Rasendracūḍāmaṇi 3-5, 7-16 · Chapter 8

Rcūm, 8
{sarpākṣyādigaṇaḥ}
sarpākṣī vandhyakarkoṭī jalabimbī ca jambukī /
punarnavā ca matsyākṣī bhṛṅgarājaḥ śatāvarī

śarapuṅkhā ca maṇḍūkaparṇikā brahmadaṇḍikā /
anantā kukkuṭī jaṅghā kākamācī śikhaṇḍinī

sahadevī kapotī ca viṣṇukrāntā kuraṇṭakaḥ /
mahābalā nāgabalā mūrvā rāsnā kuriṅginī

phaṇirnīlī prapunnāṭaḥ samaṅgāmalakī tathā /
jvālinī meghanādaśca gojihvā padmacāriṇī

pāṭhā ca kokilākṣaśca tripattrā cākhukarṇikā /
ekaparṇī dviparṇī ca triparṇī kṣīriṇī tathā

tittiḍī meṣaśṛṅgī ca tulasī śyāmaparṇikā /
śvetādriparṇikā ceti sarpākṣyādigaṇo mataḥ

ṣaṭcatvāriṃśako nāma pāradasya niyāmakaḥ /
ihauṣadhīnāṃ pañcāṅgī gṛhītavyā vidhānataḥ

rasādisvedane mūṣānayane śodhane tathā /
aṣṭopari yathālābhaṃ grāhyā prokteṣu karmasu

aṣṭakādhikamādhikyaṃ guṇānāṃ kurute dhruvam /
{vyāghrikādigaṇaḥ}
vyāghrikā rākṣasī vahniścāṇḍālī gajakarṇikā

ṣaṭkārī śaṅkhapuṣpī ca bṛhatī hilamocakaḥ /
śṛgālajihvikā vahnirmadanī lāṅgalī tathā

cakrikā vajriṇī vyāghrī kaṅkatī putrajīvikā /
kañcukī caiva karkoṭī kumārī padmacāriṇī

ekavīrā rudantī ca lakṣmī narakasā tathā /
uccaṭā raktacitrā ca nāginī nāgavallikā

saktukā saktuśṛṅgī ca raktasnug yajñavallikā /
śākhoṭo meṣaśṛṅgī ca hemalī vyāghrapādikā

śamī vyāghranakhī somavallarī cārkapuṣpikā /
keśinī kāsamārī ca vṛkṣarājo'jamārikā

koṭarākṣī hanūmantī narajīvāṅganāyakī /
mālikā kākatuṇḍī ca meghapuṣpī ca kaṅguṇī

anyā tuvaravallī ca jagatī haṃsapādikā /
kumbhinī vahnimārī ca sūryabhaktā ca vākucī

rasanirjīvakārī ca bhūśuṇḍī kaṭutumbikā /
devadālī viśālā ca kārpāsī brahmarañjakam

kṛṣṇākṣīvaṃ tathā kṛṣṇadhattūro vanapīlukam /
śvetārko yavaciñcā ca kāravellī ca dantikā

gojihvā kākajaṅghā ca śvetaguñjā ca śambarā /
mahākālī sitāṅkolo māyūraśca paṭolikā

vyāghrikādigaṇaḥ so'yaṃ rasabhasmakaraḥ paraḥ /
atroktauṣadhibījeṣu jīryate pāradaḥ pṛthak

{raktasnuhyādigaṇaḥ}
raktasnuhī rudantī ca raktāgniḥ somavallikā /
vṛddhadāru ca śākhoṭī mohinyaṅgāravallikā

barhikā kṣīramārjārī triśūlā kṣīrakukkuṭī /
jīmūtaḥ kākamācī ca nīlikā śaṅkhapuṣpikā

nāgavallīdalākārapatrayuktālpakandinī /
śrīśailotthā ca vajraghnī nāgakarṇīti sā smṛtā

jyotiṣmatī drumajyotistṛṇajyotirathoccaṭā /
udumbarī tridaṇḍī ca nīlajyotistathāparā

hemavallarikā tāmravallarī cukra eva ca /
tridaṇḍī brahmadaṇḍī ca krauñcikā sthalapadminī

varā vartulaparṇā ca nāgakaṇṭhī ca lāṅgalī /
nāgajihvārkapatrī ca kāṣṭhodumbarikā tathā

kāladaṇḍī triparṇī ca raktasnuhyādiko gaṇaḥ /
rasabandhe vadhe śuddhau vihitaḥ śambhunā svayam

dravyaiśca sthāvarair upasparśagandharasānvitaiḥ /
śodhito marditaḥ sūto mriyate badhyate sukham

{kadalyādigaṇaḥ}
kadalī sūryabhaktaśca kaṭukoṣātakī tathā /
drāviṇī kākamācī ca śigrukā kṣīrakañcukī

nīrapippalikā ceti kadalyādigaṇas tvayam /
drāvaṇaḥ sarvalohānāṃ rasādīnāṃ ca niścitam

{kākamācyādigaṇaḥ}
kākamācyarkapatrī ca kāsamardaḥ kṛtāñjaliḥ /
lakṣmaṇā haṃsapādī ca nāginī kṣīranālikā

tāmbūlī vyālikā brāhmī kāravallyarjunī carā /
vārāhakarṇikā meghadhvaniśca sahadevikā

tathā kuruvakaśceti kākamācyādiko gaṇaḥ /
krāmaṇāya vinirdiṣṭā dehe lohe rasasya hi

ekavīrā mahāvīrā prayogo hemadaṇḍikā /
caturbhedamidaṃ proktaṃ niścitaṃ rasabandhane

dehalohakaraṃ sarvaṃ mahārogāpakarṣaṇam /
dhanyaṃ putrapradaṃ vṛṣyaṃ darśanasparśanādibhiḥ

{ekavīrā}
śavapattrā bhavedvallī pāte caikaphalānvitā /
ekavīreti sā proktā rasabandhakarī param

{mahāvīrā}
ekamekaṃ phalaṃ yasyāḥ pare patre prajāyate /
pravālasadṛśīcchāyā mahāvīreti sā matā

{prayogakanda}
trikandastriśikhaścaiva vṛntalagnaphaladvayaḥ /
veṇuparṇasadṛkparṇaiḥ gajavindhyācalodbhavaḥ

tasya madhyamakando hi prayogo nāma rākṣasaḥ /
tena saṃmarditaḥ sūto mriyate badhyate sukham

{hemavallī}
tāmbūlīpattravatpatrā svarṇavarṇapayasvinī /
phalapuṣpādihīnā ca hemavallīti sā matā

sambandhasevitā yena tanmūtrairbaddhapāradaḥ /
saṃvatsaradhṛto vaktre pradhatte khecarāṃ gatim

{vajradaṇḍādivarga}
vajralaśunadaṇḍaśca lohadaṇḍaśca te trayaḥ /
brahmaviṣṇuśivātmāno jagattritayarakṣakāḥ

pathyā śuṇṭhī śilā muṇḍī nirguṇḍī ca viḍaṅgakam /
citrakastrikaṭurhema mākṣikaṃ vimalaṃ tathā

vajradaṇḍādivargo'yaṃ śreṣṭho'tīva rasāyane /
sarvavyādhiharaḥ śreṣṭho jarāmṛtyuvināśanaḥ

{bhūpāṭalyādivargaḥ}
bhūpāṭalī paṭolī ca yogārī siṃhavallikā /
śūkarī hemavallī ca nāgadhārī ca mārkavaḥ

bhūpāṭalyādivargo'yaṃ rasabandhavidhāyakaḥ /
{pañcaratnakagaṇaḥ}
pāṭalendīvarī caiva mantrasiṃhāsanī tathā

niśācarī ca kaṅkālakhecarī pañcaratnakam /
dehalohakaraṃ sūtavadhabandhavidhāyakam /
valīpalitavidhvaṃsi sarvavyādhiharaṃ param