Ratnamālāvadāna · Part 161180

sūcīchidramukhāny asthiyaṃtravad ucchṛtāny api /
kṣutpipāsābhidagdhāni hīnadīnasvarāṇy api // Rm_16.22{22} //
tīvraduḥkhāni taptāni pralapanti vihāyasi /
vibhramanti sadā kvāpi kiñci sthitiṃ na lebhire // Rm_16.23{23} //
tadaikasmin dine tatra maudgalyāyana ātmavit /
āyuṣmān saugato bhikṣur mahābhijño dayānvitaḥ // Rm_16.24{24} //
pūrvāhne pātram ādāya kāṣāyacīvarāvṛtaḥ /
rājagṛhe pure piṇḍaṃ yācituṃ samupācaran // Rm_16.25{25} //
tatra yatiḥ sa tāṃ pretāṃ sarvān vibhramato 'mvare /
dṛṣṭvene ka iti dhyātvā paśyañ janair upācaran // Rm_16.26{26} //
te sarve pretakāś cāpi dṛṣṭvā taṃ bhikṣum āgataṃ /
sahasopetya natvāgre rudanta etad abruvan // Rm_16.27{27} //
bhadanta bhavatāṃ pādau vandāmahe samānatāḥ /
tad asmākaṃ hitaṃ kṛtvā kṛpayā trātum arhati // Rm_16.28{28} //
vayaṃ rājagṛhe jātāḥ paurāḥ paṃcaśatāny api /
svakarmaparibhuṃjānaḥ pretībhūtāś carāmahe // Rm_16.29{29} //
tadā vayam ime sarve gṛhasthāḥ śreṣṭhino narāḥ /
mahādhanā mahābhogās tīrthikā dharmasevakāḥ // Rm_16.30{30} //
yad vayaṃ matsārākrāntamānasāḥ kuṭukuñcakāḥ /
āgṛhītapariṣkārāḥ kevalārjanasādhakāḥ // Rm_16.31{31} //
naiva kiñ cit tadā dānam adadmahi kadā cana /
arthinam āgataṃ dṛṣṭvā prākuṣyāmahi roṣitāḥ // Rm_16.32{32} //
paradattāny api śrutvā dṛṣṭvā cāpi praroṣitāḥ /
dīyamāneṣu vighnāni prākurmahi prayatnataḥ // Rm_16.33{33} //
saugatā api cārhantaḥ pretā iveyam āgatāḥ /
ity asmābhiḥ pramohāndhaiḥ paribhāṣyābhininditāḥ // Rm_16.34{34} //
tata ete vayaṃ sarve kālaṃ kṛtvā ca sāṃprataṃ /
evaṃ pretālayotpannā duḥkhārditāś carāmahe // Rm_16.35{35} //
iti bhadanta vijñāya gatvā rājagṛhe bhavān /
kṛpayāsmatpravṛttāṃtaṃ jñātīnāṃ purato vadan // Rm_16.36{36} //
chandakabhikṣaṇaṃ kṛtvā buddhādiṃ sarvasāṃghikaṃ /
asmannāmnā samabhyarcya bhojayituṃ samarhati // Rm_16.37{37} //
saṃbuddhapramukhebhyaś ca saṃghebhyo bhavatādarāt /
asmannāmnā prakarttavyaṃ praṇāmam api sadguro // Rm_16.38{38} //
dakṣiṇādeśanāpy asmannāmnā buddhādisāṃghikaiḥ /
bhavatā kārayitavyā ity asmāsu kṛpāṃ kuru // Rm_16.39{39} //
yathāsmākam itaḥ pretalokā muktir bhaved dhruvaṃ /
tathāsmāsu bhavāmc chāstā kṛpayā kartum arhāti // Rm_16.40{40} //
iti taiḥ prārthitaṃ sarvaiḥ sa maudgalyāyanaḥ sudhīḥ /
śrutvā tatheti saṃśrutya tūṣṇībhūtvādhyuvāsa tat // Rm_16.41{41} //

tatas tān pretikān sarvān sa maudgalyāyano yatiḥ /
samālokya samāśvāsya punar etat samabravīt // Rm_16.42{42} //
tatra yūyaṃ ca sarva śvaḥ pravṛtte saṃghabhojane /
sasaṃghaṃ śrīghanaṃ draṣṭuṃ samāyāta samādarāt // Rm_16.43{43} //
iti tenārhātādiṣṭaṃ śrutvā te pretakā api /
tatheti hi pratijñāya praṇatvā taṃ vane yayuḥ // Rm_16.44{44} //
tataḥ sa saugato bhikṣur maudgalyo yatir ātmavit /
gatvā rājagṛhe teṣāṃ jñātīnāṃ samupācaran // Rm_16.45{45} //
tatra sarvatra teṣāṃ tat jñātīnāṃ bhavaneṣu sa /
gatvā teṣāṃ pravṛttāṃtaṃ sarvam evaṃ nyavedayat // Rm_16.46{46} //
tataḥ sa tatra sarvāṃs tāṃ jñātīn āhūya sādaraṃ /
teṣāṃ pretagater muktihetor evaṃ samabravīt // Rm_16.47{'47} //
śṛṇuta bho mahābhāgya yūyaṃ sarve samāhitāḥ /
yuṣmākaṃ jñātivargāṇāṃ muktihetuṃ pravakṣyate // Rm_16.48{48} //
yato yuṣmatsagotrās te matsariṇo durāśayāḥ /
āgṛhītapariṣkārā daśākuśalasaṃcarāḥ // Rm_16.49{49} //
nāpi dānaṃ pradattaṃ taiḥ kasmai ci kvāpi kiṃ cana /
paradattāny api śrutvā dṛṣṭvā vā paryabhāṣyata // Rm_16.50{50} //
arhanto bhikṣavo vā tair yācakāś ca gṛhāgatāḥ /
paribhāṣyābhisaṃtarjya niṣkāsitā gṛhād valāt // Rm_16.51{51} //
pretā iva sadā bhikṣāṃ yācitveme 'bhibhuṃjate /
ity arhato yatī cāpi dṛṣṭvaiva te 'bhyanindayan // Rm_16.52{52} //
etatkarmavipākais te pretībhūtā vane 'dhunā /
kṣutpipāsāhatā nityaṃ vibhramyante 'bhiduḥkhitāḥ // Rm_16.53{53} //
tat tesāṃ tan mahatpāpamuktihetor ihādhunā /
saṃbuddhaśāsane dānaṃ kartum ichāmy ahaṃ khalu // Rm_16.54{54} //
mayaitad dakṣiṇādeśās tan nāmnā kārayiṣyate /
tadā tat pāpamuktās te sarve yāyur divaṃ dhruvaṃ // Rm_16.55{55} //
tad atra śraddhayā yūyaṃ yathāśakti mayārthitāḥ /
saṃghabhojanasāmagriṃ sarve pradātum arhaya // Rm_16.56{56} //
saṃghabhojye pravṛtte 'tra sarve te pretikā api /
draṣṭuṃ samāgamiṣyanti yūyaṃ cāgaṃtum arhatha // Rm_16.57{57} //
ity uktvā prārthite tena maudgalyena dayālunā /
śrutvā taj jātayaḥ sarve vismayāṃ samupāyayuḥ // Rm_16.58{58} //
tatas te vismitāḥ sarve tat pretagatimuktaye /
tat bhojyasāmagrīṃ śraddhayā dātum icchire // Rm_16.59{59} //
ke cit tasmai suvarṇāni ke cid ratnāni saṃdaduḥ /
ke cid ropyādi dhātūṃś ca dravyāni vividhāni cā // Rm_16.60{60} //
taṇḍulāni daduḥ ke cid dadur dhānyāni ke cana /
ke cid daduḥ kalāyāṃś ca godhūmāṃś ca yavān api // Rm_16.61{61} //

kulmāṣān masurāṃś cāpi māṣacanakasarṣapān /
mudgāṃś cāpi tathānyāṃś ca sarvān vrīhin daduḥ pare // Rm_16.62{62} //
tilapriyaṃgusiddhārthān bhaṃgāś ca rājikā api /
mūlaśākakadamvāṃś ca patrapuṣpāṃkurāṇi ca // Rm_16.63{63} //
śṛṅgaverātipakvāni phalāni vividhāni ca /
surasāni supathyāni pradaduś cāpare mudā // Rm_16.64{64} //
tiktāmlalavaṇādīni rasāni vividhāni ca /
śunṭhīś ca pippirīś cāpi maricāni dadur mudā // Rm_16.65{65} //
hiṅguṃ ca jīrakāṃś cānye viḍarkasaiṃdhavādi ca /
anye ghṛtāni tailāni pradaduḥ śraddhayā mudā // Rm_16.66{66} //
śaktūṃś ca piṣṭakāṃś cānyamodakāṃś ca dadur mudā /
tathā dadhīni dugdhāni madhuni ca guḍāni ca // Rm_16.67{67} //
tathānye sarkarāś cāpi pradaduḥ śraddhayā mudā /
tathauṣadhāni pathyāni pācakāni daduḥ pare // Rm_16.68{68} //
lāṅgalīpūgatāmbūlaravaṃgādīni saṃdaduḥ /
sarvapeyāni bhojyāni vividhāny api /
sarve te jñātayas teṣāṃ saṃghabhokṣyāya saṃdaduḥ // Rm_16.69{69} //
evaṃ te sarvavastūni datvā sarve pramoditāḥ /
sāṃjalayaḥ praṇatvā taṃ maudgalyaṃ yatim ūcire // Rm_16.70{70} //
bhadanto 'nugrahaṃ kṛtvā saṃbuddhapramukhaṃ bhavān /
sarvasaṃghaṃ samabhyarcya bhojayatu pratoṣayan // Rm_16.71{71} //
vayam apy āgamiṣyāmaḥ pravṛtte saṃghabhojane /
tān pretān samupāyātān sarvān draṣṭuṃ sabāndhavāḥ // Rm_16.72{72} //
iti taiḥ prārthitaṃ śrutvā tatheti sa prabodhayan /
tāni dravyāni sarvāṇi gṛhītvā svāśrame yayau // Rm_16.73{73} //
tataḥ sa bhikṣur āyuṣmān vihāre samupācaran /
dṛṣṭvā taṃ śrīghanaṃ natvā sāñjaliḥ samupāśrayan // Rm_16.74{73} //
tatra sa bhagavān dṛṣṭvā taṃ maudgalyam upasthitaṃ /
prahasan suprasannāsyaḥ samāmaṃtryaitad abravīt // Rm_16.75{74} //
kaṃ cit te kuśalaṃ vatsa kuto 'trāsi samāgataḥ /
lokeṣu kiṃ pravṛttāṃtaṃ tan pracakṣva mahāmate // Rm_16.76{75} //
ity ādiṣṭe munīndreṇa sa maudgalyāyanaḥ sudhīḥ /
bhagavantaṃ tam ānatvā sāñjalir etad abravīt // Rm_16.77{76} //
bhagavan kṛpayā śāstaḥ sarvatra kauśalaṃ mama /
rājagṛhe pure piṃḍaṃ yācituṃ samupācaran // Rm_16.78{77} //
tatra mārge vanopānte paṃca pretaśatāny api /
dṛṣṭvā māṃ samupasṛtya praṇatvaitad vadanti vai // Rm_16.79{78} //
bhadanta tad vijānīyā yad vayaṃ pretikā ime /
sarve rājagṛhe jātā gṛhasthāḥ paurikāḥ khalu // Rm_16.80{79} //
tadā vayaṃ svayaṃ naṣṭā daśākuśalacāriṇaḥ /

ete svadaivayogena pretībhūtāś carāmahe // Rm_16.81{80} //
tad bhavān kṛpayāsmākaṃ pretagativimuktaye /
jñātīnām api sarveṣāṃ karmaplotiṃ nivedya hi // Rm_16.82{81} //
chandakabhikṣaṇaṃ kṛtvāpy asmannāmnā sasāṃghikaṃ /
bhagavantaṃ samabhyarcya bhojayituṃ samarhati // Rm_16.83{82} //
asmannāmnāya saṃbuddhaṃ sasaṃghaṃ namatāṃ bhavān /
dakṣiṇādeśanāś cāsmannāmnā deśayatum arhasi // Rm_16.84{83} //
tato nūnaṃ vayaṃ sarve pretagativimocitāḥ /
nirmuktapāpakāḥ śuddhāḥ prāpnuyāma surālayaṃ // Rm_16.85{84} //
ity asmatprārthanāṃ kṛtvā kṛpayāsmān samuddharan /
bodhimārge pratisthāpya pātum arhati sarvadā // Rm_16.86{85} //
iti teṣāṃ vacaḥ śrutvā tathā rājagṛhe gataḥ /
tad jñātīnāṃ puras teṣāṃ pravṛttāṃtaṃ nivedya ca // Rm_16.87{86} //
chandakabhikṣaṇaṃ tebhyo yācitvāham ihācare /
tathārcayitum ichāmi bhagavantaṃ sasāṃghikaṃ // Rm_16.88{87} //
iti me prārthanāṃ kṛtvā bhavāṃ chāstā jagadguruḥ /
tad adhivāsanāṃ kṛtvā kṛpayā tān samuddhara // Rm_16.89{88} //
iti saṃprārthitaṃ tena bhagavān sa munīśvaraḥ /
tatheti saṃpratiśrutya tūṣṇībhūtvādhyuvāsa tat // Rm_16.90{89} //
tato matvā sa maudgalyo bhagavato 'dhivāsitaṃ /
sahasā bhojyasāmagrīṃ sapauraiḥ samasādhayat // Rm_16.91{90} //
tato 'nye dyuḥ prabhātāyāṃ sarvasādhitasiddhite /
sāñjalis taṃ munīndraṃ ca praṇatvaitat samabravīt // Rm_16.92{91} //
bhagavan sarvasāmagrīṃ saṃsādhitaṃ susiddhyate /
tat sarvasāṃghikaiḥ sārddhaṃ sahasāgaṃtum arhati // Rm_16.93{92} //
iti saṃprārthite tena bhagavāṃ sa munīśvaraḥ /
bhikṣuṃ prāha samāhūya gaṇḍīm ākoṭyatām iti // Rm_16.94{93} //
tadādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā bhikṣus tatheti saḥ /
āśrutya sahasādāya gaṇḍīm ākoṭayat tadā // Rm_16.95{94} //
tad gaṇḍīśabdam ākarṇya sarve te sāṃghikā api /
vihāre sahasāgatya bhagavantaṃ praṇemire // Rm_16.96{95} //
tataḥ sa bhagavāṃs tatra svāsane samupāviśat /
sarve te sāṃghikāś cāpi kramāt svasvāsane 'viśan // Rm_16.97{96} //
tatas tad jñātayaḥ sarve tatrānye paurikā api /
tān pretān draṣṭum āyātā upatasthuḥ sakautukāḥ // Rm_16.98{97} //
tadā te pretikāḥ sarve prakṣiptāḥ karmavāyubhiḥ /
bahulokāntare dure yātās tasthur vimohitāḥ // Rm_16.99{98} //
tadā sa yatir ālokya sarvasaṃghān samāsthitān /
tadjñātibandhuvargāṃś ca pretān draṣṭuṃ samācarat // Rm_16.100{99} //
tatra pretān adṛṣṭvā sa maudgalyo vismitāśayaḥ /

kiṃ te 'tra nāgatā veti samantato vyalokayat // Rm_16.101{100} //
vilokayan sa sarvatra nādrakṣīt tāṃ samaṃtataḥ /
sa saṃdigdhaḥ punas tatra samyagdṛṣṭyā vyalokayat // Rm_16.102{1} //
sarvatrāpi sa tāṃ pretān adṛṣṭvā vismayānvitaḥ /
sarvatra magadhe 'paśyat samyagdṛśā samāhitaḥ // Rm_16.103{2} //
tatrāpi ca sa sarvatra naiva kaṃ cid apaśyate /
tato 'tivismito 'nyatra divyadṛśābhyalokayat // Rm_16.104{3} //
aṃgavaṃgakaliṃgeṣu saurāṣṭramagadheṣu ca /
tatrāpi tān adṛṣṭvā sa narakeṣu samantataḥ /
divyena cakṣuṣā paśyan na ca tatrāpy apaśyata // Rm_16.105{4} //
tataś caturmahārājabhuvaneṣu samantataḥ /
sa divyacakṣuṣā paśyaṃs tatrāpi nābhyapaśyata // Rm_16.106{5} //
tatrāpi tān adṛṣṭvā sa maudgalyo vismayānvitaḥ /
devālayeṣu sarvatra krameṇa samalokayat // Rm_16.107{6} //
tatrāpi tāṃ samanteṣu sa maudgalyo 'tivismitaḥ /
tān adṛṣṭvātisaṃdigdho bhagavatāntike 'carat // Rm_16.108{7} //
tatra sa purato gatvā śāstāraṃ taṃ munīśvaraṃ /
kṛtāñjalipuṭo natvā paprachaitat pravṛttitāṃ // Rm_16.109{8} //
bhagavan sarvalokeṣu paśyatā divyacakṣusā /
mayā na dṛśyate kaś cit te pretāḥ kvādhunā gatāḥ // Rm_16.110{9} //
teṣāṃ nāmnā bhavatpūjāṃ karttum etat prasādhitaṃ /
yad atra nāgatāḥ kecit tat te pretā gatāḥ kuha // Rm_16.111{10} //
dṛśyante na mayā kvāpi sarvatrāpi samīkṣyate /
eko 'pi nāgato hy atra kva gatās te 'dhunā khalu // Rm_16.112{11} //
tan me cittaṃ prasaṃdigdhaṃ dṛṣṭvā śāstā bhavān sudṛk /
teṣāṃ gatiṃ samākhyāya saṃbodhayitum arhati // Rm_16.113{12} //
iti saṃprārthite tena maudgalyena sa sarvavit /
bhagavāṃs taṃ samālokya maudgalyam etad abravīt // Rm_16.114{13} //
maudgalya mā kṛthā yatnaṃ khedam evābhipatsyase /
gatās te pretikāḥ sarve sudūrabhuvane 'dhunā // Rm_16.115{14} //
sarve te yatidevarṣipratyekasugatair api /
adṛśye viṣaye yātāḥ preritāḥ karmavāyubhiḥ // Rm_16.116{15} //
yadi sarvāṃ ca tāṃ draṣṭuṃ vāṃchasi tvam ihāśritaḥ /
sarvāṃs tāṃ darśayiṣyāmi paśya buddhānubhāvatāṃ // Rm_16.117{16} //
tad atra tvaṃ samādāya gaṇḍīm ākoṭaya drutaṃ /
oṃ namo bhagavate aparimitāyurjñānasuviniścitatejorājāya tathāgatāyārhate samyakambuddhāya // tadyathā //
oṃ puṇye puṇye mahāpuṇye aparimitapuṇye aparimitapuṇyajñānasaṃbhāropacite /
oṃ sarvasaṃskārapariśuddhe dharmate gagaṇasamudgate svabhāvaviśuddhe mahānayaparivāre svāhā /
aṣṭottaraśatākṣaryyānayāsaṃlabdhacetanāḥ // Rm_16.118{17} //
sarve te 'trāgamiṣyanti gaṇḍīśabdābhināditāḥ /

iti śāstrā samādiṣṭaṃ śrutvā sa pratibodhitaḥ // Rm_16.119{18} //
sahasā tat sabhāmadhye gaṇḍīm ākoṭayat tathā /
tad gaṇḍīśabdam ākarṇya sarve te pretikā api /
pariśuddhāśayā draṣṭuṃ vihāre samupācaran // Rm_16.120{19} //
tatra sarve 'pi te pretā dṛṣṭvā taṃ śrīghanaṃ mudā /
tridhā pradakṣiṇīkṛtya sāñjalayaḥ praṇemire // Rm_16.121{20} //
kramāt tāṃ sarvasaṃghāṃś ca praṇatvā te pramoditāḥ /
sarve 'py ekāntam āśritya paśyanta upatasthire // Rm_16.122{21} //
tatra tad jñātayaḥ sarve paurikāś cāpare 'pi ca /
tān pretān samupāsīnān dṛṣṭvā tasthuḥ sakautukāḥ // Rm_16.123{22} //
evaṃ sarve 'pi te pretāḥ svasvajñātīn upasthitān /
bhātrādīn bandhuvargāṃś ca dṛṣṭvaivam upatasthire // Rm_16.124{23} //
tataḥ so 'rhan mahābhijño maudgalyas tān upasthitān /
pretān sarvān samālokya natvāhaivaṃ munīśvaraṃ // Rm_16.125{24} //
bhagavan nātha sarvajña te pretāḥ sarva āgatāḥ /
tad eṣāṃ bhagavāṃ cchāstānugrahaṃ karttum arhati // Rm_16.126{25} //
nivedyeti sa maudgalyaḥ saṃbuddhapramukhaṃ kramāt /
sarvaṃ saṃghaṃ samabhyarcya bhojayan samatoṣayat // Rm_16.127{26} //
tataḥ sa sarvasaṃghaṃ taṃ dṛṣṭvā saṃtṛptikaṃ mudā /
apanīyāśu pātrāṇi hastādīn samaśodhayat // Rm_16.128{27} //
tataḥ khapurasūkṣmailātāmbūlādi rasāyanaṃ /
datvā kṣamārthanāṃ kṛtvā prārthayat sa munīśvaraṃ // Rm_16.129{28} //
bhagavan nātha sarvajña bhavāṃ chāstā sasāṃghikaḥ /
dakṣiṇādeśanām ebhyaḥ pretebhyaḥ kartum arhati // Rm_16.130{29} //
iti saṃprārthitaṃ śrutvā sarve te pretikā mudā /
sasaṃghaṃ taṃ muniṃ natvā sādaram upatasthire // Rm_16.131{30} //
tataḥ sa bhagavān dṛṣṭvā sasaṃghas tān upasthitān /
dakṣiṇādeśanāṃ tebhyaḥ sarvebhyo vidadhe śubhāṃ // Rm_16.132{31} //
ito dānād dhi yat puṇyaṃ tat pretān anugachatu /
uttiṣṭhantaḥ prayānty ete sarve pretāḥ surālayaṃ // Rm_16.133{21} //
ity ādiśya punas tatra bhagavāṃ sa munīśvaraḥ /
āryyasatyaṃ samārabhyāparimitāyuṣas tadā // Rm_16.134{22} //
dhāraṇyā guṇamāhātmyaṃ saddharmaṃ samupādiśat // Rm_16.135{23} //
saṃsāre mānuṣe janma durlabhaṃ bhavacāriṇāṃ /
mānuṣye labhyamāne 'pi kṣaṇasaṃpat sudurlabhā // Rm_16.136{24} //
mānuṣye 'labhyamāne hi jantūnāṃ sukhatā kutaḥ /
duḥkhāny eva bhave nityaṃ puṇye matiḥ kathaṃ caret // Rm_16.137{25} //
vinā puṇyamatiṃ jantuḥ saddharme katham ācaret /
vinā saddharmabhāvena sadgatiṃ katham āpnuyāt // Rm_16.138{26} //
preteṣu sarvadā nityaṃ kṣutpipāsāvidāhitaḥ /

tiryakṣu narakeṣv eva bhraman duḥkhāny avāpnuyāt // Rm_16.139{27} //
tad atra mānuṣe janmaprāptair yatnena mānavaiḥ /
satkṛtya śraddhayā nityaṃ śrotavyaṃ sadvṛṣaṃ mudā // Rm_16.140{28} //
saddharmaśrutamātreṇa mahatpuṇyam avāpnuyāt /
etat puṇyavipākena sadgurau sarvadā bhajet // Rm_16.141{29} //
sadguror upadeśena saddharmeṣv eva sadācaret /
etatpuṇyavipākena sadgatiṃ sarvadā vrajet // Rm_16.142{30} //
tatra sukhāni saṃbhuktvā saṃcareta śubhe sadā // Rm_16.143{31} //
etad dharmānubhāvena mahatsamṛddhim āpnuyāt /
mahatsamṛddhisaṃpatsu karttavyaṃ dānam arthiṣu // Rm_16.144{32} //
dānena varddhyate lakṣmīr lakṣmīmāṃ cchobhate pumān /
sadbuddhiḥ sadguṇādhāro yaśobhāgyasukhānvitaḥ // Rm_16.145{33} //
tataḥ saugatadharmāṇi śrutvā nityaṃ prabodhitaḥ /
triratnaśaraṇaṃ kṛtvā bhajed bhaktyā sadādarāt // Rm_16.146{34} //
etatpuṇyānubhāvena bodhicittaṃ samāpnuyāt /
bodhicitte hi labdhe hi bodhisatvo bhavet kṛtī // Rm_16.147{35} //
tataḥ sa bodhicittena daśapāramitāḥ kramāt /
paripūrya mahāsatvas trividhāṃ bodhim āpnuyāt // Rm_16.148{36} //
tato māragaṇāṃ jitvā pariśuddhas trimaṇḍalaḥ /
qsākṣād arhatpadaṃ prāpya nirvṛtipadam āpnuyāt // Rm_16.149{37} //
evaṃ vijñāya martyena karttavyaṃ dānam arthine /
dānena sadgatiṃ yāyād adātā durgatiṃ vrajet // Rm_16.150{38} //
durgatiṣu sadā bhuktvā duḥkhāni vividhāṃ sa /
sarvadā duḥkhasaṃkliṣṭaḥ pāpeṣv evārataś caret // Rm_16.151{39} //
etatpāpavipākena daśasv akuśaleṣv api /
nirato hy aviśaṃkena saṃcareta pramādataḥ // Rm_16.152{40} //
tataḥ so hy atipāpiṣṭhaḥ saddharmanindakaḥ kudhīḥ /
svayaṃ naṣṭaḥ parāṃś cāpi nāśayen nāstikaḥ śaṭhaḥ // Rm_16.153{41} //
tato 'tipāpasaṃkliṣṭaḥ pratikṣipya jinān api /
ghoreṣu narakeṣv eva gatvā bhraman sadā vaset // Rm_16.154{42} //
sadāpi narakeṣv evaṃ bhramatas tasya duḥkhinaḥ /
kaścin naiva samuddhartuṃ śaknuyāt saugatād ṛte // Rm_16.155{43} //
yāvan na smarate buddhaṃ tāvat sa narake vaset /
yad eva smarate buddhaṃ tadā syāc chuddhitāśayaḥ // Rm_16.156{44} //
tadā taṃ kṛpayā buddho dṛṣṭvā bauddhena cakṣuṣā /
puṇyakareṇa saṃspṛṣṭvā samuddhared araṃ tataḥ // Rm_16.157{45} //
tatas taṃ pāpinaṃ bauddhā dharmāmbubhir viśodhya ca /
krameṇa bodhimārgeṣu niyojayet prabodhayan // Rm_16.158{46} //
tataḥ sa pariśuddhātmā saṃbuddhaśāsane rataḥ /
triratnaśaraṇaṃ kṛtvā saddharma eva prācaret // Rm_16.159{47} //

tataḥ satvahitārthe sa bodhicaryāsamudyataḥ /
kramāt pāramitāḥ sarvā pūrayituṃ samudyamet // Rm_16.160{48} //
tataḥ pāramitāḥ sarvāḥ pūrayitvā samāhitaḥ /
bodhisatvo mahāsatvo buddhātmajo bhaved api // Rm_16.161{49} //
tataḥ kleśagaṇāñ jitvā pariśuddhatrimaṃḍalaḥ /
trividhāṃ bodhim āsādya nirvṛtipadam āpnuyāt // Rm_16.162{50} //
evaṃ matvā sadā nityaṃ triratnaśaraṇaṃ gatāḥ /
saddharmaṃ samupāśritya caradhvaṃ mānavā mudā // Rm_16.163{51} //
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā te brāhmaṇādayaḥ /
sarve lokā parijñāya dṛṣṭasatyās tathācaran // Rm_16.164{52} //
tathā sarve 'pi te pretāḥ śrutvā tad dharmadeśanāṃ /
mudā taṃ śrīghanaṃ natvā śuddhātmānas tato 'caran // Rm_16.165{53} //
tatas tad jñātayaḥ sarve dṛṣṭvā śrutvā sakautukāḥ /
sasaṃghaṃ taṃ muniṃ natvā svasvālayaṃ yayur mudā // Rm_16.166{54} //
tataḥ sa bhagavān buddhaḥ samutthāya saṣāṃghikaḥ /
dhyānālayaṃ samāśritya tasthau dhyānasamāhitaḥ // Rm_16.167{55} //
sa maudgalyāyanaś cāpi kṛtakṛtyaḥ pramoditaḥ /
śāstāraṃ taṃ praṇatvaivaṃ svam āśramaṃ samāśrayat // Rm_16.168{56} //
tadā sarve 'pi te pretāḥ saṃbuddhe 'bhiprasāditāḥ /
triratnasmaraṇaṃ kṛtvā tataś cyutā divaṃ yayuḥ // Rm_16.169{57} //
tatrotpannā hi te sarve mahatsaukhyasamanvitāḥ /
pariśuddhasubhadrāṅgā vismitā etad abruvan // Rm_16.170{58} //
aho 'smākaṃ mahatsaukhyaṃ kim evaṃ jāyate 'dhunā /
kutaś cyutāḥ kuhāyāmaḥ karmaṇā kena vā vayaṃ // Rm_16.171{59} //
atha buddhānubhāvena sarve te pretapūrvakāḥ /
devaputrā anusmṛtvā prabodhitāḥ samabruvan // Rm_16.172{60} //
bhavanto yad vayaṃ sarve pretā buddhānubhāvataḥ /
maudgalyasyārhato bhikṣoḥ kṛpādṛṣṭiprayatnataḥ // Rm_16.173{61} //
saṃbuddhadarśanaprāptās triratnaśaraṇaṃ gatāḥ /
etat puṇyaparispṛṣṭāḥ pariśuddhatrikāyikāḥ // Rm_16.174{62} //
tataḥ pretagateś cyutvā svargaloke samāgatāḥ /
mahaddivyasukhāny evam atra labhāmahe 'dhunā // Rm_16.175{63} //
etat satyaṃ parijñāya tasya śāstur jagadguroḥ /
punaḥ sarve vayaṃ gatvā satkṛtya prabhajemahi // Rm_16.176{64} //
iti saṃbhāṣaṇaṃ kṛtvā sarve te pretapūrvakāḥ /
devaputrāḥ śubhāmbhobhiḥ snātvā divyāmvarāvṛtāḥ // Rm_16.177{65} //
divyasugaṃdhaliptāṅgā divyālaṃkārabhūṣitāḥ /
divyapūjopacārāṇi gṛhītvā mahadutsavaiḥ /
sarvaṃ veṇuvanaṃ bhābhir avabhāsya samantataḥ // Rm_16.178{66} //
vihāre samupāsṛtya dṛṣṭvā taṃ śrīghanaṃ mudā /

natvā pradakṣiṇīkṛtvā praharṣitā upācaran // Rm_16.179{67} //
tatra divyopacārais taiḥ pūjāṃgais taṃ munīśvaraṃ /
sarve 'pi te samabhyarcya satkṛtya śraddhayābhajan // Rm_16.180{68} //
tatra caikāntam āśritya saddharmmaśravaṇotsukāḥ /
kṛtāñjalipuṭāḥ sarve upatasthuḥ samāhitāḥ // Rm_16.181{69} //
atha sa bhagavān dṛṣṭvā tān sarvān samupasthitān /
āryasatyaṃ samārabhaḥ saddharmaṃ samupādiśat // Rm_16.182{70} //
tat saddharmāmṛtaṃ pītvā sarve te pretapūrvakāḥ /
devaputrāś ca dharmāṇāṃ viśeṣatvaṃ pralebhire // Rm_16.183{71} //
tatas te muditāḥ sarve saṃbodhipadavāṃchinaḥ /
śāstāraṃ taṃ punar natvā samālokyaitad abruvan // Rm_16.184{72} //
bhagavan yad vayaṃ sarve vimuktakarmabaṃdhanāḥ /
pretalokāt paricyutvā svarge yātāḥ sma sāṃprataṃ // Rm_16.185{73} //
divyasukhāni sāmbhuktvā devaiḥ saha pramoditāḥ /
saddharmaguṇam ākarṇya carāmahe sadādhunā // Rm_16.186{74} //
tat kṛpālo yatas tasya maudgalyasya mahāmateḥ /
kṛpadṛṣṭiprasādena nūnaṃ manyāmahe vayaṃ // Rm_16.187{75} //
tad bhavaddarśanaṃ prāpya pītvā dharmāmṛtāny api /
muditāḥ śraddhayā bhaktyā triratnaṃ saṃbhajāmahe // Rm_16.188{76} //
etatpuṇyaiḥ parītāṅgāḥ pariśuddhāśayā mudā /
bhavatāṃ darśanaṃ kartuṃ bhūyaḥ prāyāmahe vayaṃ // Rm_16.189{77} //
tathā ca bhavatāṃ śāstaḥ kṛpādṛṣṭiprasādataḥ /
āryadharmāmṛtaṃ pītvā saṃtuṣṭiṃ na labhāmahe // Rm_16.190{78} //
tad vayaṃ bhavatām evaṃ sarvadā śaraṇaṃ gatāḥ /
satkṛtya samupāsṛtya bhaktum ichāmahe punaḥ // Rm_16.191{79} //
tad bhavān kṛpayāsmā kaṃ kṛtvānugraham ābhavaṃ /
saddharmaṃ samupādiśya sarvadā trātum arhati // Rm_16.192{80} //
bhavatāṃ kṛpayāsmābhi duḥkhābdhiḥ parilaṃghitaḥ /
satkāyadṛṣṭiśailaṃ ca jñānavajreṇa bhidyate // Rm_16.193{81} //
jñānacakṣuś ca saṃprāptaṃ dṛṣṭaṃ māyāmayaṃ bhavaṃ /
āryamārgaś ca saṃprāptaḥ prāptā ca nirvṛtiśrutiḥ // Rm_16.194{82} //
dhanyā ime vayaṃ sarve yad bhavaccharaṇaṃ gatāḥ /
āryadharmāmṛtaṃ pītvā mahānandaṃ labhāmahe // Rm_16.195{83} //
dhanyās te puruṣāḥ sarve ye buddhaśaraṇaṃ gatāḥ /
sadā dharmāmṛtaṃ pītvā kārāṃ kurvanti śāsane // Rm_16.196{84} //
evaṃ bhavāṃ jagacchāstā sarvasatvānukampayā /
saddharmaṃ samupādiśya tiṣṭhatu sarvadā sukhaṃ // Rm_16.197{85} //
iti prabhākhya sarve te devaputrāḥ pramoditāḥ /
taṃ munīndraṃ praṇatvā ca suprasannā divaṃ yayuḥ // Rm_16.198{86} //
tatra sarve 'pi te devās triratnaśaraṇaṃ gatāḥ /

prabhejire sadā smṛtvā saṃbodhipadavāṃchinaḥ // Rm_16.199{87} //
tataḥ prātaḥ samutthāya bhagavān so 'numoditaḥ /
taṃ maudgalyāyanaṃ śiṣyaṃ samāmaṃtryaivam abravīt // Rm_16.200{88} //
sādhu maudgalya saṃvṛttaṃ saphalaṃ te kṛpāmate /
yat tvayā prakṛtaṃ kāyaṃ vaiyāvṛttaṃ suśobhitaṃ // Rm_16.201{89} //
yannāmnā bhikṣaṇaṃ kṛtvā buddhapūjā kṛtā tvayā /
te sarve devalokeṣu samutpannāḥ pratisthitāḥ // Rm_16.202{90} //
te sarve 'dya niśāyāṃ matsakāśaṃ samupagatāḥ /
teṣāṃ bhadrāśayaṃ dṛṣṭvā saddharmo deśito mayā // Rm_16.203{91} //
tat saddharmāmṛtaṃ pītvā te sarve 'pi pramoditāḥ /
dṛṣṭasatyāḥ prakrāntāś ca gachanti tridaśālaye // Rm_16.204{92} //
tatra svarge 'pi te sarve triratnaśaraṇaṃ gatāḥ /
prabhajanti sadā nityaṃ saṃbodhiguṇavāṃchinaḥ // Rm_16.205{93} //
yannāmnā yat kṛtaṃ karma tat phalaṃ te prabhuṃjate /
evaṃ lokahitaṃ kartuṃ karttavyaṃ puṇyasādhanaṃ // Rm_16.206{94} //
evaṃ lokahitaṃ kṛtvā prakurvanti śubhāni ye /
te pumāṃso mahāsatvā bodhisatvā jinātmajāḥ // Rm_16.207{95} //
evaṃ vijñāya lokānāṃ hitaṃ kartuṃ samudyataḥ /
saddharmasādhaneṣv eva caritavyaṃ samāhitaḥ // Rm_16.208{96} //
iti śāstrā samādiṣṭaṃ śrutvā so 'rhaṃ mahāmatiḥ /
satyam iti pratijñāya prābhyanandat prabodhitaḥ // Rm_16.209{97} //
tataḥ so 'rhan mahābhijñas tac chāstrādiṣṭam ādarāt /
tad jñātīnāṃ purogatvā sarvam evaṃ nyavedayat // Rm_16.210{98} //
te 'pi ca jñātayaḥ sarve tenārhatā niveditaṃ /
śrutvā satyam iti jñātvā prāmodyaṃ pratilebhire // Rm_16.211{99} //
tatas te jñātayaḥ sarve triratnaśaraṇaṃ gatāḥ /
satkṛtya śraddhayā nityaṃ prabhejire samādarāt // Rm_16.212{100} //
iti me guruṇādiṣṭaṃ śrutaṃ mayā narādhipa /
lokaprabodhanārthena tava prītyā prakathyate // Rm_16.213{1} //
evaṃ vijñāya rājendra pretānāṃ śubhasādhanaṃ /
triratnabhajanaṃ lokaiḥ kārayituṃ tvam arhasi // Rm_16.214{2} //
tathā te maṃgalaṃ nityaṃ bhaven nūnaṃ samaṃtataḥ /
sarvasatvahitodbhutaṃ mahatpuṇyaṃ hi satphalaṃ // Rm_16.215{3} //
iti matvā mahārāja lokān sarvān prabodhayan /
pratiṣṭhāpya śubhe dharme pālayasva samāhitaḥ // Rm_16.216{4} //
iti śāstrā samādiṣṭaṃ śrutvāśokaḥ sa bhūpatiḥ /
tatheti pratimoditvā prābhyanandat sapārṣadaḥ // Rm_16.217{5} //
pretāvadānaṃ manujā idaṃ ye śṛṇvanti ye cāpi niśāmayanti /
te sarva evaṃ pratilabdhapuṇyā bhuktvā sukhāni pracaranti loke // Rm_16.218{6} //
++ iti ratnāva dānatatve pretikāvadānaṃ samāptam ++

XVII Kacaṃgalāvadāna
athāśoko mahārājaḥ pramoditaḥ /
upaguptaṃ yatiṃ natvā punar evaṃ abhāṣata // Rm_17.1{1} //
bhadanta śrotum icchāmi punar anyat subhāṣitaṃ /
tadyathā guruṇādiṣṭaṃ tathādeṣṭuṃ ca me 'rhati // Rm_17.2{2} //
iti saṃprārthitaṃ rājñā śrutvā so 'rhan yatiḥ sudhīḥ /
upagupto nareṃdrāṃ taṃ samalokyaivam ādiśat // Rm_17.3{3} //
sādhu śṛṇu mahārāja yathā me guruṇoditaṃ /
tathāhaṃ te pravakṣyāmi śrutvā cāpy anumodaya // Rm_17.4{4} //
puraikasamaye buddhaḥ sākyasiṃho munīśvaraḥ /
sarvajñaḥ sugataḥ sāstā dharmarājo vināyakaḥ // Rm_17.5{5} //
śrāvastyā nikaṭe 'raṇye jetāśrame śubhālaye /
vihāre śrāvakaiḥ sārddhaṃ bhikṣubhiś cailakair api // Rm_17.6{6} //
bhikṣuṇībhiḥ suśilābhir upāsikāgaṇair api /
upāsakais tathānyaiś ca triratnaśaraṇāgataiḥ // Rm_17.7{7} //
bodhisatvagaṇaiś cāpi satvoddharaṇatatparaiḥ /
vijahāra jagallokaṃ dharmāṃśubhiḥ prabhāsayan // Rm_17.8{8} //
tat saddharmāmṛtaṃ pātuṃ sarve lokāḥ samāgatāḥ /
śakrādayaḥ suparvāṇabrahmādi lokapālakāḥ // Rm_17.9{9} //
daityā nāgāś ca gaṃdharvā yakṣakinnararākṣasāḥ /
garuḍā vidyādharāś cāpi sarve te saṃpracerire // Rm_17.10{10} //
tataḥ sarve 'pi te tatra puraskṛtya samantataḥ /
parivṛtya sasaṃghaṃ tam upatasthuḥ samāhitāḥ // Rm_17.11{11} //
tadā sa bhagavān dṛṣṭvā tān sarvān samupasthitān /
ādimadhyāntakalyāṇaṃ dideśa dharmam uttamaṃ // Rm_17.12{12} //
tat saddharmāmṛtaṃ pītvā sarve te saṃpramoditāḥ /
dharmaviśeṣam ājñāya prābhyanandañ chūbhāśayāḥ // Rm_17.13{13} //
tasminn avasare tatra vṛddhārāmodakārthinī /
kacaṅgalābhidhā kumbhaṃ dhṛtvā kūpāntike 'carat // Rm_17.14{14} //
tatra tāṃ bhagavān dṛṣṭvā matvā janmāntaraprasūṃ /
ānaṃdaṃ samupāmaṃtrya pura evam abhāṣata // Rm_17.15{15} //
gachānaṃda tvam etasyāṃ vṛddhāyāṃ prārthayāmṛtaṃ /
bhagavāṃs tṛṣito mātas tad ambu dīyatām iti // Rm_17.16{16} //
etad bhagavatādiṣṭaṃ śrutvānaṃdas tatheti saḥ /
sahasā samupāśritya tāṃ vṛddhām evam abravīt // Rm_17.17{17} //
mātar me bhagavāñ chāstā tṛṣito 'yam ihādhunā /
tat pānīyaṃ pradatvā me mahaddharmam avāpnuhi // Rm_17.18{18} //
iti saṃprārthitaṃ tena śrutvā sā sthavirā satī /
tam ānandaṃ samālokya muditaivam abhāṣata // Rm_17.19{19} //
bhadanta sādhu tatrāham amṛtapūritaṃ ghaṭaṃ /

svayam eva samānīya dāsyāmi vrajatāṃ bhavān // Rm_17.20{20} //
iti tayoditaṃ śrutvā sa ānaṃdaḥ prabodhitaḥ /
upetyaivaṃ samākhyāya śāstuḥ pura upāśrayat // Rm_17.21{21} //
tadā sā sahasā kṛtvā ghaṭaṃ śuddhāmbupūritaṃ /
svayam eva samādāya tatrābhisaṃmukhācarat // Rm_17.22{22} //
tatra sā samupāśritya prādrākṣīt taṃ munīśvaraṃ /
dvātriṃśallakṣaṇāśītivyaṃjanapratimaṇḍitaṃ // Rm_17.23{23} //
vyāmaprabhābhibhāsvaṃtaṃ śatasūryādhikaprabhaṃ /
jaṃgamam iva ratnābhaṃ saumyaṃ samantabhadrakaṃ // Rm_17.24{24} //
saha taddarśaṇāt tatra putrasnehasamudbhavāḥ /
stanābhyāṃ praśrutās tasyāḥ kṣīradhārā niraṃtaraṃ // Rm_17.25{25} //
tato dharmānubhāvena smṛtvā pūrvabhavātmajaṃ /
putra putreti soktvā taṃ pariṣvektum upācarat // Rm_17.26{26} //
tadā te bhikṣavaḥ sarve evaṃ tāṃ samupadrutāṃ /
dṛṣṭvaiva sahasotthāya pradhārayitum ārabhan // Rm_17.27{27} //
tad dṛṣṭvā bhagavāṃ chastā sarvāṃs tāṃ sāṃghikān api /
sahasā samupāmaṃtrya punar evaṃ samādiśat // Rm_17.28{28} //
mā bhikṣava imāṃ vṛddhāṃ dhārāyatātra muñcata /
paṃcajanmaśatāny eṣā mātā me bhūyataḥ purā // Rm_17.29{29} //
tatpūrvajanmamāteyaṃ putrasnehānubhāvinī /
samāliṃgatum īchantī mama gātre pradhāvati // Rm_17.30{30} //
yady atraiṣā nivāryyete gātra me śleṣmaṇād api /
idānīṃ rudhiraṃ hy uṣṇaṃ kamṭhād asyāḥ kṣaret kṣaṇāt // Rm_17.31{31} //
kṛtajñatām anusmṛtvā dṛṣṭvemāṃ putralālasāṃ /
kāruṇyād gātrasaṃśleṣaṃ dadāmy atrānukaṃpayā // Rm_17.32{32} //
iti śāstrā samādiṣṭaṃ śrutvā te sarvasāṃghikāḥ /
tāṃ śāstuḥ pūrvaprasūṃ matvā vyavatasthuḥ savismayāḥ // Rm_17.33{33} //
tatkṣaṇād urddhavāhuḥ sā samīkṣya taṃ munīśvaraṃ /
sahasā saṃpradhāvitvā samāliṃgya namac ciraṃ // Rm_17.34{34} //
tataś cirāt samutthāya sā vṛddhā sāñjalir mudā /
śrīghanaṃ taṃ samālokya puras tasthau samāhitā // Rm_17.35{35} //
tadā sa bhagavān dṛṣṭvā tāṃ puraḥ samupāsthitāṃ /
āryyasatyaṃ samārabhya saddharmaṃ samupādiśat // Rm_17.36{36} //
tat saddharmāmṛtaṃ pītvā sa vṛddhāpi kacaṃgalā /
pariśuddhāśayā bhadrā bodhicaryā prabodhitā // Rm_17.37{37} //
satkāyadṛṣṭibhūmīdhraṃ viṃśatiśikharodgataṃ /
nirbhidya jñānavajreṇa dṛṣṭasatyaprabodhitā // Rm_17.38{38} //
saṃprāpya śrotaāpattiphalaṃ sākṣat kṛtodyamā /
sāṃjalis taṃ muniṃ natvā gāthā imā abhāṣata // Rm_17.39{39} //
yat karttavyaṃ svaputreṇa mātur duṣkarakāriṇā /

tat kṛtaṃ bhavatā me 'tra cittaṃ mokṣaparāyaṇaṃ // Rm_17.40{40} //
durgatibhyaḥ samuddhṛtya svarge mokṣaṃ ca sāṃprataṃ /
sthāpito 'haṃ prayatnena viśeṣasaṃprabodhane // Rm_17.41{41} //
tathā me 'nugrahaṃ kṛtvā saṃbodhipadasādhanaṃ /
pravrajyāsaṃvaraṃ dātum arhati sāṃprataṃ bhavān // Rm_17.42{42} //
bhavatāṃ śaraṇaṃ kṛtvā triratnabhajanodyatā /
pravrajyāsaṃvaraṃ dhṛtvā cariṣye brahmacārikāṃ // Rm_17.43{43} //
ity arthitaṃ tayā śrutvā bhagavān sa munīśvaraḥ /
tasyāś cittaviśuddhatvaṃ matvaivaṃ samupādiśat // Rm_17.44{43!} //
yadi śraddhāsti te mātaḥ pravrajyāsadhane khalu /
bharttur anujñāṃ samāsādya prāgacha cara saṃvaraṃ // Rm_17.45{44} //
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sā saṃpramoditā /
tathā hīti pratijñāya muniṃ natvā tato 'carat // Rm_17.46{45} //
tatra sā sahasā gehe gatvā taṃ svāminaṃ mudā /
kṛtāṃjalipuṭo natvā puraḥ sthitvaivam abravīt // Rm_17.47{46} //
svāmi cchṛṇv adbhutaṃ vakṣye yad adyāhaṃ jalārthinī /
ghaṭaṃ dhṛtvā vahir deśe kūpāntikam upācare // Rm_17.48{47} //
tatra māṃ samupāyātāṃ dṛṣṭvānando mahāyatiḥ /
sahasā samupāśritya bhagavate 'mbu yācate // Rm_17.49{48} //
tato 'haṃ sahasā śuddhaiḥ pūrayitvā jalair ghaṭaṃ /
dhṛtvā svayaṃ pradātuṃ tat sabhāyām upasaṃcare // Rm_17.50{49} //
tatra tam śrīghanaṃ dṛṣṭvā cittaṃ me snehamohitaṃ /
kṣāradhārā stanābhyāṃ ca saṃpraśrutā niraṃtaraṃ // Rm_17.51{50} //
tatrāhaṃ sneharāgāṃdhā svātmajam iva taṃ muniṃ /
ūrddhavāhuḥ pariṣvaktuṃ pradhāvāmi bhavāntare // Rm_17.52{51} //
evaṃ mām abhidhāvantīṃ dṛṣṭvā te sāṃghikā api /
sarve pradhātum ichantaḥ pradhāvanti samutthitāḥ // Rm_17.53{52} //
tadā sa bhagavān dṛṣṭvā tān sarvān evam utthitān /
sahasā samupāmaṃtrya pura evaṃ samādiśat // Rm_17.54{53} //
mā imāṃ sarvathā yūyaṃ nivārayitum arhatha /
yan mameyaṃ puṇyaṃ ca śatajanmaprasū kila // Rm_17.55{54} //
tad atra māṃ samālokya svātmajasneharāgiṇī /
pariṣvaktuṃ samīchantī pradhāvatīyam unmukhī // Rm_17.56{55} //
yady atreṣātra dhāryyeta purato me vimūrchitā /
uṣṇaṃ rudhiram utsṛjya mṛtyuṃ yāyān na saṃśayaḥ // Rm_17.57{56} //
etac chāstrā samādiṣṭaṃ śrutvā te sāṃghikās tathā /
prabodhitāḥ praṇatvā māṃ svasvāsane samāśritāḥ // Rm_17.58{57} //
evaṃ tena munīndreṇa samākhyātaṃ niśamya tat /
sarvaṃ prabudhyamānāhaṃ purāvṛttaṃ smarāmi hi // Rm_17.59{58} //
tato 'haṃ vismayākrāṃtahṛdayātyabhinaṃditā /

tat saddharmāmṛtaṃ pātum upatiṣṭhāmi sādaraṃ // Rm_17.60{59} //
tatra sa bhagavān dṛṣṭvā mām evaṃ samupasthitāṃ /
āryasatyaṃ samārabhya samādiśati sadvṛṣaṃ // Rm_17.61{60} //
tat saddharmāmṛtaṃ pītvā mano me 'tipramodite /
bhūyo 'pi tad rasāsvādatṛṣitaṃ pātum ichate // Rm_17.62{61} //
sarve te sāṃghikās tatra saddharmāmṛtatṛptitāḥ /
śuddhātmānaḥ subhadrāṃgāḥ pariśuddhās trimaṃḍalāḥ // Rm_17.63{62} //
śuddhaśīlāḥ śubhācārā dayākāruṇyabhāvinaḥ /
sarvasattvahitādhānāḥ saṃsāralābhanispṛhāḥ // Rm_17.64{63} //
samādhidhāraṇīvidyā ghaṭamānāḥ samāhitāḥ /
sākṣād arhatpadaprāptā nirvikalpā niraṃjanāḥ // Rm_17.65{64} //
saṃbuddhaśaraṇaṃ kṛtvā saṃbodhisādhanodyatāḥ /
vihāre samupāsīnāḥ pradṛśyante mayā prabho // Rm_17.66{65} //
tat sabhāgaṃ cariṃ prāptuṃ pravrajyāvratam ichyate /
tad atra kṛpayā bharttas tad anujñāṃ pradehi me // Rm_17.67{66} //
iti bhāryāsamākhyātaṃ śrutvā so 'tidaridritaḥ /
sāścaryastambhitas tasthau paśyaṃs tām eva niścalaḥ // Rm_17.68{67} //
tataḥ sa suciraṃ bhāryāṃ tām evam abhilokayan /
viyogaśaṃkayā trastaḥ śanair evam abhāṣata // Rm_17.69{68} //
are nāri pramūdhāsi kim evaṃ tvaṃ prabhāṣase /
katham evaṃ tvayākhyātaṃ ko 'tra satyaṃ pratīṣyati // Rm_17.70{69} //
yad asau bhagavān buddhaś cakravarttinṛpātmajaḥ /
sarvatraidhātukādhīśo dharmarājo vināyakaḥ // Rm_17.71{70} //
jagacchāstā jagannāthaḥ sarvajñaḥ sugato jinaḥ /
munīndro mārajid arhan ṣaḍabhijñas tathāgataḥ // Rm_17.72{71} //
bodhisatvo mahāsatvaḥ samaṃtabhadrarūpakaḥ /
daśabalo maheśākhyo brahmacārī jitendriyaḥ // Rm_17.73{72} //
subrahmāmaradaityādilokānāṃ sarvadehināṃ /
śaraṇyo mānanīyo hi vandyaḥ pūjyo bhavaty api // Rm_17.74{73} //
tvam evaṃ durbhagā nārī daridratātiduḥkhinī /
dāsī paravatī preṣyā kṛpaṇā duḥkṛtākṛtiḥ // Rm_17.75{74} //
katham evaṃvidhāyās te garbhe jāto 'py asau mahān /
bodhicittaṃ samāsādya prācarad bodhicārikāṃ // Rm_17.76{75} //
yataḥ puṇyavipākena pūrya pāramitāḥ kramāt /
adhunā bodhim āsādya saṃbuddho 'yaṃ bhavaty api // Rm_17.77{76} //
etatpuṇyavibhāgena kathaṃ te īdṛśī gatiḥ /
adyāpīdṛgavasthā hi kiṃ cit saukhyaṃ na vidyate // Rm_17.78{77} //
tad atra mā vadaivaṃ ca tathoktvā naiva śobhase /
kas tavaitad vacaḥ śrutvā supratītaḥ pramāṇayet // Rm_17.79{78} //
dhik pravādāgnidagdhāṅgā mahatkaṣṭābhikhedītā /

vamitvā rudhiraṃ hy uṣṇaṃ tvaṃ nūnaṃ maraṇaṃ vrajeḥ // Rm_17.80{79} //
mithyāvādābhisaṃkalpād api hi narake vrajet /
tvam api ca tathā nūnaṃ narake na vrajeḥ kathaṃ // Rm_17.81{80} //
narakeṣu sadā nityaṃ duḥkhāni vividhāni vai /
bhuktvātivedanākrāntā suciraṃ sthāsyase dhruvaṃ // Rm_17.82{81} //
iti bharttroditaṃ śrutvā sā vṛddhā strī kacaṃgalā /
vibhinnahṛdayā tasthau tan nirāśābhimohitā // Rm_17.83{82} //
tadā sā sucireṇaiva saṃprāpya cetanāṃ tataḥ /
bharttāraṃ taṃ punar dṛṣṭvā bodhayitum abhāṣata // Rm_17.84{83} //
svāminn atra prasīda tvaṃ mām evaṃ vada sarvathā /
satyam etan mayā proktaṃ na mithyeti prakalpaya // Rm_17.85{84} //
yadi mithyāvacaḥ syān me tenāhaṃ narake vraje /
atha me vacanaṃ satyam atrāhaṃ sadgatiṃ vraje // Rm_17.86{85} //
tenātrobhayathāpy eva viyogaṃ nau bhavet khalu /
sarveṣām api jaṃtūnām avaśyaṃ maraṇaṃ bhave // Rm_17.87{86} //
kim evaṃ jīvitenāpi kevalaṃ duḥkhabhāginā /
yatra na vidyate dharmmaṃ tatra kiṃ sukhatāpi ca // Rm_17.88{87} //
dharmārtham eva saṃsāre janmadehārthasādhanaṃ /
dharmaṃ vinā kim etair naḥ kevalaṃ duḥkhatāptaye // Rm_17.89{88} //
iti matvā mahānto 'pi śrīmanto 'pi vicakṣaṇāḥ /
sarvān parigrahān tyaktvā pravrajanti jināśrame // Rm_17.90{89} //
tathātrāhaṃ parijñāya saṃbuddhaśaraṇaṃ gatā /
saddharmasādhanaṃ karttum ichāmi sāṃprataṃ prabho // Rm_17.91{90} //
tat pravrajyāvratānujñāṃ pradātuṃ me samarhasi /
etatpuṇyavibhāgena tvaṃ cāpi sadgatiṃ vrajeḥ // Rm_17.92{91} //
yadi na dīyate 'nujñā pravrajyāvratasādhane /
akasmāt mṛtyunāghrāte tadā kathaṃ nivāraye // Rm_17.93{92} //
kiyat kālaṃ ca jīveyaṃ vṛddhāhaṃ jirṇitendriyā /
iti matvātra māṃ naivaṃ nivārayitum arhasi // Rm_17.94{93} //
kiṃ cāhaṃ jaratī vṛddhā tat te kiṃ snehatā mayi /
vṛddhayā durbalāṅgātra kārye kiṃ nu prayojanaṃ // Rm_17.95{94} //
tvaṃ cāpi jarayākrānto vṛddho 'si durbalendriyaḥ /
tat kiṃ te sneharāgeṇa vṛddhāyā mayi sāṃprataṃ // Rm_17.96{95} //
adyāpi kiṃ sukhāśā nau jarākrāntaśarīrayoḥ /
avaśyaṃ mṛtyur atrāvāṃ samākramya grasiṣyati // Rm_17.97{96} //
tadāhaṃ kiṃ kariṣyāmi tvaṃ cāpi kiṃ kariṣyasi /
śocitveva niṣatsyāmi tvam apy evaṃ niṣatsyasi // Rm_17.98{97} //
avaśyam atra saṃsāre bhāvi bhāvā phalanty api /
kasyāpi bhūyate nātra bhāvi bhāvānyathā kvacit // Rm_17.99{98} //
svakṛtakarma evātra gṛhītvā sarvajaṃtavaḥ /

yātā yānti ca yāsyaṃti dehaṃ tyaktvā yamālayaṃ // Rm_17.100{99} //
tatra yamājñayā sarve svakṛtakarmabhāginaḥ /
dharmiṇaḥ sadgatiṃ yātāḥ pāpino durgatiṃ gatāḥ // Rm_17.101{100} //
evaṃ sarve ime satvāḥ svadaivaphalabhoginaḥ /
sasukhāni ca duḥkhāni bhuktvā bhramanti sarvadā // Rm_17.102{1} //
evaṃ svāmin parijñāya sarvadā sukhavāṃchibhiḥ /
dharmam evātra saṃsāre karttavyaṃ yatnataḥ sadā // Rm_17.103{2} //
dharman tu pravaraṃ śreṣṭhaṃ saugatasaṃvarodbhavaṃ /
iti buddhaiḥ samākhyātaṃ tvayāpy etac chrutaṃ na kiṃ // Rm_17.104{3} //
tasmād ahaṃ munīndrasya śāsane śaraṇaṃ gataḥ /
pravrajyāsaṃvaraṃ dharttum ichāmi sāṃprataṃ prabho // Rm_17.105{4} //
etatpuṇyavipākena pariśuddhās trimaṇḍalāḥ /
sākṣād arhatpadaṃ prāpya nirvṛtipadam āpnuyāṃ // Rm_17.106{5} //
etad dharmavibhāgena tvaṃ cāpi sadgatiṃ vrajeḥ /
iti matvā tathā svāmiṃs tad anujñāṃ dadātu me // Rm_17.107{6} //
tvam atra svagṛhe sthitvā triratnaśaraṇaṃ gataḥ /
yāvaj jīvaṃ sukhaṃ bhuktvā śubhe cara sadādarāt // Rm_17.108{7} //
etatpuṇyavipākena tvaṃ cāpy evaṃ sudhīr bhaveḥ /
tatas te saugate dharme vāṃchā jāyeta cetasi // Rm_17.109{8} //
tatas tvaṃ śraddhayā gatvā saṃbuddhaśāsane svayaṃ /
pravrajyāsaṃvaraṃ prāpya sākṣād arhatvam āpnuyāḥ // Rm_17.110{9} //
iti matvā bhavān svāmin saddharmaṃ yadi vāñchati /
tat pravrajyāvratānujñāṃ mahyaṃ pradātum arhati // Rm_17.111{10} //
iti tayoditaṃ śrutvā sa daridraḥ prabodhitaḥ /
tāṃ bhāryāṃ suciraṃ dṛṣṭvā śanair evam abhāṣata // Rm_17.112{11} //
hā priye katham eva tvaṃ māṃ vihātuṃ samichasi /
kim atrāhaṃ vadiṣyāmi tvayaivaṃ pratibhāṣate // Rm_17.113{12} //
yadi te 'sti mano dhairyyaṃ kṛtvā śraddhānvitāśrayā /
pravraja saṃvaraṃ dhṛtvā cara satyasamāhitā // Rm_17.114{13} //
iti bhartroditaṃ śrutvā sā vṛddhāpi kacaṃgalā /
bharttāraṃ taṃ praṇatvaivaṃ tato 'carat pramoditā // Rm_17.115{14} //
tataḥ sā sahasā gatvā tatrāśrame upāgatā /
śrīghanaṃ taṃ samālokya purataḥ samupācarat // Rm_17.116{15} //
tatra tat purato gatvā sāñjaliḥ sā pramoditā /
munīndraṃ taṃ praṇatvaivaṃ pravrajyāṃ samayācata // Rm_17.117{16} //
bhagavan nātha sarvajña bhavatāṃ śaraṇaṃ vraje /
tad bhavāṃ kṛtvā kṛpayā mahyaṃ pravrajyāṃ dātum arhati // Rm_17.118{17} //
tayeti prārthitaṃ śrutvā bhagavān sa munīśvaraḥ /
savyena pāṇinā tasyā vṛddhāyāḥ śirasi spṛśan // Rm_17.119{18} //
ehi mataś cara brahmacārikāṃ tvaṃ samāhitā /

ity uktvā tāṃ samāgṛhya sāṃghike punar abravīt // Rm_17.120{19} //
gacha māta prajāpatyā gautamyāḥ śaraṇaṃ vraja /
sārhantī bhikṣuṇīmātā pravrajyāṃ te pradāsyati // Rm_17.121{20} //
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sā pratinaṃditā /
tathety āśrutya śāstāraṃ taṃ praṇatvā tato 'carat // Rm_17.122{21} //
tatra sā samupāsṛtya dṛṣṭvā tāṃ gautamīṃ mudā /
upetya sāṃjalir natvā pravrajyāṃ samayācata // Rm_17.123{22} //
mātar atra samāyāmi bhavatyāḥ śaraṇaṃ mudā /
tad bhavantī jaganmātā pravrajyāṃ pradadātu me // Rm_17.124{23} //
tayeti prārthitaṃ śrutvā gautamī sānumoditā /
hastena śirasi spṛṣṭvā sāṃghikatāṃ samagrahīt // Rm_17.125{24} //
tatra sāśu prajāpatyāṃ pravrajitā yathāvidhiḥ /
muṇḍitā khikkhirīpātrahastā kākhāyacīvarā // Rm_17.126{25} //
saumyendriyā subhadraṃgā vṛddhāpi sā kacaṃgalā /
bhikṣuṇīgaṇamadhyasthā śāntarūpātyaśobhata // Rm_17.127{26} //
tataḥ sā bhikṣuṇī śāstu gautamyāś ca prasādataḥ /
samādhidhāraṇīvidyādhyayanābhisamudyatā // Rm_17.128{27} //
hitvāvidyāgaṇaṃ prāptavidyābhijñāviśāradā /
pratisaṃvidguṇādyāgu pariśuddhākṛtir vabhau // Rm_17.129{30!} //
atha sā parivijñāya bhavacakraṃ calācalaṃ /
viditvā saṃskāragatīś cābhivighātinīs tataḥ // Rm_17.130{31} //
sarvakleśagaṇāṃ jitvā pariśuddhas trimaṇḍalā /
sākṣād arhatpadaṃ prāpya vabhūva brahmacāriṇī // Rm_17.131{32} //
tadā sā nirjitakleśā nirvikalpā niraṃjanā /
caṃdanakalpasaurabhyā samaloṣṭhasuvarṇikā // Rm_17.132{33} //
saṃsārabhogasatkāraniṣpṛhākāśasannibhā /
sarvasatvahitādhānā sarvasūtrāṃtapāragā // Rm_17.133{34} //
sadevāsuralokānāṃ tridhātukanivāsināṃ /
vaṃdyā pūjyābhimānyā ca vabhūva sā subhāṣiṇī // Rm_17.134{35} //
yadā sa bhagavañ chāstā bhikṣuṇīnāṃ subhāṣitaṃ /
saṃkṣepeṇa samuddiśya dhyānāgāre samāśrayat // Rm_17.135{36} //
tadā sā bhikṣuṇī tatra kacaṃgalā subhāṣiṇī /
bhikṣuṇīnāṃ sabhāmadhye sutrāntaṃ samupādiśat // Rm_17.136{37} //
tac chrutvā bhagavāṃs tatra tayā sūtrāṃtadeśite /
sarvāns tān sāṃghikān bhikṣūn samāmaṃtryaivam ādiśat // Rm_17.137{38} //
eṣo 'grā bhikṣavo mātā bhikṣuṇīnāṃ mamāśrame /
sūtrāntabhāgakartṝṇāṃ yad uteyaṃ kacaṃgalā // Rm_17.138{39} //
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sarve 'pi sāṃghikāḥ /
savismayā munīndraṃ taṃ paprachus tat purākṛtaṃ // Rm_17.139{40} //
bhagavann anayā karmaṃ kiṃ prakṛtaṃ purākṛtaṃ /

imān sarvān sabhāsīnān prabodhayitum arhati // Rm_17.140{41} //
yeneyam śāsane bauddhe vṛddhā pravrajitādhunā /
sākṣād arhatvam āsādya bhavati brahmacāriṇī // Rm_17.141{42} //
kiṃ vānayā purākarma kṛtaṃ kutra kadā kathaṃ /
sūtrāntabhāgakartṝṇāṃ yenāgreyaṃ bhavaty api // Rm_17.142{43} //
kiṃcāpi prakṛtaṃ karmaṃ purānayā kadā kathaṃ /
yenātra paścime garbhāvāse na dhārito bhavān // Rm_17.143{44} //
etat sarvaiḥ parijñāya bhagavānn asyāḥ purākṛtaṃ /
imān sarvān sabhāsīnān prabodhayitum arhati // Rm_17.144{45} //
iti tair bhikṣubhiḥ sarvaiḥ prārthite sa munīśvaraḥ /
sarvāṃs tān sāṃghikān dṛṣṭvā samāmaṃtryaivam ādiśat // Rm_17.145{46} //
śṛṇuta bhikṣavaḥ sarve yad yat kṛtaṃ purānayā /
tat tat sarvaṃ pravakṣyāmi yuṣmākaṃ cittabodhane // Rm_17.146{47} //
purā me bodhisatvasya bodhicaryānucāriṇaḥ /
paṃcajanmaśatāny eṣā janany āsīn niraṃtaraṃ // Rm_17.147{48} //
tadā me dadato dānam antarāyaḥ kṛto 'nayā /
tenādyāpi daridreyaṃ durbhagā ca bhavaty api // Rm_17.148{49} //
pravrajyāyai tadai caiṣā vahudhā prārthitā mayā /
naivānujñāṃ dadau mahyaṃ vighnam eva vyadhād dhaṭhāt // Rm_17.149{50} //
etatkarmavipākena vṛddhaiṣā duḥkhinī satī /
pravrajyāsaṃvaraṃ prāptā carati mama śāsane // Rm_17.150{51} //
yadi naiṣā tadā dānaṃ vighnā mamākariṣyati /
naiṣādhunā daridrātra bhavati hi kadā cana // Rm_17.151{52} //
pravrajyāyāṃ ca me vighnaṃ yadi naiṣākariṣyata /
acariṣyad vrataṃ vālye na tu vṛddhātra sāṃprataṃ // Rm_17.152{53} //
yan mamaivaṃ kṛtaṃ vighnaṃ dāne vrate tadānayā /
tenādhunā daridraiṣā vṛddhā vrataṃ caraty api // Rm_17.153{54} //
yat tadā sukṛtaṃ kiṃ cit prakṛtaṃ nānayā purā /
tenāhaṃ paścime garbhāvāse 'dhunā na dhāritaḥ // Rm_17.154{55} //
yat sā māyā mahādevī mahāpuṇyārthasādhinī /
tenāhaṃ paścime garbhāvāse tayātra dhāritaḥ // Rm_17.155{56} //
bhūyo 'py eṣā purā tatra vāraṇasyāṃ dvijātmajāḥ /
kleśāgniparidagdhāṃgā daridrā kṛpaṇābhavat // Rm_17.156{57} //
tadā tatra munīndrasya kāśyapasya jagadguroḥ /
śāsane śaraṇaṃ gatvā pravrajitācarad vrataṃ // Rm_17.157{58} //
tatra sa sarvaśāstrārthakovidātivicakṣaṇā /
sarvasūtrāntasaddharmaṃ bhikṣuṇīnām upādiśat // Rm_17.158{59} //
tadā sā bhikṣuṇī tatra kiñcit kāryārtharoṣitāḥ /
sarvās tā bhikṣuṇīr dāsīvādena paryabhāṣata // Rm_17.159{60} //
etatkarmavipākena saiṣādhunātiduḥkhitā /

parasevākarā dāsī bhavati durbhagākṛtiḥ // Rm_17.160{61} //
yac cānayā tadā tatra vidyābhyāsīkṛtaṃ mudā /
tenaiṣā sahasārhantī bhavati brahmacāriṇī // Rm_17.161{62} //
yac cāpy esā tadā tatra sūtrāntaṃ samupādiśat /
tena sūtrāntavaktānām agrā bhavati sāṃprataṃ // Rm_17.162{63} //
evaṃ hi bhikṣavaḥ sarve manyadhvaṃ karmasaṃbhavaṃ /
sukhaṃ duḥkhaṃ ca saṃsāre bhramatāṃ sarvadehināṃ // Rm_17.163{64} //
yenaiva yat kṛtaṃ karmaṃ tenaivaṃ bhujyate phalaṃ /
abhuktaṃ kṣīyate naiva karmaṃ kvāpi kadā cana // Rm_17.164{65} //
nāgnibhir dahyate karmaṃ klidyate nodakair api /
vāyubhiḥ śuṣyate naiva kṣīyate na ca bhūmiṣu // Rm_17.165{66} //
ahyathāpi bhaven naiva vipāke karmaṇaḥ phalaṃ /
yad uptaṃ bhūtale bījaṃ tad eva sūyate phalaṃ // Rm_17.166{67} //
anyathā na bhavet kvāpi kṛtaṃ karmaṃ phalaṃ bhave /
śubhasya karmaṇaḥ pāke śubhataiva sadā bhave // Rm_17.167{68} //
kṛṣṇasya kṛṣṇataiva syā miśritasyāpi miśritaṃ /
evaṃ vijñāya kṛṣṇāni vihāya miśritāni ca // Rm_17.168{69} //
śubha eva sadāpy atra caritavyaṃ śubhārthibhiḥ /
śubhena sadgatiṃ yāyāt kṛṣṇena durgatiṃ sadā // Rm_17.169{70} //
miśritena tathohe ca gatīr yāyād bhaved dhruvaṃ /
iti matvātra saṃsāre sarvadā śubhavāñchibhiḥ /
triratnabhajanaṃ kṛtvā caritavyaṃ śubhe sadā // Rm_17.170{71} //
ye bhajanti sadā buddhaṃ na te gacchanti durgatiṃ /
sarvadā sadgatau bhadraṃ kṛtvā yānti jinālayaṃ // Rm_17.171{72} //
ye śṛṇvanti sadā dharmmaṃ na yānti te 'pi durgatiṃ /
sarvadā bhadrasaukhyāni bhuktvā yānti sukhāvatīṃ // Rm_17.172{73} //
dānaṃ dadanti ye saṃghe te 'pi na yānti durgatiṃ /
sarvadā śubhasaukhyāni bhuktvā yānti jināśrayaṃ // Rm_17.173{74} //
evaṃ matvātra saṃsāre triratnaṃ śaraṇaṃ gatāḥ /
satkṛtya śraddhayā nityaṃ bhajadhvaṃ samupāsthitāḥ // Rm_17.174{75} //
triratneṣu kṛtaṃ karmaṃ tadvipāke mahatphalaṃ /
aprameyam asaṃkhyeyaṃ saṃbodhipadasādhanaṃ // Rm_17.175{76} //
etatpuṇyānubhāvena bodhisatvāḥ sadā bhave /
sarvasatvahitaṃ kṛtvā pracaranti yathechayā // Rm_17.176{77} //
nānārūpadharāḥ sarve satvārthasādhanodyatāḥ /
saddharmaṃ samupādiśya pālayanti jagattrayaṃ // Rm_17.177{78} //
kramāt pāramitāḥ sarvāḥ paripūrya śubhānvitāḥ /
sarvakleśagaṇāñ jitvā pariśuddhās trimaṇḍalāḥ // Rm_17.178{79} //
jitvā māragaṇāñ cāpi prāpya saṃbodhim uttamāṃ /
sarvatra dharmasotkṛtvā tato nirvṛtim āyayuḥ // Rm_17.179{80} //

ye 'tītā jinās te 'pi triratnabhajanodyamāt /
kramād bodhiṃ samāsādya nirvṛtipadam āgatāḥ // Rm_17.180{81} //
varttamānā jinās te 'pi triratnabhajanodbhavaiḥ /
puṇyair bodhiṃ samāsādya gacheyur nirvṛtiṃ tathā // Rm_17.181{82} //
anāgatā jinās te 'pi triratnabhajanodbhavaiḥ /
puṇyair evaṃ kramād bodhiṃ prāpya yāsyanti nirvṛtiṃ // Rm_17.182{83} //
ahaṃ cāpi tathā nūnaṃ triratnabhajanodyamī /
etatpuṇyānubhāvena bodhiṃ prāpnomi sāṃprataṃ // Rm_17.183{84} //
tathāham api sarvatra kṛtvā dharmamayaṃ jagat /
sarvān bodhau niyojyaivaṃ yāsyāmi nirvṛtiṃ dhruvaṃ // Rm_17.184{85} //
evaṃ ye ye bhajanty atra triratnaśaraṇaṃ gatāḥ /
te te sarve 'pi saṃbodhiṃ prāpya nirvṛtim āyayuḥ // Rm_17.185{86} //
iti matvātra saṃsāre nirvṛtipadavāṃchinaḥ /
triratnabhajanaṃ kṛtvā pracaradhvaṃ śubhe sadā // Rm_17.186{87} //
tathā kṛtvātra saddharmaṃbhuktvaiva satsukhāny api /
kramād bodhiṃ samāsādya nirvṛtiṃ samavāpsyatha // Rm_17.187{88} //
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sarve 'pi te janāḥ /
sāṃghikāś ca tathety uktvā prābhyanaṃdat prabodhitāḥ // Rm_17.188{89} //
tadā tatra janāḥ sarve triratnaśaraṇaṃ gatāḥ /
satkṛtya śraddhayā nityaṃ prabhejire 'numoditāḥ // Rm_17.189{90} //
etatpuṇyānubhāvais tu tadā samaṃtataḥ /
sarvadā maṃgalotsāhaṃ babhuva nirupadravaṃ // Rm_17.190{91} //
iti me guruṇākhyātaṃ śrutaṃ mayā tathocyate /
śrutvā rājans tvam apy evaṃ triratnaṃ bhaja sarvadā // Rm_17.191{92} //
prajāś cāpi tathā dharmaṃ śrāvayitvā prabodhayan /
triratnabhajanaṃ nityaṃ kārayituṃ sadārhasi // Rm_17.192{93} //
tathā te maṃgalaṃ nityaṃ sarvatrāpi bhaved dhruvaṃ /
kramāt pāramitā pūrya bodhiṃ cāpi samāpsyasi // Rm_17.193{94} //
iti tenārhatādiṣṭaṃ śrutvāśokaḥ sa bhūpatiḥ /
tathā hīti pratijñāya prābhyanandan sapārṣadaḥ // Rm_17.194{95} //
kacaṃgalāyā avadānam etac chṛṇvanti ye śrāvayatīha yaś ca /
vihāya pāpaṃ khalu te 'pi sarve bhuktvā sukhāny eva sugatiṃ vrajanti // Rm_17.195{96} //
++ iti ratnamālāyām avadānatatve kacaṃgalāvadānaṃ samāptam ++
XVIII Dhanikāvadāna
athāśoko mahīpālaḥ kṛtāṃjalipuṭo mudā /
upaguptaṃ guruṃ natvā punar evaṃ samabravīt // Rm_18.1{1} //
bhadanta śrotum icchāmi punar anyat subhāṣitaṃ /
tadyathā guruṇādiṣṭaṃ tathādeṣṭuṃ ca me 'rhati // Rm_18.2{2} //
iti saṃprārthitaṃ rājñā śrutvā so 'rhan sudhīr yatiḥ /
upagupto narendraṃ taṃ samālokyaivam abravīt // Rm_18.3{3} //