ભાષા

ENहिગુ
ગ્રંથ પાઠ

રત્નમાલાવદાન · ભાગ 161180

સૂચીછિદ્રમુખાન્ય્ અસ્થિયંત્રવદ્ ઉચ્છૃતાન્ય્ અપિ ।
ક્ષુત્પિપાસાભિદગ્ધાનિ હીનદીનસ્વરાણ્ય્ અપિ ॥ ર્મ્_16.22{22} ॥
તીવ્રદુઃખાનિ તપ્તાનિ પ્રલપન્તિ વિહાયસિ ।
વિભ્રમન્તિ સદા ક્વાપિ કિઞ્ચિ સ્થિતિં ન લેભિરે ॥ ર્મ્_16.23{23} ॥
તદૈકસ્મિન્ દિને તત્ર મૌદ્ગલ્યાયન આત્મવિત્ ।
આયુષ્માન્ સૌગતો ભિક્ષુર્ મહાભિજ્ઞો દયાન્વિતઃ ॥ ર્મ્_16.24{24} ॥
પૂર્વાહ્ને પાત્રમ્ આદાય કાષાયચીવરાવૃતઃ ।
રાજગૃહે પુરે પિણ્ડં યાચિતું સમુપાચરન્ ॥ ર્મ્_16.25{25} ॥
તત્ર યતિઃ સ તાં પ્રેતાં સર્વાન્ વિભ્રમતો ઽમ્વરે ।
દૃષ્ટ્વેને ક ઇતિ ધ્યાત્વા પશ્યઞ્ જનૈર્ ઉપાચરન્ ॥ ર્મ્_16.26{26} ॥
તે સર્વે પ્રેતકાશ્ ચાપિ દૃષ્ટ્વા તં ભિક્ષુમ્ આગતં ।
સહસોપેત્ય નત્વાગ્રે રુદન્ત એતદ્ અબ્રુવન્ ॥ ર્મ્_16.27{27} ॥
ભદન્ત ભવતાં પાદૌ વન્દામહે સમાનતાઃ ।
તદ્ અસ્માકં હિતં કૃત્વા કૃપયા ત્રાતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_16.28{28} ॥
વયં રાજગૃહે જાતાઃ પૌરાઃ પંચશતાન્ય્ અપિ ।
સ્વકર્મપરિભુંજાનઃ પ્રેતીભૂતાશ્ ચરામહે ॥ ર્મ્_16.29{29} ॥
તદા વયમ્ ઇમે સર્વે ગૃહસ્થાઃ શ્રેષ્ઠિનો નરાઃ ।
મહાધના મહાભોગાસ્ તીર્થિકા ધર્મસેવકાઃ ॥ ર્મ્_16.30{30} ॥
યદ્ વયં મત્સારાક્રાન્તમાનસાઃ કુટુકુઞ્ચકાઃ ।
આગૃહીતપરિષ્કારાઃ કેવલાર્જનસાધકાઃ ॥ ર્મ્_16.31{31} ॥
નૈવ કિઞ્ ચિત્ તદા દાનમ્ અદદ્મહિ કદા ચન ।
અર્થિનમ્ આગતં દૃષ્ટ્વા પ્રાકુષ્યામહિ રોષિતાઃ ॥ ર્મ્_16.32{32} ॥
પરદત્તાન્ય્ અપિ શ્રુત્વા દૃષ્ટ્વા ચાપિ પ્રરોષિતાઃ ।
દીયમાનેષુ વિઘ્નાનિ પ્રાકુર્મહિ પ્રયત્નતઃ ॥ ર્મ્_16.33{33} ॥
સૌગતા અપિ ચાર્હન્તઃ પ્રેતા ઇવેયમ્ આગતાઃ ।
ઇત્ય્ અસ્માભિઃ પ્રમોહાન્ધૈઃ પરિભાષ્યાભિનિન્દિતાઃ ॥ ર્મ્_16.34{34} ॥
તત એતે વયં સર્વે કાલં કૃત્વા ચ સાંપ્રતં ।
એવં પ્રેતાલયોત્પન્ના દુઃખાર્દિતાશ્ ચરામહે ॥ ર્મ્_16.35{35} ॥
ઇતિ ભદન્ત વિજ્ઞાય ગત્વા રાજગૃહે ભવાન્ ।
કૃપયાસ્મત્પ્રવૃત્તાંતં જ્ઞાતીનાં પુરતો વદન્ ॥ ર્મ્_16.36{36} ॥
છન્દકભિક્ષણં કૃત્વા બુદ્ધાદિં સર્વસાંઘિકં ।
અસ્મન્નામ્ના સમભ્યર્ચ્ય ભોજયિતું સમર્હતિ ॥ ર્મ્_16.37{37} ॥
સંબુદ્ધપ્રમુખેભ્યશ્ ચ સંઘેભ્યો ભવતાદરાત્ ।
અસ્મન્નામ્ના પ્રકર્ત્તવ્યં પ્રણામમ્ અપિ સદ્ગુરો ॥ ર્મ્_16.38{38} ॥
દક્ષિણાદેશનાપ્ય્ અસ્મન્નામ્ના બુદ્ધાદિસાંઘિકૈઃ ।
ભવતા કારયિતવ્યા ઇત્ય્ અસ્માસુ કૃપાં કુરુ ॥ ર્મ્_16.39{39} ॥
યથાસ્માકમ્ ઇતઃ પ્રેતલોકા મુક્તિર્ ભવેદ્ ધ્રુવં ।
તથાસ્માસુ ભવામ્ચ્ છાસ્તા કૃપયા કર્તુમ્ અર્હાતિ ॥ ર્મ્_16.40{40} ॥
ઇતિ તૈઃ પ્રાર્થિતં સર્વૈઃ સ મૌદ્ગલ્યાયનઃ સુધીઃ ।
શ્રુત્વા તથેતિ સંશ્રુત્ય તૂષ્ણીભૂત્વાધ્યુવાસ તત્ ॥ ર્મ્_16.41{41} ॥

તતસ્ તાન્ પ્રેતિકાન્ સર્વાન્ સ મૌદ્ગલ્યાયનો યતિઃ ।
સમાલોક્ય સમાશ્વાસ્ય પુનર્ એતત્ સમબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_16.42{42} ॥
તત્ર યૂયં ચ સર્વ શ્વઃ પ્રવૃત્તે સંઘભોજને ।
સસંઘં શ્રીઘનં દ્રષ્ટું સમાયાત સમાદરાત્ ॥ ર્મ્_16.43{43} ॥
ઇતિ તેનાર્હાતાદિષ્ટં શ્રુત્વા તે પ્રેતકા અપિ ।
તથેતિ હિ પ્રતિજ્ઞાય પ્રણત્વા તં વને યયુઃ ॥ ર્મ્_16.44{44} ॥
તતઃ સ સૌગતો ભિક્ષુર્ મૌદ્ગલ્યો યતિર્ આત્મવિત્ ।
ગત્વા રાજગૃહે તેષાં જ્ઞાતીનાં સમુપાચરન્ ॥ ર્મ્_16.45{45} ॥
તત્ર સર્વત્ર તેષાં તત્ જ્ઞાતીનાં ભવનેષુ સ ।
ગત્વા તેષાં પ્રવૃત્તાંતં સર્વમ્ એવં ન્યવેદયત્ ॥ ર્મ્_16.46{46} ॥
તતઃ સ તત્ર સર્વાંસ્ તાં જ્ઞાતીન્ આહૂય સાદરં ।
તેષાં પ્રેતગતેર્ મુક્તિહેતોર્ એવં સમબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_16.47{ઽ47} ॥
શૃણુત ભો મહાભાગ્ય યૂયં સર્વે સમાહિતાઃ ।
યુષ્માકં જ્ઞાતિવર્ગાણાં મુક્તિહેતું પ્રવક્ષ્યતે ॥ ર્મ્_16.48{48} ॥
યતો યુષ્મત્સગોત્રાસ્ તે મત્સરિણો દુરાશયાઃ ।
આગૃહીતપરિષ્કારા દશાકુશલસંચરાઃ ॥ ર્મ્_16.49{49} ॥
નાપિ દાનં પ્રદત્તં તૈઃ કસ્મૈ ચિ ક્વાપિ કિં ચન ।
પરદત્તાન્ય્ અપિ શ્રુત્વા દૃષ્ટ્વા વા પર્યભાષ્યત ॥ ર્મ્_16.50{50} ॥
અર્હન્તો ભિક્ષવો વા તૈર્ યાચકાશ્ ચ ગૃહાગતાઃ ।
પરિભાષ્યાભિસંતર્જ્ય નિષ્કાસિતા ગૃહાદ્ વલાત્ ॥ ર્મ્_16.51{51} ॥
પ્રેતા ઇવ સદા ભિક્ષાં યાચિત્વેમે ઽભિભુંજતે ।
ઇત્ય્ અર્હતો યતી ચાપિ દૃષ્ટ્વૈવ તે ઽભ્યનિન્દયન્ ॥ ર્મ્_16.52{52} ॥
એતત્કર્મવિપાકૈસ્ તે પ્રેતીભૂતા વને ઽધુના ।
ક્ષુત્પિપાસાહતા નિત્યં વિભ્રમ્યન્તે ઽભિદુઃખિતાઃ ॥ ર્મ્_16.53{53} ॥
તત્ તેસાં તન્ મહત્પાપમુક્તિહેતોર્ ઇહાધુના ।
સંબુદ્ધશાસને દાનં કર્તુમ્ ઇછામ્ય્ અહં ખલુ ॥ ર્મ્_16.54{54} ॥
મયૈતદ્ દક્ષિણાદેશાસ્ તન્ નામ્ના કારયિષ્યતે ।
તદા તત્ પાપમુક્તાસ્ તે સર્વે યાયુર્ દિવં ધ્રુવં ॥ ર્મ્_16.55{55} ॥
તદ્ અત્ર શ્રદ્ધયા યૂયં યથાશક્તિ મયાર્થિતાઃ ।
સંઘભોજનસામગ્રિં સર્વે પ્રદાતુમ્ અર્હય ॥ ર્મ્_16.56{56} ॥
સંઘભોજ્યે પ્રવૃત્તે ઽત્ર સર્વે તે પ્રેતિકા અપિ ।
દ્રષ્ટું સમાગમિષ્યન્તિ યૂયં ચાગંતુમ્ અર્હથ ॥ ર્મ્_16.57{57} ॥
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા પ્રાર્થિતે તેન મૌદ્ગલ્યેન દયાલુના ।
શ્રુત્વા તજ્ જાતયઃ સર્વે વિસ્મયાં સમુપાયયુઃ ॥ ર્મ્_16.58{58} ॥
તતસ્ તે વિસ્મિતાઃ સર્વે તત્ પ્રેતગતિમુક્તયે ।
તત્ ભોજ્યસામગ્રીં શ્રદ્ધયા દાતુમ્ ઇચ્છિરે ॥ ર્મ્_16.59{59} ॥
કે ચિત્ તસ્મૈ સુવર્ણાનિ કે ચિદ્ રત્નાનિ સંદદુઃ ।
કે ચિદ્ રોપ્યાદિ ધાતૂંશ્ ચ દ્રવ્યાનિ વિવિધાનિ ચા ॥ ર્મ્_16.60{60} ॥
તણ્ડુલાનિ દદુઃ કે ચિદ્ દદુર્ ધાન્યાનિ કે ચન ।
કે ચિદ્ દદુઃ કલાયાંશ્ ચ ગોધૂમાંશ્ ચ યવાન્ અપિ ॥ ર્મ્_16.61{61} ॥

કુલ્માષાન્ મસુરાંશ્ ચાપિ માષચનકસર્ષપાન્ ।
મુદ્ગાંશ્ ચાપિ તથાન્યાંશ્ ચ સર્વાન્ વ્રીહિન્ દદુઃ પરે ॥ ર્મ્_16.62{62} ॥
તિલપ્રિયંગુસિદ્ધાર્થાન્ ભંગાશ્ ચ રાજિકા અપિ ।
મૂલશાકકદમ્વાંશ્ ચ પત્રપુષ્પાંકુરાણિ ચ ॥ ર્મ્_16.63{63} ॥
શૃઙ્ગવેરાતિપક્વાનિ ફલાનિ વિવિધાનિ ચ ।
સુરસાનિ સુપથ્યાનિ પ્રદદુશ્ ચાપરે મુદા ॥ ર્મ્_16.64{64} ॥
તિક્તામ્લલવણાદીનિ રસાનિ વિવિધાનિ ચ ।
શુન્ઠીશ્ ચ પિપ્પિરીશ્ ચાપિ મરિચાનિ દદુર્ મુદા ॥ ર્મ્_16.65{65} ॥
હિઙ્ગું ચ જીરકાંશ્ ચાન્યે વિડર્કસૈંધવાદિ ચ ।
અન્યે ઘૃતાનિ તૈલાનિ પ્રદદુઃ શ્રદ્ધયા મુદા ॥ ર્મ્_16.66{66} ॥
શક્તૂંશ્ ચ પિષ્ટકાંશ્ ચાન્યમોદકાંશ્ ચ દદુર્ મુદા ।
તથા દધીનિ દુગ્ધાનિ મધુનિ ચ ગુડાનિ ચ ॥ ર્મ્_16.67{67} ॥
તથાન્યે સર્કરાશ્ ચાપિ પ્રદદુઃ શ્રદ્ધયા મુદા ।
તથૌષધાનિ પથ્યાનિ પાચકાનિ દદુઃ પરે ॥ ર્મ્_16.68{68} ॥
લાઙ્ગલીપૂગતામ્બૂલરવંગાદીનિ સંદદુઃ ।
સર્વપેયાનિ ભોજ્યાનિ વિવિધાન્ય્ અપિ ।
સર્વે તે જ્ઞાતયસ્ તેષાં સંઘભોક્ષ્યાય સંદદુઃ ॥ ર્મ્_16.69{69} ॥
એવં તે સર્વવસ્તૂનિ દત્વા સર્વે પ્રમોદિતાઃ ।
સાંજલયઃ પ્રણત્વા તં મૌદ્ગલ્યં યતિમ્ ઊચિરે ॥ ર્મ્_16.70{70} ॥
ભદન્તો ઽનુગ્રહં કૃત્વા સંબુદ્ધપ્રમુખં ભવાન્ ।
સર્વસંઘં સમભ્યર્ચ્ય ભોજયતુ પ્રતોષયન્ ॥ ર્મ્_16.71{71} ॥
વયમ્ અપ્ય્ આગમિષ્યામઃ પ્રવૃત્તે સંઘભોજને ।
તાન્ પ્રેતાન્ સમુપાયાતાન્ સર્વાન્ દ્રષ્ટું સબાન્ધવાઃ ॥ ર્મ્_16.72{72} ॥
ઇતિ તૈઃ પ્રાર્થિતં શ્રુત્વા તથેતિ સ પ્રબોધયન્ ।
તાનિ દ્રવ્યાનિ સર્વાણિ ગૃહીત્વા સ્વાશ્રમે યયૌ ॥ ર્મ્_16.73{73} ॥
તતઃ સ ભિક્ષુર્ આયુષ્માન્ વિહારે સમુપાચરન્ ।
દૃષ્ટ્વા તં શ્રીઘનં નત્વા સાઞ્જલિઃ સમુપાશ્રયન્ ॥ ર્મ્_16.74{73} ॥
તત્ર સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા તં મૌદ્ગલ્યમ્ ઉપસ્થિતં ।
પ્રહસન્ સુપ્રસન્નાસ્યઃ સમામંત્ર્યૈતદ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_16.75{74} ॥
કં ચિત્ તે કુશલં વત્સ કુતો ઽત્રાસિ સમાગતઃ ।
લોકેષુ કિં પ્રવૃત્તાંતં તન્ પ્રચક્ષ્વ મહામતે ॥ ર્મ્_16.76{75} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટે મુનીન્દ્રેણ સ મૌદ્ગલ્યાયનઃ સુધીઃ ।
ભગવન્તં તમ્ આનત્વા સાઞ્જલિર્ એતદ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_16.77{76} ॥
ભગવન્ કૃપયા શાસ્તઃ સર્વત્ર કૌશલં મમ ।
રાજગૃહે પુરે પિંડં યાચિતું સમુપાચરન્ ॥ ર્મ્_16.78{77} ॥
તત્ર માર્ગે વનોપાન્તે પંચ પ્રેતશતાન્ય્ અપિ ।
દૃષ્ટ્વા માં સમુપસૃત્ય પ્રણત્વૈતદ્ વદન્તિ વૈ ॥ ર્મ્_16.79{78} ॥
ભદન્ત તદ્ વિજાનીયા યદ્ વયં પ્રેતિકા ઇમે ।
સર્વે રાજગૃહે જાતા ગૃહસ્થાઃ પૌરિકાઃ ખલુ ॥ ર્મ્_16.80{79} ॥
તદા વયં સ્વયં નષ્ટા દશાકુશલચારિણઃ ।

એતે સ્વદૈવયોગેન પ્રેતીભૂતાશ્ ચરામહે ॥ ર્મ્_16.81{80} ॥
તદ્ ભવાન્ કૃપયાસ્માકં પ્રેતગતિવિમુક્તયે ।
જ્ઞાતીનામ્ અપિ સર્વેષાં કર્મપ્લોતિં નિવેદ્ય હિ ॥ ર્મ્_16.82{81} ॥
છન્દકભિક્ષણં કૃત્વાપ્ય્ અસ્મન્નામ્ના સસાંઘિકં ।
ભગવન્તં સમભ્યર્ચ્ય ભોજયિતું સમર્હતિ ॥ ર્મ્_16.83{82} ॥
અસ્મન્નામ્નાય સંબુદ્ધં સસંઘં નમતાં ભવાન્ ।
દક્ષિણાદેશનાશ્ ચાસ્મન્નામ્ના દેશયતુમ્ અર્હસિ ॥ ર્મ્_16.84{83} ॥
તતો નૂનં વયં સર્વે પ્રેતગતિવિમોચિતાઃ ।
નિર્મુક્તપાપકાઃ શુદ્ધાઃ પ્રાપ્નુયામ સુરાલયં ॥ ર્મ્_16.85{84} ॥
ઇત્ય્ અસ્મત્પ્રાર્થનાં કૃત્વા કૃપયાસ્માન્ સમુદ્ધરન્ ।
બોધિમાર્ગે પ્રતિસ્થાપ્ય પાતુમ્ અર્હતિ સર્વદા ॥ ર્મ્_16.86{85} ॥
ઇતિ તેષાં વચઃ શ્રુત્વા તથા રાજગૃહે ગતઃ ।
તદ્ જ્ઞાતીનાં પુરસ્ તેષાં પ્રવૃત્તાંતં નિવેદ્ય ચ ॥ ર્મ્_16.87{86} ॥
છન્દકભિક્ષણં તેભ્યો યાચિત્વાહમ્ ઇહાચરે ।
તથાર્ચયિતુમ્ ઇછામિ ભગવન્તં સસાંઘિકં ॥ ર્મ્_16.88{87} ॥
ઇતિ મે પ્રાર્થનાં કૃત્વા ભવાં છાસ્તા જગદ્ગુરુઃ ।
તદ્ અધિવાસનાં કૃત્વા કૃપયા તાન્ સમુદ્ધર ॥ ર્મ્_16.89{88} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં તેન ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
તથેતિ સંપ્રતિશ્રુત્ય તૂષ્ણીભૂત્વાધ્યુવાસ તત્ ॥ ર્મ્_16.90{89} ॥
તતો મત્વા સ મૌદ્ગલ્યો ભગવતો ઽધિવાસિતં ।
સહસા ભોજ્યસામગ્રીં સપૌરૈઃ સમસાધયત્ ॥ ર્મ્_16.91{90} ॥
તતો ઽન્યે દ્યુઃ પ્રભાતાયાં સર્વસાધિતસિદ્ધિતે ।
સાઞ્જલિસ્ તં મુનીન્દ્રં ચ પ્રણત્વૈતત્ સમબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_16.92{91} ॥
ભગવન્ સર્વસામગ્રીં સંસાધિતં સુસિદ્ધ્યતે ।
તત્ સર્વસાંઘિકૈઃ સાર્દ્ધં સહસાગંતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_16.93{92} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે તેન ભગવાં સ મુનીશ્વરઃ ।
ભિક્ષું પ્રાહ સમાહૂય ગણ્ડીમ્ આકોટ્યતામ્ ઇતિ ॥ ર્મ્_16.94{93} ॥
તદાદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા ભિક્ષુસ્ તથેતિ સઃ ।
આશ્રુત્ય સહસાદાય ગણ્ડીમ્ આકોટયત્ તદા ॥ ર્મ્_16.95{94} ॥
તદ્ ગણ્ડીશબ્દમ્ આકર્ણ્ય સર્વે તે સાંઘિકા અપિ ।
વિહારે સહસાગત્ય ભગવન્તં પ્રણેમિરે ॥ ર્મ્_16.96{95} ॥
તતઃ સ ભગવાંસ્ તત્ર સ્વાસને સમુપાવિશત્ ।
સર્વે તે સાંઘિકાશ્ ચાપિ ક્રમાત્ સ્વસ્વાસને ઽવિશન્ ॥ ર્મ્_16.97{96} ॥
તતસ્ તદ્ જ્ઞાતયઃ સર્વે તત્રાન્યે પૌરિકા અપિ ।
તાન્ પ્રેતાન્ દ્રષ્ટુમ્ આયાતા ઉપતસ્થુઃ સકૌતુકાઃ ॥ ર્મ્_16.98{97} ॥
તદા તે પ્રેતિકાઃ સર્વે પ્રક્ષિપ્તાઃ કર્મવાયુભિઃ ।
બહુલોકાન્તરે દુરે યાતાસ્ તસ્થુર્ વિમોહિતાઃ ॥ ર્મ્_16.99{98} ॥
તદા સ યતિર્ આલોક્ય સર્વસંઘાન્ સમાસ્થિતાન્ ।
તદ્જ્ઞાતિબન્ધુવર્ગાંશ્ ચ પ્રેતાન્ દ્રષ્ટું સમાચરત્ ॥ ર્મ્_16.100{99} ॥
તત્ર પ્રેતાન્ અદૃષ્ટ્વા સ મૌદ્ગલ્યો વિસ્મિતાશયઃ ।

કિં તે ઽત્ર નાગતા વેતિ સમન્તતો વ્યલોકયત્ ॥ ર્મ્_16.101{100} ॥
વિલોકયન્ સ સર્વત્ર નાદ્રક્ષીત્ તાં સમંતતઃ ।
સ સંદિગ્ધઃ પુનસ્ તત્ર સમ્યગ્દૃષ્ટ્યા વ્યલોકયત્ ॥ ર્મ્_16.102{1} ॥
સર્વત્રાપિ સ તાં પ્રેતાન્ અદૃષ્ટ્વા વિસ્મયાન્વિતઃ ।
સર્વત્ર મગધે ઽપશ્યત્ સમ્યગ્દૃશા સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_16.103{2} ॥
તત્રાપિ ચ સ સર્વત્ર નૈવ કં ચિદ્ અપશ્યતે ।
તતો ઽતિવિસ્મિતો ઽન્યત્ર દિવ્યદૃશાભ્યલોકયત્ ॥ ર્મ્_16.104{3} ॥
અંગવંગકલિંગેષુ સૌરાષ્ટ્રમગધેષુ ચ ।
તત્રાપિ તાન્ અદૃષ્ટ્વા સ નરકેષુ સમન્તતઃ ।
દિવ્યેન ચક્ષુષા પશ્યન્ ન ચ તત્રાપ્ય્ અપશ્યત ॥ ર્મ્_16.105{4} ॥
તતશ્ ચતુર્મહારાજભુવનેષુ સમન્તતઃ ।
સ દિવ્યચક્ષુષા પશ્યંસ્ તત્રાપિ નાભ્યપશ્યત ॥ ર્મ્_16.106{5} ॥
તત્રાપિ તાન્ અદૃષ્ટ્વા સ મૌદ્ગલ્યો વિસ્મયાન્વિતઃ ।
દેવાલયેષુ સર્વત્ર ક્રમેણ સમલોકયત્ ॥ ર્મ્_16.107{6} ॥
તત્રાપિ તાં સમન્તેષુ સ મૌદ્ગલ્યો ઽતિવિસ્મિતઃ ।
તાન્ અદૃષ્ટ્વાતિસંદિગ્ધો ભગવતાન્તિકે ઽચરત્ ॥ ર્મ્_16.108{7} ॥
તત્ર સ પુરતો ગત્વા શાસ્તારં તં મુનીશ્વરં ।
કૃતાઞ્જલિપુટો નત્વા પપ્રછૈતત્ પ્રવૃત્તિતાં ॥ ર્મ્_16.109{8} ॥
ભગવન્ સર્વલોકેષુ પશ્યતા દિવ્યચક્ષુસા ।
મયા ન દૃશ્યતે કશ્ ચિત્ તે પ્રેતાઃ ક્વાધુના ગતાઃ ॥ ર્મ્_16.110{9} ॥
તેષાં નામ્ના ભવત્પૂજાં કર્ત્તુમ્ એતત્ પ્રસાધિતં ।
યદ્ અત્ર નાગતાઃ કેચિત્ તત્ તે પ્રેતા ગતાઃ કુહ ॥ ર્મ્_16.111{10} ॥
દૃશ્યન્તે ન મયા ક્વાપિ સર્વત્રાપિ સમીક્ષ્યતે ।
એકો ઽપિ નાગતો હ્ય્ અત્ર ક્વ ગતાસ્ તે ઽધુના ખલુ ॥ ર્મ્_16.112{11} ॥
તન્ મે ચિત્તં પ્રસંદિગ્ધં દૃષ્ટ્વા શાસ્તા ભવાન્ સુદૃક્ ।
તેષાં ગતિં સમાખ્યાય સંબોધયિતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_16.113{12} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે તેન મૌદ્ગલ્યેન સ સર્વવિત્ ।
ભગવાંસ્ તં સમાલોક્ય મૌદ્ગલ્યમ્ એતદ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_16.114{13} ॥
મૌદ્ગલ્ય મા કૃથા યત્નં ખેદમ્ એવાભિપત્સ્યસે ।
ગતાસ્ તે પ્રેતિકાઃ સર્વે સુદૂરભુવને ઽધુના ॥ ર્મ્_16.115{14} ॥
સર્વે તે યતિદેવર્ષિપ્રત્યેકસુગતૈર્ અપિ ।
અદૃશ્યે વિષયે યાતાઃ પ્રેરિતાઃ કર્મવાયુભિઃ ॥ ર્મ્_16.116{15} ॥
યદિ સર્વાં ચ તાં દ્રષ્ટું વાંછસિ ત્વમ્ ઇહાશ્રિતઃ ।
સર્વાંસ્ તાં દર્શયિષ્યામિ પશ્ય બુદ્ધાનુભાવતાં ॥ ર્મ્_16.117{16} ॥
તદ્ અત્ર ત્વં સમાદાય ગણ્ડીમ્ આકોટય દ્રુતં ।
ઓં નમો ભગવતે અપરિમિતાયુર્જ્ઞાનસુવિનિશ્ચિતતેજોરાજાય તથાગતાયાર્હતે સમ્યકમ્બુદ્ધાય ॥ તદ્યથા ॥
ઓં પુણ્યે પુણ્યે મહાપુણ્યે અપરિમિતપુણ્યે અપરિમિતપુણ્યજ્ઞાનસંભારોપચિતે ।
ઓં સર્વસંસ્કારપરિશુદ્ધે ધર્મતે ગગણસમુદ્ગતે સ્વભાવવિશુદ્ધે મહાનયપરિવારે સ્વાહા ।
અષ્ટોત્તરશતાક્ષર્ય્યાનયાસંલબ્ધચેતનાઃ ॥ ર્મ્_16.118{17} ॥
સર્વે તે ઽત્રાગમિષ્યન્તિ ગણ્ડીશબ્દાભિનાદિતાઃ ।

ઇતિ શાસ્ત્રા સમાદિષ્ટં શ્રુત્વા સ પ્રતિબોધિતઃ ॥ ર્મ્_16.119{18} ॥
સહસા તત્ સભામધ્યે ગણ્ડીમ્ આકોટયત્ તથા ।
તદ્ ગણ્ડીશબ્દમ્ આકર્ણ્ય સર્વે તે પ્રેતિકા અપિ ।
પરિશુદ્ધાશયા દ્રષ્ટું વિહારે સમુપાચરન્ ॥ ર્મ્_16.120{19} ॥
તત્ર સર્વે ઽપિ તે પ્રેતા દૃષ્ટ્વા તં શ્રીઘનં મુદા ।
ત્રિધા પ્રદક્ષિણીકૃત્ય સાઞ્જલયઃ પ્રણેમિરે ॥ ર્મ્_16.121{20} ॥
ક્રમાત્ તાં સર્વસંઘાંશ્ ચ પ્રણત્વા તે પ્રમોદિતાઃ ।
સર્વે ઽપ્ય્ એકાન્તમ્ આશ્રિત્ય પશ્યન્ત ઉપતસ્થિરે ॥ ર્મ્_16.122{21} ॥
તત્ર તદ્ જ્ઞાતયઃ સર્વે પૌરિકાશ્ ચાપરે ઽપિ ચ ।
તાન્ પ્રેતાન્ સમુપાસીનાન્ દૃષ્ટ્વા તસ્થુઃ સકૌતુકાઃ ॥ ર્મ્_16.123{22} ॥
એવં સર્વે ઽપિ તે પ્રેતાઃ સ્વસ્વજ્ઞાતીન્ ઉપસ્થિતાન્ ।
ભાત્રાદીન્ બન્ધુવર્ગાંશ્ ચ દૃષ્ટ્વૈવમ્ ઉપતસ્થિરે ॥ ર્મ્_16.124{23} ॥
તતઃ સો ઽર્હન્ મહાભિજ્ઞો મૌદ્ગલ્યસ્ તાન્ ઉપસ્થિતાન્ ।
પ્રેતાન્ સર્વાન્ સમાલોક્ય નત્વાહૈવં મુનીશ્વરં ॥ ર્મ્_16.125{24} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ તે પ્રેતાઃ સર્વ આગતાઃ ।
તદ્ એષાં ભગવાં ચ્છાસ્તાનુગ્રહં કર્ત્તુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_16.126{25} ॥
નિવેદ્યેતિ સ મૌદ્ગલ્યઃ સંબુદ્ધપ્રમુખં ક્રમાત્ ।
સર્વં સંઘં સમભ્યર્ચ્ય ભોજયન્ સમતોષયત્ ॥ ર્મ્_16.127{26} ॥
તતઃ સ સર્વસંઘં તં દૃષ્ટ્વા સંતૃપ્તિકં મુદા ।
અપનીયાશુ પાત્રાણિ હસ્તાદીન્ સમશોધયત્ ॥ ર્મ્_16.128{27} ॥
તતઃ ખપુરસૂક્ષ્મૈલાતામ્બૂલાદિ રસાયનં ।
દત્વા ક્ષમાર્થનાં કૃત્વા પ્રાર્થયત્ સ મુનીશ્વરં ॥ ર્મ્_16.129{28} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ ભવાં છાસ્તા સસાંઘિકઃ ।
દક્ષિણાદેશનામ્ એભ્યઃ પ્રેતેભ્યઃ કર્તુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_16.130{29} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં શ્રુત્વા સર્વે તે પ્રેતિકા મુદા ।
સસંઘં તં મુનિં નત્વા સાદરમ્ ઉપતસ્થિરે ॥ ર્મ્_16.131{30} ॥
તતઃ સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા સસંઘસ્ તાન્ ઉપસ્થિતાન્ ।
દક્ષિણાદેશનાં તેભ્યઃ સર્વેભ્યો વિદધે શુભાં ॥ ર્મ્_16.132{31} ॥
ઇતો દાનાદ્ ધિ યત્ પુણ્યં તત્ પ્રેતાન્ અનુગછતુ ।
ઉત્તિષ્ઠન્તઃ પ્રયાન્ત્ય્ એતે સર્વે પ્રેતાઃ સુરાલયં ॥ ર્મ્_16.133{21} ॥
ઇત્ય્ આદિશ્ય પુનસ્ તત્ર ભગવાં સ મુનીશ્વરઃ ।
આર્ય્યસત્યં સમારભ્યાપરિમિતાયુષસ્ તદા ॥ ર્મ્_16.134{22} ॥
ધારણ્યા ગુણમાહાત્મ્યં સદ્ધર્મં સમુપાદિશત્ ॥ ર્મ્_16.135{23} ॥
સંસારે માનુષે જન્મ દુર્લભં ભવચારિણાં ।
માનુષ્યે લભ્યમાને ઽપિ ક્ષણસંપત્ સુદુર્લભા ॥ ર્મ્_16.136{24} ॥
માનુષ્યે ઽલભ્યમાને હિ જન્તૂનાં સુખતા કુતઃ ।
દુઃખાન્ય્ એવ ભવે નિત્યં પુણ્યે મતિઃ કથં ચરેત્ ॥ ર્મ્_16.137{25} ॥
વિના પુણ્યમતિં જન્તુઃ સદ્ધર્મે કથમ્ આચરેત્ ।
વિના સદ્ધર્મભાવેન સદ્ગતિં કથમ્ આપ્નુયાત્ ॥ ર્મ્_16.138{26} ॥
પ્રેતેષુ સર્વદા નિત્યં ક્ષુત્પિપાસાવિદાહિતઃ ।

તિર્યક્ષુ નરકેષ્વ્ એવ ભ્રમન્ દુઃખાન્ય્ અવાપ્નુયાત્ ॥ ર્મ્_16.139{27} ॥
તદ્ અત્ર માનુષે જન્મપ્રાપ્તૈર્ યત્નેન માનવૈઃ ।
સત્કૃત્ય શ્રદ્ધયા નિત્યં શ્રોતવ્યં સદ્વૃષં મુદા ॥ ર્મ્_16.140{28} ॥
સદ્ધર્મશ્રુતમાત્રેણ મહત્પુણ્યમ્ અવાપ્નુયાત્ ।
એતત્ પુણ્યવિપાકેન સદ્ગુરૌ સર્વદા ભજેત્ ॥ ર્મ્_16.141{29} ॥
સદ્ગુરોર્ ઉપદેશેન સદ્ધર્મેષ્વ્ એવ સદાચરેત્ ।
એતત્પુણ્યવિપાકેન સદ્ગતિં સર્વદા વ્રજેત્ ॥ ર્મ્_16.142{30} ॥
તત્ર સુખાનિ સંભુક્ત્વા સંચરેત શુભે સદા ॥ ર્મ્_16.143{31} ॥
એતદ્ ધર્માનુભાવેન મહત્સમૃદ્ધિમ્ આપ્નુયાત્ ।
મહત્સમૃદ્ધિસંપત્સુ કર્ત્તવ્યં દાનમ્ અર્થિષુ ॥ ર્મ્_16.144{32} ॥
દાનેન વર્દ્ધ્યતે લક્ષ્મીર્ લક્ષ્મીમાં ચ્છોભતે પુમાન્ ।
સદ્બુદ્ધિઃ સદ્ગુણાધારો યશોભાગ્યસુખાન્વિતઃ ॥ ર્મ્_16.145{33} ॥
તતઃ સૌગતધર્માણિ શ્રુત્વા નિત્યં પ્રબોધિતઃ ।
ત્રિરત્નશરણં કૃત્વા ભજેદ્ ભક્ત્યા સદાદરાત્ ॥ ર્મ્_16.146{34} ॥
એતત્પુણ્યાનુભાવેન બોધિચિત્તં સમાપ્નુયાત્ ।
બોધિચિત્તે હિ લબ્ધે હિ બોધિસત્વો ભવેત્ કૃતી ॥ ર્મ્_16.147{35} ॥
તતઃ સ બોધિચિત્તેન દશપારમિતાઃ ક્રમાત્ ।
પરિપૂર્ય મહાસત્વસ્ ત્રિવિધાં બોધિમ્ આપ્નુયાત્ ॥ ર્મ્_16.148{36} ॥
તતો મારગણાં જિત્વા પરિશુદ્ધસ્ ત્રિમણ્ડલઃ ।
qસાક્ષાદ્ અર્હત્પદં પ્રાપ્ય નિર્વૃતિપદમ્ આપ્નુયાત્ ॥ ર્મ્_16.149{37} ॥
એવં વિજ્ઞાય મર્ત્યેન કર્ત્તવ્યં દાનમ્ અર્થિને ।
દાનેન સદ્ગતિં યાયાદ્ અદાતા દુર્ગતિં વ્રજેત્ ॥ ર્મ્_16.150{38} ॥
દુર્ગતિષુ સદા ભુક્ત્વા દુઃખાનિ વિવિધાં સ ।
સર્વદા દુઃખસંક્લિષ્ટઃ પાપેષ્વ્ એવારતશ્ ચરેત્ ॥ ર્મ્_16.151{39} ॥
એતત્પાપવિપાકેન દશસ્વ્ અકુશલેષ્વ્ અપિ ।
નિરતો હ્ય્ અવિશંકેન સંચરેત પ્રમાદતઃ ॥ ર્મ્_16.152{40} ॥
તતઃ સો હ્ય્ અતિપાપિષ્ઠઃ સદ્ધર્મનિન્દકઃ કુધીઃ ।
સ્વયં નષ્ટઃ પરાંશ્ ચાપિ નાશયેન્ નાસ્તિકઃ શઠઃ ॥ ર્મ્_16.153{41} ॥
તતો ઽતિપાપસંક્લિષ્ટઃ પ્રતિક્ષિપ્ય જિનાન્ અપિ ।
ઘોરેષુ નરકેષ્વ્ એવ ગત્વા ભ્રમન્ સદા વસેત્ ॥ ર્મ્_16.154{42} ॥
સદાપિ નરકેષ્વ્ એવં ભ્રમતસ્ તસ્ય દુઃખિનઃ ।
કશ્ચિન્ નૈવ સમુદ્ધર્તું શક્નુયાત્ સૌગતાદ્ ઋતે ॥ ર્મ્_16.155{43} ॥
યાવન્ ન સ્મરતે બુદ્ધં તાવત્ સ નરકે વસેત્ ।
યદ્ એવ સ્મરતે બુદ્ધં તદા સ્યાચ્ છુદ્ધિતાશયઃ ॥ ર્મ્_16.156{44} ॥
તદા તં કૃપયા બુદ્ધો દૃષ્ટ્વા બૌદ્ધેન ચક્ષુષા ।
પુણ્યકરેણ સંસ્પૃષ્ટ્વા સમુદ્ધરેદ્ અરં તતઃ ॥ ર્મ્_16.157{45} ॥
તતસ્ તં પાપિનં બૌદ્ધા ધર્મામ્બુભિર્ વિશોધ્ય ચ ।
ક્રમેણ બોધિમાર્ગેષુ નિયોજયેત્ પ્રબોધયન્ ॥ ર્મ્_16.158{46} ॥
તતઃ સ પરિશુદ્ધાત્મા સંબુદ્ધશાસને રતઃ ।
ત્રિરત્નશરણં કૃત્વા સદ્ધર્મ એવ પ્રાચરેત્ ॥ ર્મ્_16.159{47} ॥

તતઃ સત્વહિતાર્થે સ બોધિચર્યાસમુદ્યતઃ ।
ક્રમાત્ પારમિતાઃ સર્વા પૂરયિતું સમુદ્યમેત્ ॥ ર્મ્_16.160{48} ॥
તતઃ પારમિતાઃ સર્વાઃ પૂરયિત્વા સમાહિતઃ ।
બોધિસત્વો મહાસત્વો બુદ્ધાત્મજો ભવેદ્ અપિ ॥ ર્મ્_16.161{49} ॥
તતઃ ક્લેશગણાઞ્ જિત્વા પરિશુદ્ધત્રિમંડલઃ ।
ત્રિવિધાં બોધિમ્ આસાદ્ય નિર્વૃતિપદમ્ આપ્નુયાત્ ॥ ર્મ્_16.162{50} ॥
એવં મત્વા સદા નિત્યં ત્રિરત્નશરણં ગતાઃ ।
સદ્ધર્મં સમુપાશ્રિત્ય ચરધ્વં માનવા મુદા ॥ ર્મ્_16.163{51} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા તે બ્રાહ્મણાદયઃ ।
સર્વે લોકા પરિજ્ઞાય દૃષ્ટસત્યાસ્ તથાચરન્ ॥ ર્મ્_16.164{52} ॥
તથા સર્વે ઽપિ તે પ્રેતાઃ શ્રુત્વા તદ્ ધર્મદેશનાં ।
મુદા તં શ્રીઘનં નત્વા શુદ્ધાત્માનસ્ તતો ઽચરન્ ॥ ર્મ્_16.165{53} ॥
તતસ્ તદ્ જ્ઞાતયઃ સર્વે દૃષ્ટ્વા શ્રુત્વા સકૌતુકાઃ ।
સસંઘં તં મુનિં નત્વા સ્વસ્વાલયં યયુર્ મુદા ॥ ર્મ્_16.166{54} ॥
તતઃ સ ભગવાન્ બુદ્ધઃ સમુત્થાય સષાંઘિકઃ ।
ધ્યાનાલયં સમાશ્રિત્ય તસ્થૌ ધ્યાનસમાહિતઃ ॥ ર્મ્_16.167{55} ॥
સ મૌદ્ગલ્યાયનશ્ ચાપિ કૃતકૃત્યઃ પ્રમોદિતઃ ।
શાસ્તારં તં પ્રણત્વૈવં સ્વમ્ આશ્રમં સમાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_16.168{56} ॥
તદા સર્વે ઽપિ તે પ્રેતાઃ સંબુદ્ધે ઽભિપ્રસાદિતાઃ ।
ત્રિરત્નસ્મરણં કૃત્વા તતશ્ ચ્યુતા દિવં યયુઃ ॥ ર્મ્_16.169{57} ॥
તત્રોત્પન્ના હિ તે સર્વે મહત્સૌખ્યસમન્વિતાઃ ।
પરિશુદ્ધસુભદ્રાઙ્ગા વિસ્મિતા એતદ્ અબ્રુવન્ ॥ ર્મ્_16.170{58} ॥
અહો ઽસ્માકં મહત્સૌખ્યં કિમ્ એવં જાયતે ઽધુના ।
કુતશ્ ચ્યુતાઃ કુહાયામઃ કર્મણા કેન વા વયં ॥ ર્મ્_16.171{59} ॥
અથ બુદ્ધાનુભાવેન સર્વે તે પ્રેતપૂર્વકાઃ ।
દેવપુત્રા અનુસ્મૃત્વા પ્રબોધિતાઃ સમબ્રુવન્ ॥ ર્મ્_16.172{60} ॥
ભવન્તો યદ્ વયં સર્વે પ્રેતા બુદ્ધાનુભાવતઃ ।
મૌદ્ગલ્યસ્યાર્હતો ભિક્ષોઃ કૃપાદૃષ્ટિપ્રયત્નતઃ ॥ ર્મ્_16.173{61} ॥
સંબુદ્ધદર્શનપ્રાપ્તાસ્ ત્રિરત્નશરણં ગતાઃ ।
એતત્ પુણ્યપરિસ્પૃષ્ટાઃ પરિશુદ્ધત્રિકાયિકાઃ ॥ ર્મ્_16.174{62} ॥
તતઃ પ્રેતગતેશ્ ચ્યુત્વા સ્વર્ગલોકે સમાગતાઃ ।
મહદ્દિવ્યસુખાન્ય્ એવમ્ અત્ર લભામહે ઽધુના ॥ ર્મ્_16.175{63} ॥
એતત્ સત્યં પરિજ્ઞાય તસ્ય શાસ્તુર્ જગદ્ગુરોઃ ।
પુનઃ સર્વે વયં ગત્વા સત્કૃત્ય પ્રભજેમહિ ॥ ર્મ્_16.176{64} ॥
ઇતિ સંભાષણં કૃત્વા સર્વે તે પ્રેતપૂર્વકાઃ ।
દેવપુત્રાઃ શુભામ્ભોભિઃ સ્નાત્વા દિવ્યામ્વરાવૃતાઃ ॥ ર્મ્_16.177{65} ॥
દિવ્યસુગંધલિપ્તાઙ્ગા દિવ્યાલંકારભૂષિતાઃ ।
દિવ્યપૂજોપચારાણિ ગૃહીત્વા મહદુત્સવૈઃ ।
સર્વં વેણુવનં ભાભિર્ અવભાસ્ય સમન્તતઃ ॥ ર્મ્_16.178{66} ॥
વિહારે સમુપાસૃત્ય દૃષ્ટ્વા તં શ્રીઘનં મુદા ।

નત્વા પ્રદક્ષિણીકૃત્વા પ્રહર્ષિતા ઉપાચરન્ ॥ ર્મ્_16.179{67} ॥
તત્ર દિવ્યોપચારૈસ્ તૈઃ પૂજાંગૈસ્ તં મુનીશ્વરં ।
સર્વે ઽપિ તે સમભ્યર્ચ્ય સત્કૃત્ય શ્રદ્ધયાભજન્ ॥ ર્મ્_16.180{68} ॥
તત્ર ચૈકાન્તમ્ આશ્રિત્ય સદ્ધર્મ્મશ્રવણોત્સુકાઃ ।
કૃતાઞ્જલિપુટાઃ સર્વે ઉપતસ્થુઃ સમાહિતાઃ ॥ ર્મ્_16.181{69} ॥
અથ સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા તાન્ સર્વાન્ સમુપસ્થિતાન્ ।
આર્યસત્યં સમારભઃ સદ્ધર્મં સમુપાદિશત્ ॥ ર્મ્_16.182{70} ॥
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પીત્વા સર્વે તે પ્રેતપૂર્વકાઃ ।
દેવપુત્રાશ્ ચ ધર્માણાં વિશેષત્વં પ્રલેભિરે ॥ ર્મ્_16.183{71} ॥
તતસ્ તે મુદિતાઃ સર્વે સંબોધિપદવાંછિનઃ ।
શાસ્તારં તં પુનર્ નત્વા સમાલોક્યૈતદ્ અબ્રુવન્ ॥ ર્મ્_16.184{72} ॥
ભગવન્ યદ્ વયં સર્વે વિમુક્તકર્મબંધનાઃ ।
પ્રેતલોકાત્ પરિચ્યુત્વા સ્વર્ગે યાતાઃ સ્મ સાંપ્રતં ॥ ર્મ્_16.185{73} ॥
દિવ્યસુખાનિ સામ્ભુક્ત્વા દેવૈઃ સહ પ્રમોદિતાઃ ।
સદ્ધર્મગુણમ્ આકર્ણ્ય ચરામહે સદાધુના ॥ ર્મ્_16.186{74} ॥
તત્ કૃપાલો યતસ્ તસ્ય મૌદ્ગલ્યસ્ય મહામતેઃ ।
કૃપદૃષ્ટિપ્રસાદેન નૂનં મન્યામહે વયં ॥ ર્મ્_16.187{75} ॥
તદ્ ભવદ્દર્શનં પ્રાપ્ય પીત્વા ધર્મામૃતાન્ય્ અપિ ।
મુદિતાઃ શ્રદ્ધયા ભક્ત્યા ત્રિરત્નં સંભજામહે ॥ ર્મ્_16.188{76} ॥
એતત્પુણ્યૈઃ પરીતાઙ્ગાઃ પરિશુદ્ધાશયા મુદા ।
ભવતાં દર્શનં કર્તું ભૂયઃ પ્રાયામહે વયં ॥ ર્મ્_16.189{77} ॥
તથા ચ ભવતાં શાસ્તઃ કૃપાદૃષ્ટિપ્રસાદતઃ ।
આર્યધર્મામૃતં પીત્વા સંતુષ્ટિં ન લભામહે ॥ ર્મ્_16.190{78} ॥
તદ્ વયં ભવતામ્ એવં સર્વદા શરણં ગતાઃ ।
સત્કૃત્ય સમુપાસૃત્ય ભક્તુમ્ ઇછામહે પુનઃ ॥ ર્મ્_16.191{79} ॥
તદ્ ભવાન્ કૃપયાસ્મા કં કૃત્વાનુગ્રહમ્ આભવં ।
સદ્ધર્મં સમુપાદિશ્ય સર્વદા ત્રાતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_16.192{80} ॥
ભવતાં કૃપયાસ્માભિ દુઃખાબ્ધિઃ પરિલંઘિતઃ ।
સત્કાયદૃષ્ટિશૈલં ચ જ્ઞાનવજ્રેણ ભિદ્યતે ॥ ર્મ્_16.193{81} ॥
જ્ઞાનચક્ષુશ્ ચ સંપ્રાપ્તં દૃષ્ટં માયામયં ભવં ।
આર્યમાર્ગશ્ ચ સંપ્રાપ્તઃ પ્રાપ્તા ચ નિર્વૃતિશ્રુતિઃ ॥ ર્મ્_16.194{82} ॥
ધન્યા ઇમે વયં સર્વે યદ્ ભવચ્છરણં ગતાઃ ।
આર્યધર્મામૃતં પીત્વા મહાનન્દં લભામહે ॥ ર્મ્_16.195{83} ॥
ધન્યાસ્ તે પુરુષાઃ સર્વે યે બુદ્ધશરણં ગતાઃ ।
સદા ધર્મામૃતં પીત્વા કારાં કુર્વન્તિ શાસને ॥ ર્મ્_16.196{84} ॥
એવં ભવાં જગચ્છાસ્તા સર્વસત્વાનુકમ્પયા ।
સદ્ધર્મં સમુપાદિશ્ય તિષ્ઠતુ સર્વદા સુખં ॥ ર્મ્_16.197{85} ॥
ઇતિ પ્રભાખ્ય સર્વે તે દેવપુત્રાઃ પ્રમોદિતાઃ ।
તં મુનીન્દ્રં પ્રણત્વા ચ સુપ્રસન્ના દિવં યયુઃ ॥ ર્મ્_16.198{86} ॥
તત્ર સર્વે ઽપિ તે દેવાસ્ ત્રિરત્નશરણં ગતાઃ ।

પ્રભેજિરે સદા સ્મૃત્વા સંબોધિપદવાંછિનઃ ॥ ર્મ્_16.199{87} ॥
તતઃ પ્રાતઃ સમુત્થાય ભગવાન્ સો ઽનુમોદિતઃ ।
તં મૌદ્ગલ્યાયનં શિષ્યં સમામંત્ર્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_16.200{88} ॥
સાધુ મૌદ્ગલ્ય સંવૃત્તં સફલં તે કૃપામતે ।
યત્ ત્વયા પ્રકૃતં કાયં વૈયાવૃત્તં સુશોભિતં ॥ ર્મ્_16.201{89} ॥
યન્નામ્ના ભિક્ષણં કૃત્વા બુદ્ધપૂજા કૃતા ત્વયા ।
તે સર્વે દેવલોકેષુ સમુત્પન્નાઃ પ્રતિસ્થિતાઃ ॥ ર્મ્_16.202{90} ॥
તે સર્વે ઽદ્ય નિશાયાં મત્સકાશં સમુપગતાઃ ।
તેષાં ભદ્રાશયં દૃષ્ટ્વા સદ્ધર્મો દેશિતો મયા ॥ ર્મ્_16.203{91} ॥
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પીત્વા તે સર્વે ઽપિ પ્રમોદિતાઃ ।
દૃષ્ટસત્યાઃ પ્રક્રાન્તાશ્ ચ ગછન્તિ ત્રિદશાલયે ॥ ર્મ્_16.204{92} ॥
તત્ર સ્વર્ગે ઽપિ તે સર્વે ત્રિરત્નશરણં ગતાઃ ।
પ્રભજન્તિ સદા નિત્યં સંબોધિગુણવાંછિનઃ ॥ ર્મ્_16.205{93} ॥
યન્નામ્ના યત્ કૃતં કર્મ તત્ ફલં તે પ્રભુંજતે ।
એવં લોકહિતં કર્તું કર્ત્તવ્યં પુણ્યસાધનં ॥ ર્મ્_16.206{94} ॥
એવં લોકહિતં કૃત્વા પ્રકુર્વન્તિ શુભાનિ યે ।
તે પુમાંસો મહાસત્વા બોધિસત્વા જિનાત્મજાઃ ॥ ર્મ્_16.207{95} ॥
એવં વિજ્ઞાય લોકાનાં હિતં કર્તું સમુદ્યતઃ ।
સદ્ધર્મસાધનેષ્વ્ એવ ચરિતવ્યં સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_16.208{96} ॥
ઇતિ શાસ્ત્રા સમાદિષ્ટં શ્રુત્વા સો ઽર્હં મહામતિઃ ।
સત્યમ્ ઇતિ પ્રતિજ્ઞાય પ્રાભ્યનન્દત્ પ્રબોધિતઃ ॥ ર્મ્_16.209{97} ॥
તતઃ સો ઽર્હન્ મહાભિજ્ઞસ્ તચ્ છાસ્ત્રાદિષ્ટમ્ આદરાત્ ।
તદ્ જ્ઞાતીનાં પુરોગત્વા સર્વમ્ એવં ન્યવેદયત્ ॥ ર્મ્_16.210{98} ॥
તે ઽપિ ચ જ્ઞાતયઃ સર્વે તેનાર્હતા નિવેદિતં ।
શ્રુત્વા સત્યમ્ ઇતિ જ્ઞાત્વા પ્રામોદ્યં પ્રતિલેભિરે ॥ ર્મ્_16.211{99} ॥
તતસ્ તે જ્ઞાતયઃ સર્વે ત્રિરત્નશરણં ગતાઃ ।
સત્કૃત્ય શ્રદ્ધયા નિત્યં પ્રભેજિરે સમાદરાત્ ॥ ર્મ્_16.212{100} ॥
ઇતિ મે ગુરુણાદિષ્ટં શ્રુતં મયા નરાધિપ ।
લોકપ્રબોધનાર્થેન તવ પ્રીત્યા પ્રકથ્યતે ॥ ર્મ્_16.213{1} ॥
એવં વિજ્ઞાય રાજેન્દ્ર પ્રેતાનાં શુભસાધનં ।
ત્રિરત્નભજનં લોકૈઃ કારયિતું ત્વમ્ અર્હસિ ॥ ર્મ્_16.214{2} ॥
તથા તે મંગલં નિત્યં ભવેન્ નૂનં સમંતતઃ ।
સર્વસત્વહિતોદ્ભુતં મહત્પુણ્યં હિ સત્ફલં ॥ ર્મ્_16.215{3} ॥
ઇતિ મત્વા મહારાજ લોકાન્ સર્વાન્ પ્રબોધયન્ ।
પ્રતિષ્ઠાપ્ય શુભે ધર્મે પાલયસ્વ સમાહિતઃ ॥ ર્મ્_16.216{4} ॥
ઇતિ શાસ્ત્રા સમાદિષ્ટં શ્રુત્વાશોકઃ સ ભૂપતિઃ ।
તથેતિ પ્રતિમોદિત્વા પ્રાભ્યનન્દત્ સપાર્ષદઃ ॥ ર્મ્_16.217{5} ॥
પ્રેતાવદાનં મનુજા ઇદં યે શૃણ્વન્તિ યે ચાપિ નિશામયન્તિ ।
તે સર્વ એવં પ્રતિલબ્ધપુણ્યા ભુક્ત્વા સુખાનિ પ્રચરન્તિ લોકે ॥ ર્મ્_16.218{6} ॥
++ ઇતિ રત્નાવ દાનતત્વે પ્રેતિકાવદાનં સમાપ્તમ્ ++

xવિઇ કચંગલાવદાન
અથાશોકો મહારાજઃ પ્રમોદિતઃ ।
ઉપગુપ્તં યતિં નત્વા પુનર્ એવં અભાષત ॥ ર્મ્_17.1{1} ॥
ભદન્ત શ્રોતુમ્ ઇચ્છામિ પુનર્ અન્યત્ સુભાષિતં ।
તદ્યથા ગુરુણાદિષ્ટં તથાદેષ્ટું ચ મે ઽર્હતિ ॥ ર્મ્_17.2{2} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં રાજ્ઞા શ્રુત્વા સો ઽર્હન્ યતિઃ સુધીઃ ।
ઉપગુપ્તો નરેંદ્રાં તં સમલોક્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_17.3{3} ॥
સાધુ શૃણુ મહારાજ યથા મે ગુરુણોદિતં ।
તથાહં તે પ્રવક્ષ્યામિ શ્રુત્વા ચાપ્ય્ અનુમોદય ॥ ર્મ્_17.4{4} ॥
પુરૈકસમયે બુદ્ધઃ સાક્યસિંહો મુનીશ્વરઃ ।
સર્વજ્ઞઃ સુગતઃ સાસ્તા ધર્મરાજો વિનાયકઃ ॥ ર્મ્_17.5{5} ॥
શ્રાવસ્ત્યા નિકટે ઽરણ્યે જેતાશ્રમે શુભાલયે ।
વિહારે શ્રાવકૈઃ સાર્દ્ધં ભિક્ષુભિશ્ ચૈલકૈર્ અપિ ॥ ર્મ્_17.6{6} ॥
ભિક્ષુણીભિઃ સુશિલાભિર્ ઉપાસિકાગણૈર્ અપિ ।
ઉપાસકૈસ્ તથાન્યૈશ્ ચ ત્રિરત્નશરણાગતૈઃ ॥ ર્મ્_17.7{7} ॥
બોધિસત્વગણૈશ્ ચાપિ સત્વોદ્ધરણતત્પરૈઃ ।
વિજહાર જગલ્લોકં ધર્માંશુભિઃ પ્રભાસયન્ ॥ ર્મ્_17.8{8} ॥
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પાતું સર્વે લોકાઃ સમાગતાઃ ।
શક્રાદયઃ સુપર્વાણબ્રહ્માદિ લોકપાલકાઃ ॥ ર્મ્_17.9{9} ॥
દૈત્યા નાગાશ્ ચ ગંધર્વા યક્ષકિન્નરરાક્ષસાઃ ।
ગરુડા વિદ્યાધરાશ્ ચાપિ સર્વે તે સંપ્રચેરિરે ॥ ર્મ્_17.10{10} ॥
તતઃ સર્વે ઽપિ તે તત્ર પુરસ્કૃત્ય સમન્તતઃ ।
પરિવૃત્ય સસંઘં તમ્ ઉપતસ્થુઃ સમાહિતાઃ ॥ ર્મ્_17.11{11} ॥
તદા સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા તાન્ સર્વાન્ સમુપસ્થિતાન્ ।
આદિમધ્યાન્તકલ્યાણં દિદેશ ધર્મમ્ ઉત્તમં ॥ ર્મ્_17.12{12} ॥
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પીત્વા સર્વે તે સંપ્રમોદિતાઃ ।
ધર્મવિશેષમ્ આજ્ઞાય પ્રાભ્યનન્દઞ્ છૂભાશયાઃ ॥ ર્મ્_17.13{13} ॥
તસ્મિન્ન્ અવસરે તત્ર વૃદ્ધારામોદકાર્થિની ।
કચઙ્ગલાભિધા કુમ્ભં ધૃત્વા કૂપાન્તિકે ઽચરત્ ॥ ર્મ્_17.14{14} ॥
તત્ર તાં ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા મત્વા જન્માન્તરપ્રસૂં ।
આનંદં સમુપામંત્ર્ય પુર એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_17.15{15} ॥
ગછાનંદ ત્વમ્ એતસ્યાં વૃદ્ધાયાં પ્રાર્થયામૃતં ।
ભગવાંસ્ તૃષિતો માતસ્ તદ્ અમ્બુ દીયતામ્ ઇતિ ॥ ર્મ્_17.16{16} ॥
એતદ્ ભગવતાદિષ્ટં શ્રુત્વાનંદસ્ તથેતિ સઃ ।
સહસા સમુપાશ્રિત્ય તાં વૃદ્ધામ્ એવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_17.17{17} ॥
માતર્ મે ભગવાઞ્ છાસ્તા તૃષિતો ઽયમ્ ઇહાધુના ।
તત્ પાનીયં પ્રદત્વા મે મહદ્ધર્મમ્ અવાપ્નુહિ ॥ ર્મ્_17.18{18} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં તેન શ્રુત્વા સા સ્થવિરા સતી ।
તમ્ આનન્દં સમાલોક્ય મુદિતૈવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_17.19{19} ॥
ભદન્ત સાધુ તત્રાહમ્ અમૃતપૂરિતં ઘટં ।

સ્વયમ્ એવ સમાનીય દાસ્યામિ વ્રજતાં ભવાન્ ॥ ર્મ્_17.20{20} ॥
ઇતિ તયોદિતં શ્રુત્વા સ આનંદઃ પ્રબોધિતઃ ।
ઉપેત્યૈવં સમાખ્યાય શાસ્તુઃ પુર ઉપાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_17.21{21} ॥
તદા સા સહસા કૃત્વા ઘટં શુદ્ધામ્બુપૂરિતં ।
સ્વયમ્ એવ સમાદાય તત્રાભિસંમુખાચરત્ ॥ ર્મ્_17.22{22} ॥
તત્ર સા સમુપાશ્રિત્ય પ્રાદ્રાક્ષીત્ તં મુનીશ્વરં ।
દ્વાત્રિંશલ્લક્ષણાશીતિવ્યંજનપ્રતિમણ્ડિતં ॥ ર્મ્_17.23{23} ॥
વ્યામપ્રભાભિભાસ્વંતં શતસૂર્યાધિકપ્રભં ।
જંગમમ્ ઇવ રત્નાભં સૌમ્યં સમન્તભદ્રકં ॥ ર્મ્_17.24{24} ॥
સહ તદ્દર્શણાત્ તત્ર પુત્રસ્નેહસમુદ્ભવાઃ ।
સ્તનાભ્યાં પ્રશ્રુતાસ્ તસ્યાઃ ક્ષીરધારા નિરંતરં ॥ ર્મ્_17.25{25} ॥
તતો ધર્માનુભાવેન સ્મૃત્વા પૂર્વભવાત્મજં ।
પુત્ર પુત્રેતિ સોક્ત્વા તં પરિષ્વેક્તુમ્ ઉપાચરત્ ॥ ર્મ્_17.26{26} ॥
તદા તે ભિક્ષવઃ સર્વે એવં તાં સમુપદ્રુતાં ।
દૃષ્ટ્વૈવ સહસોત્થાય પ્રધારયિતુમ્ આરભન્ ॥ ર્મ્_17.27{27} ॥
તદ્ દૃષ્ટ્વા ભગવાં છસ્તા સર્વાંસ્ તાં સાંઘિકાન્ અપિ ।
સહસા સમુપામંત્ર્ય પુનર્ એવં સમાદિશત્ ॥ ર્મ્_17.28{28} ॥
મા ભિક્ષવ ઇમાં વૃદ્ધાં ધારાયતાત્ર મુઞ્ચત ।
પંચજન્મશતાન્ય્ એષા માતા મે ભૂયતઃ પુરા ॥ ર્મ્_17.29{29} ॥
તત્પૂર્વજન્મમાતેયં પુત્રસ્નેહાનુભાવિની ।
સમાલિંગતુમ્ ઈછન્તી મમ ગાત્રે પ્રધાવતિ ॥ ર્મ્_17.30{30} ॥
યદ્ય્ અત્રૈષા નિવાર્ય્યેતે ગાત્ર મે શ્લેષ્મણાદ્ અપિ ।
ઇદાનીં રુધિરં હ્ય્ ઉષ્ણં કમ્ઠાદ્ અસ્યાઃ ક્ષરેત્ ક્ષણાત્ ॥ ર્મ્_17.31{31} ॥
કૃતજ્ઞતામ્ અનુસ્મૃત્વા દૃષ્ટ્વેમાં પુત્રલાલસાં ।
કારુણ્યાદ્ ગાત્રસંશ્લેષં દદામ્ય્ અત્રાનુકંપયા ॥ ર્મ્_17.32{32} ॥
ઇતિ શાસ્ત્રા સમાદિષ્ટં શ્રુત્વા તે સર્વસાંઘિકાઃ ।
તાં શાસ્તુઃ પૂર્વપ્રસૂં મત્વા વ્યવતસ્થુઃ સવિસ્મયાઃ ॥ ર્મ્_17.33{33} ॥
તત્ક્ષણાદ્ ઉર્દ્ધવાહુઃ સા સમીક્ષ્ય તં મુનીશ્વરં ।
સહસા સંપ્રધાવિત્વા સમાલિંગ્ય નમચ્ ચિરં ॥ ર્મ્_17.34{34} ॥
તતશ્ ચિરાત્ સમુત્થાય સા વૃદ્ધા સાઞ્જલિર્ મુદા ।
શ્રીઘનં તં સમાલોક્ય પુરસ્ તસ્થૌ સમાહિતા ॥ ર્મ્_17.35{35} ॥
તદા સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા તાં પુરઃ સમુપાસ્થિતાં ।
આર્ય્યસત્યં સમારભ્ય સદ્ધર્મં સમુપાદિશત્ ॥ ર્મ્_17.36{36} ॥
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પીત્વા સ વૃદ્ધાપિ કચંગલા ।
પરિશુદ્ધાશયા ભદ્રા બોધિચર્યા પ્રબોધિતા ॥ ર્મ્_17.37{37} ॥
સત્કાયદૃષ્ટિભૂમીધ્રં વિંશતિશિખરોદ્ગતં ।
નિર્ભિદ્ય જ્ઞાનવજ્રેણ દૃષ્ટસત્યપ્રબોધિતા ॥ ર્મ્_17.38{38} ॥
સંપ્રાપ્ય શ્રોતઆપત્તિફલં સાક્ષત્ કૃતોદ્યમા ।
સાંજલિસ્ તં મુનિં નત્વા ગાથા ઇમા અભાષત ॥ ર્મ્_17.39{39} ॥
યત્ કર્ત્તવ્યં સ્વપુત્રેણ માતુર્ દુષ્કરકારિણા ।

તત્ કૃતં ભવતા મે ઽત્ર ચિત્તં મોક્ષપરાયણં ॥ ર્મ્_17.40{40} ॥
દુર્ગતિભ્યઃ સમુદ્ધૃત્ય સ્વર્ગે મોક્ષં ચ સાંપ્રતં ।
સ્થાપિતો ઽહં પ્રયત્નેન વિશેષસંપ્રબોધને ॥ ર્મ્_17.41{41} ॥
તથા મે ઽનુગ્રહં કૃત્વા સંબોધિપદસાધનં ।
પ્રવ્રજ્યાસંવરં દાતુમ્ અર્હતિ સાંપ્રતં ભવાન્ ॥ ર્મ્_17.42{42} ॥
ભવતાં શરણં કૃત્વા ત્રિરત્નભજનોદ્યતા ।
પ્રવ્રજ્યાસંવરં ધૃત્વા ચરિષ્યે બ્રહ્મચારિકાં ॥ ર્મ્_17.43{43} ॥
ઇત્ય્ અર્થિતં તયા શ્રુત્વા ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
તસ્યાશ્ ચિત્તવિશુદ્ધત્વં મત્વૈવં સમુપાદિશત્ ॥ ર્મ્_17.44{43!} ॥
યદિ શ્રદ્ધાસ્તિ તે માતઃ પ્રવ્રજ્યાસધને ખલુ ।
ભર્ત્તુર્ અનુજ્ઞાં સમાસાદ્ય પ્રાગછ ચર સંવરં ॥ ર્મ્_17.45{44} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા સા સંપ્રમોદિતા ।
તથા હીતિ પ્રતિજ્ઞાય મુનિં નત્વા તતો ઽચરત્ ॥ ર્મ્_17.46{45} ॥
તત્ર સા સહસા ગેહે ગત્વા તં સ્વામિનં મુદા ।
કૃતાંજલિપુટો નત્વા પુરઃ સ્થિત્વૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_17.47{46} ॥
સ્વામિ ચ્છૃણ્વ્ અદ્ભુતં વક્ષ્યે યદ્ અદ્યાહં જલાર્થિની ।
ઘટં ધૃત્વા વહિર્ દેશે કૂપાન્તિકમ્ ઉપાચરે ॥ ર્મ્_17.48{47} ॥
તત્ર માં સમુપાયાતાં દૃષ્ટ્વાનન્દો મહાયતિઃ ।
સહસા સમુપાશ્રિત્ય ભગવતે ઽમ્બુ યાચતે ॥ ર્મ્_17.49{48} ॥
તતો ઽહં સહસા શુદ્ધૈઃ પૂરયિત્વા જલૈર્ ઘટં ।
ધૃત્વા સ્વયં પ્રદાતું તત્ સભાયામ્ ઉપસંચરે ॥ ર્મ્_17.50{49} ॥
તત્ર તમ્ શ્રીઘનં દૃષ્ટ્વા ચિત્તં મે સ્નેહમોહિતં ।
ક્ષારધારા સ્તનાભ્યાં ચ સંપ્રશ્રુતા નિરંતરં ॥ ર્મ્_17.51{50} ॥
તત્રાહં સ્નેહરાગાંધા સ્વાત્મજમ્ ઇવ તં મુનિં ।
ઊર્દ્ધવાહુઃ પરિષ્વક્તું પ્રધાવામિ ભવાન્તરે ॥ ર્મ્_17.52{51} ॥
એવં મામ્ અભિધાવન્તીં દૃષ્ટ્વા તે સાંઘિકા અપિ ।
સર્વે પ્રધાતુમ્ ઇછન્તઃ પ્રધાવન્તિ સમુત્થિતાઃ ॥ ર્મ્_17.53{52} ॥
તદા સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા તાન્ સર્વાન્ એવમ્ ઉત્થિતાન્ ।
સહસા સમુપામંત્ર્ય પુર એવં સમાદિશત્ ॥ ર્મ્_17.54{53} ॥
મા ઇમાં સર્વથા યૂયં નિવારયિતુમ્ અર્હથ ।
યન્ મમેયં પુણ્યં ચ શતજન્મપ્રસૂ કિલ ॥ ર્મ્_17.55{54} ॥
તદ્ અત્ર માં સમાલોક્ય સ્વાત્મજસ્નેહરાગિણી ।
પરિષ્વક્તું સમીછન્તી પ્રધાવતીયમ્ ઉન્મુખી ॥ ર્મ્_17.56{55} ॥
યદ્ય્ અત્રેષાત્ર ધાર્ય્યેત પુરતો મે વિમૂર્છિતા ।
ઉષ્ણં રુધિરમ્ ઉત્સૃજ્ય મૃત્યું યાયાન્ ન સંશયઃ ॥ ર્મ્_17.57{56} ॥
એતચ્ છાસ્ત્રા સમાદિષ્ટં શ્રુત્વા તે સાંઘિકાસ્ તથા ।
પ્રબોધિતાઃ પ્રણત્વા માં સ્વસ્વાસને સમાશ્રિતાઃ ॥ ર્મ્_17.58{57} ॥
એવં તેન મુનીન્દ્રેણ સમાખ્યાતં નિશમ્ય તત્ ।
સર્વં પ્રબુધ્યમાનાહં પુરાવૃત્તં સ્મરામિ હિ ॥ ર્મ્_17.59{58} ॥
તતો ઽહં વિસ્મયાક્રાંતહૃદયાત્યભિનંદિતા ।

તત્ સદ્ધર્મામૃતં પાતુમ્ ઉપતિષ્ઠામિ સાદરં ॥ ર્મ્_17.60{59} ॥
તત્ર સ ભગવાન્ દૃષ્ટ્વા મામ્ એવં સમુપસ્થિતાં ।
આર્યસત્યં સમારભ્ય સમાદિશતિ સદ્વૃષં ॥ ર્મ્_17.61{60} ॥
તત્ સદ્ધર્મામૃતં પીત્વા મનો મે ઽતિપ્રમોદિતે ।
ભૂયો ઽપિ તદ્ રસાસ્વાદતૃષિતં પાતુમ્ ઇછતે ॥ ર્મ્_17.62{61} ॥
સર્વે તે સાંઘિકાસ્ તત્ર સદ્ધર્મામૃતતૃપ્તિતાઃ ।
શુદ્ધાત્માનઃ સુભદ્રાંગાઃ પરિશુદ્ધાસ્ ત્રિમંડલાઃ ॥ ર્મ્_17.63{62} ॥
શુદ્ધશીલાઃ શુભાચારા દયાકારુણ્યભાવિનઃ ।
સર્વસત્ત્વહિતાધાનાઃ સંસારલાભનિસ્પૃહાઃ ॥ ર્મ્_17.64{63} ॥
સમાધિધારણીવિદ્યા ઘટમાનાઃ સમાહિતાઃ ।
સાક્ષાદ્ અર્હત્પદપ્રાપ્તા નિર્વિકલ્પા નિરંજનાઃ ॥ ર્મ્_17.65{64} ॥
સંબુદ્ધશરણં કૃત્વા સંબોધિસાધનોદ્યતાઃ ।
વિહારે સમુપાસીનાઃ પ્રદૃશ્યન્તે મયા પ્રભો ॥ ર્મ્_17.66{65} ॥
તત્ સભાગં ચરિં પ્રાપ્તું પ્રવ્રજ્યાવ્રતમ્ ઇછ્યતે ।
તદ્ અત્ર કૃપયા ભર્ત્તસ્ તદ્ અનુજ્ઞાં પ્રદેહિ મે ॥ ર્મ્_17.67{66} ॥
ઇતિ ભાર્યાસમાખ્યાતં શ્રુત્વા સો ઽતિદરિદ્રિતઃ ।
સાશ્ચર્યસ્તમ્ભિતસ્ તસ્થૌ પશ્યંસ્ તામ્ એવ નિશ્ચલઃ ॥ ર્મ્_17.68{67} ॥
તતઃ સ સુચિરં ભાર્યાં તામ્ એવમ્ અભિલોકયન્ ।
વિયોગશંકયા ત્રસ્તઃ શનૈર્ એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_17.69{68} ॥
અરે નારિ પ્રમૂધાસિ કિમ્ એવં ત્વં પ્રભાષસે ।
કથમ્ એવં ત્વયાખ્યાતં કો ઽત્ર સત્યં પ્રતીષ્યતિ ॥ ર્મ્_17.70{69} ॥
યદ્ અસૌ ભગવાન્ બુદ્ધશ્ ચક્રવર્ત્તિનૃપાત્મજઃ ।
સર્વત્રૈધાતુકાધીશો ધર્મરાજો વિનાયકઃ ॥ ર્મ્_17.71{70} ॥
જગચ્છાસ્તા જગન્નાથઃ સર્વજ્ઞઃ સુગતો જિનઃ ।
મુનીન્દ્રો મારજિદ્ અર્હન્ ષડભિજ્ઞસ્ તથાગતઃ ॥ ર્મ્_17.72{71} ॥
બોધિસત્વો મહાસત્વઃ સમંતભદ્રરૂપકઃ ।
દશબલો મહેશાખ્યો બ્રહ્મચારી જિતેન્દ્રિયઃ ॥ ર્મ્_17.73{72} ॥
સુબ્રહ્મામરદૈત્યાદિલોકાનાં સર્વદેહિનાં ।
શરણ્યો માનનીયો હિ વન્દ્યઃ પૂજ્યો ભવત્ય્ અપિ ॥ ર્મ્_17.74{73} ॥
ત્વમ્ એવં દુર્ભગા નારી દરિદ્રતાતિદુઃખિની ।
દાસી પરવતી પ્રેષ્યા કૃપણા દુઃકૃતાકૃતિઃ ॥ ર્મ્_17.75{74} ॥
કથમ્ એવંવિધાયાસ્ તે ગર્ભે જાતો ઽપ્ય્ અસૌ મહાન્ ।
બોધિચિત્તં સમાસાદ્ય પ્રાચરદ્ બોધિચારિકાં ॥ ર્મ્_17.76{75} ॥
યતઃ પુણ્યવિપાકેન પૂર્ય પારમિતાઃ ક્રમાત્ ।
અધુના બોધિમ્ આસાદ્ય સંબુદ્ધો ઽયં ભવત્ય્ અપિ ॥ ર્મ્_17.77{76} ॥
એતત્પુણ્યવિભાગેન કથં તે ઈદૃશી ગતિઃ ।
અદ્યાપીદૃગવસ્થા હિ કિં ચિત્ સૌખ્યં ન વિદ્યતે ॥ ર્મ્_17.78{77} ॥
તદ્ અત્ર મા વદૈવં ચ તથોક્ત્વા નૈવ શોભસે ।
કસ્ તવૈતદ્ વચઃ શ્રુત્વા સુપ્રતીતઃ પ્રમાણયેત્ ॥ ર્મ્_17.79{78} ॥
ધિક્ પ્રવાદાગ્નિદગ્ધાઙ્ગા મહત્કષ્ટાભિખેદીતા ।

વમિત્વા રુધિરં હ્ય્ ઉષ્ણં ત્વં નૂનં મરણં વ્રજેઃ ॥ ર્મ્_17.80{79} ॥
મિથ્યાવાદાભિસંકલ્પાદ્ અપિ હિ નરકે વ્રજેત્ ।
ત્વમ્ અપિ ચ તથા નૂનં નરકે ન વ્રજેઃ કથં ॥ ર્મ્_17.81{80} ॥
નરકેષુ સદા નિત્યં દુઃખાનિ વિવિધાનિ વૈ ।
ભુક્ત્વાતિવેદનાક્રાન્તા સુચિરં સ્થાસ્યસે ધ્રુવં ॥ ર્મ્_17.82{81} ॥
ઇતિ ભર્ત્ત્રોદિતં શ્રુત્વા સા વૃદ્ધા સ્ત્રી કચંગલા ।
વિભિન્નહૃદયા તસ્થૌ તન્ નિરાશાભિમોહિતા ॥ ર્મ્_17.83{82} ॥
તદા સા સુચિરેણૈવ સંપ્રાપ્ય ચેતનાં તતઃ ।
ભર્ત્તારં તં પુનર્ દૃષ્ટ્વા બોધયિતુમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_17.84{83} ॥
સ્વામિન્ન્ અત્ર પ્રસીદ ત્વં મામ્ એવં વદ સર્વથા ।
સત્યમ્ એતન્ મયા પ્રોક્તં ન મિથ્યેતિ પ્રકલ્પય ॥ ર્મ્_17.85{84} ॥
યદિ મિથ્યાવચઃ સ્યાન્ મે તેનાહં નરકે વ્રજે ।
અથ મે વચનં સત્યમ્ અત્રાહં સદ્ગતિં વ્રજે ॥ ર્મ્_17.86{85} ॥
તેનાત્રોભયથાપ્ય્ એવ વિયોગં નૌ ભવેત્ ખલુ ।
સર્વેષામ્ અપિ જંતૂનામ્ અવશ્યં મરણં ભવે ॥ ર્મ્_17.87{86} ॥
કિમ્ એવં જીવિતેનાપિ કેવલં દુઃખભાગિના ।
યત્ર ન વિદ્યતે ધર્મ્મં તત્ર કિં સુખતાપિ ચ ॥ ર્મ્_17.88{87} ॥
ધર્માર્થમ્ એવ સંસારે જન્મદેહાર્થસાધનં ।
ધર્મં વિના કિમ્ એતૈર્ નઃ કેવલં દુઃખતાપ્તયે ॥ ર્મ્_17.89{88} ॥
ઇતિ મત્વા મહાન્તો ઽપિ શ્રીમન્તો ઽપિ વિચક્ષણાઃ ।
સર્વાન્ પરિગ્રહાન્ ત્યક્ત્વા પ્રવ્રજન્તિ જિનાશ્રમે ॥ ર્મ્_17.90{89} ॥
તથાત્રાહં પરિજ્ઞાય સંબુદ્ધશરણં ગતા ।
સદ્ધર્મસાધનં કર્ત્તુમ્ ઇછામિ સાંપ્રતં પ્રભો ॥ ર્મ્_17.91{90} ॥
તત્ પ્રવ્રજ્યાવ્રતાનુજ્ઞાં પ્રદાતું મે સમર્હસિ ।
એતત્પુણ્યવિભાગેન ત્વં ચાપિ સદ્ગતિં વ્રજેઃ ॥ ર્મ્_17.92{91} ॥
યદિ ન દીયતે ઽનુજ્ઞા પ્રવ્રજ્યાવ્રતસાધને ।
અકસ્માત્ મૃત્યુનાઘ્રાતે તદા કથં નિવારયે ॥ ર્મ્_17.93{92} ॥
કિયત્ કાલં ચ જીવેયં વૃદ્ધાહં જિર્ણિતેન્દ્રિયા ।
ઇતિ મત્વાત્ર માં નૈવં નિવારયિતુમ્ અર્હસિ ॥ ર્મ્_17.94{93} ॥
કિં ચાહં જરતી વૃદ્ધા તત્ તે કિં સ્નેહતા મયિ ।
વૃદ્ધયા દુર્બલાઙ્ગાત્ર કાર્યે કિં નુ પ્રયોજનં ॥ ર્મ્_17.95{94} ॥
ત્વં ચાપિ જરયાક્રાન્તો વૃદ્ધો ઽસિ દુર્બલેન્દ્રિયઃ ।
તત્ કિં તે સ્નેહરાગેણ વૃદ્ધાયા મયિ સાંપ્રતં ॥ ર્મ્_17.96{95} ॥
અદ્યાપિ કિં સુખાશા નૌ જરાક્રાન્તશરીરયોઃ ।
અવશ્યં મૃત્યુર્ અત્રાવાં સમાક્રમ્ય ગ્રસિષ્યતિ ॥ ર્મ્_17.97{96} ॥
તદાહં કિં કરિષ્યામિ ત્વં ચાપિ કિં કરિષ્યસિ ।
શોચિત્વેવ નિષત્સ્યામિ ત્વમ્ અપ્ય્ એવં નિષત્સ્યસિ ॥ ર્મ્_17.98{97} ॥
અવશ્યમ્ અત્ર સંસારે ભાવિ ભાવા ફલન્ત્ય્ અપિ ।
કસ્યાપિ ભૂયતે નાત્ર ભાવિ ભાવાન્યથા ક્વચિત્ ॥ ર્મ્_17.99{98} ॥
સ્વકૃતકર્મ એવાત્ર ગૃહીત્વા સર્વજંતવઃ ।

યાતા યાન્તિ ચ યાસ્યંતિ દેહં ત્યક્ત્વા યમાલયં ॥ ર્મ્_17.100{99} ॥
તત્ર યમાજ્ઞયા સર્વે સ્વકૃતકર્મભાગિનઃ ।
ધર્મિણઃ સદ્ગતિં યાતાઃ પાપિનો દુર્ગતિં ગતાઃ ॥ ર્મ્_17.101{100} ॥
એવં સર્વે ઇમે સત્વાઃ સ્વદૈવફલભોગિનઃ ।
સસુખાનિ ચ દુઃખાનિ ભુક્ત્વા ભ્રમન્તિ સર્વદા ॥ ર્મ્_17.102{1} ॥
એવં સ્વામિન્ પરિજ્ઞાય સર્વદા સુખવાંછિભિઃ ।
ધર્મમ્ એવાત્ર સંસારે કર્ત્તવ્યં યત્નતઃ સદા ॥ ર્મ્_17.103{2} ॥
ધર્મન્ તુ પ્રવરં શ્રેષ્ઠં સૌગતસંવરોદ્ભવં ।
ઇતિ બુદ્ધૈઃ સમાખ્યાતં ત્વયાપ્ય્ એતચ્ છ્રુતં ન કિં ॥ ર્મ્_17.104{3} ॥
તસ્માદ્ અહં મુનીન્દ્રસ્ય શાસને શરણં ગતઃ ।
પ્રવ્રજ્યાસંવરં ધર્ત્તુમ્ ઇછામિ સાંપ્રતં પ્રભો ॥ ર્મ્_17.105{4} ॥
એતત્પુણ્યવિપાકેન પરિશુદ્ધાસ્ ત્રિમણ્ડલાઃ ।
સાક્ષાદ્ અર્હત્પદં પ્રાપ્ય નિર્વૃતિપદમ્ આપ્નુયાં ॥ ર્મ્_17.106{5} ॥
એતદ્ ધર્મવિભાગેન ત્વં ચાપિ સદ્ગતિં વ્રજેઃ ।
ઇતિ મત્વા તથા સ્વામિંસ્ તદ્ અનુજ્ઞાં દદાતુ મે ॥ ર્મ્_17.107{6} ॥
ત્વમ્ અત્ર સ્વગૃહે સ્થિત્વા ત્રિરત્નશરણં ગતઃ ।
યાવજ્ જીવં સુખં ભુક્ત્વા શુભે ચર સદાદરાત્ ॥ ર્મ્_17.108{7} ॥
એતત્પુણ્યવિપાકેન ત્વં ચાપ્ય્ એવં સુધીર્ ભવેઃ ।
તતસ્ તે સૌગતે ધર્મે વાંછા જાયેત ચેતસિ ॥ ર્મ્_17.109{8} ॥
તતસ્ ત્વં શ્રદ્ધયા ગત્વા સંબુદ્ધશાસને સ્વયં ।
પ્રવ્રજ્યાસંવરં પ્રાપ્ય સાક્ષાદ્ અર્હત્વમ્ આપ્નુયાઃ ॥ ર્મ્_17.110{9} ॥
ઇતિ મત્વા ભવાન્ સ્વામિન્ સદ્ધર્મં યદિ વાઞ્છતિ ।
તત્ પ્રવ્રજ્યાવ્રતાનુજ્ઞાં મહ્યં પ્રદાતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_17.111{10} ॥
ઇતિ તયોદિતં શ્રુત્વા સ દરિદ્રઃ પ્રબોધિતઃ ।
તાં ભાર્યાં સુચિરં દૃષ્ટ્વા શનૈર્ એવમ્ અભાષત ॥ ર્મ્_17.112{11} ॥
હા પ્રિયે કથમ્ એવ ત્વં માં વિહાતું સમિછસિ ।
કિમ્ અત્રાહં વદિષ્યામિ ત્વયૈવં પ્રતિભાષતે ॥ ર્મ્_17.113{12} ॥
યદિ તે ઽસ્તિ મનો ધૈર્ય્યં કૃત્વા શ્રદ્ધાન્વિતાશ્રયા ।
પ્રવ્રજ સંવરં ધૃત્વા ચર સત્યસમાહિતા ॥ ર્મ્_17.114{13} ॥
ઇતિ ભર્ત્રોદિતં શ્રુત્વા સા વૃદ્ધાપિ કચંગલા ।
ભર્ત્તારં તં પ્રણત્વૈવં તતો ઽચરત્ પ્રમોદિતા ॥ ર્મ્_17.115{14} ॥
તતઃ સા સહસા ગત્વા તત્રાશ્રમે ઉપાગતા ।
શ્રીઘનં તં સમાલોક્ય પુરતઃ સમુપાચરત્ ॥ ર્મ્_17.116{15} ॥
તત્ર તત્ પુરતો ગત્વા સાઞ્જલિઃ સા પ્રમોદિતા ।
મુનીન્દ્રં તં પ્રણત્વૈવં પ્રવ્રજ્યાં સમયાચત ॥ ર્મ્_17.117{16} ॥
ભગવન્ નાથ સર્વજ્ઞ ભવતાં શરણં વ્રજે ।
તદ્ ભવાં કૃત્વા કૃપયા મહ્યં પ્રવ્રજ્યાં દાતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_17.118{17} ॥
તયેતિ પ્રાર્થિતં શ્રુત્વા ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
સવ્યેન પાણિના તસ્યા વૃદ્ધાયાઃ શિરસિ સ્પૃશન્ ॥ ર્મ્_17.119{18} ॥
એહિ મતશ્ ચર બ્રહ્મચારિકાં ત્વં સમાહિતા ।

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા તાં સમાગૃહ્ય સાંઘિકે પુનર્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_17.120{19} ॥
ગછ માત પ્રજાપત્યા ગૌતમ્યાઃ શરણં વ્રજ ।
સાર્હન્તી ભિક્ષુણીમાતા પ્રવ્રજ્યાં તે પ્રદાસ્યતિ ॥ ર્મ્_17.121{20} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા સા પ્રતિનંદિતા ।
તથેત્ય્ આશ્રુત્ય શાસ્તારં તં પ્રણત્વા તતો ઽચરત્ ॥ ર્મ્_17.122{21} ॥
તત્ર સા સમુપાસૃત્ય દૃષ્ટ્વા તાં ગૌતમીં મુદા ।
ઉપેત્ય સાંજલિર્ નત્વા પ્રવ્રજ્યાં સમયાચત ॥ ર્મ્_17.123{22} ॥
માતર્ અત્ર સમાયામિ ભવત્યાઃ શરણં મુદા ।
તદ્ ભવન્તી જગન્માતા પ્રવ્રજ્યાં પ્રદદાતુ મે ॥ ર્મ્_17.124{23} ॥
તયેતિ પ્રાર્થિતં શ્રુત્વા ગૌતમી સાનુમોદિતા ।
હસ્તેન શિરસિ સ્પૃષ્ટ્વા સાંઘિકતાં સમગ્રહીત્ ॥ ર્મ્_17.125{24} ॥
તત્ર સાશુ પ્રજાપત્યાં પ્રવ્રજિતા યથાવિધિઃ ।
મુણ્ડિતા ખિક્ખિરીપાત્રહસ્તા કાખાયચીવરા ॥ ર્મ્_17.126{25} ॥
સૌમ્યેન્દ્રિયા સુભદ્રંગા વૃદ્ધાપિ સા કચંગલા ।
ભિક્ષુણીગણમધ્યસ્થા શાન્તરૂપાત્યશોભત ॥ ર્મ્_17.127{26} ॥
તતઃ સા ભિક્ષુણી શાસ્તુ ગૌતમ્યાશ્ ચ પ્રસાદતઃ ।
સમાધિધારણીવિદ્યાધ્યયનાભિસમુદ્યતા ॥ ર્મ્_17.128{27} ॥
હિત્વાવિદ્યાગણં પ્રાપ્તવિદ્યાભિજ્ઞાવિશારદા ।
પ્રતિસંવિદ્ગુણાદ્યાગુ પરિશુદ્ધાકૃતિર્ વભૌ ॥ ર્મ્_17.129{30!} ॥
અથ સા પરિવિજ્ઞાય ભવચક્રં ચલાચલં ।
વિદિત્વા સંસ્કારગતીશ્ ચાભિવિઘાતિનીસ્ તતઃ ॥ ર્મ્_17.130{31} ॥
સર્વક્લેશગણાં જિત્વા પરિશુદ્ધસ્ ત્રિમણ્ડલા ।
સાક્ષાદ્ અર્હત્પદં પ્રાપ્ય વભૂવ બ્રહ્મચારિણી ॥ ર્મ્_17.131{32} ॥
તદા સા નિર્જિતક્લેશા નિર્વિકલ્પા નિરંજના ।
ચંદનકલ્પસૌરભ્યા સમલોષ્ઠસુવર્ણિકા ॥ ર્મ્_17.132{33} ॥
સંસારભોગસત્કારનિષ્પૃહાકાશસન્નિભા ।
સર્વસત્વહિતાધાના સર્વસૂત્રાંતપારગા ॥ ર્મ્_17.133{34} ॥
સદેવાસુરલોકાનાં ત્રિધાતુકનિવાસિનાં ।
વંદ્યા પૂજ્યાભિમાન્યા ચ વભૂવ સા સુભાષિણી ॥ ર્મ્_17.134{35} ॥
યદા સ ભગવઞ્ છાસ્તા ભિક્ષુણીનાં સુભાષિતં ।
સંક્ષેપેણ સમુદ્દિશ્ય ધ્યાનાગારે સમાશ્રયત્ ॥ ર્મ્_17.135{36} ॥
તદા સા ભિક્ષુણી તત્ર કચંગલા સુભાષિણી ।
ભિક્ષુણીનાં સભામધ્યે સુત્રાન્તં સમુપાદિશત્ ॥ ર્મ્_17.136{37} ॥
તચ્ છ્રુત્વા ભગવાંસ્ તત્ર તયા સૂત્રાંતદેશિતે ।
સર્વાન્સ્ તાન્ સાંઘિકાન્ ભિક્ષૂન્ સમામંત્ર્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_17.137{38} ॥
એષો ઽગ્રા ભિક્ષવો માતા ભિક્ષુણીનાં મમાશ્રમે ।
સૂત્રાન્તભાગકર્તૄણાં યદ્ ઉતેયં કચંગલા ॥ ર્મ્_17.138{39} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા સર્વે ઽપિ સાંઘિકાઃ ।
સવિસ્મયા મુનીન્દ્રં તં પપ્રછુસ્ તત્ પુરાકૃતં ॥ ર્મ્_17.139{40} ॥
ભગવન્ન્ અનયા કર્મં કિં પ્રકૃતં પુરાકૃતં ।

ઇમાન્ સર્વાન્ સભાસીનાન્ પ્રબોધયિતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_17.140{41} ॥
યેનેયમ્ શાસને બૌદ્ધે વૃદ્ધા પ્રવ્રજિતાધુના ।
સાક્ષાદ્ અર્હત્વમ્ આસાદ્ય ભવતિ બ્રહ્મચારિણી ॥ ર્મ્_17.141{42} ॥
કિં વાનયા પુરાકર્મ કૃતં કુત્ર કદા કથં ।
સૂત્રાન્તભાગકર્તૄણાં યેનાગ્રેયં ભવત્ય્ અપિ ॥ ર્મ્_17.142{43} ॥
કિંચાપિ પ્રકૃતં કર્મં પુરાનયા કદા કથં ।
યેનાત્ર પશ્ચિમે ગર્ભાવાસે ન ધારિતો ભવાન્ ॥ ર્મ્_17.143{44} ॥
એતત્ સર્વૈઃ પરિજ્ઞાય ભગવાન્ન્ અસ્યાઃ પુરાકૃતં ।
ઇમાન્ સર્વાન્ સભાસીનાન્ પ્રબોધયિતુમ્ અર્હતિ ॥ ર્મ્_17.144{45} ॥
ઇતિ તૈર્ ભિક્ષુભિઃ સર્વૈઃ પ્રાર્થિતે સ મુનીશ્વરઃ ।
સર્વાંસ્ તાન્ સાંઘિકાન્ દૃષ્ટ્વા સમામંત્ર્યૈવમ્ આદિશત્ ॥ ર્મ્_17.145{46} ॥
શૃણુત ભિક્ષવઃ સર્વે યદ્ યત્ કૃતં પુરાનયા ।
તત્ તત્ સર્વં પ્રવક્ષ્યામિ યુષ્માકં ચિત્તબોધને ॥ ર્મ્_17.146{47} ॥
પુરા મે બોધિસત્વસ્ય બોધિચર્યાનુચારિણઃ ।
પંચજન્મશતાન્ય્ એષા જનન્ય્ આસીન્ નિરંતરં ॥ ર્મ્_17.147{48} ॥
તદા મે દદતો દાનમ્ અન્તરાયઃ કૃતો ઽનયા ।
તેનાદ્યાપિ દરિદ્રેયં દુર્ભગા ચ ભવત્ય્ અપિ ॥ ર્મ્_17.148{49} ॥
પ્રવ્રજ્યાયૈ તદૈ ચૈષા વહુધા પ્રાર્થિતા મયા ।
નૈવાનુજ્ઞાં દદૌ મહ્યં વિઘ્નમ્ એવ વ્યધાદ્ ધઠાત્ ॥ ર્મ્_17.149{50} ॥
એતત્કર્મવિપાકેન વૃદ્ધૈષા દુઃખિની સતી ।
પ્રવ્રજ્યાસંવરં પ્રાપ્તા ચરતિ મમ શાસને ॥ ર્મ્_17.150{51} ॥
યદિ નૈષા તદા દાનં વિઘ્ના મમાકરિષ્યતિ ।
નૈષાધુના દરિદ્રાત્ર ભવતિ હિ કદા ચન ॥ ર્મ્_17.151{52} ॥
પ્રવ્રજ્યાયાં ચ મે વિઘ્નં યદિ નૈષાકરિષ્યત ।
અચરિષ્યદ્ વ્રતં વાલ્યે ન તુ વૃદ્ધાત્ર સાંપ્રતં ॥ ર્મ્_17.152{53} ॥
યન્ મમૈવં કૃતં વિઘ્નં દાને વ્રતે તદાનયા ।
તેનાધુના દરિદ્રૈષા વૃદ્ધા વ્રતં ચરત્ય્ અપિ ॥ ર્મ્_17.153{54} ॥
યત્ તદા સુકૃતં કિં ચિત્ પ્રકૃતં નાનયા પુરા ।
તેનાહં પશ્ચિમે ગર્ભાવાસે ઽધુના ન ધારિતઃ ॥ ર્મ્_17.154{55} ॥
યત્ સા માયા મહાદેવી મહાપુણ્યાર્થસાધિની ।
તેનાહં પશ્ચિમે ગર્ભાવાસે તયાત્ર ધારિતઃ ॥ ર્મ્_17.155{56} ॥
ભૂયો ઽપ્ય્ એષા પુરા તત્ર વારણસ્યાં દ્વિજાત્મજાઃ ।
ક્લેશાગ્નિપરિદગ્ધાંગા દરિદ્રા કૃપણાભવત્ ॥ ર્મ્_17.156{57} ॥
તદા તત્ર મુનીન્દ્રસ્ય કાશ્યપસ્ય જગદ્ગુરોઃ ।
શાસને શરણં ગત્વા પ્રવ્રજિતાચરદ્ વ્રતં ॥ ર્મ્_17.157{58} ॥
તત્ર સ સર્વશાસ્ત્રાર્થકોવિદાતિવિચક્ષણા ।
સર્વસૂત્રાન્તસદ્ધર્મં ભિક્ષુણીનામ્ ઉપાદિશત્ ॥ ર્મ્_17.158{59} ॥
તદા સા ભિક્ષુણી તત્ર કિઞ્ચિત્ કાર્યાર્થરોષિતાઃ ।
સર્વાસ્ તા ભિક્ષુણીર્ દાસીવાદેન પર્યભાષત ॥ ર્મ્_17.159{60} ॥
એતત્કર્મવિપાકેન સૈષાધુનાતિદુઃખિતા ।

પરસેવાકરા દાસી ભવતિ દુર્ભગાકૃતિઃ ॥ ર્મ્_17.160{61} ॥
યચ્ ચાનયા તદા તત્ર વિદ્યાભ્યાસીકૃતં મુદા ।
તેનૈષા સહસાર્હન્તી ભવતિ બ્રહ્મચારિણી ॥ ર્મ્_17.161{62} ॥
યચ્ ચાપ્ય્ એસા તદા તત્ર સૂત્રાન્તં સમુપાદિશત્ ।
તેન સૂત્રાન્તવક્તાનામ્ અગ્રા ભવતિ સાંપ્રતં ॥ ર્મ્_17.162{63} ॥
એવં હિ ભિક્ષવઃ સર્વે મન્યધ્વં કર્મસંભવં ।
સુખં દુઃખં ચ સંસારે ભ્રમતાં સર્વદેહિનાં ॥ ર્મ્_17.163{64} ॥
યેનૈવ યત્ કૃતં કર્મં તેનૈવં ભુજ્યતે ફલં ।
અભુક્તં ક્ષીયતે નૈવ કર્મં ક્વાપિ કદા ચન ॥ ર્મ્_17.164{65} ॥
નાગ્નિભિર્ દહ્યતે કર્મં ક્લિદ્યતે નોદકૈર્ અપિ ।
વાયુભિઃ શુષ્યતે નૈવ ક્ષીયતે ન ચ ભૂમિષુ ॥ ર્મ્_17.165{66} ॥
અહ્યથાપિ ભવેન્ નૈવ વિપાકે કર્મણઃ ફલં ।
યદ્ ઉપ્તં ભૂતલે બીજં તદ્ એવ સૂયતે ફલં ॥ ર્મ્_17.166{67} ॥
અન્યથા ન ભવેત્ ક્વાપિ કૃતં કર્મં ફલં ભવે ।
શુભસ્ય કર્મણઃ પાકે શુભતૈવ સદા ભવે ॥ ર્મ્_17.167{68} ॥
કૃષ્ણસ્ય કૃષ્ણતૈવ સ્યા મિશ્રિતસ્યાપિ મિશ્રિતં ।
એવં વિજ્ઞાય કૃષ્ણાનિ વિહાય મિશ્રિતાનિ ચ ॥ ર્મ્_17.168{69} ॥
શુભ એવ સદાપ્ય્ અત્ર ચરિતવ્યં શુભાર્થિભિઃ ।
શુભેન સદ્ગતિં યાયાત્ કૃષ્ણેન દુર્ગતિં સદા ॥ ર્મ્_17.169{70} ॥
મિશ્રિતેન તથોહે ચ ગતીર્ યાયાદ્ ભવેદ્ ધ્રુવં ।
ઇતિ મત્વાત્ર સંસારે સર્વદા શુભવાઞ્છિભિઃ ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા ચરિતવ્યં શુભે સદા ॥ ર્મ્_17.170{71} ॥
યે ભજન્તિ સદા બુદ્ધં ન તે ગચ્છન્તિ દુર્ગતિં ।
સર્વદા સદ્ગતૌ ભદ્રં કૃત્વા યાન્તિ જિનાલયં ॥ ર્મ્_17.171{72} ॥
યે શૃણ્વન્તિ સદા ધર્મ્મં ન યાન્તિ તે ઽપિ દુર્ગતિં ।
સર્વદા ભદ્રસૌખ્યાનિ ભુક્ત્વા યાન્તિ સુખાવતીં ॥ ર્મ્_17.172{73} ॥
દાનં દદન્તિ યે સંઘે તે ઽપિ ન યાન્તિ દુર્ગતિં ।
સર્વદા શુભસૌખ્યાનિ ભુક્ત્વા યાન્તિ જિનાશ્રયં ॥ ર્મ્_17.173{74} ॥
એવં મત્વાત્ર સંસારે ત્રિરત્નં શરણં ગતાઃ ।
સત્કૃત્ય શ્રદ્ધયા નિત્યં ભજધ્વં સમુપાસ્થિતાઃ ॥ ર્મ્_17.174{75} ॥
ત્રિરત્નેષુ કૃતં કર્મં તદ્વિપાકે મહત્ફલં ।
અપ્રમેયમ્ અસંખ્યેયં સંબોધિપદસાધનં ॥ ર્મ્_17.175{76} ॥
એતત્પુણ્યાનુભાવેન બોધિસત્વાઃ સદા ભવે ।
સર્વસત્વહિતં કૃત્વા પ્રચરન્તિ યથેછયા ॥ ર્મ્_17.176{77} ॥
નાનારૂપધરાઃ સર્વે સત્વાર્થસાધનોદ્યતાઃ ।
સદ્ધર્મં સમુપાદિશ્ય પાલયન્તિ જગત્ત્રયં ॥ ર્મ્_17.177{78} ॥
ક્રમાત્ પારમિતાઃ સર્વાઃ પરિપૂર્ય શુભાન્વિતાઃ ।
સર્વક્લેશગણાઞ્ જિત્વા પરિશુદ્ધાસ્ ત્રિમણ્ડલાઃ ॥ ર્મ્_17.178{79} ॥
જિત્વા મારગણાઞ્ ચાપિ પ્રાપ્ય સંબોધિમ્ ઉત્તમાં ।
સર્વત્ર ધર્મસોત્કૃત્વા તતો નિર્વૃતિમ્ આયયુઃ ॥ ર્મ્_17.179{80} ॥

યે ઽતીતા જિનાસ્ તે ઽપિ ત્રિરત્નભજનોદ્યમાત્ ।
ક્રમાદ્ બોધિં સમાસાદ્ય નિર્વૃતિપદમ્ આગતાઃ ॥ ર્મ્_17.180{81} ॥
વર્ત્તમાના જિનાસ્ તે ઽપિ ત્રિરત્નભજનોદ્ભવૈઃ ।
પુણ્યૈર્ બોધિં સમાસાદ્ય ગછેયુર્ નિર્વૃતિં તથા ॥ ર્મ્_17.181{82} ॥
અનાગતા જિનાસ્ તે ઽપિ ત્રિરત્નભજનોદ્ભવૈઃ ।
પુણ્યૈર્ એવં ક્રમાદ્ બોધિં પ્રાપ્ય યાસ્યન્તિ નિર્વૃતિં ॥ ર્મ્_17.182{83} ॥
અહં ચાપિ તથા નૂનં ત્રિરત્નભજનોદ્યમી ।
એતત્પુણ્યાનુભાવેન બોધિં પ્રાપ્નોમિ સાંપ્રતં ॥ ર્મ્_17.183{84} ॥
તથાહમ્ અપિ સર્વત્ર કૃત્વા ધર્મમયં જગત્ ।
સર્વાન્ બોધૌ નિયોજ્યૈવં યાસ્યામિ નિર્વૃતિં ધ્રુવં ॥ ર્મ્_17.184{85} ॥
એવં યે યે ભજન્ત્ય્ અત્ર ત્રિરત્નશરણં ગતાઃ ।
તે તે સર્વે ઽપિ સંબોધિં પ્રાપ્ય નિર્વૃતિમ્ આયયુઃ ॥ ર્મ્_17.185{86} ॥
ઇતિ મત્વાત્ર સંસારે નિર્વૃતિપદવાંછિનઃ ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા પ્રચરધ્વં શુભે સદા ॥ ર્મ્_17.186{87} ॥
તથા કૃત્વાત્ર સદ્ધર્મંભુક્ત્વૈવ સત્સુખાન્ય્ અપિ ।
ક્રમાદ્ બોધિં સમાસાદ્ય નિર્વૃતિં સમવાપ્સ્યથ ॥ ર્મ્_17.187{88} ॥
ઇત્ય્ આદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા સર્વે ઽપિ તે જનાઃ ।
સાંઘિકાશ્ ચ તથેત્ય્ ઉક્ત્વા પ્રાભ્યનંદત્ પ્રબોધિતાઃ ॥ ર્મ્_17.188{89} ॥
તદા તત્ર જનાઃ સર્વે ત્રિરત્નશરણં ગતાઃ ।
સત્કૃત્ય શ્રદ્ધયા નિત્યં પ્રભેજિરે ઽનુમોદિતાઃ ॥ ર્મ્_17.189{90} ॥
એતત્પુણ્યાનુભાવૈસ્ તુ તદા સમંતતઃ ।
સર્વદા મંગલોત્સાહં બભુવ નિરુપદ્રવં ॥ ર્મ્_17.190{91} ॥
ઇતિ મે ગુરુણાખ્યાતં શ્રુતં મયા તથોચ્યતે ।
શ્રુત્વા રાજન્સ્ ત્વમ્ અપ્ય્ એવં ત્રિરત્નં ભજ સર્વદા ॥ ર્મ્_17.191{92} ॥
પ્રજાશ્ ચાપિ તથા ધર્મં શ્રાવયિત્વા પ્રબોધયન્ ।
ત્રિરત્નભજનં નિત્યં કારયિતું સદાર્હસિ ॥ ર્મ્_17.192{93} ॥
તથા તે મંગલં નિત્યં સર્વત્રાપિ ભવેદ્ ધ્રુવં ।
ક્રમાત્ પારમિતા પૂર્ય બોધિં ચાપિ સમાપ્સ્યસિ ॥ ર્મ્_17.193{94} ॥
ઇતિ તેનાર્હતાદિષ્ટં શ્રુત્વાશોકઃ સ ભૂપતિઃ ।
તથા હીતિ પ્રતિજ્ઞાય પ્રાભ્યનન્દન્ સપાર્ષદઃ ॥ ર્મ્_17.194{95} ॥
કચંગલાયા અવદાનમ્ એતચ્ છૃણ્વન્તિ યે શ્રાવયતીહ યશ્ ચ ।
વિહાય પાપં ખલુ તે ઽપિ સર્વે ભુક્ત્વા સુખાન્ય્ એવ સુગતિં વ્રજન્તિ ॥ ર્મ્_17.195{96} ॥
++ ઇતિ રત્નમાલાયામ્ અવદાનતત્વે કચંગલાવદાનં સમાપ્તમ્ ++
xવિઇઇ ધનિકાવદાન
અથાશોકો મહીપાલઃ કૃતાંજલિપુટો મુદા ।
ઉપગુપ્તં ગુરું નત્વા પુનર્ એવં સમબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_18.1{1} ॥
ભદન્ત શ્રોતુમ્ ઇચ્છામિ પુનર્ અન્યત્ સુભાષિતં ।
તદ્યથા ગુરુણાદિષ્ટં તથાદેષ્ટું ચ મે ઽર્હતિ ॥ ર્મ્_18.2{2} ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતં રાજ્ઞા શ્રુત્વા સો ઽર્હન્ સુધીર્ યતિઃ ।
ઉપગુપ્તો નરેન્દ્રં તં સમાલોક્યૈવમ્ અબ્રવીત્ ॥ ર્મ્_18.3{3} ॥

મૂળ પાઠ: Ratnamālāvadāna · Edition: Kanga Takahata. Ratnamālāvadāna. A Garland of Precious Gems or a Collection of Edifying Tales, Told in a Metrical Form, Belonging to the Mahāyāna. Tokyo 1954 (Oriental Library Series D, 3). = Rm · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc