Rasaratnākara · Chapter 3.8
RRĀ, 3, 8
{tin:: śodhana}
kārpāsārkakarañjadhūrtamunijair bhallātaguñjāgnijaiḥ snugvajrīpayasā ca sūraṇabhavairdrāvaiśca mūlaiḥ phalaiḥ /
takrāktairbahutaptakharparagataṃ vaṅgaṃ niṣiñcyānmuhur yāvatpañcadinaṃ tad eva vimalaṃ vāde sadā yojayet
{tin:: śodhana}
athavā vaṅgacūrṇaṃ tu māṣairbhallātajaiḥ phalaiḥ /
samaṃ khalve dinaṃ mardyaṃ bhallātatailasaṃyutam
tatpiṇḍaṃ māhiṣe śṛṅge kṣiptvā ruddhvā mahāpuṭe /
pacettasmātsamuddhṛtya punastadvacca mardayet
ityevaṃ saptadhā kuryāt khoṭaṃ pākaṃ ca mardanam /
tadvaṅgaṃ malanirmuktaṃ stambhakarmaṇi yojayet
{tin:: stambhana}
tīkṣṇapāṣāṇasattvaṃ ca drutavaṅge drutaṃ kṣipet /
catuḥṣaṣṭitamāṃśena stambhamāyāti niścitam
{tin => silver}
śvetābhraṃ śvetakācaṃ ca ṭaṃkaṇaṃ śaṅkhapuṣpikā /
viṣaṃ ca tulyatulyāṃśaṃ cūrṇaṃ bhāvyaṃ trisaptadhā
kākamācīdravaiḥ kṣīraiḥ snuhyarkaiścātape khare /
drute vaṅge pradātavyaṃ prativāpaṃ ca secayet
putrajīvotthatailena saptavāraṃ punaḥ punaḥ /
tattāraṃ jāyate divyaṃ yāvaccandrārkatārakam
{tin => silver}
śvetābhraṃ śvetakācaṃ ca viṣasaindhavaṭaṃkaṇam /
snuhīkṣīrairdinaṃ mardyaṃ śvetavaṅgasya patrakam
lepyaṃ pādāṃśakalkena cāṃdhamūṣāgataṃ dhamet /
ādāya drāvayed bhūmau pūrvatailena secayet
patrādilepasekaṃ ca saptavārāṇi secayet /
tad vaṅgaṃ jāyate tāraṃ śaṃkhakundendusannibham
{tin => silver}
samaṃ tālaṃ śilāṃ piṣṭvā devadālyā dravairdinam /
dravair īśvaraliṅgyāśca dinamekaṃ vimardayet
nāgaṃ vaṅgaṃ samaṃ drāvyaṃ taccūrṇaṃ palapañcakam /
pūrvakalkena saṃtulyaṃ samāloḍyāndhitaṃ puṭet
evaṃ punaḥ punaḥ pācyaṃ pūrvakalkena saṃyutam /
bhavetṣaṣṭipuṭaiḥ siddhaṃ vaṅgastambhakaraṃ param
śatamāṃśena dātavyaṃ vedhāttāraṃ karotyalam
{tin => silver}
sūtakaṃ tālamekaikaṃ nṛkapālaṃ dvibhāgakam /
sarvatulyaṃ viṣaṃ yojyaṃ pañcāṅgaṃ raktacitrakāt
viṣatulyaṃ kṣipeccūrṇaṃ vajrīkṣīreṇa bhāvitam /
māsamātraṃ divārātrau tadvāpaṃ ṣoḍaśāṃśataḥ
datte vāratrayaṃ vaṅge tāraṃ bhavati śobhanam
{tin => silver}
gorambhā hyauṣadhī nāma naramūtreṇa peṣayet /
tena piṇḍadvayaṃ kṛtvā tatraikasyopari kṣipet
kṣāratrayasya cūrṇaṃ tu tatpṛṣṭhe vaṅgacūrṇakam /
kṣāratrayaṃ tato dattvā piṇḍaṃ tasyopari kṣipet
mukhaṃ baddhvā puṭe pacyātsvāṅgaśītaṃ samuddharet /
evaṃ vāratrayaṃ kuryāttāraṃ bhavati śobhanam
vasante jāyate sā tu gorambhā pītapuṣpikā /
tasyā madhyamakāṇḍārdhe śvetakārpāsavadbhavet
vasantapuṣpikāṃ vāpi tadabhāve niyojayet /
bālā nāma samākhyātā kaṭyā dhūlīsamā tathā
{tin => silver}
śvetapālāśapuṣpāṇi chāyāśuṣkāṇi cūrṇayet /
ekaviṃśativāreṇa meṣīkṣīreṇa bhāvayet
taccūrṇaṃ ṣoḍaśāṃśena drute vaṅge pradāpayet /
tāraṃ bhavati rūpāḍhyaṃ śaṃkhakundendusannibham
{tin => silver}
tatpuṣpaṃ haritālaṃ ca meṣīdugdhena peṣayet /
tadvāpaṃ ṣoḍaśāṃśena drute vaṅge pradāpayet
tāraṃ bhavati rūpāḍhyaṃ śaṃkhakundendusannibham /
{tin => silver}
takreṇa tāni puṣpāṇi bhāvayitvā trisaptadhā
tena kalkena vaṅgasya patrāṇi parilepayet /
aṃdhamūṣāgataṃ dhāmyamevaṃ kuryāttrisaptadhā
tattāraṃ jāyate divyaṃ dharmakāmaphalapradam /
{tin => silver}
raso mūṣakapāṣāṇaṃ phaṭkirī nīlam añjanam
agastipatraniryāsaiḥ sarvaṃ mardyaṃ dināvadhi /
bhāṇḍamadhye nidhāyātha pācayeddīpavahninā
agastipatraniryāsaṃ jīrṇe jīrṇe pradāpayet /
dinānte tatsamuddhṛtya drute vaṅge pradāpayet
triṃśadaṃśena tattāraṃ jāyate devabhūṣaṇam /
{tin => silver}
tāreṇa dvaṃdvayedvajraṃ svarṇena dvaṃdvitaṃ yathā
asya dvaṃdvasya bhāgau dvau tribhāgaṃ śuddhapāradam /
amlena mardayet tāvadyāvadbhavati golakam
meṣaśṛṅgyāstu pañcāṅgaṃ strīstanyena tu peṣayet /
anena veṣṭayed golaṃ tadbahirnigaḍena ca
svedādidhamanāntaṃ ca kartavyaṃ hemapiṣṭivat /
uttarāvāruṇīkṣīrais tatkhoṭaṃ ca pralepayet
mūṣāmadhye nidhāyātha tāraṃ dattvā samaṃ samam /
dattvā viḍavaṭīṃ caiva dhametsūtāvaśeṣitam
evaṃ punaḥ punas tāpyam ekaviṃśativārakam /
dattvā samaṃ samaṃ jāryaṃ tridhā tāreṇa sārayet
idameva sahasrāṃśaṃ drute vaṅge vinikṣipet /
tad vaṅgaṃ jāyate tāraṃ vaṅgastambhaṃ śivoditam
{tin => silver}
raktapāradabhāgaikaṃ bhāgaikaṃ śaṃkhacūrṇakam /
śvetābhrakasya sattvaṃ ca samyagbhāgadvayaṃ bhavet
ṭaṃkaṇasya ca bhāgaikaṃ sarvametaddinatrayam /
vajrīkṣīreṇa saṃmardyamevaṃ vārāṃścaturdaśa
anena śatamāṃśena drutaṃ vaṅgaṃ ca vedhayet /
stambhate nātra saṃdehastāraṃ bhavati śobhanam
{tin => silver}
hemasūtādyathā jātaṃ piṣṭīkhoṭaṃ tu śobhanam /
tathaiva tārasūtena piṣṭīkhoṭaṃ tu kārayet
tatkhoṭaṃ tāravaṅgaṃ ca sattvaṃ śvetābhrajaṃ samam /
jāryaṃ viḍavaṭīṃ dattvā yāvatkhoṭāvaśeṣitam
jāraṇena tridhā sāryaṃ drute śulbe niyojayet /
śatāṃśena tu tattāraṃ jāyate śaṃbhubhāṣitam
{tin => silver}
drutaṃ sūtaṃ tīkṣṇacūrṇaṃ samāṃśaṃ taptakhalvake /
ṭeṇṭūchallīdravair mardyaṃ yāvadbhavati golakam
golakasya caturbhāgā bhāgaikaṃ mṛtavajrakam /
taptakhalve dinaṃ mardyaṃ ṭeṇṭūchallīrasair navaiḥ
andhitaṃ bhūdhare pacyāddinānte tatsamuddharet /
pūrvatulyaṃ drutaṃ sūtaṃ dattvā mardyaṃ ca pūrvavat
pūrvavad bhūdhare pacyādityevaṃ saptadhā kramāt /
drutasūtaṃ pradātavyaṃ mardanaṃ ca puṭaṃ kramāt
anena ṣoḍaśāṃśena drutaṃ vaṅgaṃ tu vedhayet /
jāyate divyarūpāḍhyaṃ tāraṃ kundendusannibham
{tin => silver}
ṣoḍaśāṃśena yaddattaṃ vaṅgaṃ tasyāparo vidhiḥ /
tattulyaṃ gaṃdhakaṃ ruddhvā dhmāte khoṭaṃ prajāyate
tatkhoṭaṃ tīkṣṇacūrṇaṃ ca samabhāgaṃ prakalpayet /
tābhyāṃ tulyaṃ drutaṃ sūtaṃ tatsarvaṃ taptakhalvake
mardayeṭṭeṇṭujadrāvair yāvadbhavati golakam /
ruddhvātha bhūdhare pacyādahorātrātsamuddharet
pūrvāṃśaṃ drutasūtaṃ ca dattvā tadvacca mardayet /
taṃ ruddhvā ca puṭettadvadevaṃ kuryāttrisaptadhā
aṃdhamūṣāgataṃ dhāmyaṃ tatkhoṭaṃ jāyate rasaḥ /
tulyena tīkṣṇacūrṇena mardayeccāndhitaṃ dhamet
anena kramayogena tīkṣṇaṃ deyaṃ punaḥ punaḥ /
yāvat saptaguṇaṃ tīkṣṇaṃ dattvā dattvā dhameddhi tat
taṃ khoṭaṃ sārayetpaścātkṣāreṇaiva tridhā kramāt /
lakṣāṃśenaiva tenaiva vaṅgavedhaṃ pradāpayet /
śaṃkhakundendusaṃkāśaṃ tāraṃ bhavati śobhanam
{copper => silver}
madhusaṃjīvanīṃ piṣṭvā gardabhasya tu mūtrataḥ /
saptāhaṃ tena mūtreṇa bhāvayitvā tataḥ punaḥ
tenaiva mardayetsūtaṃ taptakhalve dinatrayam /
tattulyaṃ gaṃdhakaṃ dattvā hyaṃdhamūṣāgataṃ dhamet
tatkhoṭaṃ jāyate divyaṃ rañjanaṃ tasya kathyate /
vaṅgaṃ śvetābhrasattvaṃ ca dvaṃdvamelāpasaṃyutam
mūṣāmadhye tu tatkhoṭaṃ palamātraṃ vicūrṇayet /
mardayed gaṃdhakāmlena ruddhvā gajapuṭe pacet
punarmardyaṃ punaḥ pācyamevaṃ vārāṃścaturdaśa /
anena pūrvakhoṭaṃ tu rañjayetsaptavārakam
yathā vaṅgābhrakenaiva tathā nāgābhrakaiḥ punaḥ /
rañjayetsaptavārāṇi sūkṣmacūrṇaṃ tu kārayet
drutasūtena saṃyuktaṃ drāvayet pūrvavat kramāt /
drutasya jārayettāraṃ dolāsvedena yatnataḥ
triṣaḍguṇaṃ yadā tāraṃ jīrṇaṃ bhavati pārade /
sārayetsāraṇāstisraḥ sahasrāṃśena vedhayet
drutaṃ śulbaṃ bhavettāraṃ śaṃkhakundendusannibham
{copper => silver}
śvetābhrakasya sattvaṃ tu kāntasattvaṃ tathāyasam /
vaṅgaṃ tāraṃ ca vaikrāṃtaṃ kadambaṃ nāgameva ca
tulyāṃśamaṃdhamūṣāyāṃ dhmāte khoṭaṃ vicūrṇayet /
drutasūtena saṃmardyaṃ yāvadamlena golakam
golakasya caturbhāgā bhāgaikaṃ mṛtavajrakam /
mardayettaptakhalve tu dinaikaṃ kanyakādravaiḥ
ruddhvātha bhūdhare pacyādevaṃ kuryāttrisaptadhā /
tattulyaṃ gaṃdhakaṃ dattvā cāṃdhamūṣāgataṃ dhamet
rajatena samāvartya sāraṇātrayasāritam /
sahasrāṃśena śulbasya drutasyopari dāpayet
tattāraṃ jāyate divyaṃ puṭe datte na hīyate
{copper OR tin => silver}
vajreṇa sāritaṃ yattu sūtabhasma purā kṛtam /
tenaiva cāmlapiṣṭena tārapatraṃ caturguṇam
liptvā ruddhvā puṭe pacyātsamuddhṛtyātha mardayet /
pādāṃśaṃ bhasmasūtaṃ ca dattvā ruddhvā puṭe pacet
evaṃ catuḥpuṭaiḥ pakvaṃ tattāraṃ mriyate dhruvam /
tenaiva ṣoḍaśāṃśena drutaṃ tāmraṃ tu vedhayet /
athavā drāvitaṃ vaṅgaṃ tāraṃ bhavati śobhanam
{copper => silver}
tāravanmārayed vaṅgaṃ tena tāmraṃ tu vedhayet /
tattāraṃ jāyate divyaṃ ṣoḍaśāṃśe na saṃśayaḥ
{copper => silver}
śuddhasūtasamāṃ rājīṃ mardayetkanyakādravaiḥ /
tridinaṃ taptakhalve tu tatsūtaṃ kharparodare
cullyāṃ caṇḍāgninā pācyaṃ prakṣipetkanyakādravaiḥ /
tridinānte samuddhṛtya saindhavaṃ taccaturguṇam
dattvā vimardayedyāmaṃ pātanāyantrake pacet /
caturyāmātsamuddhṛtya kṣālayedāranālakaiḥ
adhaḥsthitaṃ samādadyāt śuddhaḥ syātpāradaḥ śubhaḥ /
etatsūtaṃ mṛtaṃ vaṅgaṃ śvetābhrasattvaṭaṅkaṇam
viṣaṃ ca tulyatulyāṃśaṃ tālasattvaṃ catuḥsamam /
mardyaṃ snuhyarkasattvābhyāṃ khalvake divasatrayam
tadvaṭīḥ kācakūpyāntaḥ kṣiptvā kūpīṃ mṛdā lipet /
sacchidravālukāyantre haṇḍīṃ mandāgninā pacet
śuṣke drāve mukhaṃ ruddhvā śanairyāmāṣṭakaṃ pacet /
svāṅgaśītaṃ samuddhṛtya drutaṃ śulbaṃ tu vedhayet /
catuḥṣaṣṭitamāṃśena tāraṃ bhavati śobhanam
{tin + silver + copper => silver}
palaṃ sūtaṃ palaṃ tālaṃ tālasthāne'thavā śilā /
kṛṣṇonmattadravairmardyaṃ tridinānte samuddharet
vajramūṣāgataṃ ruddhvā cakrayantre dinaṃ pacet /
punarmardyaṃ punaḥ pācyamevaṃ saptavidhe kṛte
tanmṛtaṃ vaṅgatārārkaiḥ krameṇāveṣṭayetsamaiḥ /
ruddhvā tīvrāgninā dhāmyaṃ tāraṃ bhavati śobhanam
{copper + silver => silver}
śuddhasūtatrayo bhāgā bhāgaikaṃ tāmrapatrakam /
strīstanye mardayedyāmaṃ jāyate tārapiṣṭikā
bījānyuttaravāruṇyāḥ strīstanyena tu peṣayet /
tenaiva lepayetpiṣṭīṃ vajramūṣāṃ nirodhayet
dinaikaṃ bhūdhare pacyātpunarliptvā ca pācayet /
ityevaṃ saptadhā pācyaṃ piṣṭīstambho bhaved dṛḍhaḥ
dvātriṃśāṃśena tenaiva śulbe vedhaṃ pradāpayet /
daśāṃśaṃ ca kṣipettāraṃ raupyaṃ bhavati śobhanam
{copper + silver => silver}
śṛṅgāṭī śaṃkhacūrṇaṃ tu gomūtraiḥ sāranālakaiḥ /
piṣṭvā tatkalkamadhye tu taptaṃ taptaṃ niṣiñcayet
śulbapatraṃ bhavedyāvajjīrṇaṃ tacca samuddharet /
madhvājyaṭaṃkaṇaiḥ sārdhaṃ mūṣāmadhye gataṃ dhamet
tārārdhena samāvartya śuddhaṃ tāraṃ bhavettu tat
{copper:: dalayogya}
arkāpāmārgakadalīkṣāramamlena lolitam /
tena liptaṃ tāmrapatraṃ dhāmyaṃ mūṣāgataṃ punaḥ
patraṃ kṛtvā pralipyātha tadvad dhāmyaṃ punaḥ punaḥ /
ityevaṃ saptadhā kuryāt vāde syāddalayogyakam
{copper:: dalayogya}
athavā tāmrapatrāṇi sutaptāni niṣecayet /
loṇāranālamadhye tu śatadhā pūrvavadbhavet
palāśamūlajaṃ kṣāraṃ phaṭkirī cāmlapeṣitam /
tāmrapatrāṇi saṃlipya drāvayetpattrayetpunaḥ
ityevaṃ saptadhā kuryāddalayogyaṃ bhavettu tat
{copper + silver => silver}
suśuddhaṃ tālakaṃ sūtaṃ sāmudralavaṇaṃ samam /
dviyāmaṃ mardayetkhalve navabhāṇḍagataṃ pacet
mandāgnau cālayettāvadyāvatkṛṣṭirbhavettu tat /
tataḥ samudralavaṇaṃ tālāṃśaṃ mardayetpṛthak
yāvacciṭaciṭīśabdo nivarteta samāharet /
cūrṇitaṃ mṛṇmaye yantre lavaṇārdhamatho kṣipet
tatpṛṣṭhe pūrvatritayaṃ tanmadhye lavaṇārdhakam /
kṣiptvā mṛllavaṇaiḥ saṃdhiṃ liptvā śuṣkaṃ vicūrṇayet
yāmadvādaśaparyantaṃ bhāṇḍapṛṣṭhe dṛḍhāgninā /
tatsattvaṃ mṛtasūtābham ūrdhvalagnaṃ samāharet
baddhvā vastreṇa daṇḍāgre kuntavedhaṃ niyojayet /
daśāṃśe tu drute tāmre ḍhālayeddadhigomaye /
tārārdhena samāvartya śaṃkhakundendusannibham
{silver:: production}
ityevaṃ mardayennāgaṃ kāntalohāṣṭabhāgakam /
mūṣāyāṃ dvaṃdvaliptāyāṃ sarvacūrṇaṃ dṛḍhaṃ dhamet /
tatkhoṭaṃ samatāreṇa drāvitaṃ tāratāṃ vrajet
{silver:: rañjana}
tāmrāyaskāṃtanāgaṃ ca cūrṇitaṃ pūrvavaddhamet /
tārārdhena samāvartya tāraṃ bhavati śobhanam
{silver:: rañjana, optimising the colour}
tāraṃ baṃgaṃ tathā kāṃsyaṃ samaṃ drāvyaṃ saṭaṅkaṇam /
asya khoṭasya bhāgaikaṃ tribhāgaṃ śuddhatāmrakam
samāvartya kṛtaṃ khoṭaṃ same tāre vimiśrayet /
tattāraṃ jāyate śuddhaṃ himakuṃdendusannibham
{silver:: rañjana, optimising the colour}
muṇḍalohasya cūrṇaṃ tu grāhayedbhāgapañcakam /
tadgarbhe tālasattvaṃ tu bhāgaikaṃ saṃniveśayet
ṭaṃkaṇaṃ śvetakācaṃ ca ūrdhvaṃ dattvā nirodhayet /
dhmātaṃ tīvraṃ tu saṃcūrṇya punaḥ sattvaṃ tu dāpayet
kācaṃ ṭaṃkaṇakaṃ dattvā mūṣāyāṃ cāndhitaṃ dhamet /
ityevaṃ pañcadhā kuryāt sattvaṃ dattvā punaḥ punaḥ
tattulyaṃ śuddhatāraṃ ca mṛtotthaṃ baṃgabhasmakam /
tritayaṃ tu samāvartya tāmrāre drāvite same
vedho deyo daśāṃśena bījaṃ pādaṃ ca yojayet /
tattāraṃ jāyate divyaṃ śaṃkhakuṃdendusannibham
{silver:: rañjana}
śuddhasūtaṃ mṛtaṃ baṃgaṃ śvetābhraṃ ṭaṃkaṇaṃ samam /
tathā mūṣakapāṣāṇaṃ pañcānāṃ ca caturguṇam
yojayettālakaṃ śuddhaṃ snuhyarkapayasā dṛḍham /
sarvaṃ dinatrayaṃ mardyaṃ kācakūpyāṃ niveśayet
samyaṅ mṛdvastraliptāyāṃ suśuṣkāyāṃ pacettataḥ /
sacchidre vālukāyantre kūpyāmāropitaṃ pacet
śuṣke drave mukhaṃ ruddhvā loṇamṛttikayā dṛḍham /
tataścaṇḍāgninā pacyādyāvat ṣoḍaśayāmakam
svāṃgaśītaṃ samuddhṛtya sphoṭayetkācakūpikām /
ūrdhvalagnaṃ tālasattvaṃ saṃgrāhya tena vedhayet
ṣoḍaśāṃśena śulbaṃ tu ḍhālayeddadhigomaye /
tataḥ śuddhena tāreṇa samāvartya samena tu /
tattāraṃ jāyate śuddhaṃ himakundendusannibham /
{copper => silver}
tālakaṃ sābuṇītulyaṃ piṣṭvā bhraṣṭaṃ ca kharpare
cālayanneva laghvagnau yāvatkṛṣṇaṃ bhavettu tat /
mṛlliptakācakūpyāntaḥ kṣiptvā tasyāṃ kṣipetpunaḥ
bharjitaṃ lavaṇaṃ caiva tālakāddaśamāṃśakam /
pūrvavadvālukāyantre paktvā sattvaṃ samāharet
sābuṇīsattvapādāṃśaṃ dattvā piṣṭvā pacetpunaḥ /
pūrvavad vālukāyantre kūpikāmaṣṭayāmakam
tatsattvaṃ tilatailaṃ ca samāṃśe piśite pacet /
cālayellohapātre tu tailaṃ yāvattu jīryate
ityevaṃ saptadhā pācyaṃ samaṃ taile punaḥ punaḥ /
tadvacca saptadhā pācyaṃ siddhaṃ kathakena samaṃ samam
catuḥṣaṣṭitamāṃśena drutaṃ śulbaṃ tu vedhayet /
vedhayet kuntavedhena ḍhālayeddadhigomaye /
pādāṃśaṃ dāpayed bījaṃ tāraṃ bhavati śobhanam
{silver:: śodhana (?); copper + silver => silver (?)}
ṭaṃkaṇaṃ śuddhatālasya daśāṃśena dāpayet /
meṣīkṣīraistathājyaiśca khalve mardyaṃ dinatrayam
dinameraṃḍatailena mardyaṃ kūpyāṃ niveśayet /
pūrvavatpācayedyaṃtre drave śuṣke niveśayet
grāhyaṃ ṣoḍaśayāmānte sattvaṃ mṛdutaraṃ mahat /
ṣoḍaśāṃśena tenaiva śulbakaṃ tena vedhayet
tārārdhaṃ ca drutaṃ drāvyaṃ śuddhaṃ bhavati pūrvavat
{copper + silver => silver}
ṣaṇ niṣkaṃ tāmramāvartya ākhupāṣāṇaniṣkakam /
pradeyaṃ kuṃtavedhena hyardhabījaṃ bhaveddalam
tālakaṃ ṭaṃkaṇaṃ sarjikṣāraṃ caivāpāmārgajam /
vajridugdhaiḥ samaṃ mardyaṃ khalve yāmacatuṣṭayam
anena cārdhabhāgena tāmrapatrāṇi lepayet /
aṃdhamūṣāgataṃ dhmātam evaṃ vāratraye kṛte /
tārārdhena samāvartya śuddhatāraṃ bhavettu tat
{copper => silver}
guṃjākārpāsaśigrūṇāṃ tailamekasya cāharet /
tasmiṃstaile drutaṃ tāmraṃ ḍhālayecca trisaptadhā
ṣaḍaṃśaṃ dāpayed bījaṃ śuddhatāraṃ bhavettu tat /
śigrumūlapraliptāyāṃ mūṣāyāṃ drāvayettataḥ
{silver, gold:: mṛdūkaraṇa}
arkāpāmārgakadalībhasmatoyena lolayet /
tadvastragalitaṃ grāhyaṃ svacchaṃ toyaṃ tadātape
śoṣitaṃ lavaṇaṃ tasmātsamādāya prayatnataḥ /
raupye vā yadi vā svarṇe drāvite śatamāṃśataḥ
tadeva dāpayedvāpyaṃ ḍhālayettilatailake /
ityevaṃ tu tridhā kuryād atyantaṃ mṛdutāṃ vrajet
{mṛdūkaraṇa}
aśvagomahiṣīṇāṃ ca khuraṃ śṛṅgaṃ samāharet /
taccūrṇavāpamātreṇa atyantaṃ mṛdutāṃ vrajet
{mṛdūkaraṇa}
gajadantasya cūrṇaṃ vā śuṣkaṃ vātha nṛṇāṃ malam /
kaṭhine dāpayedvāpaṃ bhavenmṛdutaraṃ mahat
{dala (?):: nirmalīkaraṇa (?)}
nānāvidhāni kāryāṇi bhūṣaṇāni dalena vai /
śvetaṃ raktaṃ ca varṣābhūmūlaṃ piṣṭvāranālakaiḥ
piṣṭvātha lavaṇaṃ kiṃcit kṣiptvā tatraiva peṣayet /
tatkiṃciddalajātaṃ tu ghaṭikārdhātsamuddharet
gharṣayan lavaṇāmlābhyāṃ dhāmyamagnau punaḥ pacet /
ityevaṃ tu tridhā kuryāt dalaṃ bhavati nirmalam
{dala (?):: nirmalīkaraṇa (?)}
phaṭkarīcūrṇamādāya kharpare hyadharottaram /
dattvā dalasya saṃrudhya samyaggajapuṭe pacet
ādāya rajjukāṃ baddhvā dolāyaṃtre dinaṃ pacet /
ciñcāranālabhāṇḍe tu śubhraṃ bhavati śaṃkhavat
abhinavasukhasādhyaiḥ sādhane yuktigarbhairgaditamiha susiddhaṃ stambhanaṃ śuddhabaṃge /
sugamamapi ca tāraṃ sūtaśulbārayogaiḥ dalam atimalahīnaṃ vārtikānāṃ hitārtham
Original text: Rasaratnākara · Edition: Vaidya Jadavji Tricumji Acarya Benares : Caukhamba Sanskrit Office, 1939 · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0