Rasaratnākara · Chapter 3.2

RRĀ, 3, 2
bhaktyā śāstravicāraṇādanudinaṃ pūjāvidheḥ pālanāt svātmānandanimajjanāt parahitāt kāryakriyāgopanāt /
nityaṃ sadgurusevanād anubhavāt sūtasya sadbhāvanād dāsyante nijaraśmayo varabalāt satsampradāyātsphuṭam

rasādilohaparyantaṃ śodhane māraṇe hitam /
bhāvanāyāṃ kvacic caiva nānāvargo nigadyate

{default values}
aṅge nokte bhavenmūlaṃ dravaḥ sarvāṅgato bhavet /
amātrāyāṃ samā mātrā vijñeyā rasakarmaṇi

{kṣāravarga}
tilāpāmārgakadalīcitrakārdrakamūlakam /
śigrumokṣapalāśaṃ ca sarvamantaḥpuṭe dahet

samāloḍya jalairvastrairbaddhvā grāhyamadhojalam /
śodhayet pācayedagnau mṛdbhāṇḍena tu tajjalam

grāhyaṃ kṣārāvaśeṣaṃ tad vṛkṣakṣāramidaṃ smṛtam /
{śvetavarga, śuklavarga}
cunnaṃ kūrpaṃ śaṅkhaśuktivarāṭaiḥ śuklavargakaḥ

{viḍvarga}
kapotacāṣagṛdhrāṇāṃ śikhikukkuṭayośca viṭ /
{amlavarga}
cāṅgerī caṇakāmlaṃ tu mātuluṅgāmlavetasam

ciñcānāraṅgajambīramamlavarga iti smṛtaḥ /
{lavaṇapañcaka}
sāmudraṃ saindhavaṃ kācaṃ cullikā ca suvarcalam

cūlikānavasāraḥ syād etallavaṇapañcakam /
{trikṣāra}
sajjīkṣāraṃ yavakṣāraṃ ṭaṅkaṇaṃ ca tṛtīyakam

{mūtravarga}
kṣāratrayamidaṃ khyātam ajāśvamahiṣīgavām /
nārīmeṣīkharoṣṭrāṇāṃ mūtravargo gajasya ca

{mitrapañcaka}
madhvājyaṭaṅkaṇaṃ guñjā guḍaḥ syān mitrapañcakam /
{pittavarga}
narāśvaśikhigomatsyapittāni pittavargake

{vasāvarga}
matsyāhinarameṣīṇāṃ śikhināṃ ca vasā matā /
{raktavarga}
mañjiṣṭhā kuṅkumaṃ lākṣā dāḍimaṃ raktacandanam

bandhūkaṃ karavīraṃ ca raktavargo hyayaṃ bhavet /
{pītavarga}
kusumbhaṃ kiṃśukaṃ rātriḥ pataṃgaṃ madayantikā

pītavargo hyayaṃ khyāto divyauṣadhigaṇaṃ śṛṇu /
{divyauṣadhigaṇa}
ajakarṇī śaṅkhapuṣpī rudantī kākatuṇḍikā

haṃsapādī vyāghranakhī cāṇḍālī kṣīrakandakaḥ /
vandhyākarkoṭakī rambhā gojihvā kokilākṣakaḥ

śākavṛkṣo hemavallī pātālagaruḍī śamī /
kaṭutumbī vajralatā sūraṇaṃ vanasūraṇam

meṣaśṛṅgī cakramardo jalakumbhī śatāvarī /
guñjā kośātakī nīlī ākhukarṇī triparṇikā

kukkuṭī kṛṣṇatulasī puṅkhā śvetāparājitā /
garuḍī lāṅgalī brāhmī cāṅgerī padmacāriṇī

{vajraśodhanam (1)}
gṛhītvātha śubhaṃ vajraṃ vyāghrīkandodare kṣipet /
mahiṣīviṣṭhayā liptvā tulāgnau ca puṭe pacet

ahorātrātsamuddhṛtya hayamūtrairniṣecayet /
vyāghrīkande punaḥ kṣiptvā vajrakaṃdodare kṣipet /
hayamūtrair niṣiñcyācca puṭetsiñcyācca pūrvavat

evaṃ saptadinaiḥ śuddhaṃ vajraṃ syānnātra saṃśayaḥ /
{vajraśodhanam (2)}
kulatthakodravakvāthahayamūtrasnuhīpayaḥ

kṣiptvā bhāṇḍe kṣipettasmin vyāghrīkandagataṃ pavim /
dolāyaṃtre divārātrau samuddhṛtya punaḥ kṣipet

vyāghrīkandaṃ mahākande kṣiptvā gajapuṭe pacet /
tatpakvaṃ kāñcanīdrāvaiḥ secayecchuddhimāpnuyāt /
{vajraśodhanam (3)}
ākhukarṇī meghanādaḥ priyaṅgurmeṣaśṛṅgikā /
amlavetasanirguṇḍīkulatthakodravāḥ śamī

muniśca hayamūtreṇa kaṣāyaṃ kārayecchubham /
jambīre sūraṇe vātha kṣiptvā vajraṃ dinaṃ pacet

pūrvakvāthena dolāyāṃ śuddhimāpnoti nānyathā /
{vajra:: māraṇa}
śuddhaṃ vajraṃ matkuṇānāṃ raktairliptvā dhamettu tat

agnivarṇaṃ kṣipenmūtre gardabhotthe punaḥ punaḥ /
lepitaṃ dhāmitaṃ tadvadevaṃ kuryāt trisaptadhā

{vajra:: māraṇa}
tālakaṃ matkuṇaiḥ piṣṭvā gole tasminkṣipettu tat /
ruddhvā mūṣāṃ dhamed dārḍhyāt hayamūtre vinikṣipet

samuddhṛtya punastadvat saptavārānmṛto bhavet /
{vajramāraṇam (3)}
meṣaśṛṃgī bhujagāsthi kūrmapṛṣṭhaṃ śilājatu

gandhakaṃ kāntapāṣāṇaṃ munipuṣpaṃ satālakam /
trikṣāraṃ paṃcalavaṇaṃ meṣaśṛṅgīndravāruṇī

vajravallī mūṣakarṇī badarīkuḍmalāni ca /
mūṣakasya malaṃ stanyaṃ snuhyarkakṣīramatkuṇāḥ

pañcāṅgāṃ śarapuṅkhāṃ ca hastinīraṃ nṛchāgayoḥ /
peṭārībījaṃ strīpuṣpaṃ pārāvatamalaṃ śilām

puṣpāṇi caiva vākucyāḥ pañcāṅgaṃ nimbakasya ca /
dhātrīvṛkṣasya pañcāṅgaṃ gorambhā cājamūtrakam

haṃsapādī vajrakandaṃ bṛhatīphalasūraṇe /
gojihvā karkaṭaṃ māṃsaṃ mūtravargaṃ ca miśrayet

etatsamastaṃ vyastaṃ vā yathālābhaṃ supiṇḍitam /
tatpiṇḍe nikṣipedvajramandhamūṣāgataṃ puṭet

kulatthaṃ kodravaṃ piṣṭvā hayamūtrairviloḍayet /
tanmadhye secayettaptāṃ mūṣāṃ puṭavinirgatām

evaṃ punaḥ punaḥ kuryādekaviṃśativārakam /
ādāya pūrvajaṃ vajratāle matkuṇapeṣite

golake nikṣipedruddhvā mūṣāṃ tīvrānale dhamet /
ityevaṃ saptadhā dhāmyaṃ hayamūtrair niṣecayet

anena kramayogena mṛtaṃ bhavati niścitam /
taṃ mṛtaṃ cūrṇayetkhalve siddhayoga udāhṛtaḥ

{mercury:: śodhana}
bhrāmakasya mukhaṃ tāpyaṃ peṭārībījaṭaṅkaṇe /
kṣāraṃ cottaravāruṇyā gandhakaṃ tālakaṃ śamī

bhūdharasthaṃ puṭaikena samuddhṛtya vimardayet /
pūrvavatpūrvajairdrāvaistadvad ruddhvā ca pācayet

punarmardyaṃ punaḥ pācyaṃ daśavāraṃ ca pūrvavat /
pātayetpātanāyaṃtre samyak śuddho bhavedrasaḥ

{mercury:: śodhana}
rasasya daśamāṃśaṃ tu gandhaṃ dattvā vimardayet /
jambīrotthairdravairyāmaṃ pātyaṃ pātanayantrake

punarmardyaṃ punaḥ pātyaṃ saptavāraṃ viśuddhaye /
{mercury:: śodhana}
athavā pāradaṃ mardyaṃ taptakhalve dināvadhi /
kumārīrajanīcunnaiḥ pātyaṃ pātanayantrake

kanyāgnitriphalābhiśca punarmardyaṃ ca pātayet /
punarmardyaṃ punaḥ pātyaṃ saptavāraṃ viśuddhaye /
ityevaṃ saptadhā kuryāt samyak śuddho bhavedrasaḥ

{mercury:: mardana:: application}
yuktaṃ sarvasya sūtasya taptakhalve vimardanam /
śodhane cāraṇe caiva jāraṇe ca viśeṣataḥ /
mūrchane māraṇe caiva bandhane ca praśasyate

{taptakhalva}
ajāśakṛttuṣāgniṃ ca bhūgarte tritayaṃ kṣipet /
tasyopari sthitaṃ khalvaṃ taptakhalvamidaṃ bhavet

khalvaṃ lohamayaṃ śastaṃ mardakaṃ caiva lohajam /
tadabhāve śilotthaṃ vā yogyaṃ khalvaṃ ca mardakam

{mercury:: hiṅgulākṛṣṭa}
athavā hiṃgulāt sūtaṃ grāhayettannigadyate /
gomūtrair māhiṣair mūtraistilatailasurāmlakaiḥ

saptāhaṃ hiṃgulaṃ pācyaṃ lohapātre kramāgninā /
cālayellohadaṇḍena drāvaṃ dattvā punaḥ punaḥ

sadravaṃ taṃ samādāya śikhipittena bhāvayet /
dinānte pātanāyantre pātayeccaṇḍavahninā

saptakañcukanirmuktaḥ khyāto'yaṃ śuddhasūtakaḥ

kanyābhistriphalābhiśca punarmardyaṃ ca pātayet /
ityevaṃ saptadhā kuryāt samyak śuddho bhaved rasaḥ

{mercury:: hiṅgulākṛṣṭa}
dinaikaṃ hiṅgulaṃ khalve mardyamamlena kenacit /
pātayet pātanāyaṃtre dinānte tatsamuddharet /
vinā karmāṣṭakenaiva sūto'yaṃ sarvakāryakṛt

sarvasiddhamatametadīritaṃ sūtaśuddhikaramadbhutaṃ param /
alpakarmavidhibhūrisiddhidaṃ dehalohakaraṇe hi śasyate