Language

ENहिગુ
Scripture Library

Rasendracintāmaṇi · Chapter 4

4.1

RCint, 4
athābhrīyaṃ vyācakṣmahe

4.2

tatkila nikhilajarāmaraṇaparihāreṇa sudhārasasadhrīcīnatvam aṅgīkaroti /
sādhanānāmasya bahubhirbahudhopavarṇitānāṃ rasamaṅgalīyamanyatamaṃ vilikhāmaḥ

4.3

<abhra:: vajra>
yadañjananibhaṃ kṣiptaṃ na vahnau vikṛtiṃ vrajet /
vajrasaṃjñaṃ hi tadyojyamabhraṃ sarvatra netarat

4.4

<abhra:: subtypes>
vajraṃ bhekavapuḥ kṛṣṇamabhrakaṃ trividhaṃ matam /
tataḥ kṛṣṇaṃ samādāya pācayet kāṇḍike rase

4.5

<abhra:: subtypes:: quality>
tataḥ kṛṣṇaṃ samādāyetyanena kṛṣṇatvasāmānyād vajrakṛṣṇābhrayor grahaṇam /
bhekavapustu haritapītādivarṇaṃ na grāhyamiti

4.6

<abhra:: sattvapātana>
cūrṇīkṛtaṃ gaganapatramathāranāle dhṛtvā dinaikam avaśoṣya ca sūraṇasya /
bhāvyaṃ rasaistadanu mūlarasaiḥ kadalyāḥ pādāṃśaṭaṅkaṇayutaṃ śapharaiḥ sametam

4.7

piṇḍīkṛtaṃ tu bahudhā mahiṣīmalena saṃśoṣya koṣṭhagatamāśu dhameddhaṭhāgnau /
sattvaṃ patatyatirasāyanajāraṇārthaṃ yogyaṃ bhavet sakalalauhaguṇādhikaṃ ca

4.8

<abhra:: sattva:: ekīkaraṇa>
kaṇaśo yadbhavetsattvaṃ mūṣāyāṃ praṇidhāya tat /
mitrapañcakayugdhmātamekībhavati ghoṣavat

4.9

<pañcamitra>
ghṛtamadhugugguluguñjāṭaṅkaṇamiti pañcamitrasaṃjñaṃ ca /
melayati sarvadhātūnaṅgārāgnau tu dhamanena

4.10

samagandhamabhrasattvaṃ saṭaṅkaṇaṃ śūkamūṣayā dhmātam /
sārdhaṃ tatsattvarajaḥ sapāradaṃ sakalakāryakaram

4.11

<abhra:: sattva:: śodhana, māraṇa>
ayodhātuvacchodhanamāraṇametasya

4.12

<abhra:: sattva:: sevana>
cūrṇam abhrakasattvasya kāntalohasya vā tataḥ /
tīkṣṇasya mahādevi triphalākvāthabhāvitam

4.13

yāvadañjanasaṃkāśaṃ vastracchannaṃ viśoṣya ca /
bhṛṅgāmalakasāreṇa haridrāyā rasena ca

4.14

miśritaṃ krauñcajaghṛtamadhusaṃmiśritaṃ tataḥ /
lohasampuṭamadhyasthaṃ māsaṃ dhānye pratiṣṭhitam

4.15

ghṛtena madhunā lihyātkṣetrīkaraṇamuttamam /
evaṃ varṣaprayogena sahasrāyurbhavennaraḥ

4.16

<abhra:: vajra:: śodhana>
vajrābhraṃ ca dhamedvahnau tataḥ kṣīre vinikṣipet /
bhinnapatraṃ tu tatkṛtvā taṇḍulīyāmlayordravaiḥ /
bhāvayedaṣṭayāmaṃ tadevaṃ śudhyati cābhrakam

4.17

dhānyābhrabhasmaprayogasyāruṇakṛṣṇabhedena prakāradvayaṃ vilikhyate

4.18

<abhra:: māraṇa>
kṛtvā dhānyābhrakaṃ tattu śoṣayitvā tu mardayet /
arkakṣīraudanaṃ mardyamarkamūladraveṇa vā

4.19

veṣṭayedarkapatraistu samyaggajapuṭe pacet /
punarmardyaṃ punaḥ pācyaṃ saptavāraṃ prayatnataḥ

4.20

tato vaṭajaṭākvāthaistadvaddeyaṃ puṭatrayam /
mriyate nātra sandehaḥ sarvarogeṣu yojayet

4.21

<abhra:: māraṇa>
abhraṃ ṭaṅkaṇasampiṣṭaṃ sthālyāṃ mṛdayasoḥ pacet /
mriyate nātra sandeho guṇādhikyāya vauṣadhaiḥ

4.22

taṇḍulīyakabṛhatīnāgavallītagarapunarnavāhilamocikāmaṇḍūkaparṇītiktikākhuparṇikāmadanārkārdrakapalāśasūtamātṛkādibhir mardanapuṭanairapi māraṇīyam

4.23

<abhra:: māraṇa (?)>
dhānyābhrakasya bhāgaikaṃ dvau bhāgau ṭaṅkaṇasya ca /
piṣṭvā tadandhamūṣāyāṃ ruddhvā tīvrāgninā pacet /
svabhāvaśītalaṃ cūrṇaṃ sarvayogeṣu yojayet

4.24

<abhra:: māraṇa>
dhānyābhrakaṃ samādāya mustākvāthaiḥ puṭatrayam /
tadvatpunarnavānīraiḥ kāsamardarasaistathā

4.25

nāgavallīrasaiḥ sūryakṣīrairdeyaṃ pṛthak pṛthak /
dinaṃ dinaṃ mardayitvā kvāthairvaṭajaṭodbhavaiḥ

4.26

dattvā puṭatrayaṃ paścāttriḥ puṭenmusalīrasaiḥ /
trirgokṣurakaṣāyeṇa triḥpuṭedvānarīrasaiḥ

4.27

mocakandarasaiḥ pācyaṃ trirātraṃ kokilākṣakaiḥ /
rasaiḥ puṭecca lodhrasya kṣīrādekapuṭaṃ tataḥ

4.28

dadhnā ghṛtena madhunā svacchayā sitayā tathā /
ekamekaṃ puṭaṃ dadyādabhrasyaivaṃ mṛtirbhavet

4.29

sarvarogaharaṃ vyoma jāyate yogavāhakam /
kāminīmadadarpaghnaṃ śastaṃ puṃstvopaghātinām

4.30

vṛṣyamāyuṣkaraṃ śukravṛddhisantānakārakam /
<abhra:: māraṇa (?)>
rambhādbhirabhraṃ lavaṇena piṣṭvā cakrīkṛtaṃ ṭaṅkaṇamadhyavarti /
dagdhendhaneṣu vyajanānilena snuhyarkamūlāmbupuṭaṃ ca siddhyai

4.31

<abhra:: bhasman:: formulations>
tulyaṃ ghṛtaṃ mṛtābhreṇa lohapātre vipācayet /
ghṛte jīrṇe tadabhraṃ tu sarvakāryeṣu yojayet

4.32

<abhra:: bhasman:: formulations>
triphalotthakaṣāyasya palānyādāya ṣoḍaśa /
goghṛtasya palānyaṣṭau mṛtābhrasya palān daśa

4.33

ekīkṛtya lohapātre pācayenmṛdunāgninā /
drave jīrṇe samādāya sarvarogeṣu yojayet

4.34

<??>
aruṇasya punar amṛtīkaraṇena guṇavṛddhivarṇahānastaḥ

4.35

atha prasaṅgāddrutayo likhyante

4.36

<abhra:: druti>
agastipuṣpaniryāsairmarditaḥ sūraṇodare /
goṣṭhabhūstho ghano māsaṃ jāyate jalasaṃnibhaḥ

4.37

<abhra:: druti>
svarasena vajravallyāḥ piṣṭaṃ sauvarcalānvitaṃ gaganam /
pakvaṃ ca śarāvapuṭe bahuvāraṃ bhavati rasarūpam

4.38

<abhra:: druti>
nijarasabahuparibhāvitasuradālīcūrṇavāpena /
dravati punaḥ saṃsthānaṃ bhajate gaganaṃ na kāle'pi

4.39

<abhra:: sattva:: druti>
nijarasaśataparibhāvitakañcukikandotthaparivāpāt /
drutamāste'bhrakasattvaṃ tathaiva sarvāṇi lohāni

4.40

<druti:: melāpana>
kṛṣṇāguruṇā militai rasonasitarāmaṭhairimā drutayaḥ /
soṣṇe milanti mardyāḥ strīkusumapalāśabījarasaiḥ

4.41

<jewels:: druti>
muktāphalāni saptāhaṃ vetasāmlena bhāvayet /
jambīrodaramadhye tu dhānyarāśau nidhāpayet

4.42

puṭapākena taccūrṇaṃ dravate salilaṃ yathā /
kurute yogarājo'yaṃ ratnānāṃ drāvaṇaṃ priye

4.43

<abhra (?):: sattva:: pātana>
guḍaḥ purastathā lākṣā piṇyākaṃ ṭaṅkaṇaṃ tathā /
ūrṇā sarjarasaścaiva kṣudramīnasamanvitam

4.44

etatsarvaṃ tu saṃcūrṇya chāgadugdhena piṇḍikāḥ /
kṛtā dhmātāḥ kharāṅgāraiḥ sattvaṃ muñcanti nānyathā

4.45

pāṣāṇamṛttikādīni sarvalohāni vā pṛthak /
anyāni yānyasādhyāni vyomasattvasya kā kathā

Original text: Rasendracintāmaṇi · Edition: Prof. Siddhinandanamisra, Benares: Caukhambha Orientalia, 2000 · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc