રત્નમાલાવદાન · ભાગ 261280

યાવન્તશ્ ચાત્ર ત્રૈલોક્યે સંઘાઃ પૂગા ગણાઃ સ્મૃતાઃ ।
તેષામ્ અગ્રો મહાન્ ખ્યાતો બુદ્ધસંઘો જગદ્વરઃ ॥ ર્મ્_26.127{14} ॥
સંઘરત્નમ્ ઇદં યે ઽત્ર ભજન્તિ શ્રદ્ધયા મુદા ।
તેષામ્ અગ્રપ્રસન્નાનાં વિપાકે ફલમ્ ઉત્તમં ॥ ર્મ્_26.128{15} ॥
અપ્રમેયમ્ અસંખ્યેયં સંબોધિમાર્ગચાલકં ।
તદ્ અત્ર સૌગતે સંઘે ભજત શ્રદ્ધયાદરાત્ ॥ ર્મ્_26.129{16} ॥
ઇદં રત્નત્રયં ખ્યાતં સર્વસત્વશુભંકરં ।
વાઞ્છિતાર્થપ્રદં સિદ્ધં સંબોધિજ્ઞાનદાયકં ॥ ર્મ્_26.130{17} ॥
તદ્ એતત્ ત્રિતયં રત્નં સંબોધિપદવાંછિભિઃ ।
સત્કૃત્ય શ્રદ્ધયા નિત્યં પૂજનીયં સમાદરાત્ ॥ ર્મ્_26.131{18} ॥
યે ત્રિરત્નં સદા નિત્યં પૂજયન્તિ પ્રસાદિતાઃ ।
ન તે મારવશં યાતા ભવંતિ બોધિલાભિનઃ ॥ ર્મ્_26.132{19} ॥
ઇતિ મત્વા ત્રિરત્નં તદ્ દૃષ્ટ્વા કૃત્વાનુમોદનાં ।
સાઞ્જલિપ્રણતિં કૃત્વા દૂરાદ્ વન્દિતુમ્ અર્હથ ॥ ર્મ્_26.133{20} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા તે બ્રાહ્મણાદયઃ ।
સર્વે લોકાઃ પ્રસીદન્તસ્ ત્રિરત્નશરણં યયુઃ ॥ ર્મ્_26.134{21} ॥
તત્ર કે ચિજ્ જના ભદ્રાઃ સંબુદ્ધશરણં ગતાઃ ।
શિક્ષાપદં સમાદાય પ્રાચરત્ સૌગતં વ્રતં ॥ ર્મ્_26.135{22} ॥
કે ચિદ્ ભદ્રાશયા વિજ્ઞા સંબુદ્ધશરણં ગતાઃ ।
પ્રવ્રજ્યાવ્રતમ્ આદાય પ્રાચરદ્ બ્રહ્મચારિકાં ॥ ર્મ્_26.136{23} ॥
તતઃ ક્લેશાન્ વિનિર્જિત્ય સંસારભોગ્યનિસ્પૃહાઃ ।
સાક્ષાદ્ અર્હત્પદં પ્રાપ્ય બભૂવ બ્રહ્મચારિણઃ ॥ ર્મ્_26.137{24} ॥
એતત્ સર્વં સમાલોક્ય તીર્થિકોપાસકો ઽપિ સઃ ।
વિસ્મિતઃ સુપ્રસન્નાત્મા ત્રિરત્નં શરણં યયૌ ॥ ર્મ્_26.138{25} ॥
તતઃ સ તૈર્થિકસ્ તસ્ય મુનીન્દ્રસ્ય પદામ્બુજે ।
સાઞ્જલિપ્રણતશ્ ચૈવં પ્રણિધાનં વ્યધાન્ મુદા ॥ ર્મ્_26.139{26} ॥
અદ્યારભ્ય સદાપ્ય્ અસ્ય મુનીન્દ્રસ્ય જગદ્ગુરોઃ ।
સદ્ધર્મં સમુપાશ્રિત્ય ત્રિરત્નોપાસકો ભવે ॥ ર્મ્_26.140{27} ॥
એતત્પુણ્યવિપાકેન લોકે ઽન્ધે ઽપરિનાયકે ।
સંબોધિજ્ઞાનમ્ આસાદ્ય ભવેયં સુગતો જિનઃ ॥ ર્મ્_26.141{28} ॥
અતીર્ણાં તારયિષ્યામિ મોચયિષ્યામ્ય્ અમોચિતાન્ ।
સર્વાન્ આશ્વાસયિષ્યામિ હ્ય્ અનાશ્વસ્તાન્ સુદુઃખિનઃ ॥ ર્મ્_26.142{29} ॥
સત્વાન્ નિર્વાપયિષ્યામિ ભવાલયાદ્ અનિર્વૃતાન્ ।
કરિષ્યામિ સદા ભદ્રં ત્રૈધાતુભુવનેષ્વ્ અપિ ॥ ર્મ્_26.143{30} ॥
ઇતિ તેન કૃતં બોધિપ્રણિધાનં સ્વચેતસા ।
મત્વા સ ભગવાન્ સ્મિતં વિસસર્જ સરશ્મિકં ॥ ર્મ્_26.144{31} ॥
તદા તા રશ્મયઃ પંચવર્ણાઃ સર્વાઃ સમંતતઃ ।
લોકેષુ પ્રસૃતા ભદ્રં સૌખ્યં કૃત્વા પ્રસેરિરે ॥ ર્મ્_26.145{32} ॥
યા અધસ્તાદ્ ગતાભાસો સર્વત્ર નરકેષુ તાઃ ।
પ્રસૃતા અવભાસ્યૈવં ભદ્રસૌખ્યં પ્રચક્રિરે ॥ ર્મ્_26.146{33} ॥

તત્પ્રભાભિઃ પરિસ્પૃષ્ટા સર્વે તે નરકાશ્રિતાઃ ।
નિર્દુઃખા સૌખ્યમ્ આસાદ્ય વિસ્મયં સમુપાયયુઃ ॥ ર્મ્_26.147{34} ॥
તતસ્ તે નારકાઃ સત્વાઃ સર્વે તે નરકે સ્થિતાઃ ।
એકૈકનરકેષ્વ્ એવં સંમીલ્ય સંવભાષિરે ॥ ર્મ્_26.148{35} ॥
અહો ચિત્રં કિમ્ અદ્યૈવં મહત્ સૌખ્યં પ્રજાયતે ।
ઇતશ્ ચ્યુતાઃ કિમ્ અન્યત્ર સમુત્પન્ના વયં ખલુ ॥ ર્મ્_26.149{36} ॥
ઇતિ સંવાદિનાં તેસાં સર્વેષાં સંપ્રબોધને ।
ભગવાન્ નિર્મિતં બુદ્ધં પ્રેરયન્ નરકે પ્રતિ ॥ ર્મ્_26.150{37} ॥
તં દૃષ્ટ્વા નારકાઃ સર્વે વિસ્મિતાઃ સંપ્રસાદિતાઃ ।
ભૂય એકત્ર સંમીલ્ય મિથ એવં વભાષિરે ॥ ર્મ્_26.151{38} ॥
અહો વયમ્ ઇતશ્ ચ્યુત્વા નૈવાન્યત્ર ગતાઃ ખલુ ।
કિં ત્વ્ અસ્યાપૂર્વરૂપસ્ય પ્રભાવાન્ નઃ શુભાયતે ॥ ર્મ્_26.152{39} ॥
નૂનમ્ અયં જગન્નાથો બુદ્ધો ઽસ્માન્ દુઃખપીડિતાન્ ।
સમીક્ષ્ય કૃપયા દૃષ્ટ્યા સમુદ્ધર્ત્તુમ્ ઇહાગતઃ ॥ ર્મ્_26.153{40} ॥
તદ્ અસ્યાત્ર વયં સર્વે સત્કૃત્ય શ્રદ્ધયાદરાત્ ।
સર્વદા શરણં ગત્વા ભક્તુમ્ અર્હામહે ઽધુના ॥ ર્મ્_26.154{41} ॥
ઇતિ સંભાષણાં કૃત્વા સર્વે તે સંપ્રસાદિતાઃ ।
અસ્યૈવ શરણં ગત્વા પ્રણત્વા સંપ્રભેજિરે ॥ ર્મ્_26.155{41!} ॥
તતસ્ તે નારકાઃ સર્વે તત્પાપપરિમોચિતાઃ ।
પરિશુદ્ધાઃ શુભાત્માનઃ સદ્ગતિં સહસા યયુઃ ॥ ર્મ્_26.156{42} ॥
એવં તાન્ નારકાન્ સર્વાઃ સમુદ્ધૃત્ય પ્રભાશ્ ચ તાઃ ।
સર્વાઃ પ્રત્યાગતાસ્ તત્ર સંબુદ્ધસ્ય પુરો ઽસરન્ ॥ ર્મ્_26.157{43} ॥
એવમ્ ઊર્દ્ધં ગતાયાશ્ ચ રશ્મયસ્ તાઃ સમંતતઃ ।
સર્વાન્ દેવાલયાં લોકાન્ અવભાસ્ય પ્રસેરિરે ॥ ર્મ્_26.158{44} ॥
યાવદ્ ભવાગ્રપર્યન્તમ્ અવભાસ્ય સમંતતઃ ।
પ્રસારિતાઃ તતો ગાથા નિસૃતાઃ સમચોદયન્ ॥ ર્મ્_26.159{45} ॥
અનિત્યં ખલુ સંસારં દુઃખં શૂન્યમ્ અનાત્મકં ।
પુણ્યમ્ એવ જગત્સારં તત્ પુણ્યં ચિનુતાદરાત્ ॥ ર્મ્_26.160{46} ॥
નિષ્ક્રામતારભધ્વં તદ્ યુજ્યધ્વં બુદ્ધશાસને ।
ધુનીત મૃત્યુસૈન્યાનિ ચરત સૌગતં વ્રતં ॥ ર્મ્_26.161{47} ॥
યો હ્ય્ અસ્મિન્ સૌગતે ધર્મે ચરિષ્યતિ સમાહિતઃ ।
સ હિત્વા જન્મ સંસારે દુઃખસ્યાન્તં કરિષ્યતિ ॥ ર્મ્_26.162{48} ॥
તત્ ત્રિરત્નં સદા યૂયં સંસ્મૃત્વા શરણં ગતાઃ ।
સત્કૃત્ય શ્રદ્ધયા નિત્યં ભજત બોધિપ્રાપ્તયે ॥ ર્મ્_26.163{49} ॥
એવં તદ્ ઘોષમ્ આકર્ણ્ય સર્વદેવાઃ પ્રબોધિતાઃ ।
ત્રિરત્નં શરણં કૃત્વા પ્રભેજિરે સદાદરાત્ ॥ ર્મ્_26.164{50} ॥
એવં તા રશ્મયો દેવાઞ્ ચોદયિત્વા સમંતતઃ ।
પુનઃ પ્રત્યાગતાસ્ તત્ર બુદ્ધાન્તિકમ્ ઉપાયયુઃ ॥ ર્મ્_26.165{51} ॥
તત્ર તા રશ્મયઃ સર્વા એકીભૂત્વાભિપિણ્ડિતાઃ ।
ત્રિધા પ્રદક્ષિણીકૃત્ય સૂષ્ણીષે ઽન્તર્દધુર્ મુનેઃ ॥ ર્મ્_26.166{52} ॥

તદ્દૃષ્ટ્વા સસભાલોકાઃ સર્વે તે વિસ્મયાન્વિતાઃ ।
શાસ્તા કિમ્ આદિશેદ્ ધર્મમ્ ઇતિ ધ્યાત્વા નિષેદિરે ॥ ર્મ્_26.167{53} ॥
અથાયુષ્માન્ મહાનન્દો મત્વા તલ્ લોકચિંતિતં ।
ઉત્થાય સાંજાલિર્ નત્વા પપ્રછ તં મુનીશ્વરં ॥ ર્મ્_26.168{54} ॥
વિગતોદ્ધવા દૈન્યમદપ્રહીણા બુદ્ધા જગત્ય્ ઉત્તમહેતુભૂતાઃ ।
નાકારણે શંખમૃણાલગૌરં સ્મિતમ્ ઉપદેશયન્તિ જિના જિતારયઃ ॥ ર્મ્_26.169{55} ॥
તત્ કાલં સ્વયમ્ એવમ્ અધિગમ્ય ધીર બુદ્ધ્યા શ્રોતૄણાં શ્રમણ જિનેંદ્ર કાઙ્ક્ષિતાનાં ધીરભિર્ ।
મુનિવૃષ વાગ્ભિર્ ઉત્તમાભિર્ ઉત્પન્નં વ્યપનય સંશયં શુભાભિઃ ॥ ર્મ્_26.170{56} ॥
નાકસ્માલ્ લવણજલાદ્રિરાજધૈર્યાઃ સંબુદ્ધાઃ સ્મિતમ્ ઉપદર્શયન્તિ નાથાઃ ।
યસ્યાર્થે સ્મિતમ્ ઉપદર્શયંતિ ધીરાસ્ તં શ્રોતું સમભિલષન્તિ જનોઘાઃ ॥ ર્મ્_26.171{57} ॥
તદ્ ભવાન્ સર્વસત્વાનાં ચિત્તાભિપરિબોધને ।
યદ્ અભિલષિતં કાર્યં તદ્ ઉપદેષ્ટુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_26.172{58} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે તેન ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
આયુષ્મન્તં તમ્ આનંદં સમાલોક્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_26.173{59} ॥
એવમ્ એતન્ મહાનંદ નાહેતુપ્રત્યયં જિનાઃ ।
સંબુદ્ધાઃ સુગતાઃ સર્વે દર્શયન્તિ સ્મિતં ક્વચિત્ ॥ ર્મ્_26.174{60} ॥
શૃણ્વ્ આનંદ યદર્થે ઽહં સ્મિતં મુઞ્ચામિ સાંપ્રતં ।
તદર્થં સંપ્રવક્ષ્યામિ સર્વસત્વપ્રબોધને ॥ ર્મ્_26.175{61} ॥
પશ્યસિ યદ્ અયં શ્રેષ્ઠી તીર્થિકોપાસકો મુદા ।
મમાત્ર શરણં ગત્વા પ્રણિધાનં કરોતિ હિ ॥ ર્મ્_26.176{62} ॥
એતત્પુણ્યવિપાકેન ત્રિકલ્પાન્તમ્ અનાત્મવિત્ ।
ક્રમાદ્ બોધિચારીઃ સર્વાઃ પરિપૂર્ય ભવેત્ સુધીઃ ॥ ર્મ્_26.177{63} ॥
તતઃ ક્લેશગણાઞ્ જિત્વા સર્વાન્ મારગણાન્ અપિ ।
બોધિં પ્રાપ્યાચલો નામ તથાગતો ભવિષ્યતિ ॥ ર્મ્_26.178{64} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વાનંદાદિ ભિક્ષવઃ ।
સર્વે તે સુપ્રસન્નાસ્યાઃ પ્રાભ્યનન્દન્ સવિસ્મયાઃ ॥ ર્મ્_26.179{65} ॥
તથા તેન મુનીન્દ્રેણ વ્યાખ્યાતં સ તૈર્થિકઃ ।
શ્રુત્વાનુમોદનાં કૃત્વા પ્રાભ્યનન્દન્ સવિસ્મયઃ ॥ ર્મ્_26.180{66} ॥
તતઃ સ સર્વદા નિત્યં સત્કૃત્ય શ્રદ્ધયા મુદા ।
ત્રિરત્નભજાનં કૃત્વા પ્રાચરત્ સૌગતં વ્રતં ॥ ર્મ્_26.181{67} ॥
ઇતિ મે ગુરુણાખ્યાતં શ્રુતં મયા તથોચ્યતે ।
ત્વમ્ અપ્ય્ એવં મહારાજ ત્રિરત્નસેવકો ભવ ॥ ર્મ્_26.182{68} ॥
પ્રજાશ્ ચાપિ તથા રાજં બોધયિત્વા પ્રયત્નતઃ ।
ત્રિરત્નભજનોત્સાહે સંચારયિતુમ્ અર્હસિ ॥ ર્મ્_26.183{69} ॥
તથા તે સર્વદા નિત્યં સર્વત્રાપિ શુભં ભવેત્ ।
ક્રમાદ્ બોધિં સમાસાદ્ય સંબુદ્ધપદમ્ આપ્નુયાત્ ॥ ર્મ્_26.184{70} ॥
ઇતિ તેનાર્હતાદિષ્ટં શ્રુત્વાશોકઃ સ ભૂપતિઃ ।
સત્યમ્ ઇતિ પ્રતિજ્ઞાય પ્રાભ્યનાન્દત્ સ પાર્થિકઃ ॥ ર્મ્_26.185{71} ॥
શૃણ્વન્તીદં નરા યે મુનિવરકથિતં તૈર્થિકસ્યાવદાનં યે ચાપિ શ્રાવયન્તિ પ્રમુદિતમાનસઃ શ્રદ્ધયા ભક્તિયુક્તાઃ ।
તે સર્વે બોધિસત્વાઃ સકલગુણભરા ભદ્રચર્યા ચરન્તો ભુક્ત્વા સત્સૌખ્યભદ્રં જિનવરનિલયે સંપ્રયાન્તિ પ્રમોદાઃ ॥ ર્મ્_26.186{72} ॥

++ ઇતિ શ્રીરત્નાવદાનતત્વે તૈર્થિકાવદાનં સમાપ્તમ્ ++
xxવિઇ માલિકાવદાન
અથાશોકો મહીનાથઃ કૃતાંજલિપુટો મુદા ।
ઉપગુપ્તં તમ્ અર્હન્તં પ્રણત્વા પ્રાર્થયત્ પુનઃ ॥ ર્મ્_27.1{1} ॥
ભદન્ત શ્રોતુમ્ ઇછામિ પુનર્ અન્યત્ સુભાષિતં ।
તદ્યથા ગુરુણાદિષ્ટં તથાદેષ્ટું ત્વં અર્હતિ ॥ ર્મ્_27.2{2} ॥
ઇતિ તેન નરેન્દ્રેણ પ્રાર્થિતં સ યતીશ્વરઃ ।
ઉપગુપ્તો નરેન્દ્રન્ તં સમાલોક્યૈવં આદિશત્ ॥ ર્મ્_27.3{3} ॥
શૃણુ સાધુ મહારાજ યથા મે ગુરુણોદિતં ।
તથાહં તત્ પ્રવક્ષ્યામિ તવ પુણ્યવિવૃદ્ધયે ॥ ર્મ્_27.4{4} ॥
તદ્યથા ભગવાન્ બુદ્ધઃ શાક્યસિંહો જગદ્ગુરુઃ ।
સર્વજ્ઞઃ સુગતઃ શાસ્તા ધર્મરાજો મુનીશ્વરઃ ॥ ર્મ્_27.5{5} ॥
એકસ્મિન્ સમયે તત્ર શ્રાવસ્ત્યા ઉપકણ્ઠિકે ।
જેતારણ્યે મહોદ્યાને વિહારે શ્રાવકૈઃ સહ ॥ ર્મ્_27.6{6} ॥
ભિક્ષુભિશ્ ચૈલકૈશ્ ચાપિ ભિક્ષુણીભિર્ ઉપાસકૈઃ ।
ઉપાસિકાભિર્ અન્યૈશ્ ચ બોધિસત્વગણૈર્ અપિ ॥ ર્મ્_27.7{7} ॥
સર્વસત્વહિતાર્થેન બોધિચર્યં પ્રકાશયન્ ।
સદ્ધર્મં સમુપાદિશ્ય વિજહાર પ્રભાસયન્ ॥ ર્મ્_27.8{8} ॥
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પાતું સર્વે લોકાઃ સમાગતાઃ ।
શક્રાદયો ઽપિ દેવેન્દ્રા બ્રહ્માદિલોકપાલકાઃ ॥ ર્મ્_27.9{9} ॥
દૈત્યેંદ્રા ગરુડા નાગા યક્ષગંધર્વકિંનરાઃ ।
સિદ્ધા વિદ્યાધરાશ્ ચાપિ રાક્ષસાશ્ ચ મહર્દ્ધિકાઃ ॥ ર્મ્_27.10{10} ॥
ઋષયો બ્રાહ્મણા ચાપિ ક્ષત્રિયાશ્ ચ નરાધિપાઃ ।
વૈશ્યા રાજકુમારાશ્ ચ મંત્રિણો ઽમાત્યકા જનાઃ ॥ ર્મ્_27.11{11} ॥
ગૃહસ્થાઃ સાર્થવાહાશ્ ચ વણિજઃ શિલ્પિનો ઽપિ ચ ।
પૌરા જાનપદા ગ્રામ્યા અન્યે કાર્પટિકા અપિ ॥ ર્મ્_27.12{12} ॥
સર્વે તે સમુપાગત્ય તત્ર તં શ્રીઘનં મુનિં ।
દૃષ્ટ્વા પ્રદક્ષિણીકૃત્ય પ્રણત્વા સમુપાચરન્ ॥ ર્મ્_27.13{13} ॥
યથાક્રમં સમભ્યર્ચ્ય નત્વા સાંજલયો મુદા ।
પરિવૃત્ય પુરસ્કૃત્ય સર્વે તે સમુપાશ્રયન્ ॥ ર્મ્_27.14{14} ॥
તાન્ સર્વાન્ સમુપાસીનાં દૃષ્ટ્વા સ ભગવાન્ મુનિઃ ।
આર્યસત્યં સમારભ્ય દિદેશ ધર્મમ્ ઉત્તમં ॥ ર્મ્_27.15{15} ॥
તદ્ ધર્મં સમુપાકર્ણ્ય સર્વે તે સંપ્રબોધિતાઃ ।
ધર્મવૈશેષમ્ આજ્ઞાય બભુવુર્ બોધિવાંછિતાઃ ॥ ર્મ્_27.16{16} ॥
તદા તત્ર પુરે રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલઃ ।
યદા ન સુગતસ્ તત્ર તદા તીર્થિકભાગ્ અભૂત્ ॥ ર્મ્_27.17{17} ॥
યદા તુ સુગતસ્ તત્ર સસાંઘિકઃ સમાગતઃ ।
તદા સ નૃપતિર્ નિત્યં શ્રીઘનં તં સદાભજત્ ॥ ર્મ્_27.18{18} ॥
તસ્મિંશ્ ચ સમયે તત્ર કશ્ચિદ્ આરામિકો વનાત્ ।
નવં પદ્મૈઃ સમાદાય રાજ્ઞે દાતું પુરે ઽવિશત્ ॥ ર્મ્_27.19{19} ॥

તત્રૈકપથિ તં દૃષ્ટ્વા તીર્થિકોપાસિકો મુદા ।
સહસા તસ્ય પુરો ગત્વા પ્રાર્થયત્ તં સરોરુહં ॥ ર્મ્_27.20{20} ॥
ભો માલિન્ન્ ઇદં પદ્મં યદિ વિક્રેતુમ્ ઇછસિ ।
ઉચિતં મૂલ્યમ્ આદાય મહ્યં દાતું ત્વમ્ અર્હસિ ॥ ર્મ્_27.21{21} ॥
ઇતિ તેનાર્થિતં શ્રુત્વા માલિકઃ લુભિતાશયઃ ।
યદીછતિ ભવાન્ દદ્યામ્ ઇતિ તં દાતુમ્ ઐછત ॥ ર્મ્_27.22{22} ॥
તસ્મિન્ન્ એવ ક્ષણે તત્ર ગૃહસ્થો ઽનાથપિણ્ડદઃ ।
પુષ્પાર્થી સમુપાયાતો માલિકં તમ્ અપૃછત ॥ ર્મ્_27.23{22} ॥
ભો માલિન્ન્ ઇદં પદ્મં યદિ વિક્રેતુમ્ ઇછતિ ।
દ્વિગુણં મૂલ્યમ્ આદાય ભવાન્ મે દાતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_27.24{23} ॥
ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વા તીર્થિકોપાસકો ઽપિ સઃ ।
તદ્દ્વિગુણેન મૂલ્યેન તદ્ પદ્મં સમયાચત ॥ ર્મ્_27.25{24} ॥
ઇતિ તેનાર્થિતં શ્રુત્વા સ ચાપ્ય્ અનાથપિણ્ડદઃ ।
તદ્દ્વૈગુણ્યેન મૂલ્યેન કમલં તમ્ અયાચત ॥ ર્મ્_27.26{25} ॥
તચ્ છ્રુત્વા તૈર્થિકઃ સો ઽપિ મદદર્પાભિમાનિનઃ ।
તત્ત્રિગુણમૂલ્યેન ગૃહીતું તં સમૈછત ॥ ર્મ્_27.27{26} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વા સ ગૃહસ્થેણાનાથપિણ્ડદોત્સહી ।
ચતુર્ગુણેન મૂલ્યેન પદ્મં તમ્ અભ્યયાચત ॥ ર્મ્_27.28{27} ॥
એવં તૌ ગૃહપતી સો થ યાવચ્ છતસહર્સ્રકૈઃ ।
મૂલ્ય તં પદ્મમ્ આદાય માલિનં તં યયાચતુઃ ॥ ર્મ્_27.29{28} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વારામિકઃ સ ઽપિ પ્રવર્દ્ધયન્ પરસ્પરં ।
તયોર્ દ્વયોર્ અદત્વૈવ મનસૈવં વ્યચિંતયત્ ॥ ર્મ્_27.30{29} ॥
અયં ગૃહપતિઃ શ્રેષ્ઠો હ્ય્ અનાથપિણ્ડદઃ સુધીઃ ।
અચપલો મહાધીરઃ સ્થિરસત્વો વિચક્ષણઃ ॥ ર્મ્_27.31{30} ॥
કસ્યાર્થે ન્વ્ ઇદં પદ્મમ્ ઇયન્ મૂલ્યેન યાચતે ।
નૂનમ્ અત્ર મહદ્ધેતુર્ ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ ॥ ર્મ્_27.32{31} ॥
તદ્ એતત્ પરિપૃછાવ દાસ્યામિ સદ્ગુણાર્થિને ॥ ર્મ્_27.33{32} ॥
ઇતિ ધ્યાત્વા સ્વચિત્તેન સ આરામિક ઉત્સુકઃ ।
તૈર્થિકં તં સમાલોક્ય પપ્રછૈવં સમાદરાત્ ॥ ર્મ્_27.34{33} ॥
ભો પુરુષ ભવાન્ કસ્ય કાર્યસ્યાર્થે ઇદં કજં ।
ઇયન્મૂલ્યેન વિક્રેતુમ્ ઇછતિ તદ્ વદસ્વ મે ॥ ર્મ્_27.35{34} ॥
ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વા સ તૈર્થિકઃ પ્રમોદિતઃ ।
આરામિકં તમ્ આલોક્ય પ્રબોધયિતુમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_27.36{35} ॥
યઃ શ્રીપતિર્ જગદ્ભર્ત્તા નારાયનો જનાર્દનઃ ।
તસ્ય પૂજાં કરિષ્યામિ તદ્ ઇદં દેહિ મે ઽમ્બુજં ॥ ર્મ્_27.37{36} ॥
ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વારામિકો સાનુબોધિતઃ ।
અનાથપિણ્ડદં તં ચ દૃષ્ટ્વા કાર્યમ્ અપૃછત ॥ ર્મ્_27.38{37} ॥
ભો સાધો ભવંશ્ ચાપિ કિમ્ અર્થમ્ ઇદમ્ અમ્બુજં ।
બહુમૂલ્યૈવ સમાહર્ત્તુમ્ ઇછતિ તદ્ વદસ્વ મે ॥ ર્મ્_27.39{38} ॥
ઇતિ તદ્ વચનં શ્રુત્વા સો ઽનાથપિણ્ડદઃ સુધીઃ ।

આરામિકં તમ્ આલોક્ય પ્રબોધયિતુમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_27.40{39} ॥
સાધુ સાધુ મહાભાગ યદ્ ઇદં તે સરોરુહં ।
બહુમૂલ્યેન વાંછામિ તદ્ અર્થં કથ્યતે શૃણુ ॥ ર્મ્_27.41{40} ॥
યો ઽત્ર શૌદ્ધોદની રાજા ચક્રવર્ત્તી નૃપાધિપઃ ।
સર્વસત્વહિતાર્થેન સંબોધિસાધનોદ્યતઃ ॥ ર્મ્_27.42{41} ॥
સર્વત્ર ભુવને લોકે ક્લેશાકુલાસમાહિતે ।
બોધિચર્યાવિહીને ઽત્ર મ્લેછધર્મપ્રવર્ત્તતે ॥ ર્મ્_27.43{42} ॥
બોધિચર્યાં સ્વયં ધૃત્વા પ્રકાશયિતુમ્ ઉદ્યતઃ ।
સર્વરાજ્યં પરિત્યજ્ય સર્વાંશ્ ચાપિ પરિગ્રહાન્ ॥ ર્મ્_27.44{43} ॥
વૈરાગ્યધર્મમ્ આશ્રિત્ય સંસારભોગનિસ્પૃહઃ ।
ગયાશીર્ષે નગે ગત્વા કૃત્વા તપઃ સુદુષ્કરં ॥ ર્મ્_27.45{44} ॥
તતો લોકે હિતં કર્તું સમુત્થાય સમાહિતઃ ।
બોધિવૃક્ષતલાસીનસ્ તસ્થૌ ધ્યાનસમાહિતઃ ॥ ર્મ્_27.46{45} ॥
તત્ર મારગણાન્ સર્વાઞ્ જિત્વા ક્લેશગણાન્ અપિ ।
સંબોધિજ્ઞાનં આસાદ્ય બુદ્ધો ભવતિ સાંપ્રતં ॥ ર્મ્_27.47{46} ॥
સો ઽયં બુદ્ધો જગચ્છાસ્તા જગન્નાથો જગદ્ગુરુઃ ।
જગદ્ભર્ત્તા જગત્ત્રાયી ધર્મરાજા મુનીશ્વરઃ ॥ ર્મ્_27.48{47} ॥
સર્વજ્ઞઃ સુગતઃ શ્રિમાન્ ષડભિજ્ઞો વિનાયકઃ ।
સત્યવાદી મહાધીરઃ સત્યધર્મશુભાર્થભૃત્ ॥ ર્મ્_27.49{48} ॥
સમન્તભદ્રરૂપાંશઃ સૌમ્યરૂપો જિતેંદ્રિયઃ ।
દ્વાત્રિંશલ્લક્ષણાશીતિવ્યંજનપ્રતિમંડિતઃ ॥ ર્મ્_27.50{49} ॥
ભગવાઞ્ છ્રીઘનો બ્રહ્મવિહારિકો ગુણાકરઃ ।
સર્વત્રૈધાતુકાધીશઃસર્વદુષ્ટપ્રશાન્તકૃત્ ॥ ર્મ્_27.51{50} ॥
સર્વમારવિજેતાર્હં સંબોધિમાર્ગદેશકઃ ।
વાઞ્છિતાર્થપ્રદાતારશ્ ચિંતામણિગુણાધિકઃ ॥ ર્મ્_27.52{51} ॥
શુદ્ધશીલઃ શુભાચારઃ ક્ષાન્તિવ્રતધરઃ સુધીઃ ।
સર્વસત્વહિતોદ્યોગી નિઃક્લેશઃ સર્વજિત્ કૃતી ॥ ર્મ્_27.53{52} ॥
સમાધિધ્યાનસંરક્તઃ સંબોધિધર્મભાસ્કરઃ ।
પ્રજ્ઞાનિધિર્ મહાવિજ્ઞઃ સર્વવિદ્યાવિશારદઃ ॥ ર્મ્_27.54{53} ॥
સર્વોપાયવિધાનજ્ઞઃ પ્રણિધિપારતારકઃ ।
ત્રૈલોકવિજયી વીરઃ સંબોધિકાર્યપૂરકઃ ॥ ર્મ્_27.55{54} ॥
વિજ્ઞાનોર્મિસમાધિસ્થઃ સંબોધિજ્ઞાનરત્નભૃત્ ।
સર્વસત્વશુભંકારી સર્વાકારસ્વરૂપિકઃ ॥ ર્મ્_27.56{55} ॥
શાક્યમુનિર્ મહાબુદ્ધો જિનેશ્વરસ્ તથાગતઃ ।
સર્વસત્વહિતાર્થેન સર્વત્ર સમુપાચરન્ ॥ ર્મ્_27.57{56} ॥
ભાસયન્ સકલાન્ લોકાન્ ભદ્રં કૃત્વા સમંતતઃ ।
ઇહાપિ સર્વસત્વાનાં ભદ્રં કર્તું સમાગતઃ ॥ ર્મ્_27.58{57} ॥
સાંપ્રતં જેતકારામે વિહારે સહ સાંઘિકૈઃ ।
સદ્ધર્મમ્ આદિશન્ નિત્યં વિહરતિ પ્રભાસયન્ ॥ ર્મ્_27.59{58} ॥
તસ્ય પૂજામ્ અહં કર્તુમ્ ઇછામિ સાંપ્રતં ખલુ ।

તદર્થે બહુમૂલ્યેન યાચામીદં સરોરુહં ॥ ર્મ્_27.60{59} ॥
તદ્ ભવાન્ મૂલ્યમ્ આદાય દેહિ મે ઇદમ્ અમ્બુજં ।
યથાભિલષિતં દ્રવ્યં દાસ્યામિ તે પ્રસાણયન્ ॥ ર્મ્_27.61{60} ॥
શ્રદ્ધયેદં પ્રદત્તં ચેત્ ત્વયાહં સંપ્રમોદિતઃ ।
એતત્પુણ્યવિપાકેન બોધિચિત્તમ્ અવાપ્સ્યસિ ॥ ર્મ્_27.62{61} ॥
સર્વદા સદ્ગતિં યાયાદ્ દુર્ગતિં ન કદા ચન ।
ક્રમાદ્ બોધિચરીઃ પૂર્ય સંબોધિમ્ અપિ પ્રાપ્નુયાઃ ॥ ર્મ્_27.63{62} ॥
એવં મત્વા ભવાન્ સાધો યદિ સંબોધિમ્ ઇછતિ ।
યથાભિલષિતં દ્રવ્યમ્ આદાયેદં પ્રદેહિ મે ॥ ર્મ્_27.64{63} ॥
ઇતિ તેનાર્થિતં શ્રુત્વા સ માલિકઃ પ્રમોદિતઃ ।
તં ગૃહસ્થમ્ અનાથાનાં ભર્ત્તારમ્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_27.65{64} ॥
અહો બુદ્ધો મહાભિજ્ઞો દૃશ્યતે ન કદા ચન ।
ઈદૃગ્ મહદ્ ગુણં ચાપિ શ્રુયતે ન ક્વચિન્ મયા ॥ ર્મ્_27.66{65} ॥
તદ્ અહં તં જગન્નાથં દ્રષ્ટુમ્ ઇછામિ સાંપ્રતં ।
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પાતું વાંછા મે જાયતે ખલુ ॥ ર્મ્_27.67{66} ॥
તસ્માત્ તત્ર સ્વયં ગત્વા સંબુદ્ધં તં મુનીશ્વરં ।
અનેન પુણ્ડરીકેન પૂજયિષ્યે ઽહમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_27.68{67} ॥
તદ્ ભવાન્ કૃપયા સાધો સંબુદ્ધસ્ય જગદ્ગુરોઃ ।
નીત્વા મામ્ આશ્રમે તત્ર સદ્ધર્મે યોક્તુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_27.69{68} ॥
ઇતિ તેનાર્થિતં શ્રુત્વા સો ઽનાથપિણ્ડદો મુદા ।
માલિકં તં સમાલોક્ય પુનર્ એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_27.70{67} ॥
સાધુ સાધુ મહાભાગ કુરુષ્વેવં યદીછસિ ।
પ્રાગછ ત્વં મયા સાર્દ્ધં પૂજયે તં મુનીશ્વરં ॥ ર્મ્_27.71{68} ॥
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા માલિકં તં સ ગૃહપતિઃ પ્રસાદયન્ ।
આદાય જેતકારામે વિહારે સમુદાચરત્ ॥ ર્મ્_27.72{69} ॥
તત્ર તેન સહાયેભ્ય સો ઽનાથપિણ્ડદો ગૃહી ।
સાંજલિસ્ તં જગન્નાથં નત્વૈકાન્તે સમાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_27.73{70} ॥
તતઃ સ માલિકો દ્રાક્ષીચ્ છ્રીઘનં તં મુનીશ્વરૈઃ ।
સભામધ્યાસનાસીનં ભિક્ષુસંઘપુરસ્કૃતં ॥ ર્મ્_27.74{71} ॥
દ્વાત્રિંશલ્લક્ષણાશીતિવ્યાંજનપ્રતિમણ્ડિતં ।
રત્નરાશિમ્ ઇવોજ્વાલં વ્યોમપ્રભાભ્યલંકૃતં ॥ ર્મ્_27.75{72} ॥
સમંતભદ્રરૂપાંશં સૌમ્યરૂપં શુભેન્દ્રિયં ।
દૃષ્ટ્વા સ મુદિતો નત્વા કૃત્વા ત્રિધા પ્રદક્ષિણં ॥ ર્મ્_27.76{73} ॥
તત્ પદ્મં પુરતઃ ક્ષિપ્ત્વા કૃતાંજલિઃ પુરો મુદા ।
નત્વા પાદૌ મુનેસ્ તસ્ય તત્રૈકાન્તે સમાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_27.77{74} ॥
ક્ષિપ્તમાત્રં ચ તત્પદ્મં સહસાકાશં સંસરન્ ।
છત્રીભૂત્વા મુને મૂર્દ્ધ્નર્ ઉપરિસ્થં વ્યરાજત ॥ ર્મ્_27.78{75} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વા તે સભાલોકઃ સર્વે તે વિસ્મયાન્વિતાઃ ।
અહો બુદ્ધસ્ય માહાત્મ્યમ્ ઇતિ પ્રોક્ત્વા પ્રસેદિરે ॥ ર્મ્_27.79{76} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વા માલિકઃ સ ઽતિવિસ્મયાનંદિતાશયઃ ।

ઉત્થાય સહસા શસ્તુઃ પાદયો ન્યપતન્ નતઃ ॥ ર્મ્_27.80{77} ॥
તતઃ સ સાંજલિર્ નત્વા પાદાબ્જવોર્ જગદ્ગુરોઃ ।
સંબુદ્ધપદલાભાય પ્રણિધાનં વ્યધાદ્ ધૃદો ॥ ર્મ્_27.81{78} ॥
એતત્પુણ્યવિપાકેન લોકે ઽન્ધે ઽપરિનાયકે ।
ક્લેશાકુલે વિનષ્ટે ઽહં ભૂયાસં સુગતો જિનઃ ॥ ર્મ્_27.82{79} ॥
સ્વયં તર્ત્તુમ્ અશક્તાનં તારયિતા ભવોદધિં ।
તથા ક્લેશાબ્ધિમગ્નાનાં સમુદ્ધર્ત્તા વિમોચાકાઃ ॥ ર્મ્_27.83{80} ॥
ધર્મે ઽનાશ્વસિતાનં ચ સાદાશ્વાસયિતાપિ વૈ ।
અદૃષ્ટબોધિમાર્ગાનાં દર્શયિતા ભવેય હિ ॥ ર્મ્_27.84{81} ॥
ઇતિ તેન કૃતં મત્વા પ્રણિધાનમ્ સ સર્વવિત્ ।
ભગવાન્ મુદિતઃ પ્રાવિરકાર્ષીત્ સ સ્મિતં તદા ॥ ર્મ્_27.85{82} ॥
તત્ર સ્મિતે મુનીન્દ્રસ્ય મુખપદ્માદ્ વિનિર્ગતાઃ ।
સુરશ્મયઃ પંચવર્ણાઃ પ્રસેસ્રુસ્ ત્રિજગત્સ્વ્ અપિ ॥ ર્મ્_27.86{83} ॥
યા અધસ્તાદ્ ગતાભાસસ્ તા સર્વનરકેષ્વ્ અપિ ।
અવભાસ્ય શુભં કૃત્વા પ્રચક્રુ દુઃખનાશણં ॥ ર્મ્_27.87{84} ॥
તત્પ્રભાભિઃ પરિસ્પૃષ્ટ્વા સર્વે તે નરકાશ્રિતાઃ ।
દુઃખમુક્તા સુખસ્પૃષ્ટા વિસ્મિતા એવમ્ અબ્રુવન્ ॥ ર્મ્_27.88{85} ॥
અહો કિં નુ મહાસૌખ્યમ્ અસ્માકં જાયતે ઽધુના ।
ઇતશ્ ચ્યુતાઃ કુહાન્યત્ર સમુત્પન્ના વયં નુ કિં ॥ ર્મ્_27.89{86} ॥
ઇતિ ચિન્તાપરિતાનાં તેષાં ચિત્તપ્રબોધને ।
ભગવાન્ નિર્મિતં બુદ્ધં પ્રેષયત્ પ્રતિ નૈરયં ॥ ર્મ્_27.90{87} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વા નરકસ્થાસ્ તે સર્વે ઽતિવિસ્મયાન્વિતાઃ ।
પરસ્પરં સમાલોક્ય પુનર્ એવં વભાષિરે ॥ ર્મ્_27.91{88} ॥
ભવન્તો નો ઇતશ્ ચ્યુત્વા નાન્યત્ર સંગતા વયં ।
ઇહૈવ નરકે સ્થાઃ સ્મ કુત્રાપિ ચલિતા ન હિ ॥ ર્મ્_27.92{89} ॥
કિં ત્વ્ અયં સમુપાયાતા હ્ય્ અપૂર્વદર્શનઃ પુમાન્ ।
નૂનમ્ અસ્યાનુભાવેન જાયતે શુભતા ઽધુના ॥ ર્મ્_27.93{90} ॥
નૂનમ્ અયં મહાસત્વો દૃષ્ટ્વાસ્માન્ દુઃખપીડિતાન્ ।
કૃપયા સર્વથોદ્ધર્ત્તું નરકે ઽત્ર સમાગતઃ ॥ ર્મ્_27.94{91} ॥
તદ્ અસ્ય સમુપાશ્રિત્ય પ્રકૃત્વા શરણં સદા ।
પ્રણત્વા શ્રદ્ધયા નિત્યં ભજેમહિ સમાદરાત્ ॥ ર્મ્_27.95{92} ॥
ઇતિ સંભાષ્ય તે સર્વે નારકીયાઃ પ્રબોધિતાઃ ।
તં બુદ્ધં શરણં ગત્વા પ્રણત્વા પ્રાભજન્ મુદા ॥ ર્મ્_27.96{93} ॥
તદ્ભજનોદ્ભવૈઃ પુણ્યૈઃ સર્વે તે નરકોત્થિતાઃ ।
સહસા સદ્ગતિં યાતા બભૂવુર્ ધર્મભાજનાઃ ॥ ર્મ્_27.97{94} ॥
એવં તા રશ્મયઃ સર્વાઃ સર્વાંસ્ તાન્ નરકાશ્રિતાન્ ।
સમુદ્ધૃત્ય પુનસ્ તત્ર જગચ્છાસ્તુર્ ઉપાયયુઃ ॥ ર્મ્_27.98{95} ॥
યા ચાપ્ય્ ઊર્દ્ધ્વં ગતાભાસસ્ તાવભાસ્ય દિશો ઽષ્ટ ચ ।
યાવદ્ ભવાગ્રપર્યન્તમ્ અવભાસ્યાભિપ્રાસરન્ ॥ ર્મ્_27.99{96} ॥
ગાથાભિશ્ ચ સુરાન્ સર્વાન્ દિવ્યકાયસુખારતાન્ ।

સમન્તતો મહચ્છબ્દં રુચ્ચૈર્ એવમ્ અચોદયન્ ॥ ર્મ્_27.100{97} ॥
અનિત્યં સર્વસંસારં દુઃખં શૂન્યમ્ અનાત્મકં ।
ઇતિ મત્વા શુભે ધર્મં સર્વદા ચરતાદરાત્ ॥ ર્મ્_27.101{98} ॥
નિષ્ક્રામતારભધ્વં તદ્ યુજ્યધ્વં બુદ્ધશાસને ।
ત્રિરત્નશરણં કૃત્વા ભજધ્વં સર્વદાદરાત્ ॥ ર્મ્_27.102{99} ॥
યો હ્ય્ અસ્મિં સૌગતે ધર્મે ચરિષ્યતિ સમાહિતઃ ।
સ હિત્વા જન્મ સંસારે દુઃખસ્યાન્તં કરિષ્યતિ ॥ ર્મ્_27.103{100} ॥
એતચ્ છબ્દં સમાકર્ણ્ય સર્વે દેવાઃ પ્રબોધિતાઃ ।
ત્રિરત્નશરણં કૃત્વા પ્રભેજિરે સમાહિતાઃ ॥ ર્મ્_27.104{1} ॥
એવં તાઃ રશ્મયઃ પંચઃ સર્વાંલ્ લોકાન્ સુરાન્ અપિ ।
ત્રિરત્નશરણે સ્થાપ્ય પુનર્ મુનેર્ ઉપાયયુઃ ॥ ર્મ્_27.105{2} ॥
તત્ર તા રશ્મયઃ સર્વા એકીભૂતા ચ પિણ્ડિતાઃ ।
જિનં પ્રદક્ષિણીકૃત્ય તદ્ ઉષ્ણીષે વિશેત્ પુનઃ ॥ ર્મ્_27.106{3} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વા તે સભાલોકાઃ સર્વે તે વિસ્મયાન્વિતાઃ ।
કિમ્ આદેશેન્ મુનીન્દ્રો ઽયમ્ ઇતિ ધ્યાત્વા નિષેદિરે ॥ ર્મ્_27.107{2} ॥
અથા યુષ્માન્ સ આનન્દો મત્વા તેષાં વિતર્કિતં ।
ઉત્થાય સાંજલિર્ નત્વા ભગવન્તં તમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_27.108{5} ॥
ભગવન્ ભવતા કેન હેતુના સૃજ્યતે સ્મિતં ।
નાહેતુ સુગતાઃ સર્વે વિહસન્તિ કદા ચન ॥ ર્મ્_27.109{6} ॥
યદર્થે હેતુના સ્મિતં ભવાન્ મુંચતિ સાંપ્રતં ।
તદર્થં શ્રોતુમ્ ઇછન્તિ સર્વે લોકા ઇમે ખલુ ॥ ર્મ્_27.110{7} ॥
યદર્થેન ભવાન્ સ્મિતં પ્રકરોતિ જગદ્ગુરો ।
તદર્થં સમુપાદિશ્ય સર્વાન્ લોકાન્ પ્રબોધય ॥ ર્મ્_27.111{8} ॥
ઇત્ય્ આનન્દોદિતં શ્રુત્વા ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
સર્વાન્ લોકાન્ સમાલોક્ય તમ્ આનંદં ચાબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_27.112{9} ॥
એવમ્ એતન્ મહાનંદ નાહેતુપ્રત્યયં ક્વચિત્ ।
સર્વબુદ્ધાઃ પ્રમુંચન્તિ સ્મિતં કિંચિત્ કદા ચન ॥ ર્મ્_27.113{10} ॥
પશ્ય ત્વં યદ્ અયં સાધુ આરામિકઃ પ્રસાદિતઃ ।
મમૈવં શ્રદ્ધયા પૂજાં કરોતિ શ્રદ્ધયા મુદા ॥ ર્મ્_27.114{11} ॥
એતત્પુણ્યવિપાકેન માલિકો ઽયં સુબુદ્ધિમાન્ ।
બોધિચિત્તં સમાસાદ્ય બોધિચર્યાં ચરન્ ક્રમાત્ ॥ ર્મ્_27.115{12} ॥
સર્વાઃ પારમિતાઃ પૂર્ય્ય સર્વાન્ મારગણાન્ વિનિજયન્ ।
સમ્યક્ષંબોધિમ્ આસાદ્ય નિઃક્લેશો ઽર્હન્ મુનીશ્વરઃ ॥ ર્મ્_27.116{13} ॥
દશબલો જગન્નાથઃ સર્વસત્વહિતાર્થભૃત્ ।
પદ્મોત્તમો ઽભિધો બુદ્ધસ્ તથાગતો ભવિષ્યતિ ॥ ર્મ્_27.117{14} ॥
યદ્ અયં મમ સદ્ધર્મસાધને ઽભિપ્રસાદિતઃ ।
સંબોધિપ્રણિધિં ધૃત્વા કરોતિ શ્રદ્ધયાર્ચનાં ॥ ર્મ્_27.118{15} ॥
એવં યે શ્રદ્ધયા નિત્યં ત્રિરત્નં શરણં ગતાઃ ।
ભજન્તિ તે જનાઃ સર્વે ભવેયુઃ સુગતાત્મજાઃ ॥ ર્મ્_27.119{16} ॥
તતસ્ તે સર્વસત્વાનાં હિતાર્થેષુ સમુદ્યતાઃ ।

બોધિસત્વા મહાસત્વા ભવિષ્યંતિ ગુણાકરાઃ ॥ ર્મ્_27.120{17} ॥
તતઃ પારમિતાઃ સર્વાઃ પરિપૂર્ય યથાક્રમં ।
તતઃ સંબોધિમ્ આસાદ્ય ભવેયુઃ સુગતા અપિ ॥ ર્મ્_27.121{18} ॥
એવં મત્વાત્ર સંસારે સંબોધિજ્ઞાનવાંછિભિઃ ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા ચરિતવ્યં સદા શુભે ॥ ર્મ્_27.122{19} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વાનંદાદયો ઽપિ તે ।
ભિક્ષવઃ સાંઘિકાઃ સર્વે પ્રાભ્યનન્દન્ પ્રબોધિતાઃ ॥ ર્મ્_27.123{20} ॥
સર્વે લોકાશ્ ચ તે સર્વે શ્રુત્વૈવં શ્રીઘનોદિતં ।
ત્રિરત્નશરણં કૃત્વા પ્રભેજિરે ઽનુમોદિતાઃ ॥ ર્મ્_27.124{21} ॥
એવં શાસ્ત્રા મુનીન્દ્રેણ વ્યાકૃતં સ્વયમ્ આત્મનઃ ।
શ્રુત્વા સભાન્તિકશ્ ચાપિ પ્રાભ્યનન્દત્ પ્રમોદિતઃ ॥ ર્મ્_27.125{22} ॥
તદારભ્ય સદા નિત્યં માલિકઃ સો ઽનુમોદિતઃ ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા પ્રાચરદ્ બોધિચારિકાં ॥ ર્મ્_27.126{23} ॥
તતઃ સાનાથપિણ્ડો ઽપિ તેન સહ પ્રમોદિતઃ ।
સાંજલિસ્ તં જગન્નાથં નત્વા સ્વે નિલયે યયૌ ॥ ર્મ્_27.127{24} ॥
તત્ર સ માલિકો ગેહે ભાર્યયા સહ મોદિતઃ ।
ત્રિરત્નશરણં કૃત્વા પ્રાચરત્ સર્વદા શુભં ॥ ર્મ્_27.128{25} ॥
તતસ્ તં સૌગતે ધર્મે ઽનુચરન્તં નિશમ્ય સઃ ।
તીર્થિકોપાસિકો રુષ્ટો ઉપેત્ય પર્યભાષત ॥ ર્મ્_27.129{26} ॥
અરે રે દુર્મતે પાપિન્ કિમ્ એવં ચરસે ઽશુભે ।
સર્વથા ત્વં પરિભ્રષ્ટો નરકે દુઃખમ્ આપ્સ્યસિ ॥ ર્મ્_27.130{27} ॥
યદ્ અપાત્રે દુરાચારે મિથ્યાધર્માભિભાષિની ।
ઉપેત્ય ભજનં કૃત્વા વિનોષિ કિલ્વિષં મહત્ ॥ ર્મ્_27.131{28} ॥
ભજન્તે યે નરા બુદ્ધં ન તે ગછન્તિ સદ્ગતિં ।
દુર્ગતિમ્ એવ તે યાતાશ્ ચરન્ત્ય્ અશુભે સદા ॥ ર્મ્_27.132{29} ॥
કદા ચિદ્ અપિ તદ્ ગેહે ભદ્રં ન જાયતે ક્વચિત્ ।
લક્ષ્મીશ્ ચાપિ વસેન્ નૈવ યતો ધર્મો વિનશ્યતે ॥ ર્મ્_27.133{30} ॥
કિં ચિન્ નાસ્તિ શુભાચારં તસ્ય ભિક્ષાશિનો ઽયતેઃ ।
કિમ્ એવં શ્રદ્ધયા નિત્યં ભજસે સદ્ગુરોર્ ઇવ ॥ ર્મ્_27.134{31} ॥
કૃપણો યઃ સ્વયં ભ્રષ્ટઃ પરાંશ્ ચ ભ્રંશયેદ્ ઇહ ।
અધર્મે યે ઽપિ સદ્ધર્મમ્ ઇત્ય્ આખ્યાયાભિવંચતે ॥ ર્મ્_27.135{32} ॥
સ કિં શાસ્તા સુધીર્ વિજ્ઞો ધર્મરાજો મુનીશ્વરઃ ।
સદ્ભિર્ ન પૂજનીયો ઽસૌ નિંદનીયો હિ દુર્ગતિઃ ॥ ર્મ્_27.136{33} ॥
ઇતિ સત્યં મયાખ્યાતં હિતાર્થં તે શુભાર્થિનઃ ।
યદિ ધર્મે ઽસ્તિ તે વાંછા શ્રુત્વાસ્મદ્વચનં ચર ॥ ર્મ્_27.137{34} ॥
તદ્ બુદ્ધસંગતિં ત્યક્ત્વા તીર્થે સ્નાત્વા સમાહિતઃ ।
બ્રહ્મણં વિષ્ણુમ્ ઈશાનં ભજ નિત્યં યથાવિધિં ॥ ર્મ્_27.138{35} ॥
બ્રાહ્મણં યે ભજંત્ય્ અત્ર સર્વે તે બ્રહ્મચારિણઃ ।
પરિશુદ્ધાશયા ભદ્રા સંપ્રયાન્તિ સુરાલયં ॥ ર્મ્_27.139{31} ॥
યે ભજન્તિ સદા વિષ્ણું ન તે ગછંતિ દુર્ગતિં ।

સદ્ગતિં સર્વદા યાતા ભવન્તિ મનુજાધિપાઃ ॥ ર્મ્_27.140{32} ॥
યે ભજન્તિ મહારુદ્રં ન તે ગછન્તિ નારકે ।
સર્વસૌખ્યાનિ સંભુક્ત્વા યાન્તિ ચાન્તે શિવાલયં ॥ ર્મ્_27.141{33} ॥
એવં મત્વાત્ર સંસારે યદિ સૌખ્યં સદેછસિ ।
તદ્ એતાણ્ ત્રિજગન્નાથાન્ ભજ નિત્યં પ્રપૂજયન્ ॥ ર્મ્_27.142{34} ॥
એતન્ મે વચનૈઃ શ્રુત્વા ભજ તાન્ સદ્ગુરૂન્ યતીન્ ।
તેષાં સદ્ધર્મમ્ આકર્ણ્ય ચર નિત્યં શુભે વ્રતે ॥ ર્મ્_27.143{35} ॥
તથા તે મંગલં નિત્યં સર્વદાત્ર ભવેદ્ ધ્રુવં ।
અન્તે પાપવિનિર્મુક્તાઃ પ્રયાન્તિ ત્રિદશાલયં ॥ ર્મ્_27.144{36} ॥
ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વા માલિકઃ સ વિરોષિતઃ ।
તૈર્થિકં તં સમારભ્ય પરિભાષ્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_27.145{37} ॥
આ કિમ્ એવં વદસ્ય્ અત્ર મા મૈવં વદથાઃ પુનઃ ।
ત્વમ્ એવ નરકં યાયા નિન્દસે યન્ મુનીશ્વરં ॥ ર્મ્_27.146{38} ॥
શૃણ્વ્ અત્રાહં પ્રવક્ષ્યામિ સંબુદ્ધે ગુણમ્ અલ્પકં ।
વિસ્તરેણ કથં વક્તું શક્યતે ઽલ્પશિયા મયા ॥ ર્મ્_27.147{39} ॥
તથાપિ કથ્યતે ઽલ્પત્વાત્ તવાભિબોધને મયા ।
શ્રુત્વા ત્વયા વિચાર્યૈવ સદ્ અસચ્ ચ પરીક્ષ્યતાં ॥ ર્મ્_27.148{40} ॥
સંબુદ્ધ એવ ભગવાન્ સુગુણી ન વિષ્ણુઃ સંશસ્યતે ન હિરણ્યગર્ભઃ ।
તેષાં સુભદ્રચરિતાતિશયપ્રભાવાઞ્ છ્રુત્વા વિચારયત કો ગુણવાન્ ન વેતિ ॥ ર્મ્_27.149{41} ॥
વિષ્ણુઃ સમુદ્યતતહો વિઘૃણૈઃ પ્રમાયી
રુદ્રો વિભૂત્યજકયોલધરઃ પ્રમત્તઃ ।
એકાન્તશાન્તચરિતાશયસ્ તુ બુદ્ધઃ
કં પૂજયેમહિ સુશાન્તમ્ અશાન્તરૂપં ॥ ર્મ્_27.150{36!} ॥
દુર્યોધનાદિ નૃપનાશકરઃ સ ચક્રી હરસ્ ત્રિપૂરનાશકઃ પિનાકી ।
ક્રૌંચં ગુહો ઽપિ દૃઢશક્તિ હતે ચકાર બુદ્ધસ્તોકવલમયસ્ તુ જગતાં હિતેષી ॥ ર્મ્_27.151{67} ॥
પીડ્યામમાયમયમ્ એવ તુ રક્ષણીયો વધ્યો યમ્ ઇત્ય્ અપિ સુરોત્તમનીતિર્ એષા ।
નિઃશ્રેયસાત્યુદયસૌખ્યહિતૈકબુદ્ધિર્ બુદ્ધસ્ય નૈવરિદવોનહિવં ॥ ર્મ્_27.152{68} ॥
રાગાદિ દોષજનિતાનિ વચાન્સિ વિષ્ણોર્ ઉન્મત્તચેષ્ટિતકરાણિ ચ યાનિ શમ્ભોઃ ।
નિઃશેષદોષશમકારિતતથાગતસ્ય વંદ્યત્વમ્ અર્હતિ ચ કો ઽત્ર વિચારયધ્વં ॥ ર્મ્_27.153{69} ॥
યશ્ ચોદ્યતઃ પરિવધાય ઘૃણાં વિહાય ત્રાણાય યશ્ ચ જગતઃ કૃપયા પ્રવૃત્તઃ ।
રાગી ચ યો ભવતિ યશ્ ચ વિમુક્તરાગઃ પૂજ્યંસ્ તયોઃ ક ઇહ તં વદતાનુચિન્ત્ય ॥ ર્મ્_27.154{70} ॥
શક્રં વજ્રધરં બલં હલધરં કૃષ્ણં ચ ચક્રાયુધં સ્કંદં શક્તિધરં શ્મશાનવિલયં રુદ્રં ત્રિશૂલાયુધં ।
એતાન્ દુઃખભયાઙ્કિતાન્ ગતઘૃણાન્ બાલાન્ વિચિત્રાયુધાન્ નિત્યં પ્રાણિવધોદ્યુતે પ્રહરણાન્ કસ્ તાન્ નમસ્યેદ્ બુધઃ ॥ ર્મ્_27.155{71} ॥
ન યઃ શૂલં ધત્તે ન ચ સુરતિમ્ અઙ્કે સુવદનાં ન ચક્રં શક્તિં વા ન ચ કુલિશમ્ ઉગ્રં રવ હલં વિનિર્મુક્તં ક્લેશૈઃ પરહિતવિધાનાદ્યતધિયં ।
શરણ્યં લોકાનં તમ્ ઋષિમ્ ઉપયાતાસ્મિ શરણં ॥ ર્મ્_27.156{72} ॥
રુદ્રો રાગવશાત્ સ્ત્રિયં વહતિ યો હિંસ્યા હ્રિયા વર્જિતા વિષ્ણુઃ ક્રૂરતરઃ કૃતઘ્નચરિતઃ સ્કંધઃ સ્વયંજ્ઞાતિ હ ।
ક્રૂરાસ્યા મહિષાન્તકૃન્ નરવશા માન્સાશિની પાર્વતી પાનેપ્સી ચ વિનાયકો દશબલો સ્રસ્તો હ્ય્ અદોષઃ સુહૃત્ ॥ ર્મ્_27.157{73} ॥
વંધુર્ નભે સ ભગવાન્ ન રિપુર્ ન ચાન્યઃ શાસ્તા ત્રિલોકગુરુર્ એકતમો ઽપિ ધીરઃ શ્રુત્વા વચઃસુચરિતાતિશયપ્રભાવં બુદ્ધં ગુણાતિશયલોભતયાશ્રિતાઃ સ્મઃ ॥ ર્મ્_27.158{74} ॥
નાસ્માકં સુગતઃ પિતા ન રિપવસ્ તીર્થ્યાંધનં નૈવ તે ।
દત્તં તેન તથાગતેન ચ હૃતં કિંચિત્ કણાદાદિભિઃ ।

કિં ત્વ્ એકાંતજગદ્ધિતઃ સ ભગવાન્ બુદ્ધો યતશ્ ચામલં વાક્યં સર્વમલાપહારિચ યતસ્ તદ્ ભિક્તવંતો વયં ॥ ર્મ્_27.159{75} ॥
હિતેષી યો નિત્યં સતતમ્ ઉપકારીવ જગતઃ કૃતં યેન સ્વાસ્થ્યં બહુવિધરુજાર્ત્તસ્ય જગતઃ ।
ગૂઢં યશ્ ચ જ્ઞે ભયં કરતલમ્ ઇવાવૈતિ સકલં પ્રપદ્યધ્વં સન્તસ્ તેમૃષિવરદરં ભક્તિમનસઃ ॥ ર્મ્_27.160{76} ॥
અસર્વભાવેન યદૃચ્છયા વા પરાનુવૃત્ય વિચિકિત્સયા વા ।
યે તં નમસ્યન્તિ મુનીન્દ્રચંદ્રં તે ઽપ્ય્ આમરીસંપદમ્ આપ્નુવંતિ ॥ ર્મ્_27.161{77} ॥
પૌરાણીશ્રુતિનેષ લોકમહિતો બુદ્ધઃ કિલાયં હરિર્ દૃષ્ટ્વા જન્મજરાવિપત્તિવશગં લોકં કૃપાભ્યુદ્યતઃ ।
જાતઃ શાક્યકુલેન્દુરચ્યુતમતિસ્ ત્રાતા નૃણાં ગૌતમઃ શાસ્તારં હિતમ્ એવ કસ્ તમ્ અધુના નાવૈતિ મૂઢો જનઃ ॥ ર્મ્_27.162{78} ॥
યદા રાગદ્વેષાદ્ અસુરસુરદારાપહરણં કૃતં માયાદ્વિત્વં ધરણિહરણાશક્તમતિના ।
તદા પૂજ્યો વન્દ્યો હરિર્ અપરિમુક્તો ઽબુધતયા વિનિર્મુક્તં બુદ્ધં ન નમતિ જનો માહવહુલઃ ॥ ર્મ્_27.163{79} ॥
ચતુર્જલધિમેખલાકુરતમ્બભારાલસાં મહીં મહતીં વિસૃજ્ય હરયેવાપકષ્ટાં વલિઃ ।
પ્રદાય મુનયે તુ પાંશુલવમ્ અપ્ય્ અશોકો નૃપઃ ક્ષિતિં સકલચંદ્રમણ્ડલતરાઞ્ ચ સંપ્રાપ્તવાન્ ॥ ર્મ્_27.164{80} ॥
યક્ષપાતો ન મે બુદ્ધેન દ્વેષટકપિલાદિષુ ।
મુક્તિમચ્ ચ વચો યસ્ય કાર્યસ્ તસ્ય પરિગ્રહઃ ॥ ર્મ્_27.165{81} ॥
અવશ્યમ્ એષાં કતમો ઽપિ સર્વવિત્ જગર્દ્ધિતૈકાન્તવિશાલસારઃ ।
સ એવ મૃગ્યો હ્ય્ અતિસૂક્ષ્મચેતસા જનેન શેષૈઃ કિમ્ અનર્થપણ્ડિતૈઃ ॥ ર્મ્_27.166{82} ॥
યસ્યાપિ કિઞ્ચિન્ ન હિ દોષલેશં શરદ્ગુણાઃ સન્તિ જગદ્ધિતાર્થે ।
બ્રહ્માપિ વિષ્ણુતિરિણો હરિર્ વા સમેહિ શાસ્તા શુભકારિમિત્રં ॥ ર્મ્_27.167{83} ॥
યસ્ય ન વિદ્યતે દોષો વિદ્યન્તે સકલા ગુણાઃ ।
સર્વજ્ઞઃ સ જગચ્છાસ્તા તમ્ અહં શરણં વ્રજે ॥ ર્મ્_27.168{84} ॥
યો ઽસ્મિન્ સુદૃષ્ટ્યાત્ સંરક્ષ્યતિ જગચ્છુભે ।
તસ્યાહં શરણં ગત્વા ભજામિ સતતં મુદા ॥ ર્મ્_27.169{85} ॥
યં દૃષ્ટ્વા સુપ્રસન્નાસ્ તે ભવન્તિ નિર્મલાશયાઃ ।
તમ્ એવ સુગતં નાથં ભજામિ શરણં ગતઃ ॥ ર્મ્_27.170{86} ॥
યેનૈવ ત્રિજગલ્લોકં પુત્રવત્ પ્રતિપાલિતં ।
તમ્ એવ ત્રિજગન્નાથં ભજામિ શરણં તતઃ ॥ ર્મ્_27.171{87} ॥
યસ્મૈ સુશ્રદ્ધયા દત્તં તત્ ફલં બોધિસાધનં ।
તમ્ એવ શ્રીઘનં ભક્ત્યા ભજામિ શરણં ગતઃ ॥ ર્મ્_27.172{88} ॥
યસ્માદ્ ધર્મામૃતં પીત્વા સર્વે સત્વાઃ પ્રમોદિનઃ ।
તમ્ એવ સંતિ સર્વે ઽપિ દુઃખછેદનસદ્ગુણાઃ ।
તમ્ એવ શ્રીપ્રદાતારં ભજામિ શ્રદ્ધયાદરાત્ ॥ ર્મ્_27.173{89} ॥
બુદ્ધ એવ જગચ્છાસ્તા બુદ્ધ એવ જગદ્ગુરુઃ ।
બુદ્ધ એવ જગન્નાથો બુદ્ધ એવ મુનીશ્વરઃ ॥ ર્મ્_27.174{90} ॥
તદ્ અહં સર્વભાવેન બુદ્ધસ્ય શરણં ગતઃ ।
શ્રદ્ધયા ધર્મમ્ આસાદ્ય ભજામિ બોધિપ્રાપ્તયે ॥ ર્મ્_27.175{91} ॥
યે બુદ્ધં શરણં યાન્તિ ન તે ગછન્તિ દુર્ગતિં ।
નિર્મુક્તપાપકાઃ સૌખ્યં ભુક્ત્વા યાંતિ જિનાલયં ॥ ર્મ્_27.176{92} ॥
શૃણ્વન્તિ સૌગતં વાક્યં યે તે ન યાન્તિ દુર્ગતિં ।
સમન્તભદ્રસૌખ્યાનિ ભુક્ત્વા યાંતિ સુખાવતિં ॥ ર્મ્_27.177{93} ॥
ભજન્તિ લોકનાથં યે તે ઽપિ ન યાન્તિ દુર્ગતિં ।
પાપમુક્તાઃ સુખાન્ય્ એવ ભુક્ત્વા યાંતિ સુરાલયં ॥ ર્મ્_27.178{94} ॥

એતદ્ રત્નત્રયં લોકે ઉત્પન્નં સદ્ગુણાકરં ।
તદ્ અહં શરણં ગત્વા ભજામિ સમુપાસિકઃ ॥ ર્મ્_27.179{95} ॥
એતત્પુણ્યવિપાકેન સર્વસત્વહિતાર્થકઃ ।
ક્રમાદ્ બોધિચરાઃ પૂર્ય સંબુદ્ધપદમ્ આપ્નુયાત્ ॥ ર્મ્_27.180{96} ॥
તદાહં સુગતો ભૂત્વા સર્વસત્વશુભાર્થભૃત્ ।
સત્વાન્ બોધૌ પ્રતિષ્ઠાપ્ય નિર્વૃતિં સમવાપ્નુયાત્ ॥ ર્મ્_27.181{97} ॥
એવં વિજ્ઞાય સદ્ધર્મં યદીછતિ ભવાન્ અપિ ।
ત્રિરત્નશરણં ગત્વા ભજ નિત્યં સમાદરાત્ ॥ ર્મ્_27.182{98} ॥
એતત્પુણ્યવિપાકેન સદા ત્વં સદ્ગતિં તતઃ ।
બોધિં ચાપિ સમાસાદ્ય સંબુદ્ધપદમ્ આપ્નુયાઃ ॥ ર્મ્_27.183{99} ॥
ઇતિ તેન સમાખ્યાતં શ્રુત્વા સ પરિબોધિતઃ ।
તૈર્થ્યધર્મં પ્રતિક્ષિપ્ય સંબુદ્ધશ્રાવકો ઽભવત્ ॥ ર્મ્_27.184{100} ॥
તદારભ્ય સદા નિત્યં સદ્ધર્મશ્રવણોત્સુકઃ ।
વિહારે સમુપાશ્રિત્ય પ્રાભજત્ તં મુનીશ્વરં ॥ ર્મ્_27.185{1} ॥
ઇતિ મે ગુરુણાદિષ્ટં શ્રુતં મયા તથોચ્યતે ।
ત્વં ચાપ્ય્ એવં મહારાજ ત્રિરત્નં સર્વદા ભજ ॥ ર્મ્_27.186{2} ॥
પ્રજાશ્ ચાપિ મહારાજ બોધયિત્વા પ્રયત્નતઃ ।
બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય પાલયસ્વ સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_27.187{3} ॥
એતત્પુણ્યવિપાકેન સદા તે મંગલં ભવેત્ ।
ક્રમાદ્ બોધિચરીઃ પૂર્ય સંબુદ્ધપદમ્ આપ્નુયાઃ ॥ ર્મ્_27.188{4} ॥
ઇતિ તેનાર્હતાદિષ્ટં શ્રુત્વાશોકઃ સ ભૂમિપઃ ।
તથેતિ પ્રતિવિજ્ઞપ્ય પ્રાભ્યનન્દત્ સપાર્ષદઃ ॥ ર્મ્_27.189{5} ॥
શૃણ્વન્તીદં મુદા યે જિનવરકથિતં માલિકસ્યાવદાનં યે ચાપિ શ્રાવયન્તિ પ્રમુદિતમનસઃ શ્રદ્ધયા ભદ્રકામાઃ ।
તે સર્વે લોકનાથાસ્ ત્રિમલકલિજિતા બોધિસત્વા મહેશા ભુક્ત્વા સૌખ્યં સદાન્તે જિનવરનિલયે સંપ્રયાન્તિ પ્રસન્નાઃ ।
++ ઇતિ રત્નાવદાનતત્વે માલિકાવદાનં સમાપ્તમ્ ++
xxવિઇઇ પાઞ્ચાલરાજાવદાન
અથાશોકો મહીપાલઃ કૃતાંજલિપુટો મુદા ।
ઉપગુપ્તં ગુરું ભિક્ષું નત્વૈવં પુનર્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_28.1{1} ॥
ભદન્ત શ્રોતુમ્ ઇછામિ પુનર્ અન્યત્ સુભાષિતં ।
તદ્યથા ગુરુણાખ્યાતં તથાદેષ્ટું ચ મે ઽર્હતિ ॥ ર્મ્_28.2{2} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે રાજ્ઞા સ ઉપગુપ્ત આત્મવિત્ ।
તમ્ અશોકં મહીપાલં સમામંત્ર્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_28.3{3} ॥
સાધુ શૃણુ મહારાજ યથા મે ગુરુણોદિતં ।
તથાહં તે પ્રવક્ષ્યામિ શ્રુત્વાનુમોદનાં કુરુ ॥ ર્મ્_28.4{4} ॥
તદ્યથાસૌ જગચ્છાસ્તા શાક્યસિંહસ્ તથાગતઃ ।
સર્વજ્ઞઃ સુગતો નાથો ધર્મરાજા મુનીશ્વરઃ ॥ ર્મ્_28.5{5} ॥
એકસ્મિન્ સમયે તત્ર શ્રાવસ્ત્યા બહિર્ આશ્રમે ।
વિહારે જેતકોદ્યાને વિજહાર સસાંઘિકઃ ॥ ર્મ્_28.6{6} ॥
તદા સ ભગવાંસ્ તત્ર ભિક્ષુસંઘૈઃ પુરસ્કૃતઃ ।
સભામધ્યાસનાસીનો ધર્મમ્ આદેષ્ટુમ્ આરભત્ ॥ ર્મ્_28.7{7} ॥

તદ્ ધર્મદેશનાં શ્રોતું સર્વે લોકાઃ સમાગતાઃ ।
દેવા દૈત્યાશ્ ચ નાગાશ્ ચ યક્ષગંધર્વકિન્નરાઃ ॥ ર્મ્_28.8{8} ॥
સિદ્ધા વિદ્યાધરાશ્ ચાપિ ગરુડા રાક્ષસા અપિ ।
ઋષયો બ્રાહ્મણા વિજ્ઞા રાજાનઃ ક્ષત્રિયા અપિ ॥ ર્મ્_28.9{9} ॥
વૈશ્યા રાજકુમારાશ્ ચ મંત્રિણશ્ ચ મહાજનાઃ ।
વણિજઃ સાર્થવાહાશ્ ચ ગૃહસ્થાઃ શિલ્પિનો ઽપિ ચ ॥ ર્મ્_28.10{10} ॥
ગ્રામ્યા જાનપદાશ્ ચાપિ કાર્પટિકાદયો ઽપિ ચ ।
તીર્થિકા અપિ તે સર્વે જેતારામે ઉપાગતાઃ ॥ ર્મ્_28.11{11} ॥
વિહારે તં જગન્નાથં દૃષ્ટ્વા સાંજલયો મુદા ।
નત્વા પ્રદક્ષિણીકૃત્ય સમભ્યર્ચ્ય યથાક્રમં ॥ ર્મ્_28.12{12} ॥
તતસ્ તે મુદિતાઃ સર્વે પરિવૃત્ય સમંતતઃ ।
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પતુમ્ ઉપતસ્થુઃ સમાહિતાઃ ॥ ર્મ્_28.13{13} ॥
તદા સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા સર્વાન્સ્ તાન્ સમુપસ્થિતાન્ ।
આદિમધ્યાન્તકલ્યાણં દિદેશ ધર્મમ્ ઉત્તમં ॥ ર્મ્_28.14{14} ॥
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પીત્વા સર્વે લોકાઃ પ્રબોધિતાઃ ।
સંબુદ્ધં શરણં કૃત્વા પ્રચેરુર્ બોધિસંવરં ॥ ર્મ્_28.15{15} ॥
તસ્મિન્ન્ અવસરે તત્ર પંચાલ ઉત્તરાધિપઃ ।
દક્ષિણાધિપપંચાલં પરાજેતુમ્ ઉપાક્રમત્ ॥ ર્મ્_28.16{16} ॥
તયોઃ પંચાલયો રાજ્ઞો વિરુદ્ધાસ્ય્ અભિમાનિનોઃ ।
મહાયુદ્ધમ્ અભૂન્ નિત્યં પરસ્પરવિઘાતનં ॥ ર્મ્_28.17{17} ॥
પ્રવર્ત્તિતે સદા યુદ્ધે તયો રાજ્ઞો હિ માનિનોઃ ।
દુર્ભિક્ષમ્ અપિ તત્રાભૂદ્ બહુલોકવિઘાતનં ॥ ર્મ્_28.18{18} ॥
તદા તૌ ક્ષત્રિયૌ ક્રૂરૌ પરસ્પરવિઘાતિનૌ ।
વિરુદ્ધમાનસૌ વીરૌ વૈરશામ્યં ન જગ્મતઃ ॥ ર્મ્_28.19{19} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વા નૃપતી રાજા પ્રસેનજિન્ સ કૌશલઃ ।
તદ્ વૈરશમનોપાયં ચિરં ધ્યાત્વા વ્યચિંતયત્ ॥ ર્મ્_28.20{20} ॥
યદ્ એતૌ નૃપતી વીરૌ નિત્યં યુદ્ધાભિકાંક્ષિણૌ ।
સંબોધિસાધનં ધર્મં શ્રોતું નૈવાભિવાંછત ॥ ર્મ્_28.21{21} ॥
સર્વે ઽપિ મંત્રિણો ઽમાત્યાઃ સર્વે લોકાશ્ ચ યોધિનઃ ।
સંબુદ્ધદર્શને ચાપિ નાત્રાગછન્તિ કે ચન ॥ ર્મ્_28.22{22} ॥
એવં તેષાં સદા નિત્યં હિંસાકર્માભિરાગિણાં ।
સદ્ધર્મે શ્રવણે વાપિ ગોચરં નૈવ વિદ્યતે ॥ ર્મ્_28.23{23} ॥
ધર્મં વિનાત્ર સંસારે કિં સારં જન્મ માનુષે ।
પરસ્પરં નિહત્યૈવ યાસ્યંતિ નરકે ધ્રુવં ॥ ર્મ્_28.24{24} ॥
ધિગ્ જન્મ માનુષે તેષાં કેવલં પાપસાધનં ।
યે ક્લેશમાનદર્પ્યાન્ધા ન પશ્યંતિ મુનીશ્વરં ॥ ર્મ્_28.25{25} ॥
યે ચાત્ર સૌગતં ધર્મં ન શૃણ્વન્તિ કદા ચન ।
કથં તે ભદ્રચર્યાયાં ગોચરં સમવાપ્નુયુઃ ॥ ર્મ્_28.26{26} ॥
સદા તે મારચર્યાયાં સ્થિત્વા ક્લેશાભિમાનિનઃ ।
બોધિચર્યાં પ્રતિક્ષિપ્ય ચરેયુઃ કામચારિણઃ ॥ ર્મ્_28.27{27} ॥

તતઃ સ્વયં પરિભ્રષ્ટા ભ્રંશયન્તઃ પરાન્ અપિ ।
યથેછયા ચરન્તસ્ તે ચિનુયુર્ બહુપાતકં ॥ ર્મ્_28.28{28} ॥
તતસ્ તે ક્લેશસંતપ્તાઃ સ્વપરાર્થાભિઘાતિનઃ ।
તીવ્રદુઃખાગ્નિસંતપ્તાઃ પતેયુર્ નરકે ધ્રુવં ॥ ર્મ્_28.29{29} ॥
નરકેષુ ભ્રમન્તસ્ તે સદા દુઃખાભિભોજિનઃ ।
પશ્ચાત્તાપાગ્નિસંતપ્તાશ્ ચરેયુર્ આભવં તથા ॥ ર્મ્_28.30{30} ॥
તદ્ એષાં સર્વલોકાનાં ભદ્રાર્થં હિતકારણં ।
સર્વથોપાયમ્ આધાતુમ્ અર્હામિ સાંપ્રતં દ્રુતં ॥ ર્મ્_28.31{31} ॥
યાવદ્ એતૌ નૃપૌ વીરૌ વિરુદ્ધૌ નોપશામ્યતઃ ।
તાવદ્ અત્ર ભુવિ ક્વાપિ મંગલં ન ભવેત્ સદા ॥ ર્મ્_28.32{32} ॥
તદ્ એતૌ નૃપતી તાવદ્ બોધયિત્વા પ્રયત્નતઃ ।
મૈત્રસ્નેહસંબદ્ધૌ કુર્યાં નિર્વૈરભાવિનૌ ॥ ર્મ્_28.33{33} ॥
એતૌ હિ ક્ષત્રિયૌ વીરૌ પાંચાલૌ માનગર્વિતૌ ।
અનયોર્ મિત્રવંધં કો બોધયિત્વા કરિષ્યતિ ॥ ર્મ્_28.34{34} ॥
બુદ્ધ એવ જગચ્છાસ્તા ધર્મરાજઃ પ્રબોધયન્ ।
અનયોશ્ ચિરવૈર્યાગ્નિં શમયિતું પ્રશક્નુયાત્ ॥ ર્મ્_28.35{35} ॥
તદ્ અત્ર સહસા ગત્વા પ્રાર્થયેયં મુનીશ્વરં ।
નૂનં બુદ્ધાનુભાવાત્ તૌ નૃપૌ મિત્રત્વમ્ આપ્સ્યતઃ ॥ ર્મ્_28.36{36} ॥
ઇતિ નિશ્ચિત્ય રાજા સ પ્રસેનજિત્ સમુત્થિતઃ ।
વિહારે સહસા ગત્વા નનામ તં મુનીશ્વરં ॥ ર્મ્_28.37{37} ॥
તત્ર સ પુરતો ગત્વા સાંજલિઃ સમુપાશ્રયન્ ।
એતત્ સર્વપ્રવૃત્તાંતં નિવેદ્યૈવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_28.38{38} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ વિજાનીયાદ્ ભવાન્ અપિ ।
યત્ તૌ પાંચાલભૂપાલૌ વિરુદ્ધૌ ભવતો ઽધુના ॥ ર્મ્_28.39{39} ॥
યદ્ એતયોર્ વિરુદ્ધે ત સર્વે લોકા વિરોધિતાઃ ।
તદ્ અત્ર સર્વદા યુદ્ધં પ્રવર્ત્તતે દિવાનિશં ॥ ર્મ્_28.40{40} ॥
તત્ તેસાં સર્વલોકાનાં સદ્ધર્મે ગોચરં કદા ।
સદા યુદ્ધાભિસક્તાસ્ તે સાધયેયુઃ શુભં કથં ॥ ર્મ્_28.41{41} ॥
તદ્ અત્ર ભગવાઞ્ચ્ છાસ્તા બોધયંસ્ તૌ નરાધિપૌ ।
સંબોધિમાર્ગમ્ આદિશ્ય શુભે ચારયિતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_28.42{42} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે તેન રાજ્ઞા સ ભગવાન્ મુનિઃ ।
તસ્ય રાજ્ઞે નરેંદ્રસ્ય તૂષ્ણીભૂત્વાધ્યુવાસ તત્ ॥ ર્મ્_28.43{43} ॥
તતઃ સ નૃપતી રાજા મત્વા શાસ્ત્રાધિવાસિતં ।
સાંજલિસ્ તં મુનિં નત્વા મુદિતઃ સ્વાલયં યયૌ ॥ ર્મ્_28.44{44} ॥
તતઃ સ ભગવાન્ પાત્રમ્ આદાય ચીવરાવૃતઃ ।
ભાસયન્ ભદ્રતાં કુર્વન્ પ્રતસ્થે સહ સાંઘિકૈઃ ॥ ર્મ્_28.45{45} ॥
એવં સર્વત્ર માર્ગેષુ ભાસયં સ મુનીશ્વરઃ ।
કૃત્વા ભદ્રં ક્રમેણૈવં વારાણસીમ્ ઉપાચરત્ ॥ ર્મ્_28.46{46} ॥
તત્ર સ ભગવાં પ્રાપ્તો ભાભિઃ સંભાસયન્ ક્રમાત્ ।
ચરં કૃત્વા સુભદ્રત્વં મૃગદાવે ઉપાચરત્ ॥ ર્મ્_28.47{47} ॥

તત્ર સ ભગવાન્ પ્રાતઃ સસંઘઃ સૌગતાશ્રમે ।
સભામધ્યાસનાસીનઃ સદ્ધર્મં સમુપાદિશત્ ॥ ર્મ્_28.48{48} ॥
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પીત્વા સર્વે લોકાઃ પ્રમોદિતાઃ ।
ત્રિરત્નં શરણં કૃત્વા પ્રભેજિરે સમાદરાત્ ॥ ર્મ્_28.49{49} ॥
તદા દક્ષિણપાંચાલનૃપતિઃ સ પ્રમોદિતઃ ।
સંબુદ્ધદર્શનં કર્તું મૃગદાવે ઉપાચરત્ ॥ ર્મ્_28.50{50} ॥
તત્ર તં શ્રીઘનં દૃષ્ટ્વા નૃપતિઃ સ પ્રમોદિતઃ ।
સાંજલિઃ પુરતો ગત્વા નત્વૈકાન્તે ઉપાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_28.51{51} ॥
તસ્મિન્ન્ અવસરે તત્ર મૃગદાવે સમાશ્રિતઃ ।
ભગવાન્ન્ ઇતિ શુશ્રાવ પાંચાલૌત્તરાધિપઃ ॥ ર્મ્_28.52{52} ॥
સ ઉત્તરપાંચાલો નૃપતિઃ પ્રતિરોષિતઃ ।
તં નૃપં યામ્યપાંચાલં પરાજેતુમ્ ઉપાચરત્ ॥ ર્મ્_28.53{53} ॥
તત્ર સ નૃપતિર્ વીરશ્ ચતુરંગવલૈઃ સહ ।
જયવાદ્યમહોત્સાહૈઃ સહસા સમુપાચરત્ ॥ ર્મ્_28.54{54} ॥
તત્ર સ યામ્યપાંચાલરાજા તં રિપુમ્ આગતં ।
નિશમ્ય સહસોત્થાય નત્વા હ તં મુનીશ્વરં ॥ ર્મ્_28.55{55} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ સ મે વૈરા ઇહાગતઃ ।
તદ્ અત્ર કિં કરિષ્યામિ તદ્ અનુજ્ઞાં દદાતુ મે ॥ ર્મ્_28.56{56} ॥
ઇતિ તેન નરેન્દ્રેણ પ્રાર્થિતે સ જિનેશ્વરઃ ।
દૃષ્ટ્વા તં યામ્યપાંચાલં સમાશ્વાસ્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_28.57{57} ॥
નૃપતે મા વિભેષી ત્વં ધૈર્ય્યમ્ આલમ્બ્ય તિષ્ઠત ।
તદ્ ઉપાયં કરિષ્યામિ યેનાસૌ તે વશે ચરેત્ ॥ ર્મ્_28.58{58} ॥
ઇત્ય્ આદિશ્ય સ સર્વજ્ઞશ્ ચતુરઙ્ગબલાન્વિતં ।
મહત્સૈન્યાધિપં વીરં નિર્માય ઽપ્રેષયત્ તતઃ ॥ ર્મ્_28.59{59} ॥
સ સૈન્યાધિપતિર્ વીરશ્ ચતુરઙ્ગબલૈઃ સહ ।
ચરન્ન્ ઉત્તરપાંચાલમ્ અભિયોદ્ધુમ્ ઉપાચરત્ ॥ ર્મ્_28.60{60} ॥
તન્ મહત્સૈન્યં આયાતં સમાલોક્યાભ્યુપદ્રુતં ।
સર્વ ઉત્તરપાંચાલસૈન્યા ભીતાઃ પરાયયુઃ ॥ ર્મ્_28.61{61} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વોત્તરપાંચાલનૃપતિશ્ ચાપિ ખેટિતઃ ।
એકાકી રથમ્ આરુહ્ય ભગવત્સંમુખે ઽચરત્ ॥ ર્મ્_28.62{62} ॥
તત્ર સ દૂરતો દૃષ્ટ્વા શ્રીઘનં તં સભાશ્રિતં ।
અવતીર્ય રથાત્ તત્ર મૃગદાવે ઉપાચરત્ ॥ ર્મ્_28.63{63} ॥
તત્ર સ નૃપતિ રાજા સમુપેત્ય કૃતાંજલિઃ ।
ત્રિધા પ્રદક્ષિણીકૃત્ય નનામ શરણં ગતઃ ॥ ર્મ્_28.64{64} ॥
તતશ્ ચિરાત્ સમુત્થાપ્ય સ પાંચલો નરાધિપઃ ।
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પાતું તત્રૈકાન્તે સમાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_28.65{65} ॥
તદા સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા નૃપતિં તં સમાશ્રિતં ।
આર્ય્યસત્યં સમારભ્ય દિદેશ ધર્મમ્ ઉત્તમં ॥ ર્મ્_28.66{66} ॥
તદ્ આર્યસત્યમ્ આકર્ણ્ય નૃપતિઃ સો ઽભિબોધિતઃ ।
સંસારસાધનં ધર્મં પુનઃ શ્રોતું સમૈછત ॥ ર્મ્_28.67{67} ॥

તતઃ સ નૃપતી રાજા સમુત્થાય કૃતાંજલિઃ ।
પ્રણત્વા ભગવંતં તં પ્રાર્થયદ્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_28.68{68} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ ભવતાં શરણં વ્રજે ।
તન્ મે ઽત્રાનુગ્રહં કૃત્વા સમ્યગ્ આદેષ્ટુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_28.69{69} ॥
યદ્ અત્ર ભગવન્ સત્વાઃ પ્રવર્ત્તન્તો ભવોદધૌ ।
સુખદુઃખાભિભુંજાનો ભ્રમંતે ષડ્ગતૌ કથં ॥ ર્મ્_28.70{70} ॥
કર્મણા કેન દેવાઃ સ્યુર્ માનુષાઃ કેન કર્મણા ।
દૈત્યાશ્ ચ કર્મણા કેન તત્ સમ્યક્ સમુપાદિશ ॥ ર્મ્_28.71{71} ॥
તિર્યઞ્ચઃ કર્મણા કેન પ્રેતાશ્ ચ કેન કર્મણા ।
નારકાઃ કર્મણા કેન તત્ સર્વં સમુપાદિશ ॥ ર્મ્_28.72{72} ॥
તત્રાપ્ય્ અનેકરૂપાશ્ ચ સર્વે ભિન્નાશયા અપિ ।
નિહીનમધ્યમોત્કૃષ્ટાઃ સુખદુઃખાન્વિતા અપિ ॥ ર્મ્_28.73{73} ॥
એતત્ સર્વં સમાખ્યાય ભવાઞ્ છાસ્તા જગદ્ ગુરુઃ ।
સંસારગતિસંચારં પ્રબોધયિતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_28.74{74} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે તેન રાજ્ઞા સ ભગવાન્ સુધીઃ ।
તં વિશુદ્ધાશયં ભૂપં દૃષ્ટ્વૈવં સમુપાદિશત્ ॥ ર્મ્_28.75{75} ॥
સાધુ શૃણુ મહારાજ સંસારગતિચારણં ।
સમ્યગ્ ધર્મં પ્રવક્ષ્યામિ યુષ્માકં પરિબોધને ॥ ર્મ્_28.76{76} ॥
કાયવાગ્માનસં કર્મકૃતં યચ્ ચ શુભાશુભં ।
લોકસ્ તસ્ય ફલં ભુક્તે કર્ત્તા નાન્યો ઽસ્તિ કસ્ય ચિત્ ॥ ર્મ્_28.77{77} ॥
ઇતિ સર્વે કૃપાવિષ્ટાસ્ ત્રૈલોક્યે ગુરવો જિનાઃ ।
ઉક્તવન્તસ્ તથા તદ્ ધિ કર્મણો યસ્ય યત્ ફલં ॥ ર્મ્_28.78{78} ॥
કર્મં કર્તું વિહાતું ચ સદસદ્ગતિહેતુકં ।
લોભમોહભયક્રોધા યે નરા નરઘાતિનઃ ॥ ર્મ્_28.79{79} ॥
સંવદ્ધ્યાન્યાઞ્ ચ હિ સન્તિ સંજીવં યાન્તિ તે ધ્રુવં ।
સંવત્સરસહસ્રાણિ બહૂન્ય્ અપિ હતાહતાઃ ॥ ર્મ્_28.80{80} ॥
સંજીવન્તિ યતસ્ તત્ર તેન સંજીવ ઉચ્યતે ॥ ર્મ્_28.81{81!} ॥
માતાપિતૃસુહૃદ્વંધુમિત્રદ્રોહકરાશ્ ચ યે ।
પૈશુન્યાનૃતવત્તારઃ કાલસૂત્રાભિગામિનઃ ॥ ર્મ્_28.82{82} ॥
કાલસૂત્રેણ સંસૂડ્ય પાટ્યન્તે દારુવદ્ યતઃ ।
જ્વલદ્ભિઃ ક્રકચૈસ્ તત્ર કાલસૂત્રસ્ તતઃ સ્મૃતઃ ॥ ર્મ્_28.83{83} ॥
દાવાદૌ દહનૈર્ દાહં દેહિનાં વિદધાતિ યે ।
સ તીવ્રજ્વલનૈર્ જન્તુસ્ તપ્યતે તપને રટન્ ॥ ર્મ્_28.84{84} ॥
તીવ્રં તપનસંતાપં તનોત્ય્ એવ નિરંતરં ।
યત્ તતો ઽન્વર્થમ્ આલોકે ખ્યાતસ્ તપનસંજ્ઞયા ॥ ર્મ્_28.85{85} ॥
ધર્માધર્મવિપર્યાસં નાસ્તિકો યઃ પ્રકાશયન્ ।
સંતાપયતિ ચાન્યાંશ્ ચ તપ્યતે સ પ્રતાપને ॥ ર્મ્_28.86{86} ॥
પ્રતાપયતિ તત્રસ્થાન્ સત્વાન્સ્ તીવ્રેણ વહ્નિના ।
તપનાતિશયનો ઽસૌ પ્રોક્તસ્ તસ્માત્ પ્રતાપનઃ ॥ ર્મ્_28.87{87} ॥
અજૈડકશૃગાલાંશ્ ચ શશાખુમૃગાસુકરાન્ ।

અન્યાંશ્ ચ પ્રાણિનો ઘ્નંતિ સંઘાતં યાન્તિ તે નરાઃ ॥ ર્મ્_28.88{88} ॥
સંહતાસ્ તત્ર ઘાત્યંતે સમ્યગ્વાહૈવ વંયયઃ ।
તસ્માત્ સંઘાત ઇત્ય્ એવં વિખ્યાતો ઽન્વર્થસંજ્ઞયા ॥ ર્મ્_28.89{89} ॥
કાયવાગ્માનસં તાપં યે કુર્વન્તીહ દેહિનાં ।
કટુક્યપટિકા યે ચ રૌરવં યાન્તિ તે નારાઃ ॥ ર્મ્_28.90{90} ॥
તીવ્રેણ વહ્નિના તત્ર દહ્યમાના નિરંતરં ।
રૌદ્રં રવં વિમુંચન્તિ યતસ્ તસ્માત્ સ રૌરવં ॥ ર્મ્_28.91{91} ॥
દેવદ્વિજગુરોર્ દ્રવ્યં હૃતં યૈર્ દુઃખિનામ્ ઇહ ।
તે મહારૌરવં યાન્તિ યે ચાન્યસ્વાપહારિણઃ ॥ ર્મ્_28.92{92} ॥
રૌદ્રત્વાદ્ વહ્નિદાહસ્ય રવસ્ય ચ મહત્તયા ।
રૌરવો હિ મહાંસ્ તસ્ય મન્ત્વ રૌરવાદ્ અપિ ॥ ર્મ્_28.93{93} ॥
કૃત્વા ગુણાધિકે તીવ્રમ્ અપકારં નિહત્ય ચ ।
માતાપિતૃગુરુન્ કલ્પમ્ અવીચૌ પચ્યતે ધ્રુવં ॥ ર્મ્_28.94{94} ॥
અસ્થીન્ય્ અપિ વિશીર્ય્યન્તે રૌદ્રાગ્નૌ તત્ર દેહિનાં ।
યતો ન વીચિઃ સૌખ્યસ્ય નાવીચિર્ ઉદાહૃતઃ ॥ ર્મ્_28.95{95} ॥
મિથોદ્રોહરતા યે ત્રણે ઘ્નન્તીવ દેહિનઃ ।
પાપાદ્ અસિનખાસ્ તે તુ જાયન્તે દુઃખભાગિનઃ ॥ ર્મ્_28.96{96} ॥
નખા એવાસયસ્ તેષામ્ આયસા જ્વલિતાઃ ખરાઃ ।
તૈર્ અન્યોન્યં નિકૃન્તન્તિ યત્ તેનાસિનખાઃ સ્મૃતાઃ ॥ ર્મ્_28.97{97} ॥
લોહજ્વલિતતીક્ષ્ણાગ્રાઃ ષોડશાઙ્ગુલકણ્ટકાઃ ।
બલાદ્ આરોહ્યત હ્રંદન્ શાલ્મલીઃ પાલદારિકઃ ॥ ર્મ્_28.98{98} ॥
લોહદમ્ષ્ટ્રા મહાકાયા જ્વલિતાસ્ તીવ્રભૈરવાઃ ।
અશ્લિષ્ય ભક્ષયન્ત્ય્ એનં પરદારોપહારિણં ॥ ર્મ્_28.99{99} ॥
આરટન્તો ઽપિ ખાદ્યન્તે શ્વગૃધ્રોલૂકવાયસૈઃ ।
અશિવં કુર્વતે છિન્ના વિશ્વાસઘાટિનો નરાઃ ॥ ર્મ્_28.100{100} ॥
અયોગુડાનિ ભુજ્યન્તે પ્રતપ્તાનિ પુનઃ પુનઃ ।
યાપ્યન્તે ક્વથિતં તામ્રં યે પરસ્વાપહારિણઃ ॥ ર્મ્_28.101{1} ॥
ક્રૂરૈઃ શ્વભિર્ અયોદ્રંષ્ટ્રૈઃ કૃત્યન્તે વિવશા ભૃશં ।
વર્ષકોટિ રટન્તો ઽપિ યે નરાઃ ખેટકે રતાઃ ॥ ર્મ્_28.102{2} ॥
મત્સ્યાદીઞ્ જલજાન્ હત્વા જ્વલન્ત્ય્ અમ્રદ્રવોદકાં ।
યાતિ વૈતરણીં શશ્વદ્ વહ્નિના દહ્યતે નરઃ ॥ ર્મ્_28.103{3} ॥
યે સ્વાર્થલવસંમૂઢો વ્યવહારમ્ અધાર્મિકં ।
કરોતિ નરકે ક્રદન્ સ ચક્રેણાભિપીડ્યતે ॥ ર્મ્_28.104{4} ॥
પીડા વહુભિર્ આકારૈઃ કૃતા યૈર્ દુઃખિનામ્ ઇહ ।
પીડ્યન્તે તે ચિરં તપ્તૈર્ યત્ર મુદ્ગરપર્વતૈઃ ॥ ર્મ્_28.105{5} ॥
ભેદકા ધર્મસેતૂનાં યે ચાસન્ માર્ગવાહિનઃ ।
ક્ષુરધારાચિતં માર્ગં ગત્વા ક્રામન્તિ તે નરાઃ ॥ ર્મ્_28.106{6} ॥
નખૈઃ સંચૂર્ણ્ય યૂકાદીઞ્ ચૂર્ણ્યન્તે મેષપર્વતૈ ।
ભૂયો ભૂયો મહાકાયાઃ ક્રન્દન્તસ્ તે શરચ્છતં ॥ ર્મ્_28.107{7} ॥
વ્રતં યસ્ તુ સમાશ્રિત્ય સંપન્નો પરિરક્ષતિ ।

શીર્યમાનમાન્સાસ્થિઃ કુકુંલે પચ્યતે ધ્રુવં ॥ ર્મ્_28.108{8} ॥
અણુનાપિ હિ યઃ કશ્ચિન્ મિથ્યાજીવેન જીવતિ ।
ભક્ષ્યતે ક્રિમિભિશ્ ચણ્ડૈઃ સંમગ્નો ગૂથમૃત્તિકે ॥ ર્મ્_28.109{9} ॥
દૃષ્ટ્વાપિ વ્રીહિમધ્યસ્થાન્ પ્રાણિનશ્ ચૂર્ણયન્તિ યે ।
આયસૈ મુખલૈસ્ તપ્તૈઃ ક્ષોભ્યન્તે તે પુનઃ પુનઃ ॥ ર્મ્_28.110{10} ॥
અત્યન્તક્રોધનાઃ ક્રૂરાઃ શઠાઃ પાપાભિકાંક્ષિણઃ ।
પરવ્યસનકૃષ્ટ્વા ચ જાયન્તે યમરાક્ષસાઃ ॥ ર્મ્_28.111{11} ॥
સર્વેષામ્ એવ દુઃખાનાં વીજં મૃદ્ વાભિભેદતઃ ।
કાયવાગ્માનસં કર્મ પાપં યત્ તદ્ અણ્વ્ અપિ વર્ત્તયેત્ ।
++ નરકકાણ્ડં સમાપ્તમ્ ++
હંસપારાવતાદીનં ખરાણામ્ અપિ રાગિણાં ।
યેન રાગેણ જાયન્તે મૂઢાઃ કીટાદિયોનિષુ ॥ ર્મ્_28.112{1} ॥
સર્પ્પાઃ ક્રોધોપનાહાભ્યાં મારસ્તબ્ધા મૃગાધિપાઃ ।
અભિમાનેન જાયન્તે ગદામાશ્વાદિયોનિષુ ॥ ર્મ્_28.113{2} ॥
માત્સર્યેર્ષ્યાદિ દોષેણ વાનરાઃ પ્રેતદેહિનઃ ।
જાયન્તે મુખરા ધૃષ્ટાશ્ ચપલાત્માનશ્ ચ વાયસાઃ ॥ ર્મ્_28.114{3} ॥
વધવંધનમાત્સર્યૈર્ ગવાશ્વાદિષુ દેહિનઃ ।
જાયન્તે ક્રૂરકર્માણો લૂતાઃ ખર્જ્જૂરવૃશ્ચિકઃ ॥ ર્મ્_28.115{4} ॥
વ્યાઘ્રમાર્જારગોમાયુઋક્ષગૃધ્રવૃગાદાયઃ ।
જાયન્તે પ્રેતમન્સાદોઃ ક્રોધના મત્સરા નરાઃ ॥ ર્મ્_28.116{5} ॥
દાતારઃ ક્રોધનાઃ ક્રૂરા નરા નાગમહર્દ્ધિકાઃ ।
ભવાન્તત્યાગિનો દર્પ્પાત્ ક્રોધાચ્ ચ ગરુડેશ્વરાઃ ॥ ર્મ્_28.117{6} ॥
કૃતં યત્ પાપકં કર્મ સ્વયં વાક્કાયમાનસં ।
તિર્યઞ્ચસ્ તેન જાયન્તે તન્ મનોગતિમ્ આકૃથાઃ ॥ ર્મ્_28.118{7} ॥
++ ઇતિ તિર્યક્કાણ્ડં સમાપ્તમ્ ++
ભક્ષ્યભોજ્યાપહર્તારો યે ક્ષુદ્રા દાનવર્જિ ।
ભવન્તિ કુણપાહારાઃ પ્રેતાસ્ તે કટપૂતનાઃ ॥ ર્મ્_28.119{1} ॥
વિહેઠયન્તિ યે બાલા વંચયન્ત્ય્ અપિ તૃષ્ણયા ।
તે ઽપિ ગર્ભમલાહારા જાયન્તે કટપૂતનાઃ ॥ ર્મ્_28.120{2} ॥
હીનાચારાતિદીનાશ્ ચ મત્સરા નિત્યકાંક્ષિણઃ ।
જાયંતે યે નરાઃ પ્રેતા ઽષ્ટાસ્ તે ગલગણ્ડકાઃ ॥ ર્મ્_28.121{3} ॥
દાનં નિવારયત્ય્ એવ ન હિ કિં તિદ્ દદાતિ યઃ ।
ક્ષુત્ક્ષામાસૌ મહાકુક્ષિઃ પ્રેતઃ શૂચિમુખો ભવેત્ ॥ ર્મ્_28.122{4} ॥
ધનં રક્ષતિ વંશાર્થે ન ભુંક્તે ન દદાતિ યઃ ।
દત્તાદાયી તતઃ પ્રેતઃ શ્રાદ્ધભોક્તા સ જાયતે ॥ ર્મ્_28.123{5} ॥
યઃ પરસ્વાપહારેપ્સુર્ દત્વા ચૈવાનુતપ્યતે ।
ભોક્તા વિટ્શ્લેષ્મવાન્તાનાં પ્રેત્ય પ્રેતઃ સ જાયતે ॥ ર્મ્_28.124{6} ॥
અપ્રિયં વક્તિ યઃ ક્રોધાદ્ વાક્યં મર્મવિભેદતં ।
બ્બવન્ત્ય્ ઉલ્કામુખઃ પ્રેતઃ સુચિરં તેન કર્મણા ॥ ર્મ્_28.125{7} ॥
કુરુતે કલહં યસ્ તુ નિષ્કૃપઃ ક્રૂરમાનસઃ ।

ક્રિમિકીટપતઙ્ગાદેઃ પ્રેતે ઽસૌ જ્યોતિકો ભવેત્ ॥ ર્મ્_28.126{8} ॥
ગ્રામકૂટૌ દદાત્ય્ એવ યો જનં પીડયન્ત્ય્ અપિ ।
કુમ્ભાણ્ડો વિકૃતાકારઃ પૂયાહારશ્ ચ જાયતે ॥ ર્મ્_28.127{9} ॥
નિર્દયાઃ પ્રાણિનો ઘ્નન્તિ ભક્ષ્યાર્થં યે દદન્ત્ય્ અપિ ।
માંસાહારાશ્ ચ તે ઽવશ્યં ભવન્તિ પ્રેતરાક્ષસાઃ ॥ ર્મ્_28.128{10} ॥
ગંધમાલારતા નિત્યં મંદક્રોધાઃ પ્રદાયકાઃ ।
ગંધર્વાઃ પ્રેત્ય જાયન્તે દેવાનાં રતિહેતવઃ ॥ ર્મ્_28.129{11} ॥
ક્રોધનાઃ પિશુનઃ કિઞ્ચિદર્થાર્થં યઃ પ્રયછતિ ।
સ પિશાચં પ્રદુષ્ટાત્મા જાયતે વિકૃતાનનઃ ॥ ર્મ્_28.130{12} ॥
નિત્યપ્રદુષ્ટાશ્ ચપલાઃ પરપીડાકરા નરાઃ ।
સંપ્રદાનરતા નિત્યં ભૂતાઃ પ્રેત્ય ભવન્તિ તે ॥ ર્મ્_28.131{13} ॥
ક્રૂરાઃ ક્રૂદ્ધાઃ પ્રદાતારઃ પ્રિયા સર્વસુરા ચ યે ।
જાયન્તે પ્રેત્ય યક્ષાસ્ તુ ક્રૂરાત્માનઃ સુરાપ્રિયાઃ ॥ ર્મ્_28.132{14} ॥
માતાપિતૃગુરૂન્ યાનૈર્ યે નયન્તિ યથેપ્સિતં ।
વિમાનચારિણો યક્ષા જાયંતે સુસુખાન્વિતાઃ ॥ ર્મ્_28.133{15} ॥
તૃષ્ણામાત્સર્યદોષેણ પ્રેતા ભવન્ત્ય્ અમી સદા ।
યક્ષાદયઃ શુભૈઃ ક્લિષ્ટૈર્ અતસ્ તાન્ પરિવર્જયેત્ ॥ ર્મ્_28.134{16} ॥
++ ઇતિ પ્રેતકાણ્ડં સમાપ્તમ્ ++
દેવાસુરમનુષ્યેષુ દીર્ઘમ્ આયુર્ અહિંસયા ।
જાયતે હિન્સયા સ્વલ્પામ્ અતો હિંસાં વિવર્જયેત્ ॥ ર્મ્_28.135{1} ॥
કુષ્ઠરોગજ્વરોન્માદા યે ચાન્યે વ્યાધયો નૃણાં ।
ભવન્તિ ભૂતપ્રયુક્તેસ્ તે વધવંધનતાડનૈઃ ॥ ર્મ્_28.136{2} ॥
યો ન હર્ત્તા પરસ્વાનાં ન વઞ્ચવિત્ પ્રયછતિ ।
મહતાપિ પ્રયત્નેન સ દ્રવ્યં નાધિગછતિ ॥ ર્મ્_28.137{3} ॥
અદત્તં વિત્તમ્ આદાય દાનાનિ ચ દદાતિ યઃ ।
સ પ્રેત્ય દ્રવ્યવાન્ ભૂત્વા ભૂયો ભવતિ નિર્ધનઃ ॥ ર્મ્_28.138{4} ॥
યો ન હર્ત્તા ન દાતા ચ ન ચાતિકૃપણો નરઃ ।
કૃત્સ્નેન મહતા દ્રવ્યં સ્થિરં સ લભતે ધ્રુવં ॥ ર્મ્_28.139{5} ॥
ન હર્ત્તા યઃ પરસ્વાનાં ત્યાગવાન્ વીતમત્સરઃ ।
અહાર્યં વિપુલં વિત્તમ્ ઇષ્ટમ્ ચ લભતે નરઃ ॥ ર્મ્_28.140{6} ॥
આયુર્વર્ણવલોપેતઃ શ્રીમાન્ રોગવિવર્જિતઃ ।
સુખી ચ સ લભેન્ નિત્યં યો દદાતીહ ભોજનં ॥ ર્મ્_28.141{7} ॥
સલજ્જો રૂપવાન્ ભોગી સુછાયઃ પ્રાણિનાં પ્રિયઃ ।
સ ભવેદ્ વસ્ત્રલાભી ચ યો વાસાન્સિ પ્રયછતિ ॥ ર્મ્_28.142{8} ॥
આવાસં યો દદાતીહ સુપ્રસન્નેન ચેતસા ।
પ્રાસાદાઃ સર્વકામાશ્ ચ જાયન્તે તસ્ય દેહિનઃ ॥ ર્મ્_28.143{9} ॥
ઉપાનત્સંક્રમાદીનિ યે પ્રયછન્તિ માનવાઃ ।
ભવન્તિ સુખિનો નિત્યં યાનાનિ ચ લભન્તિ તે ॥ ર્મ્_28.144{10} ॥
વાપીકૂપતડાગાદીન્ કારયિત્વા જલાશ્રયાન્ ।
સુખિનસ્ ત્યક્તસંતાપા નિઃપિપાસા ભવન્તિ તે ॥ ર્મ્_28.145{11} ॥