Rasendracintāmaṇi · Chapter 5
RCint, 5
<gandhaka:: śodhana (mechanical)>
ādau gandhakaṭaṅkādi kṣālayejjambhakariṇā /
dṛḍhasaṃlagnadhūlyādi malaṃ tena viśīryate
<sulfur:: śodhana>
gandhaḥ sakṣīrabhāṇḍastho vastre kūrmapuṭācchuciḥ /
<sulfur:: śodhana>
athavā kāñjike tadvatsaghṛte śuddhimāpnuyāt
gandhakamatra navanītākhyamupādeyam
<sulfur:: śodhana>
lauhapātre vinikṣipya ghṛtam agnau pratāpayet /
tapte ghṛte tatsamānaṃ kṣipedgandhakajaṃ rajaḥ
vidrutaṃ gandhakaṃ jñātvā dugdhamadhye vinikṣipet /
evaṃ gandhakaśuddhiḥ syātsarvakāryeṣu yojayet
<sulfur:: removal of "smell">
gandhakasya ca pādāṃśaṃ dattvā ca ṭaṅkaṇaṃ punaḥ /
mardayenmātuluṅgāmlai ruvutailena bhāvayet /
cūrṇaṃ pāṣāṇagaṃ kṛtvā śanair gandhaṃ kharātape
vicūrṇya gandhakaṃ kṣīre ghanībhāvāvadhiṃ pacet /
tataḥ sūryāvarttarasaṃ punardattvā pacecchanaiḥ
paścācca pātayetprājño jale traiphalasambhave /
jahāti gandhako gandhaṃ nijaṃ nāstīha saṃśayaḥ
<sulfur:: removal of "smell">
devadālyamlaparṇī vā nāgaraṃ vātha dāḍimam /
mātuluṅgaṃ yathālābhaṃ dravamekasya vā haret
gandhakasya tu pādāṃśaṃ ṭaṅkaṇaṃ dravasaṃyutam /
anayorgandhakaṃ bhāvyaṃ tribhirvārais tataḥ punaḥ
dhūstūrastulasīkṛṣṇā laśunaṃ devadālikā /
śigrumūlaṃ kākamācī karpūraḥ śaṅkhinīdvayī
kṛṣṇāguruśca kastūrī vandhyākarkoṭakīdvayī /
mātuluṅgarasaiḥ piṣṭvā kṣipederaṇḍatailake
anena lauhapātrasthaṃ bhāvayet pūrvagandhakam /
trivāraṃ kṣaudratulyaṃ tu jāyate gandhakavarjitam
<gandhataila>
arkakṣīraiḥ snuhīkṣīrairvastraṃ lepyaṃ tu saptadhā /
gandhakaṃ navanītena piṣṭvā vastraṃ vilepayet
tadvartirjvalitā daṇḍe dhṛtā dhāryā tvadhomukhī /
tailaṃ patatyadhobhāṇḍe grāhyaṃ yogeṣu yojayet
<gandhataila>
āvartyamāne payasi dadhyād gandhakajaṃ rajaḥ /
tajjātadadhijaṃ sarpirgandhatailaṃ niyacchati
<gandhataila:: medic. properties>
gandhatailaṃ galatkuṣṭhaṃ hanti lepācca bhakṣaṇāt /
anena piṇḍikā kāryā rasendrasyoktakarmasu
<sulfur:: bandhana>
śuddhasūtapalaikaṃ tu karṣaikaṃ gandhakasya ca /
svinnakhalve vinikṣipya devadālīrasaplutam /
mardayecca karāṅgulyā gandhabandhaḥ prajāyate
<sulfur:: piṣṭī>
bhāgā dvādaśa sūtasya dvau bhāgau gandhakasya ca /
mardayedghṛtayogena jāyate gandhapiṣṭikā
<sulfur:: bandhana>
aṣṭau bhāgā rasendrasya bhāga ekastu gāndhikaḥ /
viṣatailādinā mardyo gandhabandhaḥ prajāyate
<sulfur:: piṣṭī>
daśaniṣkaṃ śuddhasūtaṃ niṣkaikaṃ śuddhagandhakam /
stokaṃ stokaṃ kṣipetkhalve mardayecca śanaiḥ śanaiḥ /
kuṭṭanājjāyate piṣṭiḥ seyaṃ gandhakapiṣṭikā
phalaṃ cāsya gandhakajāraṇanāgamāraṇādi
<sulfur:: śuddha:: medic. properties>
śuddhagandho haredrogānkuṣṭhamṛtyujvarādikān /
agnikārī mahānuṣṇo vīryavṛddhiṃ karoti ca
Original text: Rasendracintāmaṇi · Edition: Prof. Siddhinandanamisra, Benares: Caukhambha Orientalia, 2000 · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0