45} //
evaṃ sarvatra mārgeṣu bhāsayaṃ sa munīśvaraḥ /
kṛtvā bhadraṃ krameṇaivaṃ vārāṇasīm upācarat // Rm_28.46{46} //
tatra sa bhagavāṃ prāpto bhābhiḥ saṃbhāsayan kramāt /
caraṃ kṛtvā subhadratvaṃ mṛgadāve upācarat // Rm_28.47{47} //

tatra sa bhagavān prātaḥ sasaṃghaḥ saugatāśrame /
sabhāmadhyāsanāsīnaḥ saddharmaṃ samupādiśat // Rm_28.48{48} //
tat saddharmāmṛtaṃ pītvā sarve lokāḥ pramoditāḥ /
triratnaṃ śaraṇaṃ kṛtvā prabhejire samādarāt // Rm_28.49{49} //
tadā dakṣiṇapāṃcālanṛpatiḥ sa pramoditaḥ /
saṃbuddhadarśanaṃ kartuṃ mṛgadāve upācarat // Rm_28.50{50} //
tatra taṃ śrīghanaṃ dṛṣṭvā nṛpatiḥ sa pramoditaḥ /
sāṃjaliḥ purato gatvā natvaikānte upāśrayat // Rm_28.51{51} //
tasminn avasare tatra mṛgadāve samāśritaḥ /
bhagavānn iti śuśrāva pāṃcālauttarādhipaḥ // Rm_28.52{52} //
sa uttarapāṃcālo nṛpatiḥ pratiroṣitaḥ /
taṃ nṛpaṃ yāmyapāṃcālaṃ parājetum upācarat // Rm_28.53{53} //
tatra sa nṛpatir vīraś caturaṃgavalaiḥ saha /
jayavādyamahotsāhaiḥ sahasā samupācarat // Rm_28.54{54} //
tatra sa yāmyapāṃcālarājā taṃ ripum āgataṃ /
niśamya sahasotthāya natvā ha taṃ munīśvaraṃ // Rm_28.55{55} //
bhagavan nātha sarvajña sa me vairā ihāgataḥ /
tad atra kiṃ kariṣyāmi tad anujñāṃ dadātu me // Rm_28.56{56} //
iti tena narendreṇa prārthite sa jineśvaraḥ /
dṛṣṭvā taṃ yāmyapāṃcālaṃ samāśvāsyaivam ādiśat // Rm_28.57{57} //
nṛpate mā vibheṣī tvaṃ dhairyyam ālambya tiṣṭhata /
tad upāyaṃ kariṣyāmi yenāsau te vaśe caret // Rm_28.58{58} //
ity ādiśya sa sarvajñaś caturaṅgabalānvitaṃ /
mahatsainyādhipaṃ vīraṃ nirmāya 'preṣayat tataḥ // Rm_28.59{59} //
sa sainyādhipatir vīraś caturaṅgabalaiḥ saha /
carann uttarapāṃcālam abhiyoddhum upācarat // Rm_28.60{60} //
tan mahatsainyaṃ āyātaṃ samālokyābhyupadrutaṃ /
sarva uttarapāṃcālasainyā bhītāḥ parāyayuḥ // Rm_28.61{61} //
tad dṛṣṭvottarapāṃcālanṛpatiś cāpi kheṭitaḥ /
ekākī ratham āruhya bhagavatsaṃmukhe 'carat // Rm_28.62{62} //
tatra sa dūrato dṛṣṭvā śrīghanaṃ taṃ sabhāśritaṃ /
avatīrya rathāt tatra mṛgadāve upācarat // Rm_28.63{63} //
tatra sa nṛpati rājā samupetya kṛtāṃjaliḥ /
tridhā pradakṣiṇīkṛtya nanāma śaraṇaṃ gataḥ // Rm_28.64{64} //
tataś cirāt samutthāpya sa pāṃcalo narādhipaḥ /
tat saddharmāmṛtaṃ pātuṃ tatraikānte samāśrayat // Rm_28.65{65} //
tadā sa bhagavān dṛṣṭvā nṛpatiṃ taṃ samāśritaṃ /
āryyasatyaṃ samārabhya dideśa dharmam uttamaṃ // Rm_28.66{66} //
tad āryasatyam ākarṇya nṛpatiḥ so 'bhibodhitaḥ /
saṃsārasādhanaṃ dharmaṃ punaḥ śrotuṃ samaichata // Rm_28.67{67} //

tataḥ sa nṛpatī rājā samutthāya kṛtāṃjaliḥ /
praṇatvā bhagavaṃtaṃ taṃ prārthayad evam ādarāt // Rm_28.68{68} //
bhagavan nātha sarvajña bhavatāṃ śaraṇaṃ vraje /
tan me 'trānugrahaṃ kṛtvā samyag ādeṣṭum arhati // Rm_28.69{69} //
yad atra bhagavan satvāḥ pravarttanto bhavodadhau /
sukhaduḥkhābhibhuṃjāno bhramaṃte ṣaḍgatau kathaṃ // Rm_28.70{70} //
karmaṇā kena devāḥ syur mānuṣāḥ kena karmaṇā /
daityāś ca karmaṇā kena tat samyak samupādiśa // Rm_28.71{71} //
tiryañcaḥ karmaṇā kena pretāś ca kena karmaṇā /
nārakāḥ karmaṇā kena tat sarvaṃ samupādiśa // Rm_28.72{72} //
tatrāpy anekarūpāś ca sarve bhinnāśayā api /
nihīnamadhyamotkṛṣṭāḥ sukhaduḥkhānvitā api // Rm_28.73{73} //
etat sarvaṃ samākhyāya bhavāñ chāstā jagad guruḥ /
saṃsāragatisaṃcāraṃ prabodhayitum arhati // Rm_28.74{74} //
iti saṃprārthite tena rājñā sa bhagavān sudhīḥ /
taṃ viśuddhāśayaṃ bhūpaṃ dṛṣṭvaivaṃ samupādiśat // Rm_28.75{75} //
sādhu śṛṇu mahārāja saṃsāragaticāraṇaṃ /
samyag dharmaṃ pravakṣyāmi yuṣmākaṃ paribodhane // Rm_28.76{76} //
kāyavāgmānasaṃ karmakṛtaṃ yac ca śubhāśubhaṃ /
lokas tasya phalaṃ bhukte karttā nānyo 'sti kasya cit // Rm_28.77{77} //
iti sarve kṛpāviṣṭās trailokye guravo jināḥ /
uktavantas tathā tad dhi karmaṇo yasya yat phalaṃ // Rm_28.78{78} //
karmaṃ kartuṃ vihātuṃ ca sadasadgatihetukaṃ /
lobhamohabhayakrodhā ye narā naraghātinaḥ // Rm_28.79{79} //
saṃvaddhyānyāñ ca hi santi saṃjīvaṃ yānti te dhruvaṃ /
saṃvatsarasahasrāṇi bahūny api hatāhatāḥ // Rm_28.80{80} //
saṃjīvanti yatas tatra tena saṃjīva ucyate // Rm_28.81{81!} //
mātāpitṛsuhṛdvaṃdhumitradrohakarāś ca ye /
paiśunyānṛtavattāraḥ kālasūtrābhigāminaḥ // Rm_28.82{82} //
kālasūtreṇa saṃsūḍya pāṭyante dāruvad yataḥ /
jvaladbhiḥ krakacais tatra kālasūtras tataḥ smṛtaḥ // Rm_28.83{83} //
dāvādau dahanair dāhaṃ dehināṃ vidadhāti ye /
sa tīvrajvalanair jantus tapyate tapane raṭan // Rm_28.84{84} //
tīvraṃ tapanasaṃtāpaṃ tanoty eva niraṃtaraṃ /
yat tato 'nvartham āloke khyātas tapanasaṃjñayā // Rm_28.85{85} //
dharmādharmaviparyāsaṃ nāstiko yaḥ prakāśayan /
saṃtāpayati cānyāṃś ca tapyate sa pratāpane // Rm_28.86{86} //
pratāpayati tatrasthān satvāns tīvreṇa vahninā /
tapanātiśayano 'sau proktas tasmāt pratāpanaḥ // Rm_28.87{87} //
ajaiḍakaśṛgālāṃś ca śaśākhumṛgāsukarān /

anyāṃś ca prāṇino ghnaṃti saṃghātaṃ yānti te narāḥ // Rm_28.88{88} //
saṃhatās tatra ghātyaṃte samyagvāhaiva vaṃyayaḥ /
tasmāt saṃghāta ity evaṃ vikhyāto 'nvarthasaṃjñayā // Rm_28.89{89} //
kāyavāgmānasaṃ tāpaṃ ye kurvantīha dehināṃ /
kaṭukyapaṭikā ye ca rauravaṃ yānti te nārāḥ // Rm_28.90{90} //
tīvreṇa vahninā tatra dahyamānā niraṃtaraṃ /
raudraṃ ravaṃ vimuṃcanti yatas tasmāt sa rauravaṃ // Rm_28.91{91} //
devadvijaguror dravyaṃ hṛtaṃ yair duḥkhinām iha /
te mahārauravaṃ yānti ye cānyasvāpahāriṇaḥ // Rm_28.92{92} //
raudratvād vahnidāhasya ravasya ca mahattayā /
rauravo hi mahāṃs tasya mantva rauravād api // Rm_28.93{93} //
kṛtvā guṇādhike tīvram apakāraṃ nihatya ca /
mātāpitṛgurun kalpam avīcau pacyate dhruvaṃ // Rm_28.94{94} //
asthīny api viśīryyante raudrāgnau tatra dehināṃ /
yato na vīciḥ saukhyasya nāvīcir udāhṛtaḥ // Rm_28.95{95} //
mithodroharatā ye traṇe ghnantīva dehinaḥ /
pāpād asinakhās te tu jāyante duḥkhabhāginaḥ // Rm_28.96{96} //
nakhā evāsayas teṣām āyasā jvalitāḥ kharāḥ /
tair anyonyaṃ nikṛntanti yat tenāsinakhāḥ smṛtāḥ // Rm_28.97{97} //
lohajvalitatīkṣṇāgrāḥ ṣoḍaśāṅgulakaṇṭakāḥ /
balād ārohyata hraṃdan śālmalīḥ pāladārikaḥ // Rm_28.98{98} //
lohadamṣṭrā mahākāyā jvalitās tīvrabhairavāḥ /
aśliṣya bhakṣayanty enaṃ paradāropahāriṇaṃ // Rm_28.99{99} //
āraṭanto 'pi khādyante śvagṛdhrolūkavāyasaiḥ /
aśivaṃ kurvate chinnā viśvāsaghāṭino narāḥ // Rm_28.100{100} //
ayoguḍāni bhujyante prataptāni punaḥ punaḥ /
yāpyante kvathitaṃ tāmraṃ ye parasvāpahāriṇaḥ // Rm_28.101{1} //
krūraiḥ śvabhir ayodraṃṣṭraiḥ kṛtyante vivaśā bhṛśaṃ /
varṣakoṭi raṭanto 'pi ye narāḥ kheṭake ratāḥ // Rm_28.102{2} //
matsyādīñ jalajān hatvā jvalanty amradravodakāṃ /
yāti vaitaraṇīṃ śaśvad vahninā dahyate naraḥ // Rm_28.103{3} //
ye svārthalavasaṃmūḍho vyavahāram adhārmikaṃ /
karoti narake kradan sa cakreṇābhipīḍyate // Rm_28.104{4} //
pīḍā vahubhir ākāraiḥ kṛtā yair duḥkhinām iha /
pīḍyante te ciraṃ taptair yatra mudgaraparvataiḥ // Rm_28.105{5} //
bhedakā dharmasetūnāṃ ye cāsan mārgavāhinaḥ /
kṣuradhārācitaṃ mārgaṃ gatvā krāmanti te narāḥ // Rm_28.106{6} //
nakhaiḥ saṃcūrṇya yūkādīñ cūrṇyante meṣaparvatai /
bhūyo bhūyo mahākāyāḥ krandantas te śaracchataṃ // Rm_28.107{7} //
vrataṃ yas tu samāśritya saṃpanno parirakṣati /

śīryamānamānsāsthiḥ kukuṃle pacyate dhruvaṃ // Rm_28.108{8} //
aṇunāpi hi yaḥ kaścin mithyājīvena jīvati /
bhakṣyate krimibhiś caṇḍaiḥ saṃmagno gūthamṛttike // Rm_28.109{9} //
dṛṣṭvāpi vrīhimadhyasthān prāṇinaś cūrṇayanti ye /
āyasai mukhalais taptaiḥ kṣobhyante te punaḥ punaḥ // Rm_28.110{10} //
atyantakrodhanāḥ krūrāḥ śaṭhāḥ pāpābhikāṃkṣiṇaḥ /
paravyasanakṛṣṭvā ca jāyante yamarākṣasāḥ // Rm_28.111{11} //
sarveṣām eva duḥkhānāṃ vījaṃ mṛd vābhibhedataḥ /
kāyavāgmānasaṃ karma pāpaṃ yat tad aṇv api varttayet /
++ narakakāṇḍaṃ samāptam ++
haṃsapārāvatādīnaṃ kharāṇām api rāgiṇāṃ /
yena rāgeṇa jāyante mūḍhāḥ kīṭādiyoniṣu // Rm_28.112{1} //
sarppāḥ krodhopanāhābhyāṃ mārastabdhā mṛgādhipāḥ /
abhimānena jāyante gadāmāśvādiyoniṣu // Rm_28.113{2} //
mātsaryerṣyādi doṣeṇa vānarāḥ pretadehinaḥ /
jāyante mukharā dhṛṣṭāś capalātmānaś ca vāyasāḥ // Rm_28.114{3} //
vadhavaṃdhanamātsaryair gavāśvādiṣu dehinaḥ /
jāyante krūrakarmāṇo lūtāḥ kharjjūravṛścikaḥ // Rm_28.115{4} //
vyāghramārjāragomāyuṛkṣagṛdhravṛgādāyaḥ /
jāyante pretamansādoḥ krodhanā matsarā narāḥ // Rm_28.116{5} //
dātāraḥ krodhanāḥ krūrā narā nāgamaharddhikāḥ /
bhavāntatyāgino darppāt krodhāc ca garuḍeśvarāḥ // Rm_28.117{6} //
kṛtaṃ yat pāpakaṃ karma svayaṃ vākkāyamānasaṃ /
tiryañcas tena jāyante tan manogatim ākṛthāḥ // Rm_28.118{7} //
++ iti tiryakkāṇḍaṃ samāptam ++
bhakṣyabhojyāpahartāro ye kṣudrā dānavarji /
bhavanti kuṇapāhārāḥ pretās te kaṭapūtanāḥ // Rm_28.119{1} //
viheṭhayanti ye bālā vaṃcayanty api tṛṣṇayā /
te 'pi garbhamalāhārā jāyante kaṭapūtanāḥ // Rm_28.120{2} //
hīnācārātidīnāś ca matsarā nityakāṃkṣiṇaḥ /
jāyaṃte ye narāḥ pretā 'ṣṭās te galagaṇḍakāḥ // Rm_28.121{3} //
dānaṃ nivārayaty eva na hi kiṃ tid dadāti yaḥ /
kṣutkṣāmāsau mahākukṣiḥ pretaḥ śūcimukho bhavet // Rm_28.122{4} //
dhanaṃ rakṣati vaṃśārthe na bhuṃkte na dadāti yaḥ /
dattādāyī tataḥ pretaḥ śrāddhabhoktā sa jāyate // Rm_28.123{5} //
yaḥ parasvāpahārepsur datvā caivānutapyate /
bhoktā viṭśleṣmavāntānāṃ pretya pretaḥ sa jāyate // Rm_28.124{6} //
apriyaṃ vakti yaḥ krodhād vākyaṃ marmavibhedataṃ /
bbavanty ulkāmukhaḥ pretaḥ suciraṃ tena karmaṇā // Rm_28.125{7} //
kurute kalahaṃ yas tu niṣkṛpaḥ krūramānasaḥ /

krimikīṭapataṅgādeḥ prete 'sau jyotiko bhavet // Rm_28.126{8} //
grāmakūṭau dadāty eva yo janaṃ pīḍayanty api /
kumbhāṇḍo vikṛtākāraḥ pūyāhāraś ca jāyate // Rm_28.127{9} //
nirdayāḥ prāṇino ghnanti bhakṣyārthaṃ ye dadanty api /
māṃsāhārāś ca te 'vaśyaṃ bhavanti pretarākṣasāḥ // Rm_28.128{10} //
gaṃdhamālāratā nityaṃ maṃdakrodhāḥ pradāyakāḥ /
gaṃdharvāḥ pretya jāyante devānāṃ ratihetavaḥ // Rm_28.129{11} //
krodhanāḥ piśunaḥ kiñcidarthārthaṃ yaḥ prayachati /
sa piśācaṃ praduṣṭātmā jāyate vikṛtānanaḥ // Rm_28.130{12} //
nityapraduṣṭāś capalāḥ parapīḍākarā narāḥ /
saṃpradānaratā nityaṃ bhūtāḥ pretya bhavanti te // Rm_28.131{13} //
krūrāḥ krūddhāḥ pradātāraḥ priyā sarvasurā ca ye /
jāyante pretya yakṣās tu krūrātmānaḥ surāpriyāḥ // Rm_28.132{14} //
mātāpitṛgurūn yānair ye nayanti yathepsitaṃ /
vimānacāriṇo yakṣā jāyaṃte susukhānvitāḥ // Rm_28.133{15} //
tṛṣṇāmātsaryadoṣeṇa pretā bhavanty amī sadā /
yakṣādayaḥ śubhaiḥ kliṣṭair atas tān parivarjayet // Rm_28.134{16} //
++ iti pretakāṇḍaṃ samāptam ++
devāsuramanuṣyeṣu dīrgham āyur ahiṃsayā /
jāyate hinsayā svalpām ato hiṃsāṃ vivarjayet // Rm_28.135{1} //
kuṣṭharogajvaronmādā ye cānye vyādhayo nṛṇāṃ /
bhavanti bhūtaprayuktes te vadhavaṃdhanatāḍanaiḥ // Rm_28.136{2} //
yo na harttā parasvānāṃ na vañcavit prayachati /
mahatāpi prayatnena sa dravyaṃ nādhigachati // Rm_28.137{3} //
adattaṃ vittam ādāya dānāni ca dadāti yaḥ /
sa pretya dravyavān bhūtvā bhūyo bhavati nirdhanaḥ // Rm_28.138{4} //
yo na harttā na dātā ca na cātikṛpaṇo naraḥ /
kṛtsnena mahatā dravyaṃ sthiraṃ sa labhate dhruvaṃ // Rm_28.139{5} //
na harttā yaḥ parasvānāṃ tyāgavān vītamatsaraḥ /
ahāryaṃ vipulaṃ vittam iṣṭam ca labhate naraḥ // Rm_28.140{6} //
āyurvarṇavalopetaḥ śrīmān rogavivarjitaḥ /
sukhī ca sa labhen nityaṃ yo dadātīha bhojanaṃ // Rm_28.141{7} //
salajjo rūpavān bhogī suchāyaḥ prāṇināṃ priyaḥ /
sa bhaved vastralābhī ca yo vāsānsi prayachati // Rm_28.142{8} //
āvāsaṃ yo dadātīha suprasannena cetasā /
prāsādāḥ sarvakāmāś ca jāyante tasya dehinaḥ // Rm_28.143{9} //
upānatsaṃkramādīni ye prayachanti mānavāḥ /
bhavanti sukhino nityaṃ yānāni ca labhanti te // Rm_28.144{10} //
vāpīkūpataḍāgādīn kārayitvā jalāśrayān /
sukhinas tyaktasaṃtāpā niḥpipāsā bhavanti te // Rm_28.145{11} //