Ratnamālāvadāna · Part 181200

śṛṇu rājan samādhāya yathā me guruṇoditaṃ /
tathāhaṃ saṃpravakṣyāmi tava puṇyapravṛddhaye // Rm_18.4{4} //
puraikasamaye sa śrīśākyasiṃho munīśvaraḥ /
sarvajñaḥ sugataḥ śāstā dharmarājo vināyakaḥ // Rm_18.5{5} //
bhikṣubhiḥ śrāvakaiḥ sārddhaṃ bhikṣuṇībhiś ca cailakaiḥ /
upāsakai mahāśrāddhair upāsikāgaṇair api // Rm_18.6{6} //
bodhisatvagaṇaiś cāpi mahāsatvaiḥ śubhārthibhiḥ /
sarvasatvahitārthāya bodhicaryāṃ prakāśibhiḥ // Rm_18.7{7} //
vṛjiṣu puri vaiśālyāṃ markaṭākhyahradāntike /
kūṭāgāraguhāvāse vijahāra prabhāsayan // Rm_18.8{8} //
tat saddharmāmṛtaṃ pātuṃ tatra sarve samāgatāḥ /
brahmaśakrādidevendrā lokapālā digāsthitāḥ // Rm_18.9{9} //
grahāḥ siddhagaṇāḥ sādhyā yakṣagaṃdharvakinnarāḥ /
garuḍā nāgarājāś ca vidyādharāś ca dānavāḥ // Rm_18.10{10} //
rākṣasāḥ sagaṇāś caiva ṛṣayo brahmacāriṇaḥ /
brahmaṇāḥ kṣatriyā bhūpā rājāno 'pi narādhipāḥ // Rm_18.11{11} //
tathā rājakumārāś ca vaiśyā maṃtrijanā api /
gṛhasthāḥ śreṣṭhinaḥ paurāḥ sārthavāhā mahājanāḥ // Rm_18.12{12} //
vaṇijaḥ śilpinaś cāpi tathānye 'pi śubhārthinaḥ /
grāmyā jānapadāś cāpi tathā kārpaṭikā api // Rm_18.13{13} //
evam anye 'pi lokāś ca saddharmāmṛtavāṃchinaḥ /
sarve te samupāyātās tatrādrākṣus tam īśvaraṃ // Rm_18.14{14} //
sabhāmadhyāsanāsīnaṃ sarvasaṃghapuraskṛtaṃ /
śrīghanaṃ taṃ samālokya sarve te samupāśritāḥ // Rm_18.15{15} //
natvā pradakṣiṇīkṛtya samabhyarcya yathākramaṃ /
punaḥ sāñjalayo natvā parivṛtya samaṃtataḥ /
tat saddharmāmṛtaṃ pātum upatasthuḥ samāhitāḥ // Rm_18.16{16} //
tadā sa bhagavān dṛṣṭvā tān sarvān samupasthitān /
ādimadhyāntakalyāṇīṃ bodhicaryāṃ samādiśat // Rm_18.17{17} //
tadāryadharmam ākarṇya sarve lokāḥ pramoditāḥ /
tadā te dharmavaiśeṣyaṃ matvā pratinanaṃdire // Rm_18.18{18} //
tadā tatra mahāpūryyāṃ vaiśālyāṃ pauriko mahān /
gṛhastho dhaniko nāma śrīmān sarvaguṇī sudhīḥ // Rm_18.19{19} //
śrāddho bhadrāśayo dātā śuddhaśīlo vicakṣaṇaḥ /
sarvasatvahitādhānād āsīt satpuruṣottamaḥ // Rm_18.20{20} //
patnī dharmasakhī tasya śīlavatyabhidhābhavat /
tanayaś ca vaṃdānyākhyaḥ satyavatyabhidhā snuṣā // Rm_18.21{21} //
tadā tatra dvijā sarve bhaktimanto jagadguroḥ /
pūjānimaṃtraṇe cakruḥ samayaṃ saṃmatās tathā // Rm_18.22{22} //
bhavanto yan munīndro 'yam atrāsmākaṃ hitechayā /

saddharmaṃ samupādeṣṭuṃ sasaṃghaḥ samupāgataḥ // Rm_18.23{23} //
tad asmābhir munīndro 'yaṃ pūjanīyaṃ samādarāt /
ato nimaṃtraṇīyo 'tra sarvaiḥ saṃbhūya nānyathā // Rm_18.24{24} //
ekaś cet kurute dravyamadād asya nimaṃtraṇaṃ /
sarvair nirvāsanīyo 'sau yato 'nyadharmavighnakṛt // Rm_18.25{25} //
tadā sa dhaniko 'jñātvā samayaṃ tais tathā kṛtaṃ /
svayam eva munīndraṃ taṃ pūjayituṃ samichata // Rm_18.26{26} //
tataḥ sa dhanikaḥ śrīmān divyasaṃpatsamṛddhimān /
svayaṃ nimaṃtraṇaṃ karttuṃ sasaṃghasya muner yayau // Rm_18.27{27} //
tatra sa samupāsṛtya natvā taṃ śrīghanaṃ mudā /
sasaṃghaṃ tat puraḥ sthitvā prārthayad eva sāṃjaliḥ // Rm_18.28{28} //
bhagavan nātha sarvajña bhagavaṃtaṃ sasāṃghikaṃ /
pūjayituṃ samichāmi paśyan me 'nugrahaṃ kuru // Rm_18.29{29} //
iti saṃprārthitaṃ tena bhagavān sa munīśvaraḥ /
tathā hīti pratiśrutvā tūṣṇībhūtvādhyuvāsa tat // Rm_18.30{30} //
tadā te brāhmaṇāḥ sarve saṃbhūya samupāgatāḥ /
bhagavataś caraṇau natvā cakrur bhojyanimaṃtraṇaṃ // Rm_18.31{31} //
tac chrutvā bhagavān prāha tān dṛṣṭvā bhaktimānasān /
pūrvam eva sasaṃghāham anenodya nimaṃtritaḥ // Rm_18.32{32} //
etad ākarṇya sarve te brāhmaṇā bheditāśayāḥ /
paraṃ pratīkṣyamānāś ca śanaiḥ svasvagṛhaṃ yayuḥ // Rm_18.33{33} //
tataḥ sa dhaniko matvā munīndreṇādhyuvāsitaṃ /
muditas taṃ muniṃ natvā sahasā svagṛhaṃ yayau // Rm_18.34{34} //
tatra sa svagṛhe gatvā vāṃdhaveṣṭajanais saha /
tadarhabhojyasāmagrīṃ sahasā samasādhyayat // Rm_18.35{35} //
tato bhojyasthalaṃ tatra śodhayitvā samantataḥ /
ratnadhvajair vitānaiś ca sa patākair amaṇḍayat // Rm_18.36{36} //
tato yathākramaṃ tatra divyaratnamayāni ca /
svāsanāni samāstīryya sugaṃdhīḥ samadhūpayat // Rm_18.37{37} //
tataḥ sa prātar utthāya snātvā śuddhāmvarāvṛtaḥ /
pūjāpādyārghasāmagrīṃ pratiṣṭhāpya pramoditaḥ // Rm_18.38{38} //
savāṃdhaveṣṭajanas tatra kūṭāgāre samācarat /
sāñjalis taṃ muniṃ natvā prārthayad evam ādarāt // Rm_18.39{39} //
bhagavan nātha sarvajña samayo varttate 'dhunā /
tat sasaṃgho mamāvāse vijayituṃ samarhasi // Rm_18.40{40} //
iti saṃprārthite tena bhagavān sa sasāṃghikaḥ /
khikkhirīpātram ādāya pratasthe cīvarāvṛtaḥ // Rm_18.41{41} //
tatra sa bhagavān mārge kṛtvā bhadraṃ samantataḥ /
prabhāsayan krameṇaivaṃ vaiśālyāṃ samupaviśat // Rm_18.42{42} //
tathāyātaṃ munīndraṃ taṃ śrīghanaṃ sāṃghikānvitaṃ /

dṛṣṭvā vaiśālikāḥ lokāḥ sarve 'pi samapūjayan // Rm_18.43{43} //
evam abhyarcyamāno 'bhivaṃdyamāno 'bhinaṃditaḥ /
bhāsayan bhadratāṃ kṛtvā saṃghaiḥ saha samācarat // Rm_18.44{44} //
tatra tasya gṛhe gatvā sasaṃghaḥ sa munīśvaraḥ /
tad dattaṃ pādyam ādāya svāsane samupāśrayat // Rm_18.45{45} //
tatas te sāṃghikāś cāpi sarve tatra yathākramaṃ /
tad dattaṃ pādyam ādāya svasvāsane samāśrayan // Rm_18.46{46} //
tataḥ sa dhaniko dṛṣṭvā sasaṃghaṃ taṃ munīśvaraṃ /
svasvāsane samāsīnaṃ pūjāṅgaiḥ samapūjayat // Rm_18.47{47} //
tato divyopacārais taṃ bhagavantaṃ sasāṃghikaṃ /
supraṇītai rasopetair bhojanaiḥ samatoṣayat // Rm_18.48{48} //
tadbhojyaṃ surasaṃ bhuktvā bhagavān sa sasāṃghikaḥ /
amṛtair iva saṃtuṣṭas tṛptiṃ yayau pramoditaḥ // Rm_18.49{49} //
asaṃghaiḥ taṃ muniṃ tṛptaṃ dṛṣṭvā sa dhaniko mudā /
tato 'panīya pātrāṇi taddhastādīny aśodhayat // Rm_18.50{50} //
tataḥ śuddhauṣadhīpūgatāmvūlādi rasāyanaṃ /
buddhapramukhasaṃghebhyo muditaḥ sa svayaṃ dadau // Rm_18.51{51} //
tataḥ sa harṣito natvā taṃ munīndraṃ sasāṃghikaṃ /
purataḥ sāñjaliḥ sthitvā prārthayad evam ādarāt // Rm_18.52{52} //
bhagavan nātha sarvajña bhavatāṃ śaraṇaṃ gataḥ /
bhaktyaiva bhajanaṃ kurve tat kṣamasvāparādhatāṃ // Rm_18.53{53} //
sadaivaṃ kṛpayā dṛṣṭya paśyan bhavān sasāṃghikaḥ /
mamānugraham ādhāya trātum arhati sarvathā // Rm_18.54{54} //
tataḥ sa bhagavāñ chāstā sasāṃghiko 'numoditaḥ /
dhanikaṃ taṃ samālokya naṃdayann evam ādiśat // Rm_18.55{55} //
gṛhapate sadā nityam ārogyam astu vo dhruvaṃ /
bodhipraṇidhisiddhiś ca bhūyād bhadraṃ ca sarvadā // Rm_18.56{56} //
tatas tasya priyā bhāryā śīlavaty anumoditā /
sāñjaliḥ praṇatiṃ kṛtvā prārthayat taṃ munīśvaraṃ // Rm_18.57{57} //
bhagavan nātha sarvajña śvaś cātra bhavatām ahaṃ /
pūjāṃ kartuṃ samicche tad anugrahītum arhati // Rm_18.58{58} //
tayeti prārthite dṛṣṭvā bhagavān sa tad āśayaṃ /
śraddhānvitaṃ pratijñāya tuṣṇībhūtvādhyuvāsa tat // Rm_18.59{59} //
tataḥ sa bhagavāñ chāstā samutthāya sasāṃghikaḥ /
bhāsayaṃ bhadratāṃ kṛtvā svāśrame ca samāśrayat // Rm_18.60{60} //
tataḥ paradine prātaḥ snātvā śuddhāṃvarāvṛtā /
sādhitvā sarvasāmagrīṃ sā dūtaṃ preṣayan munau // Rm_18.61{61} //
sa dūtaḥ sahasā gatvā vihare taṃ munīśvaraṃ /
sasaṃghaṃ sāṃjalir natvā punar evaṃ nyavedayat // Rm_18.62{62} //
bhagavan nātha sarvajña samayo varttate 'dhunā /

tat sasaṃgho bhavāṃs tatra sahasāgantum arhati // Rm_18.63{63} //
tataḥ sa bhagavānn evaṃ bhadraṃ kṛtvā sasāṃghikaḥ /
dhanikasya gṛhe gatvā pādyaṃ gṛhyāsane 'viśat // Rm_18.64{64} //
tatrāsane samāsīnaṃ sasaṃghaṃ taṃ munīśvaraṃ /
dṛṣṭvā śīlavatī sātha yathāvidhi samarcayat // Rm_18.65{65} //
tataś ca sā muditā sarvaṃ saṃghaṃ buddhādikaṃ tathā /
divyopacārasaṃyuktair bhojanaiḥ samatoṣayat // Rm_18.66{66} //
tataḥ saṃtarppitaṃ dṛṣṭvā śodhayitvā karādikaṃ /
datvā tāmvurapūgādiṃ natvā sā samupāśrayat // Rm_18.67{67} //
tataḥ sa bhagavān tasmai datvāśiṣaṃ sasāṃghikaḥ /
samutthāya tataś caivaṃ svavihāre samāśrayat // Rm_18.68{68} //
tathā sarve tadānyo 'pi dhanikasyātmajaḥ sudhīḥ /
tat paredyu vihāraṃ taṃ gatvā natvā nyamaṃtrayat // Rm_18.69{69} //
bhagavānn api tasyaivaṃ dṛṣṭvā śraddhānvitaṃ manaḥ /
tatheti pratimoditvā tūṣṇībhūtvādhyuvāsa ca // Rm_18.70{70} //
tataḥ sas taṃ muniṃ natvā svagṛhaṃ sahasāgataḥ /
bāṃdhavaiḥ sarvasāmagrīṃ muditaḥ samasādhayat // Rm_18.71{71} //
tataḥ prātaḥ samutthāya snātvā śuddhāmvārāvṛtaḥ /
vihāre samupāsṛtya natvaivaṃ munim abravīt // Rm_18.72{72} //
bhagavan nātha sarvajña samayo varttate 'dhunā /
tat saṃgho bhavān gehe mamāgantuṃ samarhati // Rm_18.73{73} //
tataḥ sasaṃgha utthāya bhagavān sa tathācarat /
tadgṛhe pādyam ādāya tatrāsane samāśrayat // Rm_18.74{74} //
tataḥ sa mudito buddhapramukbaṃ sarvasāṃghikaṃ /
samabhyarcya tathā divyabhojanaiḥ samatoṣayat // Rm_18.75{75} //
tato 'panīya pātrāṇi śodhayitvā karādikaṃ /
datvā pūgādikaṃ natvā purataḥ samupāśrayat // Rm_18.76{76} //
punaḥ sa sāṃjalir natvā prakṛtvā ca kṣamārthanāṃ /
sasaṃghaṃ taṃ munīndraṃ tam saṃdṛṣṭvaivaṃ samupāśrayat // Rm_18.77{77} //
tadā tasya snuṣā cāpi satyavatī pramoditā /
bhagavaṃtaṃ sasaṃghaṃ taṃ praṇatvaivaṃ nyamaṃtrayat // Rm_18.78{78} //
bhagavānn api tasyāś ca dṛṣṭva śraddhānvitaṃ manaḥ /
tatheti pratimoditvā tuṣṇībhūtvā radhāṃ vyadhāt // Rm_18.79{79} //
tataḥ sa bhagavāṃs tasmai datvāśiṣaṃ sasāṃghikaḥ /
tathā kṛtvā śubhaṃ loke gatvāśrame samāśrayat // Rm_18.80{80} //
tataḥ sāpi tathā prātaḥ snātvā śuddhāmvarāvṛtā /
dūtenāpi munīndraṃ taṃ sasaṃghaṃ samacodayat // Rm_18.81{81} //
tathā sa bhagavāṃś cāpi sasāṃghikaḥ samutthitaḥ /
pracaran bhadratāṃ kṛtvā tasyā gehe samāviśat // Rm_18.82{82} //
tatra pādyārgham ādāya bhagavān sa sasāṃghikaḥ /

śubhāsane samāsīnas tasthau tatra prabhāsayan // Rm_18.83{83} //
tathāsthitaṃ munīndraṃ taṃ dṛṣṭvā saṃpramoditā /
yathāvidhi samabhyarcya tathā bhojyair atoṣayat // Rm_18.84{84} //
tātas taṃ sugataṃ tṛptaṃ sasāṃghikaṃ samīkṣya sā /
tatrāpanīya pātrāṇi hastādīṃ paryaśodhayat // Rm_18.85{85} //
tataḥ pūgādikaṃ datvā prārthayitvā kṣamāṃ tathā /
sasaṃghaṃ taṃ muniṃ natvā sā sāñjalir upāśrayat // Rm_18.86{86} //
tathā sa bhagavāṃs tasyai datvāśīṣaṃ sasāṃghikaḥ /
tato vihāyasā gatvā svāśrame ca samāśrayat // Rm_18.87{87} //
tathā sa dhaniko bhaktyā bhagavantaṃ sasāṃghikaṃ /
divyādbhutarddhisaṃbhāraiḥ punar evaṃ nyamaṃtrayat // Rm_18.88{89!} //
tatputreṇa tṛtīye 'hni caturthe snuṣayā tathā /
sasaṃgho bhagavānn evaṃ divyabhogair nimaṃtritaḥ // Rm_18.89{90} //
tac chrutvā tad dvijāḥ sarve vaiśālikāḥ prajā api /
alabdhāvasarāḥ śāstuḥ pūjāyāṃ praticukruśuḥ // Rm_18.90{91} //
tatas te saṃmataṃ kṛtvā sarve viprāḥ sapaurikāḥ /
dhanikāya puraṃ kruddhāś cakrur nikāsanodyamaṃ // Rm_18.91{92} //
evaṃ tat samataṃ jñātvā bhagavān sa munīśvaraḥ /
dhanikaṃ taṃ samāhūya pura evam upādiśat // Rm_18.92{93} //
sādho gṛhapate sarve ime vaiśālikā dvijāḥ /
kruddhās te saṃghabhojye 'tra hy alabdhāvasarā mama // Rm_18.93{94} //
tad atra tvaṃ kṣamāṃ kṛtvā dvijān sarvān prabodhaya /
kṛtvātra vinayaṃ dharme prasādayitum arhasi // Rm_18.94{95} //
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sa dhanikas tathā /
ity āśrutya dvijān sarvān samupetyaivam abravīt // Rm_18.95{96} //
bhavanto na mayā jñātaṃ bhavatāṃ kopakāraṇaṃ /
tad atra me samākhyāta yad arthe kupyate 'dhunā // Rm_18.96{97} //
iti tenoditaṃ śrutvā sarve te brāhmaṇā /
kopāgniparidagdhāsyā dhanikaṃ taṃ ninindire // Rm_18.97{98} //
tatraiko brāhmaṇaḥ sādhur dayāluḥ sukṛtārthavit /
dhanikaṃ taṃ samāmaṃtrya bodhayituṃ samabravīt // Rm_18.98{99} //
sādho gṛhapate 'smābhir yathātra samataṃ kṛtaṃ /
tathā tat te pravakṣyāmi śrutvā tat pratibudhyatāṃ // Rm_18.99{100} //
bhavanto yan munīndro 'yam atrāsmākaṃ hitechayā /
saddharmaṃ samupādeṣṭuṃ sasāṃghikaḥ samāgataḥ // Rm_18.100{1} //
tad asmābhir munīndro 'yaṃ pūjanīyaḥ samādaraiḥ /
ato nimaṃtraṇīyo 'tra sarvaiḥ saṃbhūya nānyathā // Rm_18.101{2} //
ekaś cet kurute vittamadād asya nimaṃtraṇaṃ /
sarvair nirvāsanīyo 'sau yato 'nyadharmavighnakṛt // Rm_18.102{3} //
ity asmābhiḥ kṛtaṃ sādho samayaṃ sarvasaṃmataṃ /

tad vilaṃghya tvayaikena śāstuḥ pūjā kṛtā sadā // Rm_18.103{4} //
etad dheto ime sārve brāhmaṇā ruṣitās tathā /
niṣkāsayitum ichanti tvām anyadharmavādhakaṃ // Rm_18.104{5} //
kiṃ cāpi bhagavān atra sarvadā sthāsyate na hi /
tat sarve bhagavatpūjāṃ kartuṃ vāṃchanti sāṃprataṃ // Rm_18.105{6} //
yac cāyaṃ bhagavāñ chāstā dharmarājo munīśvaraḥ /
sarvasatvahitārthāya samutpanna ihā 'dhunā // Rm_18.106{7} //
tathātra sarvasatvānaṃ hitaṃ kartum upācaran /
saddharmaṃ samupādiśya caraty ayaṃ samaṃtataḥ // Rm_18.107{8} //
tathātrāpi hitaṃ kartum asmākaṃ samupāgataḥ /
saddharmaṃ samupādiśya vijayate sasāṃghikaḥ // Rm_18.108{9} //
tad atra sarvalokānāṃ triratnabhajanotsavaṃ /
dātum arhasi sarveṣām api puṇyapravṛddhaye // Rm_18.109{10} //
eka eva tvaṃ evaṃ tu mā kṛthā bhajanaṃ sadā /
sarvaiḥ saṃbhūya te sāstuḥ karttavyaṃ bhajanaṃ sadā // Rm_18.110{11} //
iti tenoditam śrutvā dhanikaḥ sa vivodhitaḥ /
brāhmaṇaṃ taṃ samālokya praṇatvaivam abhāṣata // Rm_18.111{12} //
mayā na jñāyate hy evaṃ bhavadbhiḥ samayaṃ kṛtaṃ /
tad atra me 'parādhatvaṃ kṣantum arhanti sarvathā // Rm_18.112{13} //
yadi vo vidyate śraddhā triratnabhajane sadā /
kurudhvaṃ sarvadāpy atra saṃbuddhabhajanaṃ khalu // Rm_18.113{14} //
yadā na vidyate pūjā saṃbuddhe 'smin sasāṃghike /
tadaivāhaṃ kariṣyāmi saṃbuddhabhajanaṃ khalu // Rm_18.114{15} //
iti tena samākhyātaṃ śrutvā sarve 'pi te dvijāḥ /
satyam iti parijñāya vabhūvus tat prasāditāḥ // Rm_18.115{16} //
tatas te brāhmaṇāḥ sarve saṃbhūya saha paurikaiḥ /
bhagavataḥ sasaṃghasya nimaṃtritum upāsaran // Rm_18.116{17} //
tatra te brāhmaṇāḥ sarve sametya saha paurikaiḥ /
sāñjalayo munīndraṃ taṃ natvaivaṃ prārthayan mudā // Rm_18.117{18} //
bhagavan nātha sarvajña trimāsyaṃ bhavatāṃ sadā /
satkāraṃ kartum ichāma tvadanujñāṃ dadātu naḥ // Rm_18.118{19} //
iti taiḥ prārthite sarvair dṛṣṭvā sa bhagavān muniḥ /
teṣām āśayaśuddhatvaṃ tūṣṇībhūtvādhyuvāsa tat // Rm_18.119{20} //
tatas te brāhmaṇāḥ sarve bhagavatādhivāsitaṃ /
matvā sapaurikā natvā taṃ muṇiṃ svapure 'caran // Rm_18.120{21} //
tatra te paurikā viprāḥ śodhayitvā samamṭataḥ /
bhojyakṣatre dhvajair uccair vitānaiḥ paryaśobhayan // Rm_18.121{22} //
tatrāsanāni prajñapya sarvasāmagrasādhanaṃ /
kṛtvā sarve 'pi te lokā mahotsāhaṃ pracakrire // Rm_18.122{23} //
tatas te brāhmaṇāḥ prātaḥ snātvā śuddhāmvarāvṛtāḥ /

tatrāśrame sametyaivaṃ natvā taṃ prārthayan muniṃ // Rm_18.123{24} //
bhagavan nātha sarvajña samayo varttate 'dhunā /
tat sasaṃgho bhavāṃs tatra pure āgantum arhati // Rm_18.124{25} //
tataḥ sa bhagavān buddhaḥ sasaṃghaś cīvarāvṛtaḥ /
khikkhiripātram ādāya saṃpratasthe prabhāsayan // Rm_18.125{26} //
tatra mārgeṣu sarvatra bhagavān sa sasāṃghikaḥ /
bhāsayaṃ bhadratāṃ kṛtvā pracaraṃs tatpure 'viśat // Rm_18.126{27} //
tatra sa bhagavān kṣetre suśodhite sasāṃghikaḥ /
tad dattaṃ pādyam ādāya svāsane samupāśrayat // Rm_18.127{28} //
saṃbuddhapramukhaṃ sarvaṃ saṃghaṃ te samatoṣayat /
tatas taṃ sugataṃ tṛptaṃ saṃghaṃ cāpi vilokyate // Rm_18.128{29} //
tat pātrāṇy upanītvā tad dhastādīkaṃ vyaśodhayat /
tataḥ sa pūgatāmbūramahauṣadhyarasāya naṃ // Rm_18.129{30} //
datvā kṣamārthanaṃ kṛtvā taṃ sasaṃghaṃ praṇemire /
tatas te brāhmaṇāḥ sarve paurāś cāpi pramoditāḥ /
tat saddharmāmṛtaṃ pātim upātasthuḥ samāhitāḥ // Rm_18.130{31} //
tatra sa bhagavān dṛṣṭvā sarvāṃs tān samupasthitān /
āryyasatyaṃ samārabhya saddharmaṃ samupādiśat // Rm_18.131{32} //
tato bhadrāśiṣaṃ datvā bhagavān saha saṃghikaiḥ /
bhāsayaṃ bhadratāṃ kurvan gatvā svāśramam āśrayat // Rm_18.132{33} //
evaṃ vaiśālikā lokās te traimāsyaṃ niraṃtaraṃ /
yathārhabhojanaiḥ śāstuḥ sasaṃghasya prabhejire // Rm_18.133{34} //
tato 'nte dhanikaś cāpi patnī putraḥ snuṣāpi ca /
saṃbuddhapramukhaṃ saṃghaṃ divyabhogyaiḥ samārcayat // Rm_18.134{35} //
bhagavānn api tathā tebhyo datvā śubhāśiṣaṃ tataḥ /
samutthāya sasaṃghaś ca gatvāśrame samāśrayat // Rm_18.135{36} //
tataḥ sa dhanikaḥ patnīputrasnuṣāsamanvitaḥ /
dṛṣṭasatyaḥ sadā ratnatrayasevārato 'bhavat // Rm_18.136{37} //
etatpuṇyānubhāvena bhūyo 'tiśrīsamṛddhimān /
sarvalokahitaṃ kṛtvā pracacāra śubhe sadā // Rm_18.137{38} //
tad dṛṣṭvā vismitāḥ sarve bhikṣavaḥ samupāśritāḥ /
bhagavantaṃ praṇatvaivaṃ paprachus tat purākṛtaṃ // Rm_18.138{39} //
bhagavan kiṃ purānena dhanikena vṛṣaṃ kṛtaṃ /
kutra kathaṃ kadaitan naḥ sarvam ākhyātum arhati // Rm_18.139{40} //
iti tair bhikṣubhiḥ pṛṣṭe bhagavān sa munīśvaraḥ /
sarvāns tāṃ saṃghikān dṛṣṭvā tadaivaṃ samupādiśat // Rm_18.140{41} //
śṛṇuta bhikṣavaḥ sarve yad anena vṛṣaṃ kṛtaṃ /
tat patnyā ca putreṇa snuṣayā ca tad ucyate // Rm_18.141{42} //
varāṇasyām abhūt pūrvaṃ mālikaḥ kamalābhidhaḥ /
durbhikṣakṣapite kāle parāṃ durgatim āgataḥ // Rm_18.142{43} //

patnī patnavikā nāma putraḥ kuvaliyābhidhaḥ /
pāṭalokhyā snuṣā ceti vabhūvus tasya saṃmatāḥ // Rm_18.143{44} //
tadaikasmin dine tasya gṛhāntike prapuṣpite /
udyāne sāyam āgatya pratyekabuddha āśrayet // Rm_18.144{45} //
te sarve ekavastrā hi paryyāyena nṛpālaye /
datvā puṣpāṇi prāyātāḥ svabhavane niṣīdire // Rm_18.145{46} //
tadā sa ca gṛhasthās te tatrodāne jvalat prabhāṃ /
dṛṣṭvā kiṃ mahojvālam udyāne iti vismitāḥ // Rm_18.146{47} //
sahasā te samutthāya tatrodyāne nirīkṣituṃ /
sarvagatāḥ samīkṣantaḥ dadṛśus taṃ prabhāsayaṃ // Rm_18.147{48} //
tatra te samupāśritya dṛṣṭvā taṃ dhyānasaṃsthitaṃ /
sāñjalayaḥ praṇatvaiva muditā svagṛhaṃ yayuḥ // Rm_18.148{49} //
tatra te svagṛhāsīnāḥ prātas tatpūjanotsukāḥ /
nirddhanās tad vyathāṃ prāpu lūnapakṣāḥ khagā iva // Rm_18.149{50} //
tadā sa mālikas tasmai pūjāṃ kartuṃ samutsukaḥ /
tad dravyaṃ svagṛhe samyag anviṣya samalokayat // Rm_18.150{51} //
tatra gṛhe sa sarvatra samanviṣya samaṃtataḥ /
kañci mātram api dravyam alabdhaivaṃ vyaciṃtayat // Rm_18.151{52} //
aho mayā purā pāpaṃ prakṛtaṃ kiṃ yato 'dhunā /
akiṃcanyo daridro 'smi kim atra jīvitena me // Rm_18.152{53} //
yato na vidyate dravyaṃ kiṃ cid api gṛhe mama /
tat kena kariṣyāmi pūjām asya mahātmanaḥ // Rm_18.153{54} //
atrāyaṃ svayam āgatya mamodyāne samāśritaḥ /
pratyekabuddha ātmajo dhyātvā tiṣṭhati bhāsayan // Rm_18.154{55} //
tad asya sugatasyātra karttavyā satkṛtir mayā /
kadāyaṃ puri ramyatra samāgachet svayaṃ punaḥ // Rm_18.155{56} //
tat prātaḥ śūnyapātreṇa gached ito mamātmavit /
tan mamātra bhave śūnyam iva janmāpi nisphalaṃ // Rm_18.156{57} //
yato mānyo 'bhipūjyo yaṃ pūjyate na kathaṃ cana /
tatra kiṃ jāyate bhadraṃ puṇyaṃ vāsya kathaṃ kutaḥ // Rm_18.157{58} //
puṇyaṃ vinātra saṃsāre kiṃ sāraṃ janma nisphalaṃ /
bhuktvāpi kiṃ sukhāny atra suciraṃ jīvite nanu // Rm_18.158{59} //
puṇyārthe jīvitaṃ janma tad atra yadi naśyati /
kim eva jīvitenāpi janmanā pāpasādhinā // Rm_18.159{60} //
tan mṛtyur me varaṃ hy atra na mithyācirajīvitaṃ /
avaśyam eva saṃsāre sarvatra maraṇaṃ dhruvaṃ // Rm_18.160{61} //
kim evaṃ dehapuṣṭena bhuktvā duḥkhāṃ sarvadā /
tat kenāpi pradānena pūjayeyam imaṃ jinaṃ // Rm_18.161{62} //
puṇyena sadgatiṃ yāyāṃ pāpena durgatiṃ sadā /
tat pāpaṃ parityaktuṃ puṇyaṃ prāptu yateya hi // Rm_18.162{63} //

yady atra pūjyate nāyaṃ drakṣyate ca kadā kuha /
buddhapūjāṃ vinā bhadre puṇyaṃ ca lapsyate kutaḥ // Rm_18.163{64} //
yāvan na prāpyate puṇyaṃ tāvad durgaticāraṇaṃ /
tasmāt puṇyaṃ prayatnena karttavyaṃ sukhatāptaye // Rm_18.164{65} //
tad atra śraddhayā kiṃcin mātreṇāpi svavastunā /
satkṛtyainaṃ mahābhijñaṃ bhajeyaṃ samupasthitaḥ // Rm_18.165{66} //
iti dhyātvā viniścitya mālikaḥ saṃpramoditaḥ /
bhāryāṃ putraṃ snuṣāṃ cāpi samāmaṃtryaivam abravīt // Rm_18.166{67} //
aye priye snuṣe putra yūyaṃ śṛṇuta madvacaḥ /
yad atra kartum ichāmi tatra yūyaṃ prasādataḥ // Rm_18.167{68} //
yad atrāyaṃ mahābhijñaḥ svayam eva samāgataḥ /
asmākaṃ gṛhe dravyaṃ kiñcit mātraṃ na vidyate // Rm_18.168{69} //
tat kenātra kariṣyāmaḥ pūjām asya mahātmanaḥ // Rm_18.169{69!} //
yadi na pūjyate 'smābhiḥ sugato 'yaṃ munir yatiḥ /
tadā puṇyaṃ vayaṃ kutra lapsyāmahe kadā kathaṃ // Rm_18.170{70} //
puṇyaṃ vinātra saṃsāre nisphalaṃ janma jīvitaṃ /
tad vayaṃ puṇyato prāptuṃ yatema sarvathā vayaṃ // Rm_18.171{71} //
puṇyena sadgatiṃ prāpya pāpena durgatiṃ sadā /
tat sadgatisukhaprāptyai puṇyaṃ kurvīmahi dhruvaṃ // Rm_18.172{72} //
caturṇāṃ vidyate 'smākam ekaṃ sarvasvam amvaraṃ /
anenāpy enam āchādya prabhajamahi sāṃprataṃ // Rm_18.173{73} //
nādyarājakule nagnā gachāmaḥ kiṃ bhaviṣyati /
etat me vacanaṃ śrutvābhyanumoditum arhatha // Rm_18.174{74} //
iti tenoditaṃ śrutvā patnī putraḥ snuṣāpi te /
sarve 'py abhyanumoditvā tathā kurv iti procire // Rm_18.175{76!} //
ity etat samayaṃ kṛtvā sarve te śraddhayānvitāḥ /
gatvā tenaikavastreṇa taṃ prāchādya samārcayan // Rm_18.176{77} //
tatas te muditāḥ sarve kṛtāñjalipuṭā muneḥ /
tasya pādau praṇatvaivaṃ praṇidhānaṃ pracakrire // Rm_18.177{78} //
anena vastradānena vayaṃ sarve śubhāśayāḥ /
bhaveyaṃ sadgatiṃ yātā divyasaṃpattihāninaḥ // Rm_18.178{79} //
śāstāraṃ sugataṃ buddhaṃ samārādhya sadā bhave /
triratnabhajanaṃ kṛtvā bhavema bodhicāriṇaḥ // Rm_18.179{80} //
iti tair muditaiḥ sarvaiḥ praṇidhānaṃ kṛtaṃ tathā /
viditvā sa mahāvijñas tathāstv iti samādiśat // Rm_18.180{81} //
tatas tesāṃ manoharṣaṃ kṛtvā sa sugato muniḥ /
tata uḍḍīya pakṣīva bhāsayan svāśrame yayau // Rm_18.181{82} //
tad dṛṣṭvā te nanditāḥ sarve buddhadharmānuśaṃsinaḥ /
triratnasmaraṇaṃ kṛtvā pracerire sukhaṃ sadā // Rm_18.182{83} //
tatpuṇyapraṇidhānena dhaniko 'yaṃ sa mālikaḥ /

jāto divyaprabhāvarddhiḥ patnīputrasnuṣānvitaḥ // Rm_18.183{84} //
manaḥśuddhividhānena dānenātiglaghīyasā /
bhavanty alaghvyāḥ saṃkalpaiḥ saṃpadaḥ satvaśālināṃ // Rm_18.184{85} //
buddhakṣetreṣu yat karma sukṛtaṃ duḥkṛtaṃ tathā /
mahattaratvam āsādya phalaty eva sadā bhave // Rm_18.185{86} //
iti matvātra saṃsāre karttavyaṃ sukṛtaṃ sadā /
bauddhe satkṛtapuṇyena labhanti bodhisaṃpadaḥ // Rm_18.186{87} //
iti śāstrā samādiṣṭaṃ śrutvā sarve 'pi sāṃghikāḥ /
menire cittavaimalyamūlaṃ dānaphalaśriyaṃ // Rm_18.187{88} //
tac chrutvā brāhmaṇās te 'pi tatpuṇyavismitā mudā /
bhagavaṃtaṃ sadā smṛtvā prabhejire 'numoditāḥ // Rm_18.188{89} //
tathā te brāhmaṇāś cāpi sarve 'pi paurikās tathā /
tatpuṇyapariśuddhāṃśā vabhuvuḥ kuśalodyatāḥ // Rm_18.189{90} //
helārpitaṃ ratnadhanaṃ tṛṇāgraṃ śraddhāvatīrṇaṃ tṛṇam apy anarghaṃ /
anekaśobhānubhavaṃ hi cittaṃ cittaṃ nimittaṃ śubhasaṃbhavānāṃ // Rm_18.190{91} //
iti me guruṇādiṣṭaṃ śrutaṃ mayā tathocyate /
śrutvāpy evaṃ mahārāja karttavyaṃ sukṛtaṃ sadā // Rm_18.191{92} //
prajāś cāpi mahārāja bodhayitvā prayatnataḥ /
kramād bodhiṃ samāsādya saṃbuddhapadam āpnuyāḥ // Rm_18.192{94} //
iti tenārhatākhyātaṃ śrutvāśokaḥ sa bhūpatiḥ /
tathā hīti pratijñāya prābhyanandat sapārṣadaḥ // Rm_18.193{95} //
idaṃ narā ye dhanikāvadānaṃ śṛṇvanti ye cāpi niśāmayanti /
sukhāni bhuktvā sa śubhe sadā te sarve 'pi śamyānti jinālayan te /
++ iti ratnāvadānatatve dhanikāvadānaṃ samāptam ++
XIX Raivatāvadāna
athāśoko narendraḥ sa kṛtāṃjalipuṭo mudā /
upaguptaṃ guruṃ natvā punar evam abhāṣata // Rm_19.1{1} //
bhadanta śrotum ichāmi punar anyat subhāṣitaṃ /
tadyathā guruṇākhyātaṃ tathādeṣṭum ca me 'rhati // Rm_19.2{2} //
iti sāṃprārthitaṃ rājñā śrutvā so 'rhaṃ mahāmatiḥ /
upagupto narendraṃ taṃ samālokyaivam ādiśat // Rm_19.3{3} //
sādhu śṛṇu mahārāja yathā me guruṇoditaṃ /
tathāhaṃ te pravakṣyāmi śrutvaivaṃ paribudhyatāṃ // Rm_19.4{4} //
krauryeṇa dvirasanāḥ śuciveṣṭitānāṃ mithyāpavādaviṣamaṃ viṣam utsṛjanti /
te pāpaśāpaparitāpaparaṃparārttās tīvravyalīkatimiravivaraṃ viśanti // Rm_19.5{5} //
tadyathābhūt purā bhikṣuḥ kāsmīre patitāśrame /
raivatakābhidho bauddhaḥ sarvabhūtadayāśrayaḥ // Rm_19.6{6} //
sa kadācid dhanoddeśe vivikte sughaṭāntare /
tarutvacaḥ kaṣāyena cakre cīvararaṃjanaṃ // Rm_19.7{7} //
tasminn avasare tatra piśunākhyadvijanmanaḥ /

dhenuvatsā vane naṣṭā vabhūvur yūthanirgatāḥ // Rm_19.8{8} //
tadā sa brāhmaṇo dṛṣṭvā taṃ duṣṭāśitaśaṃkitaḥ /
sarvatrāpi samanviṣṭā tatrāpy anveṣituṃ yayau // Rm_19.9{9} //
tatra taccīvarakvāthavāke vahnisamudgataṃ /
dhūmaṃ sa dvija ālokya vatsapākam amanyata // Rm_19.10{10} //
tataḥ sa brāhmaṇaḥ sārddhaṃ svajanaiḥ śastrapāṇibhiḥ /
tad draṣṭuṃ śailam āruhya sahasāgāt tadantike // Rm_19.11{11} //
tatra taṃ raivataṃ bhikṣuṃ dṛṣṭvā sa dvija ādarāt /
upetya cūḍika-iḍyāhataṃ kumbham apaśyat // Rm_19.12{12} //
tad dṛṣṭvā śaṃkitaś cāsau vinayān samupāsaran /
kim etat kriyate bhikṣor iti taṃ paryapṛchata // Rm_19.13{13} //
iti pṛṣṭe dvijenāsau raivato bhikṣur ādarāt /
tatra cīvararāgo 'yam iti taṃ dvijam abravīt // Rm_19.14{14} //
asminn avasare tasyā pūrvakarmavipākataḥ /
gomāṃsaraktapāṇīyaḥ sapākaḥ samapadyata // Rm_19.15{15} //
sukhaṃ duḥkhatvam ānāti śuklam apy eti kālatāṃ /
vidhau vidhuratāṃ yāte dharmo 'py āyāty adharmatāṃ // Rm_19.16{16} //
mithyāpāpaprakaṭatā janakopaḥ padacyutiḥ /
apuṇyaparipākānām etat pratyakṣalakṣaṇaṃ // Rm_19.17{17} //
doṣaḥ samunmiṣati yāty aguṇaḥ prakāśaṃ kāryaṃ viparyayam upeti viśīryate dhīḥ // Rm_19.18{18} //
puṃsāṃ purāvihitaḥ duḥkṛtapākakāle ke ke na nāma nipatanti mahābhighātāḥ // Rm_19.19{19} //
tataḥ sa brāhmaṇo 'py atra kumbhe kim iti śaṃkitaḥ /
paśyāmīti viniścitya nirīkṣitum upācarat // Rm_19.20{20} //
viruddhāmiṣagaṃdhena rudhireṇa ca śaṃkitaḥ /
apaśyan sa dvijaḥ kumbhe māṃsapiṇḍaṃ supakvitaiḥ // Rm_19.21{21} //
pratyakṣadoṣam ālokya dvijaḥ krodhito ruṣā /
tam abhāṣata nirbhatsya tīvravaiśaśakaṃpitaḥ // Rm_19.22{22} //
aho vata sadācāraḥ sthito 'yaṃ vijane vane /
yasyedṛśāni karmāṇi na kasyacid iha paśyati // Rm_19.23{23} //
pravrajyāraṃjitaḥ kāyaḥ kriyā mlechajanocitā /
jānāti channapāpānāṃ kaḥ kūṭavrataśāntitāṃ // Rm_19.24{24} //
ity ukte tena sākṣepaṃ sa raivato 'py aciṃtayat /
doṣe pratyakṣalakṣyasmin kiṃ bravīmi niruttaraḥ // Rm_19.25{25} //
mama daivāya ghāto 'yam ity ukte ko 'numanyate /
hāsyāyatanatām eti pratyakṣyāpahnavī janaḥ // Rm_19.26{26} //
upasthitaṃ sahe sarvaṃ maunam ālambya kevalaṃ /
ayaṃ me niḥpratīkāraḥ salilād agnidutthitaḥ // Rm_19.27{27} //
doṣe guṇātiśayam āśu guṇe 'pi doṣaṃ paiyūṣadhāmni viṣam apy amṛtaṃ viṣe ca //
saṃdarśayaty aniśam adbhutarūpam eva kālendrajālikāvadhūr bhavitavyeyaṃ // Rm_19.28{28} //
ity evaṃ manasā dhyātvā raivataḥ sa mahāmatiḥ /

svadaivasmaraṇaṃ kṛtvā tasthau yogasamāhitaḥ // Rm_19.29{29} //
iti dhyānaṃ samālambya sthitaṃ taṃ raivataṃ muniṃ /
dṛṣṭvātiruṣitaś cāsau saṃtaryya paryabhāṣata // Rm_19.30{30} //
are re durmate bhikṣo kiṃ atra durjane vane /
sthitvevaṃ dāruṇaṃ pāpaṃ sādhayitvā niṣīdasi // Rm_19.31{31} //
are pāpiṣṭha bhāṣasva yad arthe vālakāṃ vṛṣaṃ /
hatvātra pacyate māṃsa tvayātmano pareṇa vā // Rm_19.32{32} //
pareṇāpi hataṃ dṛṣṭvā tat pāpaiḥ parilipyase /
tat tvayā vṛṣabhī hatvā kathaṃ pāpair na dahyase // Rm_19.33{33} //
dhig dhik tvām atra rebhikṣo saṃbuddhaśāsane yataḥ /
pravrajyāsaṃvaraṃ dhṛtvā nirjane vana āśrayan // Rm_19.34{34} //
mahadduḥkarakarmāṇi kṛtvaivaṃ tapase 'dhunā /
are re śrūyate kiṃ na tvayā saṃbuddhabhāṣitaṃ // Rm_19.35{35} //
atha śrutvāpi te tatra śraddhā na vidyate khalu /
kim evaṃ pātakaṃ kṛtvā pravrajyāsaṃvaraṃ caran // Rm_19.36{36} //
kevalaṃ pāpakāny eva sādhayitvātra tiṣṭhase /
pravrajito viraktātmā pariśuddhatrimaṃḍalaḥ // Rm_19.37{37} //
sarvasatvadayādṛṣṭiś caren nityaṃ samāhitaḥ // Rm_19.38{37!} //
adattaṃ kasya cid dravyaṃ gṛhīyān na kathaṃ cana /
dayākaruṇyayuktātmā na kuryāt prāṇipīḍinaṃ // Rm_19.39{38} //
kāmabhogam adharmeṇa naiva bhuṃjyāt kadā cana /
mṛṣāvādaṃ kadāpy atra naiva brūyāt kathaṃ cana // Rm_19.40{39} //
pāruṣyavacanaṃ cāpi naiva brūyāt kathaṃ cana /
paiśunyavacanaṃ vāpi vaden na kasya cit puraḥ // Rm_19.41{40} //
saṃbhinnapralāpaṃ ca na pravadet kasya cid api /
vyāpādaṃ kasya cic cāpi bhāvayen na kathaṃ cana // Rm_19.42{41} //
abhidhyāṃ ca tathā naiva ciṃtayet kasya cid api // Rm_19.43{42} //
mithyādṛṣṭiṃ sadā kvāpi bhāvayen na kadā cana /
etāni daśapāpānāṃ mūlāni sarvathā tyajet // Rm_19.44{43} //
etāni ye samālabhya pracaranti pramādataḥ /
te sarve kleśasaṃtaptā bhramanti duḥkhino bhave // Rm_19.45{44} //
tataḥ kleśāgnisaṃtaptāḥ pāpeṣv eva samāhitāḥ /
duḥkhāny eva sadā bhuktvā narakeṣu bhramanti te // Rm_19.46{45} //
iti matvātra saṃsāre tyaktvaitāni daśāpi hi /
santo nityam śubheṣv eva pracaranti samāhitāḥ // Rm_19.47{46} //
śubhena sadgatiṃ yānti papina durgatiṃ sadā /
ity ākhyātaṃ jinaiḥ sarvaiḥ kiṃ naitac chrūyate tvayā // Rm_19.48{47} //
katham etad avajñāya pravrajitas tvam ācareḥ /
dhik te cittaṃ yad evaṃ me govatsaṃ bhoktum ichati // Rm_19.49{48} //
pravrajito hi śuddhātmā pariśuddhas trimaṇḍalaḥ /

sarvasatvadayācittaś caren nityaṃ samāhitaḥ // Rm_19.50{49} //
sarvasatvahitaṃ kṛtvā brahmacaryaṃ samāhitaḥ /
bhikṣānnamātrasaṃkṛṣṭaḥ suniḥspṛhaś carec chubhe // Rm_19.51{50} //
samādhinirato yogī dhāraṇīparamārthabhṛt /
sarvakleśān vinirjitvā sarvamāragāṇān api // Rm_19.52{51} //
sarvān parigrahān tyaktvā nirvikalpo niraṃjanaḥ /
sākṣād arhatvam āsādya brahmacaryaṃ samācaret // Rm_19.53{52} //
evaṃ pravrajito bhikṣuś caran nityaṃ suśīlabhṛt /
śivāṃ bodhiṃ samāsādya nirvṛtipadam āpnuyāt // Rm_19.54{53} //
tvaṃ tu pravrajito 'py evaṃ mahaddāruṇapātakaṃ /
kṛtvātra nirjane bhuktvā carase mlechacārikāṃ // Rm_19.55{54} //
hā vatātra vinaṣṭo 'si yad etat pātakānvitaḥ /
sahasā narake gatvā ciraṃ duḥkhāni bhokṣyasi // Rm_19.56{55} //
kiṃ tvayā prakṛtaṃ pāpaṃ purā janmāntare kathaṃ /
yad atra saugate dharmaṃ prāpto 'py evaṃ durāśayaḥ // Rm_19.57{56} //
tac carasva samādhāya prāyaścittavrataṃ punaḥ /
etatpāpābhisaṃśuddhyai punar vratasamāptaye // Rm_19.58{57} //
tathā te śuddhite kāye maṃgalaṃ ca bhavet kramāt /
pariśuddhas trikāyaś ca pravrajyāsaṃvaraṃ cara // Rm_19.59{58} //
tadā tvaṃ sarvathā jitvā kleśān māragaṇānn api /
sākṣād arhatvam āsādya brahmacārī bhaviṣyati // Rm_19.60{59} //
tadā tvaṃ pariśuddhātmā nirvikalpo niraṃjanaḥ /
śivāṃ bodhiṃ samāsādya nirvṛtipadam āpnuyāḥ // Rm_19.61{60} //
iti tenoditaṃ śrutvā raivataḥ sa prabodhitaḥ /
tathāpi maunam ādhāya tathau daivābhyanusmaran // Rm_19.62{61} //
evaṃ sthitaṃ tam ālokya brāhmaṇaḥ sa ruṣānvitaḥ /
evaṃ dvidhā tridhāpy enaṃ paribhāṣyābhyanindayat // Rm_19.63{62} //
evaṃ dvidhā tridhāpy ukte brāhmaṇena sa raivataḥ /
svadaivam abhyanusmṛtvā maunenaiva nyaṣīdata // Rm_19.64{63} //
svadaivacintayas tasya maunāt sa brāhmaṇo ruṣā /
raivataṃ tāṃ katākṣeṇa dṛṣṭvainaṃ paryabhāṣata // Rm_19.65{64} //
are re durmate bhikṣo kim evaṃ tiṣṭhase 'dhunā /
uttiṣṭhātra pravaṃdhitva nayāmi tvāṃ nṛpāntike // Rm_19.66{65} //
evaṃ tenodite 'py eva sthitaḥ sa raivato yatiḥ /
kiṃ cin naivāvaden maunam evālambya nyaṣīdata // Rm_19.67{66} //
tataḥ sa brāhmaṇas tasya maunād atiprakopitaḥ /
murddhni pāpam iva sthūlaṃ laguḍaṃ marpayātayat // Rm_19.68{67} //
tathābhighātyamāno 'pi raivataḥ sa samāhitaḥ /
daivam evābhyanusmṛtvā tasthau niḥkaṃpitāśayaḥ // Rm_19.69{68} //
tathāsthitaṃ taṃ munim ātmavidyaṃ daivaṃ smaraṃtaṃ hy akṛtāparādhaṃ /

nināya paścātkṛtavāhudaṃḍaṃ sadas tadā naṃdanabhūmibhartuḥ // Rm_19.70{69} //
tathāsthitaṃ tam ālokya sa dvijaḥ pratiroṣitaḥ /
raktākṣaṃ raivataṃ vaddhvā sahasānayan nṛpāntike // Rm_19.71{70} //
tatra sa brāhmaṇo nītvā taṃ rājñaḥ sthitaḥ /
tadvatsapiśitaṃ pakvam upasthāpya 'bhyadarśayat // Rm_19.72{71} //
tataḥ sa brāhmaṇaḥ krūras tasya bhikṣo savistaraṃ /
sarvavṛttāṃtam ākhyāya taṃ nṛpaṃ paryakopayat // Rm_19.73{72} //
tad vatsamāṃsam ālokya nṛpatiḥ sa prakopitaḥ /
raivataṃ taṃ yatiṃ vaddhvā cakre kārāgṛhātithiṃ // Rm_19.74{73} //
nirdoṣaḥ kleśam āśnāti tambhate guptapātakaḥ /
jānāti kasya kaḥ śuddhiṃ citrākāreṣv asākṣiṣu // Rm_19.75{74} //
tatra sa vaṃdhanāgāre vaṃdhito 'pi sa sanmatiḥ /
triratnasmaraṇaṃ kṛtvā tasthau daivānucintayan // Rm_19.76{75} //
tatraivaṃ vaṃdhanāgāre tasmin bhikṣau nivandhite /
kāle na visnito rājā tad vicāre 'pi nāsmarat // Rm_19.77{76} //
tadānyasmin dine tatra te vatsāḥ sarva āgatāḥ /
mātṛbhiḥ saha saṃsaktās tṛṇaṃ bhuktvā niṣedire // Rm_19.78{77!} //
tān vatsān mātṛsaṃsaktān sarvān ālokya sa dvijaḥ /
vismitaḥ punar ālokya paśyann evaṃ vyaciṃtayat // Rm_19.79{78} //
aho vatsā ime sarve kutra gatvādhunāgatāḥ /
sarvatrānviṣyamānā hi kutrāpi nābhyadṛśyate // Rm_19.80{79} //
hā mamātra mahatpāpo jāyate sāṃprataṃ kathaṃ /
yan mayā sahasā bhikṣor asamīkṣyāparādhyate // Rm_19.81{80} //
yathā bhikṣor ghaṭe mānsaṃ dṛṣṭvaiṣām iti cintayat /
caurāyam iti taṃ bhikṣuṃ paryabhāṣaṃ ruṣābhṛtaṃ // Rm_19.82{81} //
aparādhaṃ vinārhaṃtam api bhikṣuṃ pratāḍayat /
vaddhvā taṃ sahasā rājñaḥ puro 'tra samupānayaṃ // Rm_19.83{82} //
rājāpi mama vākyena sahasaiva nimaṃtrayan /
vaddhvāśu vaṃdhanāgāre prasthāpayati sāṃprataṃ // Rm_19.84{83} //
tad atra kiṃ kariṣyāmi vatsāḥ sarve ihāgatāḥ /
aparādhā yater neti vadeya sāṃprataṃ kathaṃ // Rm_19.85{84} //
yady avakṣyaṃ tathā rājā tadā me kupito nṛpaḥ /
sarvasvam apahṛtvāpi prāhariṣyate mām iha // Rm_19.86{85} //
atha yadi bhayād rājño nāvadiṣyaṃs tathā kvacit /
nūnaṃ taṃ yatim arhantam api rājā haniṣyate // Rm_19.87{86} //
tadāhaṃ kiṃ kariṣyāmi tadghorapātakānalaiḥ /
pacyamānas sadāvīcau tiṣṭheyam atiduḥkhitaḥ // Rm_19.88{87} //
tad atra kiṃ kariṣyāmi yatropāyaṃ na vidyate /
sarvathāhaṃ vinaṣṭo 'smi vrajeya śaraṇaṃ kuha // Rm_19.89{88} //
yad imaṃ saugataṃ bhikṣum arhantaṃ brahmacāriṇaṃ /

anaparādhinaṃ hatvā kathaṃ pāpair na lepsyate // Rm_19.90{89} //
etair hi pātakair ghorair ahaṃ rājā janā ime /
sarve vatsyāmahe 'vīcau bhuktvā duḥkhāni sarvadā // Rm_19.91{90} //
hā me daivād yateś cāpi nirjane vasato 'pi yat /
ghaṭe 'bhidṛśyate vatsamānsībhūtaṃ hi cīvaraṃ // Rm_19.92{91} //
avaśyaṃ bhāvino bhāvā bhavanty eva na cānyathā /
tad atra kiṃ kariṣyāmi bhikṣur vā kiṃ kariṣyati // Rm_19.93{92} //
tasyaiva karmadoṣeṇa māṃsībhūtaṃ hi cīvaraṃ /
atha mamaiva daivena tad iti manyate na hi // Rm_19.94{93} //
tad atra kiṃ vadeyāhaṃ daivaṃ hi sarvakarmakṛti /
iti mamārho 'py asya dūṣaṇaṃ nātra vidyate // Rm_19.95{94} //
tathapy etat pravṛttir na vaktavyaṃ kasya cid api /
na gaṃtavyaṃ vahiḥ kvāpi sthātavyaṃ svagṛhe sadā // Rm_19.96{95} //
kadā cit skhalitā buddhir vāṇī ca vismṛtasya me /
etad dhi pātakaṃ ghoraṃ samācakṣata kutra cit // Rm_19.97{96} //
tadāhaṃ niṃdyamāno 'tra sarvalokair itas tataḥ /
bhratsyamānaḥ kathaṃ loke cariṣye duṣṭajaṃtuvat // Rm_19.98{97} //
iti dhyātvā viniścitya brāhmaṇaḥ sa viṣāditaḥ /
kasyāpy etat pravṛttāṃtaṃ noce daurjanyalajjayā // Rm_19.99{98} //
tat pātakāgnisaṃtaptaḥ smṛtvārhantaṃ tam eva saḥ /
prāyaścittavrataṃ kurvann iva tasthau gṛhāśritaḥ // Rm_19.100{99} //
evaṃ dvādaśavarṣāṇi nṛpeṇāpi sa vismṛtaḥ /
raivato vaṃdhanāgāre tasthau dhyānasamāhitaḥ // Rm_19.101{100} //
atha dvādaśavarṣānte tac chiṣyāḥ sarva āgatāḥ /
tat pravṛttiṃ samākarṇya vismitās te 'bhavaṃs tadā // Rm_19.102{1} //
tataḥ sarve 'pi te śiṣyāḥ saṃmīlya nṛpateḥ puraḥ /
upetyaitat pravṛttāṃtaṃ samākhyāya nyavedayan // Rm_19.103{2} //
ārogyam astu te rājan lokān dharmeṇa pālaya /
yadarthe vayam āyāmas tatra bhavān prasīdatu // Rm_19.104{3} //
yad asmākaṃ gurur bhikṣur aparādhaṃ vinā kathaṃ /
bhavatā vaṃdhanāgāre sthāpitas tad vicāraya // Rm_19.105{4} //
iti tair bhikṣubhiḥ sarvais tac chiṣyaiḥ prārthite tadā /
vyomavāṇī tathākhyāya narendraṃ taṃ vyabodhayat // Rm_19.106{5} //
tat khavāṇiṃ samākarṇya nṛpaḥ sa paribodhitaḥ /
tac chiṣyaiḥ sārito bhikṣuṃ taṃ mumocāśu vaṃdhanāt // Rm_19.107{6} //
aho grāvāgralikhitā niścalā karmasaṃtatiḥ /
prāptabhijño 'pi yat prāpa krūrakleśadaśāṃ tathā // Rm_19.108{7} //
taṃ yatiṃ nirgataṃ dṛṣṭvā sa rājābhyānutāpitaḥ /
ninindā mandapuṇyatvaṃ pramādād dhatam ātmanaḥ // Rm_19.109{8} //
tadā sa nṛpati rājā sahasā tasya pādayoḥ /

sāṃjaliḥ praṇatiṃ kṛtvā samutthāyaivam abravīt // Rm_19.110{9} //
bhadanto vicāryaiva pramadā yad bhavān mayā /
sthāpito vaṃdhane tan me 'parādhaṃ kṣaṃtum arhati // Rm_19.111{10} //
vismṛtā me sahāyāṃ ca parijñātā na kena cit /
daṇḍaḥ patati śuddheṣu prāptaḥ pāpe mahīpatau // Rm_19.112{11} //
ity uktaḥ kṣitipālena kṣāntiprakṣālitāśayaḥ /
raivataḥ sa nareṃdraṃ taṃ samālokyaivam abravīt // Rm_19.113{12} //
rājan na te 'parādhatvaṃ mamaitat karmajaṃ phalaṃ /
tad atra mā kṛthāḥ kheṭaṃ saugata ātmavidyutaṃ // Rm_19.114{13} //
tatas taṃ yatim arhantaṃ sa rājā sahasādarāt /
cīvareṇa samāchādya piṃḍakena samārcayat // Rm_19.115{14} //
tadaitad vṛttim ākarṇya brāhmaṇaḥ sa tvarānvitaḥ /
āgatya tat sabhāmadhye dattāśīḥ samupācarat // Rm_19.116{15} //
tatra sa samupāsṛtya rājñe datvā jayāśiṣāṃ /
taṃ yatiṃ sāñjalir natvā prārthayan vinayāt kṣamāṃ // Rm_19.117{16} //
bhadanta bhavatām evam aparādham akārayan /
tan me 'parādhatāṃ kṣaṃtum arhati sarvathā bhavān // Rm_19.118{17} //
ity ukte tena vipreṇa raivataḥ sa viśuddhadhīḥ /
brāhmaṇaṃ taṃ viṣaṇṇāsyaṃ samālokyaivam abravīt // Rm_19.119{18} //
na manyur vidyate vipra na tvayāpakṛtaṃ mayi /
mamaiva daivayā kena māṃsībhūtaṃ hi cīvaraṃ // Rm_19.120{19} //
tatrāhaṃ maunam ālambya sthito daivābhyanusmaran /
tenātra kiṃ vadiṣyāmi daivā hi valavān bhave // Rm_19.121{20} //
na tvayāpākṛtaṃ kiñcid vipulakleśapātitaḥ /
tan mamopanataṃ pāke svakarmasadṛśaṃ phalaṃ // Rm_19.122{21} //
yat sautkaṇṭhatayaiva sarvavipadaḥ kurvanti kaṇṭhagrahaṃ sarvāṅgaprasabhopabhogasubhagāḥ kliśyanti yat saṃpadaḥ /
yat svāchaṃdyasukhāspadaṃ viharaṇaṃ dīrghaṃ ca yad vaṃdhanaṃ tat puṃsāṃ nijakarmapākaśavalaṃ saṃsāravallīphalaṃ // Rm_19.123{22} //
iti tenārhatākhyātaṃ śrutvā naṃdaḥ sa bhūpatiḥ /
vismitaḥ kautukāc caivaṃ dṛṣṭvā taṃ yatim abravīt // Rm_19.124{23} //
tavāpi sumate kasya phalam etat kukarmaṇaḥ /
kiṃ purā prakṛtaṃ karman tat samākhyātum arhati // Rm_19.125{24} //
iti pṛṣṭe narendreṇa raivataḥ sa sudhir yatiḥ /
taṃ nareṃdraṃ samālokya bodhayituṃ tathāvadat // Rm_19.126{25} //
sādhu śṛṇu mahārāja yan mayā prakṛtaṃ purā /
tad atrāhaṃ pravakṣyāmi sarvalokaprabodhane // Rm_19.127{26} //
vārāṇasyāṃ purā krūracarito 'bhūt kuthābhidhaḥ /
gocauraḥ kutsikācāro gomāṃsavihitāśanaḥ // Rm_19.128{27} //
kadā cit sa vane gatvā hatvā govatsam ātmanā /
tad vatsamāṃsam ādāya sahasā tato viniryayau // Rm_19.129{28} //
tatra gorakṣiṇo vatsanaṣṭam anviṣya sarvataḥ /

dṛṣṭvā taṃ māṃsabhārārttaṃ kopāt samabhidudruvuḥ // Rm_19.130{29} //
tatra sa kutha ālokya tān sarvān samupadrutān /
sahasopadruto 'raṇye pradudrāva vanāṃtare // Rm_19.131{30} //
tatra pratyekabuddhasya dhyānalīnasya so 'grataḥ /
upanikṣipya tan māṃsaṃ tatraikānte nyalīyata // Rm_19.132{31} //
te 'pi gorakṣiṇaḥ sarve sānucarām abhidrutāḥ /
tatra pratyekabuddhaṃ tam ālokya samupācaran // Rm_19.133{32} //
tatra sa kutha āgatya teṣāṃ gorakṣiṇāṃ puraḥ /
gomāṃsaṃ darśayitvā taṃ caurāyam ity adarśayat // Rm_19.134{33} //
tatra te gobhṛtaḥ sarve gomāṃsaṃ tan muneḥ puraḥ /
dṛṣṭvaiva sahasā kopāt taṃ munim abhyaghātayat // Rm_19.135{34} //
vadhyo 'yam iti taṃ vadhvā gopālās te prakopitāḥ /
ākruśya sahasānītvā kārāgāre nyavaṃdhayat // Rm_19.136{35} //
tataḥ sa kutha ākarṇya taṃ yatiṃ vaṃdhane dhṛtaṃ /
paścāttāpāgnisaṃtaptas tahīty evaṃ vyaciṃtayat // Rm_19.137{36} //
hā mayā pāpināpy evaṃ sādhyate pātakāni ca /
avaśyaṃ vahnināvīcau kuṃhbhyāṃ pakṣye rataṃś ciraṃ // Rm_19.138{37} //
yad ayaṃ nirjane dhyāto pratyekabuddha ātmavit /
caurāyam iti saṃdarśya vaṃdhane sthāpitomayā // Rm_19.139{38} //
etatpāpavipāke hi sarvadā narake sthitaḥ /
tīvraduḥkhāgnisaṃtapta ante māṃ svakṛte phalaṃ // Rm_19.140{39} //
hā mayaivaṃ mahāghoraṃ pātakaṃ durdhiyā kṛtaṃ /
kadā tat pātakān mukto vrajeyaṃ sadgatiṃ kathaṃ // Rm_19.141{40} //
hā sarvajña namas tubhyaṃ paśya mām atipāpinaṃ /
bhavānn eva jagattrātā tan me 'pi trātum arhati // Rm_19.142{41} //
mayā mūḍhena duṣṭena mahāpātakam ācitaṃ /
tad vimuktyām upāyaṃ me kṛpayā dātum arhati // Rm_19.143{42} //
iti kuthaḥ sa cāṇḍālaḥ smṛtvā saṃbuddham ādarāt /
paścāttāpābhisaṃtaptas tasthau gehe pramohitaḥ // Rm_19.144{43} //
tataḥ sa cetanaṃ prāpya saṃbuddhasyānubhāvataḥ /
sahasā tata utthāya tadantike upācarat // Rm_19.145{44} //
tatra sa samupāsṛtya tesāṃ gorakṣiṇaṃ puraḥ /
kṛtāṃjalipuṭo natvā yācitvābhayam abravīt // Rm_19.146{45} //
bhavanto 'tra mayā pāpaṃ kṛtaṃ tat pratidekṣyate /
tad bhavaṃtaḥ samākarṇya kṣaṃtum arhaṃti sarvathā // Rm_19.147{46} //
asya pratyekabuddhasya hy aparādho na vidyate /
tatra mayātiduṣṭena cauro 'yam iti darśitaḥ // Rm_19.148{47} //
tad atra mucyatām eṣa pratyekasugato muniḥ /
satkṛtyābhyarcya piṃḍena mānanīyo hi sarvadā // Rm_19.149{48} //
atraitat pātakaṃ nāsya mamaiva mastake pacet /

tad aham eva vadhyo 'tra tad ayaṃ mucyatāṃ yatiḥ // Rm_19.150{49} //
iti tenoditaṃ śrutvā sarve gorakṣiṇo 'pi te /
ruṣṭās taṃ sahasā vaddhvā paryyākhyāyātyatāḍayat // Rm_19.151{50} //
tat tāḍanaravaṃ śrutvā sa pratyekajinaḥ sudhīḥ /
gopālāṃs tān samāmaṃtrya punar evaṃ samādiśat // Rm_19.152{51} //
bhavanto mucyatām eṣa māparādhe 'pi hanyatāṃ /
kṣamā hi paramaṃ dharmaṃ tat kurvantu kṣamām iha // Rm_19.153{52} //
tantāsādyāgano yogaṃ kartum arhanti sarvathā /
kiṃ daivaṃ nihataṃ hatvā yuṣmākaṃ setsyate phalaṃ // Rm_19.154{53} //
mayaitad vaṃdhanaṃ prāptaṃ mamaiva daivayogataḥ /
tad asyāpy aparādho 'tra nāstīty eṣa vimucyatāṃ // Rm_19.155{54} //
iti pratyekabuddhena tenādiṣṭaṃ niśamyate /
tatheti pratibuddhitvā tat kopaṃ mumucus tadā // Rm_19.156{55} //
atha te gobhṛtaḥ sarve śrutvā tasya muner vacaḥ /
sahasā vinatiṃ kṛtvā vaṃdhanāt taṃ vyamuṃcayat // Rm_19.157{56} //
tatas te gobhṛtaḥ sarve taṃ pratyekamuniṃ mudā /
cīvareṇa samāchādya samabhyarcyātyatoṣayan // Rm_19.158{57} //
tatra taṃ samupāśritya kṛtāṃjalipuṭo natāḥ /
tad aparādhasaṃtaptāḥ prārthayann evam ādarāt // Rm_19.159{58} //
bhagavañ jñāyate 'smābhir bhavato nāparādhatā /
tenāsmākaṃ kṣamāṃ kartum arhaty atra bhavān api // Rm_19.160{59} //
iti taiḥ prārthitaṃ śrutvā sa pratyekajinaḥ /
tān sarvān gobhṛto dṛṣṭvā samāśvāsyaivam abravīt // Rm_19.161{60} //
bhavanto mā viṣīdantu dūṣaṇaṃ vā na vidyate /
etad vṛttiṃ vijānāmi saugatā hi bhavārthavit // Rm_19.162{61} //
ity ādiśya sa sarvajñaḥ pratyekabuddha utthitaḥ /
tata ākāśa utplutya svāśramaṃ gate āśrayan // Rm_19.163{62} //
tad dṛṣṭvā te janāḥ sarve gopālāḥ prativismitāḥ /
tam eva sugataṃ smṛtvā saddharme sarvadācaran // Rm_19.164{63} //
yo 'sau kuthābhidho goghnaḥ praduṣṭo 'haṃ tadābhavat /
tatpāpair narakeṣv evaṃ ciraṃ duḥkhāni bhuktavān // Rm_19.165{64} //
asmiñ janmany api prāptakleśadvādaśavārṣikaṃ /
tad asyātrāparādhaṃ na mamaitad daivayogataḥ // Rm_19.166{65} //
iti mahārāja śubhāśubhaṃ svadaivataḥ /
saṃsāre 'tra sadā puṇyaṃ karttavyaṃ satsukhārthibhiḥ // Rm_19.167{66} //
puṇyam evātra saṃsāre sārasarvārthasiddhidaṃ /
puṇyaṃ vinā na siddhyante kṛtakarmāṇi sarvathā // Rm_19.168{67} //
puṇyena jāyate svarge puṇyena yānti sadgatiṃ /
puṇyena sarvadā bhadraṃ kṛtvā yāṃti jinālayaṃ // Rm_19.169{68} //
daṃḍena mucyate vadhyaḥ puṇyasyaivānubhāvataḥ /

daṃḍārho 'pi prahāreṇa prahārārho 'pi roṣataḥ // Rm_19.170{69} //
roṣārhā romaharṣanena mucyate puṇyato nṛpa /
yāvantaḥ sūkhinaḥ sarvasaṃpatsamanvitāḥ // Rm_19.171{70} //
sarve te puṇyakarttāra iti jñeyā narādhipa /
puṇyena śuddhyate cittaṃ śuddhāśayo bhavet sudhīḥ // Rm_19.172{71} //
subuddhiḥ sarvadā nityaṃ śubheṣv eva samācaret /
śubhācāro viśuddhāṃgaḥ satyavādī jitendriyaḥ // Rm_19.173{72} //
pariśuddhāśayo dhīro bhavet satvahitārthabhṛt /
tathaitat puṇyayuktātmā sarvavidyākalārthavit // Rm_19.174{73} //
bhaved dharmārthavijñaś ca suguṇaśrīsamanvitaḥ /
tato māheśvarīsaṃpatprāpto lokahitodyataḥ // Rm_19.175{74} //
dānaṃ kṛtvā sadā saukhyaṃ bhuktyā nityaṃ śubhe caret /
etatpuṇyavipākena pariśuddhas trimaṇḍalaḥ // Rm_19.176{75} //
śubhraśīlo viśuddhātmā sadāryavratam ācaret /
etatpuṇyānubhāvena kṣantidharmārthasādhakaḥ // Rm_19.177{76} //
svaparātmasamābhāvī caret maitrīsukhānvitaḥ /
etatpuṇyavipākena dharmotsāhaguṇānvitaḥ // Rm_19.178{77} //
sarvaduṣṭagaṇāñ jitvā caret satvahite kṛtī /
etatpuṇyaprabhāvaiś ca sarvakleśān vinirjayan /
samādhidhāraṇīvijñaś cared dhyānaṃ samāhitaḥ // Rm_19.179{78} //
etatpuṇyavipākaiś ca sarvaśāstrābdhipāragaḥ /
prajñāratnaṃ samāsādya mahābhijñapadaṃ labhet // Rm_19.180{79} //
etatpuṇyānubhāvaiś cia sarvopāyavidhānavit /
sarvasatvahitaṃ kṛtvā śubhe nityaṃ samācaret // Rm_19.181{80} //
etatpuṇyānubhāvaiś ca bodhipraṇidhimānasaḥ /
sarveṣāṃ maṃgalaṃ kṛtvā bhadracaryāṃ samācaret // Rm_19.182{81} //
etatpuṇyaprabhāvaiś ca daśabalasamanvitaḥ /
sarvamārān vinirjitya cared bodhivrataṃ sadā // Rm_19.183{82} //
etat puṇyabalenaiva saṃbodhijñānam uttamaṃ /
mahāratnaṃ samāsādya bhavet sarvavināyakaḥ // Rm_19.184{83} //
tataḥ sarvatra lokeṣu kṛtvā bhadrāṇi sarvadā /
bodhisatvo mahāsatvaḥ saṃbuddhapadam āpnuyāt // Rm_19.185{84} //
etatpuṇyānubhāvaiś ca sarvāṃs traidhātukāsthitān /
satvān bodhau pratisthāpya kṛtvā dharmamayaṃ jagat // Rm_19.186{85} //
etatpuṇyavipākena dharmarājas tathāgataḥ /
nirvṛta ālayalīno mahābuddho bhaved dhruvaṃ // Rm_19.187{86} //
evaṃ matvā mahārāja nirvṛtipadalabdhaye /
yadīchasi tathā puṇyam eva karttavyam ābhavaiḥ // Rm_19.188{87} //
puṇyam eva mahāratnaṃ sarvatrāpi mahānugaṃ /
sarvārthasiddhidaṃ bhadraṃ saṃbuddhapadasādhanaṃ // Rm_19.189{88} //

iti vijñāya rājendra hitvā pāpānurāgatāṃ /
puṇyāny evātra saṃsāre karttavyāni hi sarvadā // Rm_19.190{89} //
pāpena sarvadāpy evaṃ durgatīṣv eva saṃgatāḥ /
mūḍhā kleśāgnisaṃtaptā bhramanti bhavacārake // Rm_19.191{90} //
yāvaṃto duḥkhito duṣṭā saṃsāre kleśatāpitāḥ /
sarve te pāpakarttāra iti buddhaiḥ prakathyate // Rm_19.192{91} //
iti matvā mahārāja sadā bhadraṃ yadīchasi /
hitvā pāpānurāgatvaṃ saddharmaṃ cinu sādaraṃ // Rm_19.193{92} //
saddharmaṃ saugataṃ dharmaṃ yal lokaṃ hitasādhanaṃ /
tenātra sarvadharmāṇāṃ pravaram agram ucyate // Rm_19.194{93} //
tad etaddharmasaṃprāptyai triratnaśaraṇaṃ gataḥ /
satkṛtya śraddhayā nityaṃ bhajasva samupasthitaḥ // Rm_19.195{94} //
triratne yat kṛtaṃ karmaṃ śubhaṃ vāpy aśubhaṃ tathā /
tat phalam aprameyam asaṃkhyeya mahattaraṃ // Rm_19.196{95} //
etatpuṇyānubhāvena sarve buddhā munīśvarāḥ /
jagad dharmamayaṃ kṛtvā niḥkleśā parinirvṛtāḥ // Rm_19.197{96} //
evaṃ vijñāya bhūmīndra hitvā pāparatiṃ sadā /
triratnabhajanaṃ kṛtvā cara nityaṃ sadā śubhe // Rm_19.198{97} //
abhuktaṃ kṣīyate naiva kvāpi karma śubhāśubhaṃ /
yenaiva yat kṛtaṃ karmaṃ tenaiva bhujyate phalaṃ // Rm_19.199{98} //
nāgnibhir dahyate karmaṃ dahyate deha eva hi /
nodakaiḥ klidyate karmaṃ klidyate tanur eva ca // Rm_19.200{99} //
nānilaiḥ śuṣyate karmaṃ kāya evābhiśuṣyate /
na kṣītau kṣīyate karmaṃ kṣīyate tanur eva hi // Rm_19.201{100} //
anyathāpi bhaven naiva vipāke karmaṇaḥ phalaṃ /
yathaiva yat kṛtaṃ yena tenaiva bhujyate tathā // Rm_19.202{1} //
kṛṣṇasya karmaṇaḥ pāke duḥkhataiva sadā bhave /
śubhasya sukhatā nityaṃ miśritasyobhayaṃ tathā // Rm_19.203{2} //
evaṃ karmavipākotthaṃ śubhāśubhaphalaṃ sadā /
bhuktvā sarvatra saṃsāre bhramanti sarvajaṃtavaḥ // Rm_19.204{3} //
evaṃ matvā mahārāja kṛṣṇāni miśritāni ca /
vihāyātra śobheṣv eva caritavyaṃ sadā bhave // Rm_19.205{4} //
iti tenārhatādiṣṭaṃ śrutvānaṃdaḥ sa bhūpatiḥ /
tatheti prativijñapya sajanaḥ prābhya naṃdataḥ // Rm_19.206{5} //
tataḥ sa nṛpatir bhūyo raivataṃ taṃ mahāmatiṃ /
sucīvaraiḥ samāchādya sāṃjaliḥ praṇatiṃ vyadhāt // Rm_19.207{6} //
punar utthāya bhūpālas tam arhantaṃ kṛtāṃjaliḥ /
praṇatvā vinayaṃ kurvan kramāc ca prārthayat tathā // Rm_19.208{7} //
bhadantātra prasīdasva kṣamasva me 'parādhatāṃ /
sarvadā darśanaṃ datvānugrahaṃ kartum arhasi // Rm_19.209{8} //