ભાષા

ENहिગુ
ગ્રંથ પાઠ

રત્નમાલાવદાન · ભાગ 181200

શૃણુ રાજન્ સમાધાય યથા મે ગુરુણોદિતં ।
તથાહં સંપ્રવક્ષ્યામિ તવ પુણ્યપ્રવૃદ્ધયે ॥ ર્મ્_18.4{4} ॥
પુરૈકસમયે સ શ્રીશાક્યસિંહો મુનીશ્વરઃ ।
સર્વજ્ઞઃ સુગતઃ શાસ્તા ધર્મરાજો વિનાયકઃ ॥ ર્મ્_18.5{5} ॥
ભિક્ષુભિઃ શ્રાવકૈઃ સાર્દ્ધં ભિક્ષુણીભિશ્ ચ ચૈલકૈઃ ।
ઉપાસકૈ મહાશ્રાદ્ધૈર્ ઉપાસિકાગણૈર્ અપિ ॥ ર્મ્_18.6{6} ॥
બોધિસત્વગણૈશ્ ચાપિ મહાસત્વૈઃ શુભાર્થિભિઃ ।
સર્વસત્વહિતાર્થાય બોધિચર્યાં પ્રકાશિભિઃ ॥ ર્મ્_18.7{7} ॥
વૃજિષુ પુરિ વૈશાલ્યાં મર્કટાખ્યહ્રદાન્તિકે ।
કૂટાગારગુહાવાસે વિજહાર પ્રભાસયન્ ॥ ર્મ્_18.8{8} ॥
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પાતું તત્ર સર્વે સમાગતાઃ ।
બ્રહ્મશક્રાદિદેવેન્દ્રા લોકપાલા દિગાસ્થિતાઃ ॥ ર્મ્_18.9{9} ॥
ગ્રહાઃ સિદ્ધગણાઃ સાધ્યા યક્ષગંધર્વકિન્નરાઃ ।
ગરુડા નાગરાજાશ્ ચ વિદ્યાધરાશ્ ચ દાનવાઃ ॥ ર્મ્_18.10{10} ॥
રાક્ષસાઃ સગણાશ્ ચૈવ ઋષયો બ્રહ્મચારિણઃ ।
બ્રહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા ભૂપા રાજાનો ઽપિ નરાધિપાઃ ॥ ર્મ્_18.11{11} ॥
તથા રાજકુમારાશ્ ચ વૈશ્યા મંત્રિજના અપિ ।
ગૃહસ્થાઃ શ્રેષ્ઠિનઃ પૌરાઃ સાર્થવાહા મહાજનાઃ ॥ ર્મ્_18.12{12} ॥
વણિજઃ શિલ્પિનશ્ ચાપિ તથાન્યે ઽપિ શુભાર્થિનઃ ।
ગ્રામ્યા જાનપદાશ્ ચાપિ તથા કાર્પટિકા અપિ ॥ ર્મ્_18.13{13} ॥
એવમ્ અન્યે ઽપિ લોકાશ્ ચ સદ્ધર્મામૃતવાંછિનઃ ।
સર્વે તે સમુપાયાતાસ્ તત્રાદ્રાક્ષુસ્ તમ્ ઈશ્વરં ॥ ર્મ્_18.14{14} ॥
સભામધ્યાસનાસીનં સર્વસંઘપુરસ્કૃતં ।
શ્રીઘનં તં સમાલોક્ય સર્વે તે સમુપાશ્રિતાઃ ॥ ર્મ્_18.15{15} ॥
નત્વા પ્રદક્ષિણીકૃત્ય સમભ્યર્ચ્ય યથાક્રમં ।
પુનઃ સાઞ્જલયો નત્વા પરિવૃત્ય સમંતતઃ ।
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પાતુમ્ ઉપતસ્થુઃ સમાહિતાઃ ॥ ર્મ્_18.16{16} ॥
તદા સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા તાન્ સર્વાન્ સમુપસ્થિતાન્ ।
આદિમધ્યાન્તકલ્યાણીં બોધિચર્યાં સમાદિશત્ ॥ ર્મ્_18.17{17} ॥
તદાર્યધર્મમ્ આકર્ણ્ય સર્વે લોકાઃ પ્રમોદિતાઃ ।
તદા તે ધર્મવૈશેષ્યં મત્વા પ્રતિનનંદિરે ॥ ર્મ્_18.18{18} ॥
તદા તત્ર મહાપૂર્ય્યાં વૈશાલ્યાં પૌરિકો મહાન્ ।
ગૃહસ્થો ધનિકો નામ શ્રીમાન્ સર્વગુણી સુધીઃ ॥ ર્મ્_18.19{19} ॥
શ્રાદ્ધો ભદ્રાશયો દાતા શુદ્ધશીલો વિચક્ષણઃ ।
સર્વસત્વહિતાધાનાદ્ આસીત્ સત્પુરુષોત્તમઃ ॥ ર્મ્_18.20{20} ॥
પત્ની ધર્મસખી તસ્ય શીલવત્યભિધાભવત્ ।
તનયશ્ ચ વંદાન્યાખ્યઃ સત્યવત્યભિધા સ્નુષા ॥ ર્મ્_18.21{21} ॥
તદા તત્ર દ્વિજા સર્વે ભક્તિમન્તો જગદ્ગુરોઃ ।
પૂજાનિમંત્રણે ચક્રુઃ સમયં સંમતાસ્ તથા ॥ ર્મ્_18.22{22} ॥
ભવન્તો યન્ મુનીન્દ્રો ઽયમ્ અત્રાસ્માકં હિતેછયા ।

સદ્ધર્મં સમુપાદેષ્ટું સસંઘઃ સમુપાગતઃ ॥ ર્મ્_18.23{23} ॥
તદ્ અસ્માભિર્ મુનીન્દ્રો ઽયં પૂજનીયં સમાદરાત્ ।
અતો નિમંત્રણીયો ઽત્ર સર્વૈઃ સંભૂય નાન્યથા ॥ ર્મ્_18.24{24} ॥
એકશ્ ચેત્ કુરુતે દ્રવ્યમદાદ્ અસ્ય નિમંત્રણં ।
સર્વૈર્ નિર્વાસનીયો ઽસૌ યતો ઽન્યધર્મવિઘ્નકૃત્ ॥ ર્મ્_18.25{25} ॥
તદા સ ધનિકો ઽજ્ઞાત્વા સમયં તૈસ્ તથા કૃતં ।
સ્વયમ્ એવ મુનીન્દ્રં તં પૂજયિતું સમિછત ॥ ર્મ્_18.26{26} ॥
તતઃ સ ધનિકઃ શ્રીમાન્ દિવ્યસંપત્સમૃદ્ધિમાન્ ।
સ્વયં નિમંત્રણં કર્ત્તું સસંઘસ્ય મુનેર્ યયૌ ॥ ર્મ્_18.27{27} ॥
તત્ર સ સમુપાસૃત્ય નત્વા તં શ્રીઘનં મુદા ।
સસંઘં તત્ પુરઃ સ્થિત્વા પ્રાર્થયદ્ એવ સાંજલિઃ ॥ ર્મ્_18.28{28} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ ભગવંતં સસાંઘિકં ।
પૂજયિતું સમિછામિ પશ્યન્ મે ઽનુગ્રહં કુરુ ॥ ર્મ્_18.29{29} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં તેન ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
તથા હીતિ પ્રતિશ્રુત્વા તૂષ્ણીભૂત્વાધ્યુવાસ તત્ ॥ ર્મ્_18.30{30} ॥
તદા તે બ્રાહ્મણાઃ સર્વે સંભૂય સમુપાગતાઃ ।
ભગવતશ્ ચરણૌ નત્વા ચક્રુર્ ભોજ્યનિમંત્રણં ॥ ર્મ્_18.31{31} ॥
તચ્ છ્રુત્વા ભગવાન્ પ્રાહ તાન્ દૃષ્ટ્વા ભક્તિમાનસાન્ ।
પૂર્વમ્ એવ સસંઘાહમ્ અનેનોદ્ય નિમંત્રિતઃ ॥ ર્મ્_18.32{32} ॥
એતદ્ આકર્ણ્ય સર્વે તે બ્રાહ્મણા ભેદિતાશયાઃ ।
પરં પ્રતીક્ષ્યમાનાશ્ ચ શનૈઃ સ્વસ્વગૃહં યયુઃ ॥ ર્મ્_18.33{33} ॥
તતઃ સ ધનિકો મત્વા મુનીન્દ્રેણાધ્યુવાસિતં ।
મુદિતસ્ તં મુનિં નત્વા સહસા સ્વગૃહં યયૌ ॥ ર્મ્_18.34{34} ॥
તત્ર સ સ્વગૃહે ગત્વા વાંધવેષ્ટજનૈસ્ સહ ।
તદર્હભોજ્યસામગ્રીં સહસા સમસાધ્યયત્ ॥ ર્મ્_18.35{35} ॥
તતો ભોજ્યસ્થલં તત્ર શોધયિત્વા સમન્તતઃ ।
રત્નધ્વજૈર્ વિતાનૈશ્ ચ સ પતાકૈર્ અમણ્ડયત્ ॥ ર્મ્_18.36{36} ॥
તતો યથાક્રમં તત્ર દિવ્યરત્નમયાનિ ચ ।
સ્વાસનાનિ સમાસ્તીર્ય્ય સુગંધીઃ સમધૂપયત્ ॥ ર્મ્_18.37{37} ॥
તતઃ સ પ્રાતર્ ઉત્થાય સ્નાત્વા શુદ્ધામ્વરાવૃતઃ ।
પૂજાપાદ્યાર્ઘસામગ્રીં પ્રતિષ્ઠાપ્ય પ્રમોદિતઃ ॥ ર્મ્_18.38{38} ॥
સવાંધવેષ્ટજનસ્ તત્ર કૂટાગારે સમાચરત્ ।
સાઞ્જલિસ્ તં મુનિં નત્વા પ્રાર્થયદ્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_18.39{39} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ સમયો વર્ત્તતે ઽધુના ।
તત્ સસંઘો મમાવાસે વિજયિતું સમર્હસિ ॥ ર્મ્_18.40{40} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે તેન ભગવાન્ સ સસાંઘિકઃ ।
ખિક્ખિરીપાત્રમ્ આદાય પ્રતસ્થે ચીવરાવૃતઃ ॥ ર્મ્_18.41{41} ॥
તત્ર સ ભગવાન્ માર્ગે કૃત્વા ભદ્રં સમન્તતઃ ।
પ્રભાસયન્ ક્રમેણૈવં વૈશાલ્યાં સમુપવિશત્ ॥ ર્મ્_18.42{42} ॥
તથાયાતં મુનીન્દ્રં તં શ્રીઘનં સાંઘિકાન્વિતં ।

દૃષ્ટ્વા વૈશાલિકાઃ લોકાઃ સર્વે ઽપિ સમપૂજયન્ ॥ ર્મ્_18.43{43} ॥
એવમ્ અભ્યર્ચ્યમાનો ઽભિવંદ્યમાનો ઽભિનંદિતઃ ।
ભાસયન્ ભદ્રતાં કૃત્વા સંઘૈઃ સહ સમાચરત્ ॥ ર્મ્_18.44{44} ॥
તત્ર તસ્ય ગૃહે ગત્વા સસંઘઃ સ મુનીશ્વરઃ ।
તદ્ દત્તં પાદ્યમ્ આદાય સ્વાસને સમુપાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_18.45{45} ॥
તતસ્ તે સાંઘિકાશ્ ચાપિ સર્વે તત્ર યથાક્રમં ।
તદ્ દત્તં પાદ્યમ્ આદાય સ્વસ્વાસને સમાશ્રયન્ ॥ ર્મ્_18.46{46} ॥
તતઃ સ ધનિકો દૃષ્ટ્વા સસંઘં તં મુનીશ્વરં ।
સ્વસ્વાસને સમાસીનં પૂજાઙ્ગૈઃ સમપૂજયત્ ॥ ર્મ્_18.47{47} ॥
તતો દિવ્યોપચારૈસ્ તં ભગવન્તં સસાંઘિકં ।
સુપ્રણીતૈ રસોપેતૈર્ ભોજનૈઃ સમતોષયત્ ॥ ર્મ્_18.48{48} ॥
તદ્ભોજ્યં સુરસં ભુક્ત્વા ભગવાન્ સ સસાંઘિકઃ ।
અમૃતૈર્ ઇવ સંતુષ્ટસ્ તૃપ્તિં યયૌ પ્રમોદિતઃ ॥ ર્મ્_18.49{49} ॥
અસંઘૈઃ તં મુનિં તૃપ્તં દૃષ્ટ્વા સ ધનિકો મુદા ।
તતો ઽપનીય પાત્રાણિ તદ્ધસ્તાદીન્ય્ અશોધયત્ ॥ ર્મ્_18.50{50} ॥
તતઃ શુદ્ધૌષધીપૂગતામ્વૂલાદિ રસાયનં ।
બુદ્ધપ્રમુખસંઘેભ્યો મુદિતઃ સ સ્વયં દદૌ ॥ ર્મ્_18.51{51} ॥
તતઃ સ હર્ષિતો નત્વા તં મુનીન્દ્રં સસાંઘિકં ।
પુરતઃ સાઞ્જલિઃ સ્થિત્વા પ્રાર્થયદ્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_18.52{52} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ ભવતાં શરણં ગતઃ ।
ભક્ત્યૈવ ભજનં કુર્વે તત્ ક્ષમસ્વાપરાધતાં ॥ ર્મ્_18.53{53} ॥
સદૈવં કૃપયા દૃષ્ટ્ય પશ્યન્ ભવાન્ સસાંઘિકઃ ।
મમાનુગ્રહમ્ આધાય ત્રાતુમ્ અર્હતિ સર્વથા ॥ ર્મ્_18.54{54} ॥
તતઃ સ ભગવાઞ્ છાસ્તા સસાંઘિકો ઽનુમોદિતઃ ।
ધનિકં તં સમાલોક્ય નંદયન્ન્ એવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_18.55{55} ॥
ગૃહપતે સદા નિત્યમ્ આરોગ્યમ્ અસ્તુ વો ધ્રુવં ।
બોધિપ્રણિધિસિદ્ધિશ્ ચ ભૂયાદ્ ભદ્રં ચ સર્વદા ॥ ર્મ્_18.56{56} ॥
તતસ્ તસ્ય પ્રિયા ભાર્યા શીલવત્ય્ અનુમોદિતા ।
સાઞ્જલિઃ પ્રણતિં કૃત્વા પ્રાર્થયત્ તં મુનીશ્વરં ॥ ર્મ્_18.57{57} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ શ્વશ્ ચાત્ર ભવતામ્ અહં ।
પૂજાં કર્તું સમિચ્છે તદ્ અનુગ્રહીતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_18.58{58} ॥
તયેતિ પ્રાર્થિતે દૃષ્ટ્વા ભગવાન્ સ તદ્ આશયં ।
શ્રદ્ધાન્વિતં પ્રતિજ્ઞાય તુષ્ણીભૂત્વાધ્યુવાસ તત્ ॥ ર્મ્_18.59{59} ॥
તતઃ સ ભગવાઞ્ છાસ્તા સમુત્થાય સસાંઘિકઃ ।
ભાસયં ભદ્રતાં કૃત્વા સ્વાશ્રમે ચ સમાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_18.60{60} ॥
તતઃ પરદિને પ્રાતઃ સ્નાત્વા શુદ્ધાંવરાવૃતા ।
સાધિત્વા સર્વસામગ્રીં સા દૂતં પ્રેષયન્ મુનૌ ॥ ર્મ્_18.61{61} ॥
સ દૂતઃ સહસા ગત્વા વિહરે તં મુનીશ્વરં ।
સસંઘં સાંજલિર્ નત્વા પુનર્ એવં ન્યવેદયત્ ॥ ર્મ્_18.62{62} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ સમયો વર્ત્તતે ઽધુના ।

તત્ સસંઘો ભવાંસ્ તત્ર સહસાગન્તુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_18.63{63} ॥
તતઃ સ ભગવાન્ન્ એવં ભદ્રં કૃત્વા સસાંઘિકઃ ।
ધનિકસ્ય ગૃહે ગત્વા પાદ્યં ગૃહ્યાસને ઽવિશત્ ॥ ર્મ્_18.64{64} ॥
તત્રાસને સમાસીનં સસંઘં તં મુનીશ્વરં ।
દૃષ્ટ્વા શીલવતી સાથ યથાવિધિ સમર્ચયત્ ॥ ર્મ્_18.65{65} ॥
તતશ્ ચ સા મુદિતા સર્વં સંઘં બુદ્ધાદિકં તથા ।
દિવ્યોપચારસંયુક્તૈર્ ભોજનૈઃ સમતોષયત્ ॥ ર્મ્_18.66{66} ॥
તતઃ સંતર્પ્પિતં દૃષ્ટ્વા શોધયિત્વા કરાદિકં ।
દત્વા તામ્વુરપૂગાદિં નત્વા સા સમુપાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_18.67{67} ॥
તતઃ સ ભગવાન્ તસ્મૈ દત્વાશિષં સસાંઘિકઃ ।
સમુત્થાય તતશ્ ચૈવં સ્વવિહારે સમાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_18.68{68} ॥
તથા સર્વે તદાન્યો ઽપિ ધનિકસ્યાત્મજઃ સુધીઃ ।
તત્ પરેદ્યુ વિહારં તં ગત્વા નત્વા ન્યમંત્રયત્ ॥ ર્મ્_18.69{69} ॥
ભગવાન્ન્ અપિ તસ્યૈવં દૃષ્ટ્વા શ્રદ્ધાન્વિતં મનઃ ।
તથેતિ પ્રતિમોદિત્વા તૂષ્ણીભૂત્વાધ્યુવાસ ચ ॥ ર્મ્_18.70{70} ॥
તતઃ સસ્ તં મુનિં નત્વા સ્વગૃહં સહસાગતઃ ।
બાંધવૈઃ સર્વસામગ્રીં મુદિતઃ સમસાધયત્ ॥ ર્મ્_18.71{71} ॥
તતઃ પ્રાતઃ સમુત્થાય સ્નાત્વા શુદ્ધામ્વારાવૃતઃ ।
વિહારે સમુપાસૃત્ય નત્વૈવં મુનિમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_18.72{72} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ સમયો વર્ત્તતે ઽધુના ।
તત્ સંઘો ભવાન્ ગેહે મમાગન્તું સમર્હતિ ॥ ર્મ્_18.73{73} ॥
તતઃ સસંઘ ઉત્થાય ભગવાન્ સ તથાચરત્ ।
તદ્ગૃહે પાદ્યમ્ આદાય તત્રાસને સમાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_18.74{74} ॥
તતઃ સ મુદિતો બુદ્ધપ્રમુક્બં સર્વસાંઘિકં ।
સમભ્યર્ચ્ય તથા દિવ્યભોજનૈઃ સમતોષયત્ ॥ ર્મ્_18.75{75} ॥
તતો ઽપનીય પાત્રાણિ શોધયિત્વા કરાદિકં ।
દત્વા પૂગાદિકં નત્વા પુરતઃ સમુપાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_18.76{76} ॥
પુનઃ સ સાંજલિર્ નત્વા પ્રકૃત્વા ચ ક્ષમાર્થનાં ।
સસંઘં તં મુનીન્દ્રં તમ્ સંદૃષ્ટ્વૈવં સમુપાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_18.77{77} ॥
તદા તસ્ય સ્નુષા ચાપિ સત્યવતી પ્રમોદિતા ।
ભગવંતં સસંઘં તં પ્રણત્વૈવં ન્યમંત્રયત્ ॥ ર્મ્_18.78{78} ॥
ભગવાન્ન્ અપિ તસ્યાશ્ ચ દૃષ્ટ્વ શ્રદ્ધાન્વિતં મનઃ ।
તથેતિ પ્રતિમોદિત્વા તુષ્ણીભૂત્વા રધાં વ્યધાત્ ॥ ર્મ્_18.79{79} ॥
તતઃ સ ભગવાંસ્ તસ્મૈ દત્વાશિષં સસાંઘિકઃ ।
તથા કૃત્વા શુભં લોકે ગત્વાશ્રમે સમાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_18.80{80} ॥
તતઃ સાપિ તથા પ્રાતઃ સ્નાત્વા શુદ્ધામ્વરાવૃતા ।
દૂતેનાપિ મુનીન્દ્રં તં સસંઘં સમચોદયત્ ॥ ર્મ્_18.81{81} ॥
તથા સ ભગવાંશ્ ચાપિ સસાંઘિકઃ સમુત્થિતઃ ।
પ્રચરન્ ભદ્રતાં કૃત્વા તસ્યા ગેહે સમાવિશત્ ॥ ર્મ્_18.82{82} ॥
તત્ર પાદ્યાર્ઘમ્ આદાય ભગવાન્ સ સસાંઘિકઃ ।

શુભાસને સમાસીનસ્ તસ્થૌ તત્ર પ્રભાસયન્ ॥ ર્મ્_18.83{83} ॥
તથાસ્થિતં મુનીન્દ્રં તં દૃષ્ટ્વા સંપ્રમોદિતા ।
યથાવિધિ સમભ્યર્ચ્ય તથા ભોજ્યૈર્ અતોષયત્ ॥ ર્મ્_18.84{84} ॥
તાતસ્ તં સુગતં તૃપ્તં સસાંઘિકં સમીક્ષ્ય સા ।
તત્રાપનીય પાત્રાણિ હસ્તાદીં પર્યશોધયત્ ॥ ર્મ્_18.85{85} ॥
તતઃ પૂગાદિકં દત્વા પ્રાર્થયિત્વા ક્ષમાં તથા ।
સસંઘં તં મુનિં નત્વા સા સાઞ્જલિર્ ઉપાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_18.86{86} ॥
તથા સ ભગવાંસ્ તસ્યૈ દત્વાશીષં સસાંઘિકઃ ।
તતો વિહાયસા ગત્વા સ્વાશ્રમે ચ સમાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_18.87{87} ॥
તથા સ ધનિકો ભક્ત્યા ભગવન્તં સસાંઘિકં ।
દિવ્યાદ્ભુતર્દ્ધિસંભારૈઃ પુનર્ એવં ન્યમંત્રયત્ ॥ ર્મ્_18.88{89!} ॥
તત્પુત્રેણ તૃતીયે ઽહ્નિ ચતુર્થે સ્નુષયા તથા ।
સસંઘો ભગવાન્ન્ એવં દિવ્યભોગૈર્ નિમંત્રિતઃ ॥ ર્મ્_18.89{90} ॥
તચ્ છ્રુત્વા તદ્ દ્વિજાઃ સર્વે વૈશાલિકાઃ પ્રજા અપિ ।
અલબ્ધાવસરાઃ શાસ્તુઃ પૂજાયાં પ્રતિચુક્રુશુઃ ॥ ર્મ્_18.90{91} ॥
તતસ્ તે સંમતં કૃત્વા સર્વે વિપ્રાઃ સપૌરિકાઃ ।
ધનિકાય પુરં ક્રુદ્ધાશ્ ચક્રુર્ નિકાસનોદ્યમં ॥ ર્મ્_18.91{92} ॥
એવં તત્ સમતં જ્ઞાત્વા ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
ધનિકં તં સમાહૂય પુર એવમ્ ઉપાદિશત્ ॥ ર્મ્_18.92{93} ॥
સાધો ગૃહપતે સર્વે ઇમે વૈશાલિકા દ્વિજાઃ ।
ક્રુદ્ધાસ્ તે સંઘભોજ્યે ઽત્ર હ્ય્ અલબ્ધાવસરા મમ ॥ ર્મ્_18.93{94} ॥
તદ્ અત્ર ત્વં ક્ષમાં કૃત્વા દ્વિજાન્ સર્વાન્ પ્રબોધય ।
કૃત્વાત્ર વિનયં ધર્મે પ્રસાદયિતુમ્ અર્હસિ ॥ ર્મ્_18.94{95} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા સ ધનિકસ્ તથા ।
ઇત્ય્ આશ્રુત્ય દ્વિજાન્ સર્વાન્ સમુપેત્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_18.95{96} ॥
ભવન્તો ન મયા જ્ઞાતં ભવતાં કોપકારણં ।
તદ્ અત્ર મે સમાખ્યાત યદ્ અર્થે કુપ્યતે ઽધુના ॥ ર્મ્_18.96{97} ॥
ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વા સર્વે તે બ્રાહ્મણા ।
કોપાગ્નિપરિદગ્ધાસ્યા ધનિકં તં નિનિન્દિરે ॥ ર્મ્_18.97{98} ॥
તત્રૈકો બ્રાહ્મણઃ સાધુર્ દયાલુઃ સુકૃતાર્થવિત્ ।
ધનિકં તં સમામંત્ર્ય બોધયિતું સમબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_18.98{99} ॥
સાધો ગૃહપતે ઽસ્માભિર્ યથાત્ર સમતં કૃતં ।
તથા તત્ તે પ્રવક્ષ્યામિ શ્રુત્વા તત્ પ્રતિબુધ્યતાં ॥ ર્મ્_18.99{100} ॥
ભવન્તો યન્ મુનીન્દ્રો ઽયમ્ અત્રાસ્માકં હિતેછયા ।
સદ્ધર્મં સમુપાદેષ્ટું સસાંઘિકઃ સમાગતઃ ॥ ર્મ્_18.100{1} ॥
તદ્ અસ્માભિર્ મુનીન્દ્રો ઽયં પૂજનીયઃ સમાદરૈઃ ।
અતો નિમંત્રણીયો ઽત્ર સર્વૈઃ સંભૂય નાન્યથા ॥ ર્મ્_18.101{2} ॥
એકશ્ ચેત્ કુરુતે વિત્તમદાદ્ અસ્ય નિમંત્રણં ।
સર્વૈર્ નિર્વાસનીયો ઽસૌ યતો ઽન્યધર્મવિઘ્નકૃત્ ॥ ર્મ્_18.102{3} ॥
ઇત્ય્ અસ્માભિઃ કૃતં સાધો સમયં સર્વસંમતં ।

તદ્ વિલંઘ્ય ત્વયૈકેન શાસ્તુઃ પૂજા કૃતા સદા ॥ ર્મ્_18.103{4} ॥
એતદ્ ધેતો ઇમે સાર્વે બ્રાહ્મણા રુષિતાસ્ તથા ।
નિષ્કાસયિતુમ્ ઇછન્તિ ત્વામ્ અન્યધર્મવાધકં ॥ ર્મ્_18.104{5} ॥
કિં ચાપિ ભગવાન્ અત્ર સર્વદા સ્થાસ્યતે ન હિ ।
તત્ સર્વે ભગવત્પૂજાં કર્તું વાંછન્તિ સાંપ્રતં ॥ ર્મ્_18.105{6} ॥
યચ્ ચાયં ભગવાઞ્ છાસ્તા ધર્મરાજો મુનીશ્વરઃ ।
સર્વસત્વહિતાર્થાય સમુત્પન્ન ઇહા ઽધુના ॥ ર્મ્_18.106{7} ॥
તથાત્ર સર્વસત્વાનં હિતં કર્તુમ્ ઉપાચરન્ ।
સદ્ધર્મં સમુપાદિશ્ય ચરત્ય્ અયં સમંતતઃ ॥ ર્મ્_18.107{8} ॥
તથાત્રાપિ હિતં કર્તુમ્ અસ્માકં સમુપાગતઃ ।
સદ્ધર્મં સમુપાદિશ્ય વિજયતે સસાંઘિકઃ ॥ ર્મ્_18.108{9} ॥
તદ્ અત્ર સર્વલોકાનાં ત્રિરત્નભજનોત્સવં ।
દાતુમ્ અર્હસિ સર્વેષામ્ અપિ પુણ્યપ્રવૃદ્ધયે ॥ ર્મ્_18.109{10} ॥
એક એવ ત્વં એવં તુ મા કૃથા ભજનં સદા ।
સર્વૈઃ સંભૂય તે સાસ્તુઃ કર્ત્તવ્યં ભજનં સદા ॥ ર્મ્_18.110{11} ॥
ઇતિ તેનોદિતમ્ શ્રુત્વા ધનિકઃ સ વિવોધિતઃ ।
બ્રાહ્મણં તં સમાલોક્ય પ્રણત્વૈવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_18.111{12} ॥
મયા ન જ્ઞાયતે હ્ય્ એવં ભવદ્ભિઃ સમયં કૃતં ।
તદ્ અત્ર મે ઽપરાધત્વં ક્ષન્તુમ્ અર્હન્તિ સર્વથા ॥ ર્મ્_18.112{13} ॥
યદિ વો વિદ્યતે શ્રદ્ધા ત્રિરત્નભજને સદા ।
કુરુધ્વં સર્વદાપ્ય્ અત્ર સંબુદ્ધભજનં ખલુ ॥ ર્મ્_18.113{14} ॥
યદા ન વિદ્યતે પૂજા સંબુદ્ધે ઽસ્મિન્ સસાંઘિકે ।
તદૈવાહં કરિષ્યામિ સંબુદ્ધભજનં ખલુ ॥ ર્મ્_18.114{15} ॥
ઇતિ તેન સમાખ્યાતં શ્રુત્વા સર્વે ઽપિ તે દ્વિજાઃ ।
સત્યમ્ ઇતિ પરિજ્ઞાય વભૂવુસ્ તત્ પ્રસાદિતાઃ ॥ ર્મ્_18.115{16} ॥
તતસ્ તે બ્રાહ્મણાઃ સર્વે સંભૂય સહ પૌરિકૈઃ ।
ભગવતઃ સસંઘસ્ય નિમંત્રિતુમ્ ઉપાસરન્ ॥ ર્મ્_18.116{17} ॥
તત્ર તે બ્રાહ્મણાઃ સર્વે સમેત્ય સહ પૌરિકૈઃ ।
સાઞ્જલયો મુનીન્દ્રં તં નત્વૈવં પ્રાર્થયન્ મુદા ॥ ર્મ્_18.117{18} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ ત્રિમાસ્યં ભવતાં સદા ।
સત્કારં કર્તુમ્ ઇછામ ત્વદનુજ્ઞાં દદાતુ નઃ ॥ ર્મ્_18.118{19} ॥
ઇતિ તૈઃ પ્રાર્થિતે સર્વૈર્ દૃષ્ટ્વા સ ભગવાન્ મુનિઃ ।
તેષામ્ આશયશુદ્ધત્વં તૂષ્ણીભૂત્વાધ્યુવાસ તત્ ॥ ર્મ્_18.119{20} ॥
તતસ્ તે બ્રાહ્મણાઃ સર્વે ભગવતાધિવાસિતં ।
મત્વા સપૌરિકા નત્વા તં મુણિં સ્વપુરે ઽચરન્ ॥ ર્મ્_18.120{21} ॥
તત્ર તે પૌરિકા વિપ્રાઃ શોધયિત્વા સમમ્ટતઃ ।
ભોજ્યક્ષત્રે ધ્વજૈર્ ઉચ્ચૈર્ વિતાનૈઃ પર્યશોભયન્ ॥ ર્મ્_18.121{22} ॥
તત્રાસનાનિ પ્રજ્ઞપ્ય સર્વસામગ્રસાધનં ।
કૃત્વા સર્વે ઽપિ તે લોકા મહોત્સાહં પ્રચક્રિરે ॥ ર્મ્_18.122{23} ॥
તતસ્ તે બ્રાહ્મણાઃ પ્રાતઃ સ્નાત્વા શુદ્ધામ્વરાવૃતાઃ ।

તત્રાશ્રમે સમેત્યૈવં નત્વા તં પ્રાર્થયન્ મુનિં ॥ ર્મ્_18.123{24} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ સમયો વર્ત્તતે ઽધુના ।
તત્ સસંઘો ભવાંસ્ તત્ર પુરે આગન્તુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_18.124{25} ॥
તતઃ સ ભગવાન્ બુદ્ધઃ સસંઘશ્ ચીવરાવૃતઃ ।
ખિક્ખિરિપાત્રમ્ આદાય સંપ્રતસ્થે પ્રભાસયન્ ॥ ર્મ્_18.125{26} ॥
તત્ર માર્ગેષુ સર્વત્ર ભગવાન્ સ સસાંઘિકઃ ।
ભાસયં ભદ્રતાં કૃત્વા પ્રચરંસ્ તત્પુરે ઽવિશત્ ॥ ર્મ્_18.126{27} ॥
તત્ર સ ભગવાન્ ક્ષેત્રે સુશોધિતે સસાંઘિકઃ ।
તદ્ દત્તં પાદ્યમ્ આદાય સ્વાસને સમુપાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_18.127{28} ॥
સંબુદ્ધપ્રમુખં સર્વં સંઘં તે સમતોષયત્ ।
તતસ્ તં સુગતં તૃપ્તં સંઘં ચાપિ વિલોક્યતે ॥ ર્મ્_18.128{29} ॥
તત્ પાત્રાણ્ય્ ઉપનીત્વા તદ્ ધસ્તાદીકં વ્યશોધયત્ ।
તતઃ સ પૂગતામ્બૂરમહૌષધ્યરસાય નં ॥ ર્મ્_18.129{30} ॥
દત્વા ક્ષમાર્થનં કૃત્વા તં સસંઘં પ્રણેમિરે ।
તતસ્ તે બ્રાહ્મણાઃ સર્વે પૌરાશ્ ચાપિ પ્રમોદિતાઃ ।
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પાતિમ્ ઉપાતસ્થુઃ સમાહિતાઃ ॥ ર્મ્_18.130{31} ॥
તત્ર સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા સર્વાંસ્ તાન્ સમુપસ્થિતાન્ ।
આર્ય્યસત્યં સમારભ્ય સદ્ધર્મં સમુપાદિશત્ ॥ ર્મ્_18.131{32} ॥
તતો ભદ્રાશિષં દત્વા ભગવાન્ સહ સંઘિકૈઃ ।
ભાસયં ભદ્રતાં કુર્વન્ ગત્વા સ્વાશ્રમમ્ આશ્રયત્ ॥ ર્મ્_18.132{33} ॥
એવં વૈશાલિકા લોકાસ્ તે ત્રૈમાસ્યં નિરંતરં ।
યથાર્હભોજનૈઃ શાસ્તુઃ સસંઘસ્ય પ્રભેજિરે ॥ ર્મ્_18.133{34} ॥
તતો ઽન્તે ધનિકશ્ ચાપિ પત્ની પુત્રઃ સ્નુષાપિ ચ ।
સંબુદ્ધપ્રમુખં સંઘં દિવ્યભોગ્યૈઃ સમાર્ચયત્ ॥ ર્મ્_18.134{35} ॥
ભગવાન્ન્ અપિ તથા તેભ્યો દત્વા શુભાશિષં તતઃ ।
સમુત્થાય સસંઘશ્ ચ ગત્વાશ્રમે સમાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_18.135{36} ॥
તતઃ સ ધનિકઃ પત્નીપુત્રસ્નુષાસમન્વિતઃ ।
દૃષ્ટસત્યઃ સદા રત્નત્રયસેવારતો ઽભવત્ ॥ ર્મ્_18.136{37} ॥
એતત્પુણ્યાનુભાવેન ભૂયો ઽતિશ્રીસમૃદ્ધિમાન્ ।
સર્વલોકહિતં કૃત્વા પ્રચચાર શુભે સદા ॥ ર્મ્_18.137{38} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વા વિસ્મિતાઃ સર્વે ભિક્ષવઃ સમુપાશ્રિતાઃ ।
ભગવન્તં પ્રણત્વૈવં પપ્રછુસ્ તત્ પુરાકૃતં ॥ ર્મ્_18.138{39} ॥
ભગવન્ કિં પુરાનેન ધનિકેન વૃષં કૃતં ।
કુત્ર કથં કદૈતન્ નઃ સર્વમ્ આખ્યાતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_18.139{40} ॥
ઇતિ તૈર્ ભિક્ષુભિઃ પૃષ્ટે ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
સર્વાન્સ્ તાં સંઘિકાન્ દૃષ્ટ્વા તદૈવં સમુપાદિશત્ ॥ ર્મ્_18.140{41} ॥
શૃણુત ભિક્ષવઃ સર્વે યદ્ અનેન વૃષં કૃતં ।
તત્ પત્ન્યા ચ પુત્રેણ સ્નુષયા ચ તદ્ ઉચ્યતે ॥ ર્મ્_18.141{42} ॥
વરાણસ્યામ્ અભૂત્ પૂર્વં માલિકઃ કમલાભિધઃ ।
દુર્ભિક્ષક્ષપિતે કાલે પરાં દુર્ગતિમ્ આગતઃ ॥ ર્મ્_18.142{43} ॥

પત્ની પત્નવિકા નામ પુત્રઃ કુવલિયાભિધઃ ।
પાટલોખ્યા સ્નુષા ચેતિ વભૂવુસ્ તસ્ય સંમતાઃ ॥ ર્મ્_18.143{44} ॥
તદૈકસ્મિન્ દિને તસ્ય ગૃહાન્તિકે પ્રપુષ્પિતે ।
ઉદ્યાને સાયમ્ આગત્ય પ્રત્યેકબુદ્ધ આશ્રયેત્ ॥ ર્મ્_18.144{45} ॥
તે સર્વે એકવસ્ત્રા હિ પર્ય્યાયેન નૃપાલયે ।
દત્વા પુષ્પાણિ પ્રાયાતાઃ સ્વભવને નિષીદિરે ॥ ર્મ્_18.145{46} ॥
તદા સ ચ ગૃહસ્થાસ્ તે તત્રોદાને જ્વલત્ પ્રભાં ।
દૃષ્ટ્વા કિં મહોજ્વાલમ્ ઉદ્યાને ઇતિ વિસ્મિતાઃ ॥ ર્મ્_18.146{47} ॥
સહસા તે સમુત્થાય તત્રોદ્યાને નિરીક્ષિતું ।
સર્વગતાઃ સમીક્ષન્તઃ દદૃશુસ્ તં પ્રભાસયં ॥ ર્મ્_18.147{48} ॥
તત્ર તે સમુપાશ્રિત્ય દૃષ્ટ્વા તં ધ્યાનસંસ્થિતં ।
સાઞ્જલયઃ પ્રણત્વૈવ મુદિતા સ્વગૃહં યયુઃ ॥ ર્મ્_18.148{49} ॥
તત્ર તે સ્વગૃહાસીનાઃ પ્રાતસ્ તત્પૂજનોત્સુકાઃ ।
નિર્દ્ધનાસ્ તદ્ વ્યથાં પ્રાપુ લૂનપક્ષાઃ ખગા ઇવ ॥ ર્મ્_18.149{50} ॥
તદા સ માલિકસ્ તસ્મૈ પૂજાં કર્તું સમુત્સુકઃ ।
તદ્ દ્રવ્યં સ્વગૃહે સમ્યગ્ અન્વિષ્ય સમલોકયત્ ॥ ર્મ્_18.150{51} ॥
તત્ર ગૃહે સ સર્વત્ર સમન્વિષ્ય સમંતતઃ ।
કઞ્ચિ માત્રમ્ અપિ દ્રવ્યમ્ અલબ્ધૈવં વ્યચિંતયત્ ॥ ર્મ્_18.151{52} ॥
અહો મયા પુરા પાપં પ્રકૃતં કિં યતો ઽધુના ।
અકિંચન્યો દરિદ્રો ઽસ્મિ કિમ્ અત્ર જીવિતેન મે ॥ ર્મ્_18.152{53} ॥
યતો ન વિદ્યતે દ્રવ્યં કિં ચિદ્ અપિ ગૃહે મમ ।
તત્ કેન કરિષ્યામિ પૂજામ્ અસ્ય મહાત્મનઃ ॥ ર્મ્_18.153{54} ॥
અત્રાયં સ્વયમ્ આગત્ય મમોદ્યાને સમાશ્રિતઃ ।
પ્રત્યેકબુદ્ધ આત્મજો ધ્યાત્વા તિષ્ઠતિ ભાસયન્ ॥ ર્મ્_18.154{55} ॥
તદ્ અસ્ય સુગતસ્યાત્ર કર્ત્તવ્યા સત્કૃતિર્ મયા ।
કદાયં પુરિ રમ્યત્ર સમાગછેત્ સ્વયં પુનઃ ॥ ર્મ્_18.155{56} ॥
તત્ પ્રાતઃ શૂન્યપાત્રેણ ગછેદ્ ઇતો મમાત્મવિત્ ।
તન્ મમાત્ર ભવે શૂન્યમ્ ઇવ જન્માપિ નિસ્ફલં ॥ ર્મ્_18.156{57} ॥
યતો માન્યો ઽભિપૂજ્યો યં પૂજ્યતે ન કથં ચન ।
તત્ર કિં જાયતે ભદ્રં પુણ્યં વાસ્ય કથં કુતઃ ॥ ર્મ્_18.157{58} ॥
પુણ્યં વિનાત્ર સંસારે કિં સારં જન્મ નિસ્ફલં ।
ભુક્ત્વાપિ કિં સુખાન્ય્ અત્ર સુચિરં જીવિતે નનુ ॥ ર્મ્_18.158{59} ॥
પુણ્યાર્થે જીવિતં જન્મ તદ્ અત્ર યદિ નશ્યતિ ।
કિમ્ એવ જીવિતેનાપિ જન્મના પાપસાધિના ॥ ર્મ્_18.159{60} ॥
તન્ મૃત્યુર્ મે વરં હ્ય્ અત્ર ન મિથ્યાચિરજીવિતં ।
અવશ્યમ્ એવ સંસારે સર્વત્ર મરણં ધ્રુવં ॥ ર્મ્_18.160{61} ॥
કિમ્ એવં દેહપુષ્ટેન ભુક્ત્વા દુઃખાં સર્વદા ।
તત્ કેનાપિ પ્રદાનેન પૂજયેયમ્ ઇમં જિનં ॥ ર્મ્_18.161{62} ॥
પુણ્યેન સદ્ગતિં યાયાં પાપેન દુર્ગતિં સદા ।
તત્ પાપં પરિત્યક્તું પુણ્યં પ્રાપ્તુ યતેય હિ ॥ ર્મ્_18.162{63} ॥

યદ્ય્ અત્ર પૂજ્યતે નાયં દ્રક્ષ્યતે ચ કદા કુહ ।
બુદ્ધપૂજાં વિના ભદ્રે પુણ્યં ચ લપ્સ્યતે કુતઃ ॥ ર્મ્_18.163{64} ॥
યાવન્ ન પ્રાપ્યતે પુણ્યં તાવદ્ દુર્ગતિચારણં ।
તસ્માત્ પુણ્યં પ્રયત્નેન કર્ત્તવ્યં સુખતાપ્તયે ॥ ર્મ્_18.164{65} ॥
તદ્ અત્ર શ્રદ્ધયા કિંચિન્ માત્રેણાપિ સ્વવસ્તુના ।
સત્કૃત્યૈનં મહાભિજ્ઞં ભજેયં સમુપસ્થિતઃ ॥ ર્મ્_18.165{66} ॥
ઇતિ ધ્યાત્વા વિનિશ્ચિત્ય માલિકઃ સંપ્રમોદિતઃ ।
ભાર્યાં પુત્રં સ્નુષાં ચાપિ સમામંત્ર્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_18.166{67} ॥
અયે પ્રિયે સ્નુષે પુત્ર યૂયં શૃણુત મદ્વચઃ ।
યદ્ અત્ર કર્તુમ્ ઇછામિ તત્ર યૂયં પ્રસાદતઃ ॥ ર્મ્_18.167{68} ॥
યદ્ અત્રાયં મહાભિજ્ઞઃ સ્વયમ્ એવ સમાગતઃ ।
અસ્માકં ગૃહે દ્રવ્યં કિઞ્ચિત્ માત્રં ન વિદ્યતે ॥ ર્મ્_18.168{69} ॥
તત્ કેનાત્ર કરિષ્યામઃ પૂજામ્ અસ્ય મહાત્મનઃ ॥ ર્મ્_18.169{69!} ॥
યદિ ન પૂજ્યતે ઽસ્માભિઃ સુગતો ઽયં મુનિર્ યતિઃ ।
તદા પુણ્યં વયં કુત્ર લપ્સ્યામહે કદા કથં ॥ ર્મ્_18.170{70} ॥
પુણ્યં વિનાત્ર સંસારે નિસ્ફલં જન્મ જીવિતં ।
તદ્ વયં પુણ્યતો પ્રાપ્તું યતેમ સર્વથા વયં ॥ ર્મ્_18.171{71} ॥
પુણ્યેન સદ્ગતિં પ્રાપ્ય પાપેન દુર્ગતિં સદા ।
તત્ સદ્ગતિસુખપ્રાપ્ત્યૈ પુણ્યં કુર્વીમહિ ધ્રુવં ॥ ર્મ્_18.172{72} ॥
ચતુર્ણાં વિદ્યતે ઽસ્માકમ્ એકં સર્વસ્વમ્ અમ્વરં ।
અનેનાપ્ય્ એનમ્ આછાદ્ય પ્રભજમહિ સાંપ્રતં ॥ ર્મ્_18.173{73} ॥
નાદ્યરાજકુલે નગ્ના ગછામઃ કિં ભવિષ્યતિ ।
એતત્ મે વચનં શ્રુત્વાભ્યનુમોદિતુમ્ અર્હથ ॥ ર્મ્_18.174{74} ॥
ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વા પત્ની પુત્રઃ સ્નુષાપિ તે ।
સર્વે ઽપ્ય્ અભ્યનુમોદિત્વા તથા કુર્વ્ ઇતિ પ્રોચિરે ॥ ર્મ્_18.175{76!} ॥
ઇત્ય્ એતત્ સમયં કૃત્વા સર્વે તે શ્રદ્ધયાન્વિતાઃ ।
ગત્વા તેનૈકવસ્ત્રેણ તં પ્રાછાદ્ય સમાર્ચયન્ ॥ ર્મ્_18.176{77} ॥
તતસ્ તે મુદિતાઃ સર્વે કૃતાઞ્જલિપુટા મુનેઃ ।
તસ્ય પાદૌ પ્રણત્વૈવં પ્રણિધાનં પ્રચક્રિરે ॥ ર્મ્_18.177{78} ॥
અનેન વસ્ત્રદાનેન વયં સર્વે શુભાશયાઃ ।
ભવેયં સદ્ગતિં યાતા દિવ્યસંપત્તિહાનિનઃ ॥ ર્મ્_18.178{79} ॥
શાસ્તારં સુગતં બુદ્ધં સમારાધ્ય સદા ભવે ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા ભવેમ બોધિચારિણઃ ॥ ર્મ્_18.179{80} ॥
ઇતિ તૈર્ મુદિતૈઃ સર્વૈઃ પ્રણિધાનં કૃતં તથા ।
વિદિત્વા સ મહાવિજ્ઞસ્ તથાસ્ત્વ્ ઇતિ સમાદિશત્ ॥ ર્મ્_18.180{81} ॥
તતસ્ તેસાં મનોહર્ષં કૃત્વા સ સુગતો મુનિઃ ।
તત ઉડ્ડીય પક્ષીવ ભાસયન્ સ્વાશ્રમે યયૌ ॥ ર્મ્_18.181{82} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વા તે નન્દિતાઃ સર્વે બુદ્ધધર્માનુશંસિનઃ ।
ત્રિરત્નસ્મરણં કૃત્વા પ્રચેરિરે સુખં સદા ॥ ર્મ્_18.182{83} ॥
તત્પુણ્યપ્રણિધાનેન ધનિકો ઽયં સ માલિકઃ ।

જાતો દિવ્યપ્રભાવર્દ્ધિઃ પત્નીપુત્રસ્નુષાન્વિતઃ ॥ ર્મ્_18.183{84} ॥
મનઃશુદ્ધિવિધાનેન દાનેનાતિગ્લઘીયસા ।
ભવન્ત્ય્ અલઘ્વ્યાઃ સંકલ્પૈઃ સંપદઃ સત્વશાલિનાં ॥ ર્મ્_18.184{85} ॥
બુદ્ધક્ષેત્રેષુ યત્ કર્મ સુકૃતં દુઃકૃતં તથા ।
મહત્તરત્વમ્ આસાદ્ય ફલત્ય્ એવ સદા ભવે ॥ ર્મ્_18.185{86} ॥
ઇતિ મત્વાત્ર સંસારે કર્ત્તવ્યં સુકૃતં સદા ।
બૌદ્ધે સત્કૃતપુણ્યેન લભન્તિ બોધિસંપદઃ ॥ ર્મ્_18.186{87} ॥
ઇતિ શાસ્ત્રા સમાદિષ્ટં શ્રુત્વા સર્વે ઽપિ સાંઘિકાઃ ।
મેનિરે ચિત્તવૈમલ્યમૂલં દાનફલશ્રિયં ॥ ર્મ્_18.187{88} ॥
તચ્ છ્રુત્વા બ્રાહ્મણાસ્ તે ઽપિ તત્પુણ્યવિસ્મિતા મુદા ।
ભગવંતં સદા સ્મૃત્વા પ્રભેજિરે ઽનુમોદિતાઃ ॥ ર્મ્_18.188{89} ॥
તથા તે બ્રાહ્મણાશ્ ચાપિ સર્વે ઽપિ પૌરિકાસ્ તથા ।
તત્પુણ્યપરિશુદ્ધાંશા વભુવુઃ કુશલોદ્યતાઃ ॥ ર્મ્_18.189{90} ॥
હેલાર્પિતં રત્નધનં તૃણાગ્રં શ્રદ્ધાવતીર્ણં તૃણમ્ અપ્ય્ અનર્ઘં ।
અનેકશોભાનુભવં હિ ચિત્તં ચિત્તં નિમિત્તં શુભસંભવાનાં ॥ ર્મ્_18.190{91} ॥
ઇતિ મે ગુરુણાદિષ્ટં શ્રુતં મયા તથોચ્યતે ।
શ્રુત્વાપ્ય્ એવં મહારાજ કર્ત્તવ્યં સુકૃતં સદા ॥ ર્મ્_18.191{92} ॥
પ્રજાશ્ ચાપિ મહારાજ બોધયિત્વા પ્રયત્નતઃ ।
ક્રમાદ્ બોધિં સમાસાદ્ય સંબુદ્ધપદમ્ આપ્નુયાઃ ॥ ર્મ્_18.192{94} ॥
ઇતિ તેનાર્હતાખ્યાતં શ્રુત્વાશોકઃ સ ભૂપતિઃ ।
તથા હીતિ પ્રતિજ્ઞાય પ્રાભ્યનન્દત્ સપાર્ષદઃ ॥ ર્મ્_18.193{95} ॥
ઇદં નરા યે ધનિકાવદાનં શૃણ્વન્તિ યે ચાપિ નિશામયન્તિ ।
સુખાનિ ભુક્ત્વા સ શુભે સદા તે સર્વે ઽપિ શમ્યાન્તિ જિનાલયન્ તે ।
++ ઇતિ રત્નાવદાનતત્વે ધનિકાવદાનં સમાપ્તમ્ ++
xઇx રૈવતાવદાન
અથાશોકો નરેન્દ્રઃ સ કૃતાંજલિપુટો મુદા ।
ઉપગુપ્તં ગુરું નત્વા પુનર્ એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_19.1{1} ॥
ભદન્ત શ્રોતુમ્ ઇછામિ પુનર્ અન્યત્ સુભાષિતં ।
તદ્યથા ગુરુણાખ્યાતં તથાદેષ્ટુમ્ ચ મે ઽર્હતિ ॥ ર્મ્_19.2{2} ॥
ઇતિ સાંપ્રાર્થિતં રાજ્ઞા શ્રુત્વા સો ઽર્હં મહામતિઃ ।
ઉપગુપ્તો નરેન્દ્રં તં સમાલોક્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_19.3{3} ॥
સાધુ શૃણુ મહારાજ યથા મે ગુરુણોદિતં ।
તથાહં તે પ્રવક્ષ્યામિ શ્રુત્વૈવં પરિબુધ્યતાં ॥ ર્મ્_19.4{4} ॥
ક્રૌર્યેણ દ્વિરસનાઃ શુચિવેષ્ટિતાનાં મિથ્યાપવાદવિષમં વિષમ્ ઉત્સૃજન્તિ ।
તે પાપશાપપરિતાપપરંપરાર્ત્તાસ્ તીવ્રવ્યલીકતિમિરવિવરં વિશન્તિ ॥ ર્મ્_19.5{5} ॥
તદ્યથાભૂત્ પુરા ભિક્ષુઃ કાસ્મીરે પતિતાશ્રમે ।
રૈવતકાભિધો બૌદ્ધઃ સર્વભૂતદયાશ્રયઃ ॥ ર્મ્_19.6{6} ॥
સ કદાચિદ્ ધનોદ્દેશે વિવિક્તે સુઘટાન્તરે ।
તરુત્વચઃ કષાયેન ચક્રે ચીવરરંજનં ॥ ર્મ્_19.7{7} ॥
તસ્મિન્ન્ અવસરે તત્ર પિશુનાખ્યદ્વિજન્મનઃ ।

ધેનુવત્સા વને નષ્ટા વભૂવુર્ યૂથનિર્ગતાઃ ॥ ર્મ્_19.8{8} ॥
તદા સ બ્રાહ્મણો દૃષ્ટ્વા તં દુષ્ટાશિતશંકિતઃ ।
સર્વત્રાપિ સમન્વિષ્ટા તત્રાપ્ય્ અન્વેષિતું યયૌ ॥ ર્મ્_19.9{9} ॥
તત્ર તચ્ચીવરક્વાથવાકે વહ્નિસમુદ્ગતં ।
ધૂમં સ દ્વિજ આલોક્ય વત્સપાકમ્ અમન્યત ॥ ર્મ્_19.10{10} ॥
તતઃ સ બ્રાહ્મણઃ સાર્દ્ધં સ્વજનૈઃ શસ્ત્રપાણિભિઃ ।
તદ્ દ્રષ્ટું શૈલમ્ આરુહ્ય સહસાગાત્ તદન્તિકે ॥ ર્મ્_19.11{11} ॥
તત્ર તં રૈવતં ભિક્ષું દૃષ્ટ્વા સ દ્વિજ આદરાત્ ।
ઉપેત્ય ચૂડિક-ઇડ્યાહતં કુમ્ભમ્ અપશ્યત્ ॥ ર્મ્_19.12{12} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વા શંકિતશ્ ચાસૌ વિનયાન્ સમુપાસરન્ ।
કિમ્ એતત્ ક્રિયતે ભિક્ષોર્ ઇતિ તં પર્યપૃછત ॥ ર્મ્_19.13{13} ॥
ઇતિ પૃષ્ટે દ્વિજેનાસૌ રૈવતો ભિક્ષુર્ આદરાત્ ।
તત્ર ચીવરરાગો ઽયમ્ ઇતિ તં દ્વિજમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_19.14{14} ॥
અસ્મિન્ન્ અવસરે તસ્યા પૂર્વકર્મવિપાકતઃ ।
ગોમાંસરક્તપાણીયઃ સપાકઃ સમપદ્યત ॥ ર્મ્_19.15{15} ॥
સુખં દુઃખત્વમ્ આનાતિ શુક્લમ્ અપ્ય્ એતિ કાલતાં ।
વિધૌ વિધુરતાં યાતે ધર્મો ઽપ્ય્ આયાત્ય્ અધર્મતાં ॥ ર્મ્_19.16{16} ॥
મિથ્યાપાપપ્રકટતા જનકોપઃ પદચ્યુતિઃ ।
અપુણ્યપરિપાકાનામ્ એતત્ પ્રત્યક્ષલક્ષણં ॥ ર્મ્_19.17{17} ॥
દોષઃ સમુન્મિષતિ યાત્ય્ અગુણઃ પ્રકાશં કાર્યં વિપર્યયમ્ ઉપેતિ વિશીર્યતે ધીઃ ॥ ર્મ્_19.18{18} ॥
પુંસાં પુરાવિહિતઃ દુઃકૃતપાકકાલે કે કે ન નામ નિપતન્તિ મહાભિઘાતાઃ ॥ ર્મ્_19.19{19} ॥
તતઃ સ બ્રાહ્મણો ઽપ્ય્ અત્ર કુમ્ભે કિમ્ ઇતિ શંકિતઃ ।
પશ્યામીતિ વિનિશ્ચિત્ય નિરીક્ષિતુમ્ ઉપાચરત્ ॥ ર્મ્_19.20{20} ॥
વિરુદ્ધામિષગંધેન રુધિરેણ ચ શંકિતઃ ।
અપશ્યન્ સ દ્વિજઃ કુમ્ભે માંસપિણ્ડં સુપક્વિતૈઃ ॥ ર્મ્_19.21{21} ॥
પ્રત્યક્ષદોષમ્ આલોક્ય દ્વિજઃ ક્રોધિતો રુષા ।
તમ્ અભાષત નિર્ભત્સ્ય તીવ્રવૈશશકંપિતઃ ॥ ર્મ્_19.22{22} ॥
અહો વત સદાચારઃ સ્થિતો ઽયં વિજને વને ।
યસ્યેદૃશાનિ કર્માણિ ન કસ્યચિદ્ ઇહ પશ્યતિ ॥ ર્મ્_19.23{23} ॥
પ્રવ્રજ્યારંજિતઃ કાયઃ ક્રિયા મ્લેછજનોચિતા ।
જાનાતિ છન્નપાપાનાં કઃ કૂટવ્રતશાન્તિતાં ॥ ર્મ્_19.24{24} ॥
ઇત્ય્ ઉક્તે તેન સાક્ષેપં સ રૈવતો ઽપ્ય્ અચિંતયત્ ।
દોષે પ્રત્યક્ષલક્ષ્યસ્મિન્ કિં બ્રવીમિ નિરુત્તરઃ ॥ ર્મ્_19.25{25} ॥
મમ દૈવાય ઘાતો ઽયમ્ ઇત્ય્ ઉક્તે કો ઽનુમન્યતે ।
હાસ્યાયતનતામ્ એતિ પ્રત્યક્ષ્યાપહ્નવી જનઃ ॥ ર્મ્_19.26{26} ॥
ઉપસ્થિતં સહે સર્વં મૌનમ્ આલમ્બ્ય કેવલં ।
અયં મે નિઃપ્રતીકારઃ સલિલાદ્ અગ્નિદુત્થિતઃ ॥ ર્મ્_19.27{27} ॥
દોષે ગુણાતિશયમ્ આશુ ગુણે ઽપિ દોષં પૈયૂષધામ્નિ વિષમ્ અપ્ય્ અમૃતં વિષે ચ ॥
સંદર્શયત્ય્ અનિશમ્ અદ્ભુતરૂપમ્ એવ કાલેન્દ્રજાલિકાવધૂર્ ભવિતવ્યેયં ॥ ર્મ્_19.28{28} ॥
ઇત્ય્ એવં મનસા ધ્યાત્વા રૈવતઃ સ મહામતિઃ ।

સ્વદૈવસ્મરણં કૃત્વા તસ્થૌ યોગસમાહિતઃ ॥ ર્મ્_19.29{29} ॥
ઇતિ ધ્યાનં સમાલમ્બ્ય સ્થિતં તં રૈવતં મુનિં ।
દૃષ્ટ્વાતિરુષિતશ્ ચાસૌ સંતર્ય્ય પર્યભાષત ॥ ર્મ્_19.30{30} ॥
અરે રે દુર્મતે ભિક્ષો કિં અત્ર દુર્જને વને ।
સ્થિત્વેવં દારુણં પાપં સાધયિત્વા નિષીદસિ ॥ ર્મ્_19.31{31} ॥
અરે પાપિષ્ઠ ભાષસ્વ યદ્ અર્થે વાલકાં વૃષં ।
હત્વાત્ર પચ્યતે માંસ ત્વયાત્મનો પરેણ વા ॥ ર્મ્_19.32{32} ॥
પરેણાપિ હતં દૃષ્ટ્વા તત્ પાપૈઃ પરિલિપ્યસે ।
તત્ ત્વયા વૃષભી હત્વા કથં પાપૈર્ ન દહ્યસે ॥ ર્મ્_19.33{33} ॥
ધિગ્ ધિક્ ત્વામ્ અત્ર રેભિક્ષો સંબુદ્ધશાસને યતઃ ।
પ્રવ્રજ્યાસંવરં ધૃત્વા નિર્જને વન આશ્રયન્ ॥ ર્મ્_19.34{34} ॥
મહદ્દુઃકરકર્માણિ કૃત્વૈવં તપસે ઽધુના ।
અરે રે શ્રૂયતે કિં ન ત્વયા સંબુદ્ધભાષિતં ॥ ર્મ્_19.35{35} ॥
અથ શ્રુત્વાપિ તે તત્ર શ્રદ્ધા ન વિદ્યતે ખલુ ।
કિમ્ એવં પાતકં કૃત્વા પ્રવ્રજ્યાસંવરં ચરન્ ॥ ર્મ્_19.36{36} ॥
કેવલં પાપકાન્ય્ એવ સાધયિત્વાત્ર તિષ્ઠસે ।
પ્રવ્રજિતો વિરક્તાત્મા પરિશુદ્ધત્રિમંડલઃ ॥ ર્મ્_19.37{37} ॥
સર્વસત્વદયાદૃષ્ટિશ્ ચરેન્ નિત્યં સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_19.38{37!} ॥
અદત્તં કસ્ય ચિદ્ દ્રવ્યં ગૃહીયાન્ ન કથં ચન ।
દયાકરુણ્યયુક્તાત્મા ન કુર્યાત્ પ્રાણિપીડિનં ॥ ર્મ્_19.39{38} ॥
કામભોગમ્ અધર્મેણ નૈવ ભુંજ્યાત્ કદા ચન ।
મૃષાવાદં કદાપ્ય્ અત્ર નૈવ બ્રૂયાત્ કથં ચન ॥ ર્મ્_19.40{39} ॥
પારુષ્યવચનં ચાપિ નૈવ બ્રૂયાત્ કથં ચન ।
પૈશુન્યવચનં વાપિ વદેન્ ન કસ્ય ચિત્ પુરઃ ॥ ર્મ્_19.41{40} ॥
સંભિન્નપ્રલાપં ચ ન પ્રવદેત્ કસ્ય ચિદ્ અપિ ।
વ્યાપાદં કસ્ય ચિચ્ ચાપિ ભાવયેન્ ન કથં ચન ॥ ર્મ્_19.42{41} ॥
અભિધ્યાં ચ તથા નૈવ ચિંતયેત્ કસ્ય ચિદ્ અપિ ॥ ર્મ્_19.43{42} ॥
મિથ્યાદૃષ્ટિં સદા ક્વાપિ ભાવયેન્ ન કદા ચન ।
એતાનિ દશપાપાનાં મૂલાનિ સર્વથા ત્યજેત્ ॥ ર્મ્_19.44{43} ॥
એતાનિ યે સમાલભ્ય પ્રચરન્તિ પ્રમાદતઃ ।
તે સર્વે ક્લેશસંતપ્તા ભ્રમન્તિ દુઃખિનો ભવે ॥ ર્મ્_19.45{44} ॥
તતઃ ક્લેશાગ્નિસંતપ્તાઃ પાપેષ્વ્ એવ સમાહિતાઃ ।
દુઃખાન્ય્ એવ સદા ભુક્ત્વા નરકેષુ ભ્રમન્તિ તે ॥ ર્મ્_19.46{45} ॥
ઇતિ મત્વાત્ર સંસારે ત્યક્ત્વૈતાનિ દશાપિ હિ ।
સન્તો નિત્યમ્ શુભેષ્વ્ એવ પ્રચરન્તિ સમાહિતાઃ ॥ ર્મ્_19.47{46} ॥
શુભેન સદ્ગતિં યાન્તિ પપિન દુર્ગતિં સદા ।
ઇત્ય્ આખ્યાતં જિનૈઃ સર્વૈઃ કિં નૈતચ્ છ્રૂયતે ત્વયા ॥ ર્મ્_19.48{47} ॥
કથમ્ એતદ્ અવજ્ઞાય પ્રવ્રજિતસ્ ત્વમ્ આચરેઃ ।
ધિક્ તે ચિત્તં યદ્ એવં મે ગોવત્સં ભોક્તુમ્ ઇછતિ ॥ ર્મ્_19.49{48} ॥
પ્રવ્રજિતો હિ શુદ્ધાત્મા પરિશુદ્ધસ્ ત્રિમણ્ડલઃ ।

સર્વસત્વદયાચિત્તશ્ ચરેન્ નિત્યં સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_19.50{49} ॥
સર્વસત્વહિતં કૃત્વા બ્રહ્મચર્યં સમાહિતઃ ।
ભિક્ષાન્નમાત્રસંકૃષ્ટઃ સુનિઃસ્પૃહશ્ ચરેચ્ છુભે ॥ ર્મ્_19.51{50} ॥
સમાધિનિરતો યોગી ધારણીપરમાર્થભૃત્ ।
સર્વક્લેશાન્ વિનિર્જિત્વા સર્વમારગાણાન્ અપિ ॥ ર્મ્_19.52{51} ॥
સર્વાન્ પરિગ્રહાન્ ત્યક્ત્વા નિર્વિકલ્પો નિરંજનઃ ।
સાક્ષાદ્ અર્હત્વમ્ આસાદ્ય બ્રહ્મચર્યં સમાચરેત્ ॥ ર્મ્_19.53{52} ॥
એવં પ્રવ્રજિતો ભિક્ષુશ્ ચરન્ નિત્યં સુશીલભૃત્ ।
શિવાં બોધિં સમાસાદ્ય નિર્વૃતિપદમ્ આપ્નુયાત્ ॥ ર્મ્_19.54{53} ॥
ત્વં તુ પ્રવ્રજિતો ઽપ્ય્ એવં મહદ્દારુણપાતકં ।
કૃત્વાત્ર નિર્જને ભુક્ત્વા ચરસે મ્લેછચારિકાં ॥ ર્મ્_19.55{54} ॥
હા વતાત્ર વિનષ્ટો ઽસિ યદ્ એતત્ પાતકાન્વિતઃ ।
સહસા નરકે ગત્વા ચિરં દુઃખાનિ ભોક્ષ્યસિ ॥ ર્મ્_19.56{55} ॥
કિં ત્વયા પ્રકૃતં પાપં પુરા જન્માન્તરે કથં ।
યદ્ અત્ર સૌગતે ધર્મં પ્રાપ્તો ઽપ્ય્ એવં દુરાશયઃ ॥ ર્મ્_19.57{56} ॥
તચ્ ચરસ્વ સમાધાય પ્રાયશ્ચિત્તવ્રતં પુનઃ ।
એતત્પાપાભિસંશુદ્ધ્યૈ પુનર્ વ્રતસમાપ્તયે ॥ ર્મ્_19.58{57} ॥
તથા તે શુદ્ધિતે કાયે મંગલં ચ ભવેત્ ક્રમાત્ ।
પરિશુદ્ધસ્ ત્રિકાયશ્ ચ પ્રવ્રજ્યાસંવરં ચર ॥ ર્મ્_19.59{58} ॥
તદા ત્વં સર્વથા જિત્વા ક્લેશાન્ મારગણાન્ન્ અપિ ।
સાક્ષાદ્ અર્હત્વમ્ આસાદ્ય બ્રહ્મચારી ભવિષ્યતિ ॥ ર્મ્_19.60{59} ॥
તદા ત્વં પરિશુદ્ધાત્મા નિર્વિકલ્પો નિરંજનઃ ।
શિવાં બોધિં સમાસાદ્ય નિર્વૃતિપદમ્ આપ્નુયાઃ ॥ ર્મ્_19.61{60} ॥
ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વા રૈવતઃ સ પ્રબોધિતઃ ।
તથાપિ મૌનમ્ આધાય તથૌ દૈવાભ્યનુસ્મરન્ ॥ ર્મ્_19.62{61} ॥
એવં સ્થિતં તમ્ આલોક્ય બ્રાહ્મણઃ સ રુષાન્વિતઃ ।
એવં દ્વિધા ત્રિધાપ્ય્ એનં પરિભાષ્યાભ્યનિન્દયત્ ॥ ર્મ્_19.63{62} ॥
એવં દ્વિધા ત્રિધાપ્ય્ ઉક્તે બ્રાહ્મણેન સ રૈવતઃ ।
સ્વદૈવમ્ અભ્યનુસ્મૃત્વા મૌનેનૈવ ન્યષીદત ॥ ર્મ્_19.64{63} ॥
સ્વદૈવચિન્તયસ્ તસ્ય મૌનાત્ સ બ્રાહ્મણો રુષા ।
રૈવતં તાં કતાક્ષેણ દૃષ્ટ્વૈનં પર્યભાષત ॥ ર્મ્_19.65{64} ॥
અરે રે દુર્મતે ભિક્ષો કિમ્ એવં તિષ્ઠસે ઽધુના ।
ઉત્તિષ્ઠાત્ર પ્રવંધિત્વ નયામિ ત્વાં નૃપાન્તિકે ॥ ર્મ્_19.66{65} ॥
એવં તેનોદિતે ઽપ્ય્ એવ સ્થિતઃ સ રૈવતો યતિઃ ।
કિં ચિન્ નૈવાવદેન્ મૌનમ્ એવાલમ્બ્ય ન્યષીદત ॥ ર્મ્_19.67{66} ॥
તતઃ સ બ્રાહ્મણસ્ તસ્ય મૌનાદ્ અતિપ્રકોપિતઃ ।
મુર્દ્ધ્નિ પાપમ્ ઇવ સ્થૂલં લગુડં મર્પયાતયત્ ॥ ર્મ્_19.68{67} ॥
તથાભિઘાત્યમાનો ઽપિ રૈવતઃ સ સમાહિતઃ ।
દૈવમ્ એવાભ્યનુસ્મૃત્વા તસ્થૌ નિઃકંપિતાશયઃ ॥ ર્મ્_19.69{68} ॥
તથાસ્થિતં તં મુનિમ્ આત્મવિદ્યં દૈવં સ્મરંતં હ્ય્ અકૃતાપરાધં ।

નિનાય પશ્ચાત્કૃતવાહુદંડં સદસ્ તદા નંદનભૂમિભર્તુઃ ॥ ર્મ્_19.70{69} ॥
તથાસ્થિતં તમ્ આલોક્ય સ દ્વિજઃ પ્રતિરોષિતઃ ।
રક્તાક્ષં રૈવતં વદ્ધ્વા સહસાનયન્ નૃપાન્તિકે ॥ ર્મ્_19.71{70} ॥
તત્ર સ બ્રાહ્મણો નીત્વા તં રાજ્ઞઃ સ્થિતઃ ।
તદ્વત્સપિશિતં પક્વમ્ ઉપસ્થાપ્ય ઽભ્યદર્શયત્ ॥ ર્મ્_19.72{71} ॥
તતઃ સ બ્રાહ્મણઃ ક્રૂરસ્ તસ્ય ભિક્ષો સવિસ્તરં ।
સર્વવૃત્તાંતમ્ આખ્યાય તં નૃપં પર્યકોપયત્ ॥ ર્મ્_19.73{72} ॥
તદ્ વત્સમાંસમ્ આલોક્ય નૃપતિઃ સ પ્રકોપિતઃ ।
રૈવતં તં યતિં વદ્ધ્વા ચક્રે કારાગૃહાતિથિં ॥ ર્મ્_19.74{73} ॥
નિર્દોષઃ ક્લેશમ્ આશ્નાતિ તમ્ભતે ગુપ્તપાતકઃ ।
જાનાતિ કસ્ય કઃ શુદ્ધિં ચિત્રાકારેષ્વ્ અસાક્ષિષુ ॥ ર્મ્_19.75{74} ॥
તત્ર સ વંધનાગારે વંધિતો ઽપિ સ સન્મતિઃ ।
ત્રિરત્નસ્મરણં કૃત્વા તસ્થૌ દૈવાનુચિન્તયન્ ॥ ર્મ્_19.76{75} ॥
તત્રૈવં વંધનાગારે તસ્મિન્ ભિક્ષૌ નિવન્ધિતે ।
કાલે ન વિસ્નિતો રાજા તદ્ વિચારે ઽપિ નાસ્મરત્ ॥ ર્મ્_19.77{76} ॥
તદાન્યસ્મિન્ દિને તત્ર તે વત્સાઃ સર્વ આગતાઃ ।
માતૃભિઃ સહ સંસક્તાસ્ તૃણં ભુક્ત્વા નિષેદિરે ॥ ર્મ્_19.78{77!} ॥
તાન્ વત્સાન્ માતૃસંસક્તાન્ સર્વાન્ આલોક્ય સ દ્વિજઃ ।
વિસ્મિતઃ પુનર્ આલોક્ય પશ્યન્ન્ એવં વ્યચિંતયત્ ॥ ર્મ્_19.79{78} ॥
અહો વત્સા ઇમે સર્વે કુત્ર ગત્વાધુનાગતાઃ ।
સર્વત્રાન્વિષ્યમાના હિ કુત્રાપિ નાભ્યદૃશ્યતે ॥ ર્મ્_19.80{79} ॥
હા મમાત્ર મહત્પાપો જાયતે સાંપ્રતં કથં ।
યન્ મયા સહસા ભિક્ષોર્ અસમીક્ષ્યાપરાધ્યતે ॥ ર્મ્_19.81{80} ॥
યથા ભિક્ષોર્ ઘટે માન્સં દૃષ્ટ્વૈષામ્ ઇતિ ચિન્તયત્ ।
ચૌરાયમ્ ઇતિ તં ભિક્ષું પર્યભાષં રુષાભૃતં ॥ ર્મ્_19.82{81} ॥
અપરાધં વિનાર્હંતમ્ અપિ ભિક્ષું પ્રતાડયત્ ।
વદ્ધ્વા તં સહસા રાજ્ઞઃ પુરો ઽત્ર સમુપાનયં ॥ ર્મ્_19.83{82} ॥
રાજાપિ મમ વાક્યેન સહસૈવ નિમંત્રયન્ ।
વદ્ધ્વાશુ વંધનાગારે પ્રસ્થાપયતિ સાંપ્રતં ॥ ર્મ્_19.84{83} ॥
તદ્ અત્ર કિં કરિષ્યામિ વત્સાઃ સર્વે ઇહાગતાઃ ।
અપરાધા યતેર્ નેતિ વદેય સાંપ્રતં કથં ॥ ર્મ્_19.85{84} ॥
યદ્ય્ અવક્ષ્યં તથા રાજા તદા મે કુપિતો નૃપઃ ।
સર્વસ્વમ્ અપહૃત્વાપિ પ્રાહરિષ્યતે મામ્ ઇહ ॥ ર્મ્_19.86{85} ॥
અથ યદિ ભયાદ્ રાજ્ઞો નાવદિષ્યંસ્ તથા ક્વચિત્ ।
નૂનં તં યતિમ્ અર્હન્તમ્ અપિ રાજા હનિષ્યતે ॥ ર્મ્_19.87{86} ॥
તદાહં કિં કરિષ્યામિ તદ્ઘોરપાતકાનલૈઃ ।
પચ્યમાનસ્ સદાવીચૌ તિષ્ઠેયમ્ અતિદુઃખિતઃ ॥ ર્મ્_19.88{87} ॥
તદ્ અત્ર કિં કરિષ્યામિ યત્રોપાયં ન વિદ્યતે ।
સર્વથાહં વિનષ્ટો ઽસ્મિ વ્રજેય શરણં કુહ ॥ ર્મ્_19.89{88} ॥
યદ્ ઇમં સૌગતં ભિક્ષુમ્ અર્હન્તં બ્રહ્મચારિણં ।

અનપરાધિનં હત્વા કથં પાપૈર્ ન લેપ્સ્યતે ॥ ર્મ્_19.90{89} ॥
એતૈર્ હિ પાતકૈર્ ઘોરૈર્ અહં રાજા જના ઇમે ।
સર્વે વત્સ્યામહે ઽવીચૌ ભુક્ત્વા દુઃખાનિ સર્વદા ॥ ર્મ્_19.91{90} ॥
હા મે દૈવાદ્ યતેશ્ ચાપિ નિર્જને વસતો ઽપિ યત્ ।
ઘટે ઽભિદૃશ્યતે વત્સમાન્સીભૂતં હિ ચીવરં ॥ ર્મ્_19.92{91} ॥
અવશ્યં ભાવિનો ભાવા ભવન્ત્ય્ એવ ન ચાન્યથા ।
તદ્ અત્ર કિં કરિષ્યામિ ભિક્ષુર્ વા કિં કરિષ્યતિ ॥ ર્મ્_19.93{92} ॥
તસ્યૈવ કર્મદોષેણ માંસીભૂતં હિ ચીવરં ।
અથ મમૈવ દૈવેન તદ્ ઇતિ મન્યતે ન હિ ॥ ર્મ્_19.94{93} ॥
તદ્ અત્ર કિં વદેયાહં દૈવં હિ સર્વકર્મકૃતિ ।
ઇતિ મમાર્હો ઽપ્ય્ અસ્ય દૂષણં નાત્ર વિદ્યતે ॥ ર્મ્_19.95{94} ॥
તથપ્ય્ એતત્ પ્રવૃત્તિર્ ન વક્તવ્યં કસ્ય ચિદ્ અપિ ।
ન ગંતવ્યં વહિઃ ક્વાપિ સ્થાતવ્યં સ્વગૃહે સદા ॥ ર્મ્_19.96{95} ॥
કદા ચિત્ સ્ખલિતા બુદ્ધિર્ વાણી ચ વિસ્મૃતસ્ય મે ।
એતદ્ ધિ પાતકં ઘોરં સમાચક્ષત કુત્ર ચિત્ ॥ ર્મ્_19.97{96} ॥
તદાહં નિંદ્યમાનો ઽત્ર સર્વલોકૈર્ ઇતસ્ તતઃ ।
ભ્રત્સ્યમાનઃ કથં લોકે ચરિષ્યે દુષ્ટજંતુવત્ ॥ ર્મ્_19.98{97} ॥
ઇતિ ધ્યાત્વા વિનિશ્ચિત્ય બ્રાહ્મણઃ સ વિષાદિતઃ ।
કસ્યાપ્ય્ એતત્ પ્રવૃત્તાંતં નોચે દૌર્જન્યલજ્જયા ॥ ર્મ્_19.99{98} ॥
તત્ પાતકાગ્નિસંતપ્તઃ સ્મૃત્વાર્હન્તં તમ્ એવ સઃ ।
પ્રાયશ્ચિત્તવ્રતં કુર્વન્ન્ ઇવ તસ્થૌ ગૃહાશ્રિતઃ ॥ ર્મ્_19.100{99} ॥
એવં દ્વાદશવર્ષાણિ નૃપેણાપિ સ વિસ્મૃતઃ ।
રૈવતો વંધનાગારે તસ્થૌ ધ્યાનસમાહિતઃ ॥ ર્મ્_19.101{100} ॥
અથ દ્વાદશવર્ષાન્તે તચ્ છિષ્યાઃ સર્વ આગતાઃ ।
તત્ પ્રવૃત્તિં સમાકર્ણ્ય વિસ્મિતાસ્ તે ઽભવંસ્ તદા ॥ ર્મ્_19.102{1} ॥
તતઃ સર્વે ઽપિ તે શિષ્યાઃ સંમીલ્ય નૃપતેઃ પુરઃ ।
ઉપેત્યૈતત્ પ્રવૃત્તાંતં સમાખ્યાય ન્યવેદયન્ ॥ ર્મ્_19.103{2} ॥
આરોગ્યમ્ અસ્તુ તે રાજન્ લોકાન્ ધર્મેણ પાલય ।
યદર્થે વયમ્ આયામસ્ તત્ર ભવાન્ પ્રસીદતુ ॥ ર્મ્_19.104{3} ॥
યદ્ અસ્માકં ગુરુર્ ભિક્ષુર્ અપરાધં વિના કથં ।
ભવતા વંધનાગારે સ્થાપિતસ્ તદ્ વિચારય ॥ ર્મ્_19.105{4} ॥
ઇતિ તૈર્ ભિક્ષુભિઃ સર્વૈસ્ તચ્ છિષ્યૈઃ પ્રાર્થિતે તદા ।
વ્યોમવાણી તથાખ્યાય નરેન્દ્રં તં વ્યબોધયત્ ॥ ર્મ્_19.106{5} ॥
તત્ ખવાણિં સમાકર્ણ્ય નૃપઃ સ પરિબોધિતઃ ।
તચ્ છિષ્યૈઃ સારિતો ભિક્ષું તં મુમોચાશુ વંધનાત્ ॥ ર્મ્_19.107{6} ॥
અહો ગ્રાવાગ્રલિખિતા નિશ્ચલા કર્મસંતતિઃ ।
પ્રાપ્તભિજ્ઞો ઽપિ યત્ પ્રાપ ક્રૂરક્લેશદશાં તથા ॥ ર્મ્_19.108{7} ॥
તં યતિં નિર્ગતં દૃષ્ટ્વા સ રાજાભ્યાનુતાપિતઃ ।
નિનિન્દા મન્દપુણ્યત્વં પ્રમાદાદ્ ધતમ્ આત્મનઃ ॥ ર્મ્_19.109{8} ॥
તદા સ નૃપતિ રાજા સહસા તસ્ય પાદયોઃ ।

સાંજલિઃ પ્રણતિં કૃત્વા સમુત્થાયૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_19.110{9} ॥
ભદન્તો વિચાર્યૈવ પ્રમદા યદ્ ભવાન્ મયા ।
સ્થાપિતો વંધને તન્ મે ઽપરાધં ક્ષંતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_19.111{10} ॥
વિસ્મૃતા મે સહાયાં ચ પરિજ્ઞાતા ન કેન ચિત્ ।
દણ્ડઃ પતતિ શુદ્ધેષુ પ્રાપ્તઃ પાપે મહીપતૌ ॥ ર્મ્_19.112{11} ॥
ઇત્ય્ ઉક્તઃ ક્ષિતિપાલેન ક્ષાન્તિપ્રક્ષાલિતાશયઃ ।
રૈવતઃ સ નરેંદ્રં તં સમાલોક્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_19.113{12} ॥
રાજન્ ન તે ઽપરાધત્વં મમૈતત્ કર્મજં ફલં ।
તદ્ અત્ર મા કૃથાઃ ખેટં સૌગત આત્મવિદ્યુતં ॥ ર્મ્_19.114{13} ॥
તતસ્ તં યતિમ્ અર્હન્તં સ રાજા સહસાદરાત્ ।
ચીવરેણ સમાછાદ્ય પિંડકેન સમાર્ચયત્ ॥ ર્મ્_19.115{14} ॥
તદૈતદ્ વૃત્તિમ્ આકર્ણ્ય બ્રાહ્મણઃ સ ત્વરાન્વિતઃ ।
આગત્ય તત્ સભામધ્યે દત્તાશીઃ સમુપાચરત્ ॥ ર્મ્_19.116{15} ॥
તત્ર સ સમુપાસૃત્ય રાજ્ઞે દત્વા જયાશિષાં ।
તં યતિં સાઞ્જલિર્ નત્વા પ્રાર્થયન્ વિનયાત્ ક્ષમાં ॥ ર્મ્_19.117{16} ॥
ભદન્ત ભવતામ્ એવમ્ અપરાધમ્ અકારયન્ ।
તન્ મે ઽપરાધતાં ક્ષંતુમ્ અર્હતિ સર્વથા ભવાન્ ॥ ર્મ્_19.118{17} ॥
ઇત્ય્ ઉક્તે તેન વિપ્રેણ રૈવતઃ સ વિશુદ્ધધીઃ ।
બ્રાહ્મણં તં વિષણ્ણાસ્યં સમાલોક્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_19.119{18} ॥
ન મન્યુર્ વિદ્યતે વિપ્ર ન ત્વયાપકૃતં મયિ ।
મમૈવ દૈવયા કેન માંસીભૂતં હિ ચીવરં ॥ ર્મ્_19.120{19} ॥
તત્રાહં મૌનમ્ આલમ્બ્ય સ્થિતો દૈવાભ્યનુસ્મરન્ ।
તેનાત્ર કિં વદિષ્યામિ દૈવા હિ વલવાન્ ભવે ॥ ર્મ્_19.121{20} ॥
ન ત્વયાપાકૃતં કિઞ્ચિદ્ વિપુલક્લેશપાતિતઃ ।
તન્ મમોપનતં પાકે સ્વકર્મસદૃશં ફલં ॥ ર્મ્_19.122{21} ॥
યત્ સૌત્કણ્ઠતયૈવ સર્વવિપદઃ કુર્વન્તિ કણ્ઠગ્રહં સર્વાઙ્ગપ્રસભોપભોગસુભગાઃ ક્લિશ્યન્તિ યત્ સંપદઃ ।
યત્ સ્વાછંદ્યસુખાસ્પદં વિહરણં દીર્ઘં ચ યદ્ વંધનં તત્ પુંસાં નિજકર્મપાકશવલં સંસારવલ્લીફલં ॥ ર્મ્_19.123{22} ॥
ઇતિ તેનાર્હતાખ્યાતં શ્રુત્વા નંદઃ સ ભૂપતિઃ ।
વિસ્મિતઃ કૌતુકાચ્ ચૈવં દૃષ્ટ્વા તં યતિમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_19.124{23} ॥
તવાપિ સુમતે કસ્ય ફલમ્ એતત્ કુકર્મણઃ ।
કિં પુરા પ્રકૃતં કર્મન્ તત્ સમાખ્યાતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_19.125{24} ॥
ઇતિ પૃષ્ટે નરેન્દ્રેણ રૈવતઃ સ સુધિર્ યતિઃ ।
તં નરેંદ્રં સમાલોક્ય બોધયિતું તથાવદત્ ॥ ર્મ્_19.126{25} ॥
સાધુ શૃણુ મહારાજ યન્ મયા પ્રકૃતં પુરા ।
તદ્ અત્રાહં પ્રવક્ષ્યામિ સર્વલોકપ્રબોધને ॥ ર્મ્_19.127{26} ॥
વારાણસ્યાં પુરા ક્રૂરચરિતો ઽભૂત્ કુથાભિધઃ ।
ગોચૌરઃ કુત્સિકાચારો ગોમાંસવિહિતાશનઃ ॥ ર્મ્_19.128{27} ॥
કદા ચિત્ સ વને ગત્વા હત્વા ગોવત્સમ્ આત્મના ।
તદ્ વત્સમાંસમ્ આદાય સહસા તતો વિનિર્યયૌ ॥ ર્મ્_19.129{28} ॥
તત્ર ગોરક્ષિણો વત્સનષ્ટમ્ અન્વિષ્ય સર્વતઃ ।

દૃષ્ટ્વા તં માંસભારાર્ત્તં કોપાત્ સમભિદુદ્રુવુઃ ॥ ર્મ્_19.130{29} ॥
તત્ર સ કુથ આલોક્ય તાન્ સર્વાન્ સમુપદ્રુતાન્ ।
સહસોપદ્રુતો ઽરણ્યે પ્રદુદ્રાવ વનાંતરે ॥ ર્મ્_19.131{30} ॥
તત્ર પ્રત્યેકબુદ્ધસ્ય ધ્યાનલીનસ્ય સો ઽગ્રતઃ ।
ઉપનિક્ષિપ્ય તન્ માંસં તત્રૈકાન્તે ન્યલીયત ॥ ર્મ્_19.132{31} ॥
તે ઽપિ ગોરક્ષિણઃ સર્વે સાનુચરામ્ અભિદ્રુતાઃ ।
તત્ર પ્રત્યેકબુદ્ધં તમ્ આલોક્ય સમુપાચરન્ ॥ ર્મ્_19.133{32} ॥
તત્ર સ કુથ આગત્ય તેષાં ગોરક્ષિણાં પુરઃ ।
ગોમાંસં દર્શયિત્વા તં ચૌરાયમ્ ઇત્ય્ અદર્શયત્ ॥ ર્મ્_19.134{33} ॥
તત્ર તે ગોભૃતઃ સર્વે ગોમાંસં તન્ મુનેઃ પુરઃ ।
દૃષ્ટ્વૈવ સહસા કોપાત્ તં મુનિમ્ અભ્યઘાતયત્ ॥ ર્મ્_19.135{34} ॥
વધ્યો ઽયમ્ ઇતિ તં વધ્વા ગોપાલાસ્ તે પ્રકોપિતાઃ ।
આક્રુશ્ય સહસાનીત્વા કારાગારે ન્યવંધયત્ ॥ ર્મ્_19.136{35} ॥
તતઃ સ કુથ આકર્ણ્ય તં યતિં વંધને ધૃતં ।
પશ્ચાત્તાપાગ્નિસંતપ્તસ્ તહીત્ય્ એવં વ્યચિંતયત્ ॥ ર્મ્_19.137{36} ॥
હા મયા પાપિનાપ્ય્ એવં સાધ્યતે પાતકાનિ ચ ।
અવશ્યં વહ્નિનાવીચૌ કુંહ્ભ્યાં પક્ષ્યે રતંશ્ ચિરં ॥ ર્મ્_19.138{37} ॥
યદ્ અયં નિર્જને ધ્યાતો પ્રત્યેકબુદ્ધ આત્મવિત્ ।
ચૌરાયમ્ ઇતિ સંદર્શ્ય વંધને સ્થાપિતોમયા ॥ ર્મ્_19.139{38} ॥
એતત્પાપવિપાકે હિ સર્વદા નરકે સ્થિતઃ ।
તીવ્રદુઃખાગ્નિસંતપ્ત અન્તે માં સ્વકૃતે ફલં ॥ ર્મ્_19.140{39} ॥
હા મયૈવં મહાઘોરં પાતકં દુર્ધિયા કૃતં ।
કદા તત્ પાતકાન્ મુક્તો વ્રજેયં સદ્ગતિં કથં ॥ ર્મ્_19.141{40} ॥
હા સર્વજ્ઞ નમસ્ તુભ્યં પશ્ય મામ્ અતિપાપિનં ।
ભવાન્ન્ એવ જગત્ત્રાતા તન્ મે ઽપિ ત્રાતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_19.142{41} ॥
મયા મૂઢેન દુષ્ટેન મહાપાતકમ્ આચિતં ।
તદ્ વિમુક્ત્યામ્ ઉપાયં મે કૃપયા દાતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_19.143{42} ॥
ઇતિ કુથઃ સ ચાણ્ડાલઃ સ્મૃત્વા સંબુદ્ધમ્ આદરાત્ ।
પશ્ચાત્તાપાભિસંતપ્તસ્ તસ્થૌ ગેહે પ્રમોહિતઃ ॥ ર્મ્_19.144{43} ॥
તતઃ સ ચેતનં પ્રાપ્ય સંબુદ્ધસ્યાનુભાવતઃ ।
સહસા તત ઉત્થાય તદન્તિકે ઉપાચરત્ ॥ ર્મ્_19.145{44} ॥
તત્ર સ સમુપાસૃત્ય તેસાં ગોરક્ષિણં પુરઃ ।
કૃતાંજલિપુટો નત્વા યાચિત્વાભયમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_19.146{45} ॥
ભવન્તો ઽત્ર મયા પાપં કૃતં તત્ પ્રતિદેક્ષ્યતે ।
તદ્ ભવંતઃ સમાકર્ણ્ય ક્ષંતુમ્ અર્હંતિ સર્વથા ॥ ર્મ્_19.147{46} ॥
અસ્ય પ્રત્યેકબુદ્ધસ્ય હ્ય્ અપરાધો ન વિદ્યતે ।
તત્ર મયાતિદુષ્ટેન ચૌરો ઽયમ્ ઇતિ દર્શિતઃ ॥ ર્મ્_19.148{47} ॥
તદ્ અત્ર મુચ્યતામ્ એષ પ્રત્યેકસુગતો મુનિઃ ।
સત્કૃત્યાભ્યર્ચ્ય પિંડેન માનનીયો હિ સર્વદા ॥ ર્મ્_19.149{48} ॥
અત્રૈતત્ પાતકં નાસ્ય મમૈવ મસ્તકે પચેત્ ।

તદ્ અહમ્ એવ વધ્યો ઽત્ર તદ્ અયં મુચ્યતાં યતિઃ ॥ ર્મ્_19.150{49} ॥
ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વા સર્વે ગોરક્ષિણો ઽપિ તે ।
રુષ્ટાસ્ તં સહસા વદ્ધ્વા પર્ય્યાખ્યાયાત્યતાડયત્ ॥ ર્મ્_19.151{50} ॥
તત્ તાડનરવં શ્રુત્વા સ પ્રત્યેકજિનઃ સુધીઃ ।
ગોપાલાંસ્ તાન્ સમામંત્ર્ય પુનર્ એવં સમાદિશત્ ॥ ર્મ્_19.152{51} ॥
ભવન્તો મુચ્યતામ્ એષ માપરાધે ઽપિ હન્યતાં ।
ક્ષમા હિ પરમં ધર્મં તત્ કુર્વન્તુ ક્ષમામ્ ઇહ ॥ ર્મ્_19.153{52} ॥
તન્તાસાદ્યાગનો યોગં કર્તુમ્ અર્હન્તિ સર્વથા ।
કિં દૈવં નિહતં હત્વા યુષ્માકં સેત્સ્યતે ફલં ॥ ર્મ્_19.154{53} ॥
મયૈતદ્ વંધનં પ્રાપ્તં મમૈવ દૈવયોગતઃ ।
તદ્ અસ્યાપ્ય્ અપરાધો ઽત્ર નાસ્તીત્ય્ એષ વિમુચ્યતાં ॥ ર્મ્_19.155{54} ॥
ઇતિ પ્રત્યેકબુદ્ધેન તેનાદિષ્ટં નિશમ્યતે ।
તથેતિ પ્રતિબુદ્ધિત્વા તત્ કોપં મુમુચુસ્ તદા ॥ ર્મ્_19.156{55} ॥
અથ તે ગોભૃતઃ સર્વે શ્રુત્વા તસ્ય મુનેર્ વચઃ ।
સહસા વિનતિં કૃત્વા વંધનાત્ તં વ્યમુંચયત્ ॥ ર્મ્_19.157{56} ॥
તતસ્ તે ગોભૃતઃ સર્વે તં પ્રત્યેકમુનિં મુદા ।
ચીવરેણ સમાછાદ્ય સમભ્યર્ચ્યાત્યતોષયન્ ॥ ર્મ્_19.158{57} ॥
તત્ર તં સમુપાશ્રિત્ય કૃતાંજલિપુટો નતાઃ ।
તદ્ અપરાધસંતપ્તાઃ પ્રાર્થયન્ન્ એવમ્ આદરાત્ ॥ ર્મ્_19.159{58} ॥
ભગવઞ્ જ્ઞાયતે ઽસ્માભિર્ ભવતો નાપરાધતા ।
તેનાસ્માકં ક્ષમાં કર્તુમ્ અર્હત્ય્ અત્ર ભવાન્ અપિ ॥ ર્મ્_19.160{59} ॥
ઇતિ તૈઃ પ્રાર્થિતં શ્રુત્વા સ પ્રત્યેકજિનઃ ।
તાન્ સર્વાન્ ગોભૃતો દૃષ્ટ્વા સમાશ્વાસ્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_19.161{60} ॥
ભવન્તો મા વિષીદન્તુ દૂષણં વા ન વિદ્યતે ।
એતદ્ વૃત્તિં વિજાનામિ સૌગતા હિ ભવાર્થવિત્ ॥ ર્મ્_19.162{61} ॥
ઇત્ય્ આદિશ્ય સ સર્વજ્ઞઃ પ્રત્યેકબુદ્ધ ઉત્થિતઃ ।
તત આકાશ ઉત્પ્લુત્ય સ્વાશ્રમં ગતે આશ્રયન્ ॥ ર્મ્_19.163{62} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વા તે જનાઃ સર્વે ગોપાલાઃ પ્રતિવિસ્મિતાઃ ।
તમ્ એવ સુગતં સ્મૃત્વા સદ્ધર્મે સર્વદાચરન્ ॥ ર્મ્_19.164{63} ॥
યો ઽસૌ કુથાભિધો ગોઘ્નઃ પ્રદુષ્ટો ઽહં તદાભવત્ ।
તત્પાપૈર્ નરકેષ્વ્ એવં ચિરં દુઃખાનિ ભુક્તવાન્ ॥ ર્મ્_19.165{64} ॥
અસ્મિઞ્ જન્મન્ય્ અપિ પ્રાપ્તક્લેશદ્વાદશવાર્ષિકં ।
તદ્ અસ્યાત્રાપરાધં ન મમૈતદ્ દૈવયોગતઃ ॥ ર્મ્_19.166{65} ॥
ઇતિ મહારાજ શુભાશુભં સ્વદૈવતઃ ।
સંસારે ઽત્ર સદા પુણ્યં કર્ત્તવ્યં સત્સુખાર્થિભિઃ ॥ ર્મ્_19.167{66} ॥
પુણ્યમ્ એવાત્ર સંસારે સારસર્વાર્થસિદ્ધિદં ।
પુણ્યં વિના ન સિદ્ધ્યન્તે કૃતકર્માણિ સર્વથા ॥ ર્મ્_19.168{67} ॥
પુણ્યેન જાયતે સ્વર્ગે પુણ્યેન યાન્તિ સદ્ગતિં ।
પુણ્યેન સર્વદા ભદ્રં કૃત્વા યાંતિ જિનાલયં ॥ ર્મ્_19.169{68} ॥
દંડેન મુચ્યતે વધ્યઃ પુણ્યસ્યૈવાનુભાવતઃ ।

દંડાર્હો ઽપિ પ્રહારેણ પ્રહારાર્હો ઽપિ રોષતઃ ॥ ર્મ્_19.170{69} ॥
રોષાર્હા રોમહર્ષનેન મુચ્યતે પુણ્યતો નૃપ ।
યાવન્તઃ સૂખિનઃ સર્વસંપત્સમન્વિતાઃ ॥ ર્મ્_19.171{70} ॥
સર્વે તે પુણ્યકર્ત્તાર ઇતિ જ્ઞેયા નરાધિપ ।
પુણ્યેન શુદ્ધ્યતે ચિત્તં શુદ્ધાશયો ભવેત્ સુધીઃ ॥ ર્મ્_19.172{71} ॥
સુબુદ્ધિઃ સર્વદા નિત્યં શુભેષ્વ્ એવ સમાચરેત્ ।
શુભાચારો વિશુદ્ધાંગઃ સત્યવાદી જિતેન્દ્રિયઃ ॥ ર્મ્_19.173{72} ॥
પરિશુદ્ધાશયો ધીરો ભવેત્ સત્વહિતાર્થભૃત્ ।
તથૈતત્ પુણ્યયુક્તાત્મા સર્વવિદ્યાકલાર્થવિત્ ॥ ર્મ્_19.174{73} ॥
ભવેદ્ ધર્માર્થવિજ્ઞશ્ ચ સુગુણશ્રીસમન્વિતઃ ।
તતો માહેશ્વરીસંપત્પ્રાપ્તો લોકહિતોદ્યતઃ ॥ ર્મ્_19.175{74} ॥
દાનં કૃત્વા સદા સૌખ્યં ભુક્ત્યા નિત્યં શુભે ચરેત્ ।
એતત્પુણ્યવિપાકેન પરિશુદ્ધસ્ ત્રિમણ્ડલઃ ॥ ર્મ્_19.176{75} ॥
શુભ્રશીલો વિશુદ્ધાત્મા સદાર્યવ્રતમ્ આચરેત્ ।
એતત્પુણ્યાનુભાવેન ક્ષન્તિધર્માર્થસાધકઃ ॥ ર્મ્_19.177{76} ॥
સ્વપરાત્મસમાભાવી ચરેત્ મૈત્રીસુખાન્વિતઃ ।
એતત્પુણ્યવિપાકેન ધર્મોત્સાહગુણાન્વિતઃ ॥ ર્મ્_19.178{77} ॥
સર્વદુષ્ટગણાઞ્ જિત્વા ચરેત્ સત્વહિતે કૃતી ।
એતત્પુણ્યપ્રભાવૈશ્ ચ સર્વક્લેશાન્ વિનિર્જયન્ ।
સમાધિધારણીવિજ્ઞશ્ ચરેદ્ ધ્યાનં સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_19.179{78} ॥
એતત્પુણ્યવિપાકૈશ્ ચ સર્વશાસ્ત્રાબ્ધિપારગઃ ।
પ્રજ્ઞારત્નં સમાસાદ્ય મહાભિજ્ઞપદં લભેત્ ॥ ર્મ્_19.180{79} ॥
એતત્પુણ્યાનુભાવૈશ્ ચિઅ સર્વોપાયવિધાનવિત્ ।
સર્વસત્વહિતં કૃત્વા શુભે નિત્યં સમાચરેત્ ॥ ર્મ્_19.181{80} ॥
એતત્પુણ્યાનુભાવૈશ્ ચ બોધિપ્રણિધિમાનસઃ ।
સર્વેષાં મંગલં કૃત્વા ભદ્રચર્યાં સમાચરેત્ ॥ ર્મ્_19.182{81} ॥
એતત્પુણ્યપ્રભાવૈશ્ ચ દશબલસમન્વિતઃ ।
સર્વમારાન્ વિનિર્જિત્ય ચરેદ્ બોધિવ્રતં સદા ॥ ર્મ્_19.183{82} ॥
એતત્ પુણ્યબલેનૈવ સંબોધિજ્ઞાનમ્ ઉત્તમં ।
મહારત્નં સમાસાદ્ય ભવેત્ સર્વવિનાયકઃ ॥ ર્મ્_19.184{83} ॥
તતઃ સર્વત્ર લોકેષુ કૃત્વા ભદ્રાણિ સર્વદા ।
બોધિસત્વો મહાસત્વઃ સંબુદ્ધપદમ્ આપ્નુયાત્ ॥ ર્મ્_19.185{84} ॥
એતત્પુણ્યાનુભાવૈશ્ ચ સર્વાંસ્ ત્રૈધાતુકાસ્થિતાન્ ।
સત્વાન્ બોધૌ પ્રતિસ્થાપ્ય કૃત્વા ધર્મમયં જગત્ ॥ ર્મ્_19.186{85} ॥
એતત્પુણ્યવિપાકેન ધર્મરાજસ્ તથાગતઃ ।
નિર્વૃત આલયલીનો મહાબુદ્ધો ભવેદ્ ધ્રુવં ॥ ર્મ્_19.187{86} ॥
એવં મત્વા મહારાજ નિર્વૃતિપદલબ્ધયે ।
યદીછસિ તથા પુણ્યમ્ એવ કર્ત્તવ્યમ્ આભવૈઃ ॥ ર્મ્_19.188{87} ॥
પુણ્યમ્ એવ મહારત્નં સર્વત્રાપિ મહાનુગં ।
સર્વાર્થસિદ્ધિદં ભદ્રં સંબુદ્ધપદસાધનં ॥ ર્મ્_19.189{88} ॥

ઇતિ વિજ્ઞાય રાજેન્દ્ર હિત્વા પાપાનુરાગતાં ।
પુણ્યાન્ય્ એવાત્ર સંસારે કર્ત્તવ્યાનિ હિ સર્વદા ॥ ર્મ્_19.190{89} ॥
પાપેન સર્વદાપ્ય્ એવં દુર્ગતીષ્વ્ એવ સંગતાઃ ।
મૂઢા ક્લેશાગ્નિસંતપ્તા ભ્રમન્તિ ભવચારકે ॥ ર્મ્_19.191{90} ॥
યાવંતો દુઃખિતો દુષ્ટા સંસારે ક્લેશતાપિતાઃ ।
સર્વે તે પાપકર્ત્તાર ઇતિ બુદ્ધૈઃ પ્રકથ્યતે ॥ ર્મ્_19.192{91} ॥
ઇતિ મત્વા મહારાજ સદા ભદ્રં યદીછસિ ।
હિત્વા પાપાનુરાગત્વં સદ્ધર્મં ચિનુ સાદરં ॥ ર્મ્_19.193{92} ॥
સદ્ધર્મં સૌગતં ધર્મં યલ્ લોકં હિતસાધનં ।
તેનાત્ર સર્વધર્માણાં પ્રવરમ્ અગ્રમ્ ઉચ્યતે ॥ ર્મ્_19.194{93} ॥
તદ્ એતદ્ધર્મસંપ્રાપ્ત્યૈ ત્રિરત્નશરણં ગતઃ ।
સત્કૃત્ય શ્રદ્ધયા નિત્યં ભજસ્વ સમુપસ્થિતઃ ॥ ર્મ્_19.195{94} ॥
ત્રિરત્ને યત્ કૃતં કર્મં શુભં વાપ્ય્ અશુભં તથા ।
તત્ ફલમ્ અપ્રમેયમ્ અસંખ્યેય મહત્તરં ॥ ર્મ્_19.196{95} ॥
એતત્પુણ્યાનુભાવેન સર્વે બુદ્ધા મુનીશ્વરાઃ ।
જગદ્ ધર્મમયં કૃત્વા નિઃક્લેશા પરિનિર્વૃતાઃ ॥ ર્મ્_19.197{96} ॥
એવં વિજ્ઞાય ભૂમીન્દ્ર હિત્વા પાપરતિં સદા ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા ચર નિત્યં સદા શુભે ॥ ર્મ્_19.198{97} ॥
અભુક્તં ક્ષીયતે નૈવ ક્વાપિ કર્મ શુભાશુભં ।
યેનૈવ યત્ કૃતં કર્મં તેનૈવ ભુજ્યતે ફલં ॥ ર્મ્_19.199{98} ॥
નાગ્નિભિર્ દહ્યતે કર્મં દહ્યતે દેહ એવ હિ ।
નોદકૈઃ ક્લિદ્યતે કર્મં ક્લિદ્યતે તનુર્ એવ ચ ॥ ર્મ્_19.200{99} ॥
નાનિલૈઃ શુષ્યતે કર્મં કાય એવાભિશુષ્યતે ।
ન ક્ષીતૌ ક્ષીયતે કર્મં ક્ષીયતે તનુર્ એવ હિ ॥ ર્મ્_19.201{100} ॥
અન્યથાપિ ભવેન્ નૈવ વિપાકે કર્મણઃ ફલં ।
યથૈવ યત્ કૃતં યેન તેનૈવ ભુજ્યતે તથા ॥ ર્મ્_19.202{1} ॥
કૃષ્ણસ્ય કર્મણઃ પાકે દુઃખતૈવ સદા ભવે ।
શુભસ્ય સુખતા નિત્યં મિશ્રિતસ્યોભયં તથા ॥ ર્મ્_19.203{2} ॥
એવં કર્મવિપાકોત્થં શુભાશુભફલં સદા ।
ભુક્ત્વા સર્વત્ર સંસારે ભ્રમન્તિ સર્વજંતવઃ ॥ ર્મ્_19.204{3} ॥
એવં મત્વા મહારાજ કૃષ્ણાનિ મિશ્રિતાનિ ચ ।
વિહાયાત્ર શોભેષ્વ્ એવ ચરિતવ્યં સદા ભવે ॥ ર્મ્_19.205{4} ॥
ઇતિ તેનાર્હતાદિષ્ટં શ્રુત્વાનંદઃ સ ભૂપતિઃ ।
તથેતિ પ્રતિવિજ્ઞપ્ય સજનઃ પ્રાભ્ય નંદતઃ ॥ ર્મ્_19.206{5} ॥
તતઃ સ નૃપતિર્ ભૂયો રૈવતં તં મહામતિં ।
સુચીવરૈઃ સમાછાદ્ય સાંજલિઃ પ્રણતિં વ્યધાત્ ॥ ર્મ્_19.207{6} ॥
પુનર્ ઉત્થાય ભૂપાલસ્ તમ્ અર્હન્તં કૃતાંજલિઃ ।
પ્રણત્વા વિનયં કુર્વન્ ક્રમાચ્ ચ પ્રાર્થયત્ તથા ॥ ર્મ્_19.208{7} ॥
ભદન્તાત્ર પ્રસીદસ્વ ક્ષમસ્વ મે ઽપરાધતાં ।
સર્વદા દર્શનં દત્વાનુગ્રહં કર્તુમ્ અર્હસિ ॥ ર્મ્_19.209{8} ॥

મૂળ પાઠ: Ratnamālāvadāna · Edition: Kanga Takahata. Ratnamālāvadāna. A Garland of Precious Gems or a Collection of Edifying Tales, Told in a Metrical Form, Belonging to the Mahāyāna. Tokyo 1954 (Oriental Library Series D, 3). = Rm · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc