Rasaratnākara · Chapter 3.1
RRĀ, 3, 1
yena sṛṣṭaṃ vidā cidātmasvamaruttejojalorvīgaṇāḥ satsaṃvicchivaśaktibhairavakalāḥ śrīkaṇṭhapañcānanaḥ /
īśo rudramurāridhātṛvibudhāś candrārkatārāgaṇāḥ so 'yaṃ pātu carācaraṃ jagadidaṃ nirnāmanāmādhipaḥ
sūte sūtavaro varaṃ ca kanakaṃ śabdātparaṃ sparśanāddhūmādvidhyati tatkṣaṇād aghaharaṃ saṃkhyāṃ sakharvāṃśataḥ /
saṃkhyām arbudakoṭilakṣamayutaṃ yuktyā sahasraṃ śataṃ datte khegatimakṣayaṃ śivapadaṃ tasmai parasmai namaḥ
natvā śrīpārvatīṃ devīṃ bhairavaṃ siddhasaṃtatim /
rasaratnākaraṃ vakṣye dehe lohe śivaṃkaram
{rasanāmāni}
śivabījaḥ sūtarājaḥ pāradaśca rasendrakaḥ /
etāni rasanāmāni tathānyāni śive yathā
datte śivapadaṃ siddhiṃ sādhakānāṃ mahottamām /
śivabījaṃ tadākhyātaṃ sarvasiddhipradāyakam
{mercury:: nirukti}
yataḥ paraśivātsūtastena sūtaḥ sa coditaḥ /
saṃsārasya paraṃ pāraṃ datte'sau pāradaḥ smṛtaḥ
rasībhavanti lohāni dehā api susevanāt /
rasendras tena vikhyāto dravatvācca rasaḥ smṛtaḥ
rasaśāstreṣu sarveṣu śambhunā sūcitaṃ purā /
raso rasāyanaṃ divyaṃ sūcanānnaiva budhyate
siddhaiḥ śivamukhāt prāptaṃ teṣāṃ siddhistu sādhanāt /
sampradāyakramo yuktistaiḥ svaśāstreṣu gopitā
mayāpi tanmukhātprāptaṃ sādhitaṃ bahudhā tataḥ /
rasaśāstrāṇi sarvāṇi samālokya yathākramam
sādhakānāṃ hitārthāya prakaṭīkriyate'dhunā /
na krameṇa vinā śāstraṃ na śāstreṇa vinā kramaḥ
śāstraṃ kramayutaṃ jñātvā yaḥ karoti sa siddhibhāk /
{ācārya}
ācāryo jñānavāndakṣo rasaśāstraviśāradaḥ
mantrasiddho mahāvīro niścalaḥ śivavatsalaḥ /
devībhaktaḥ sadā dhīro devatāyāgatatparaḥ
sarvāmnāyaviśeṣajñaḥ kuśalo rasakarmaṇi /
evaṃ lakṣaṇasaṃyukto rasavidyāgurur bhavet
{śiṣya}
gurubhaktāḥ sadācārāḥ satyavanto dṛḍhavratāḥ /
nirālasāḥ svadharmajñāḥ sadājñāparipālakāḥ
dambhamātsaryanirmuktāḥ kulācāreṣu dīkṣitāḥ /
atyantasādhakāḥ śāntā mantrārādhanatatparāḥ
ityevaṃ lakṣaṇairyuktāḥ śiṣyāḥ syū rasasiddhaye /
{anucarāḥ}
sahāyāḥ sodyamāḥ sarve yathā śiṣyāstato'dhikāḥ
kulīnāḥ svāmibhaktāśca kartavyā rasakarmaṇi /
{bad alchemists}
nāstikā ye durācārāścumbakā gurutalpagāḥ
vidyāṃ gṛhītumicchanti cauryeṇa ca balācchalāt /
na teṣāṃ sidhyate kiṃcinmaṇimantrauṣadhādikam
kurvanti yadi mohena nāśayanti svakaṃ dhanam /
iha loke sukhaṃ nāsti paraloke tathaiva ca
tasmād bhaktibalādeva saṃtuṣyati yathā guruḥ /
tathā śiṣyeṇa sā grāhyā rasavidyātmasiddhaye
hastamastakayogena varaṃ labdhvā susādhayet /
{rasaśālā}
ātaṅkarahite deśe dharmarājye manorame
umāmaheśvaropete samṛddhe nagare śubhe /
kartavyaṃ sādhanaṃ tatra rasarājasya dhīmatā
atyantopavane ramye caturdvāropaśobhite /
tatra śālā prakartavyā suvistīrṇā manoramā
samyagvātāyanopetā divyacitrairvicitritā /
{rasamaṇḍapa}
tatsamīpe same dīrghe kartavyaṃ rasamaṇḍapam
atiguptaṃ suvistīrṇakapāṭārgalabhūṣitam /
dhvajachattravitānāḍhyaṃ puṣpamālāvilambitam
bherīkākalaghaṇṭādiśṛṅginādavināditam /
bhūḥ samā tatra kartavyā sudṛḍhā darpaṇopamā
tanmadhye vedikā ramyā kartavyā lakṣaṇānvitā /
{rasaliṅga}
niṣkatrayaṃ hemapattraṃ rasendro navaniṣkakam
amlena mardayedyāmaṃ tena liṅgaṃ tu kārayet /
dolāyantre sāranāle jambīrasthaṃ dinaṃ pacet
{rasaliṅga:: worship}
talliṅgaṃ pūjayettatra suśubhair upacārakaiḥ /
liṅgakoṭisahasrasya yatphalaṃ samyagarcanāt
tatphalaṃ koṭiguṇitaṃ rasaliṅgārcanād bhavet /
brahmahatyāsahasrāṇi gohatyāprayutānyapi
tatkṣaṇādvilayaṃ yānti rasaliṅgasya darśanāt /
sparśanātprāpyate muktiriti satyaṃ śivoditam /
vāṅmāyāṃ śrīmadghoreṇa mantrarājena vārcayet
aṣṭādaśabhujaṃ śubhraṃ pañcavaktraṃ trilocanam
pretārūḍhaṃ nīlakaṇṭhaṃ rasaliṅgaṃ vicintayet /
tasyotsaṅge mahādevīm ekavaktrāṃ caturbhujām
akṣamālāṅkuśaṃ dakṣe vāme pāśābhayaṃ śubham /
dadhantīṃ taptahemābhāṃ pītavastrāṃ vicintayet
vāṅmāyā śrī kāmarājaśaktir bījarasāṅkuśā /
yai namo dvādaśaiteṣāṃ kāmavidyā rasāṅkuśā
anayā pūjayeddevīṃ gandhapuṣpākṣatādibhiḥ /
nandibhṛṅgimahākālānpūjayet pūrvadikkramāt
pūjayennāmamantraistu praṇavādinamo'ntakaiḥ /
evaṃ nityārcanaṃ tatra kartavyaṃ rasasiddhaye
{rasadīkṣā}
rasadīkṣā śivenoktā dātavyā sādhakāya vai /
yathoktena vidhānena guruṇā muditātmanā
sumuhūrte sunakṣatre candratārābalānvite /
kalaśaṃ toyasampūrṇaṃ hemaratnaphalairyutam
sthāpayed rasaliṅgāgre divyavastreṇa veṣṭitam /
gandhapuṣpākṣatadhūpadīpair naivedyato 'rcayet
pūjānte havanaṃ kuryādyonikuṇḍe sulakṣaṇe /
tilājyaiḥ pāyasaiḥ puṣpairaṣṭādhikaśataiḥ pṛthak
aghoreṇa rasāṅkuśyā homānte śiṣyamāvahet /
kākinīśaktisaṃyuktaṃ rasasiddhiparāyaṇam
{kākinī (def.)}
yasyāḥ saṃkucitāḥ keśāḥ śyāmā yā padmalocanā /
surūpā taruṇī citrā vistīrṇajaghanā śubhā
saṃkīrṇaradanā pīnastanabhāreṇa cānatā /
cumbanāliṅganasparśakomalā mṛdubhāṣiṇī
aśvatthapattrasadṛśayonideśena śobhitā /
kṛṣṇapakṣe puṣpavatī sā nārī kākinī smṛtā
rasabandhe prayoge ca uttamā rasasādhane /
{kākiṇī:: substitute}
tadabhāve surūpā tu yā kācit taruṇāṅganā
tasyā deyaṃ trisaptāhaṃ gandhakaṃ ghṛtasaṃyutam /
karṣaikaikaṃ prabhāte tu sā bhavetkākinīsamā
{rasadīkṣā (cont.)}
evaṃ śaktiyuto yo 'sau dīkṣayettaṃ gurūttamaḥ /
susnātam abhiṣiñceta vimalaiḥ kalaśodakaiḥ
aghoramaṅkuśīṃ vidyāṃ dadyācchiṣyāya sadguruḥ /
yathāśaktyātha śiṣyeṇa dātavyā gurudakṣiṇā
athājñayā gurormantraṃ lakṣaṃ lakṣaṃ pṛthagjapet /
daśāṃśena hunet kuṇḍe trikoṇe hastamātrake
kamalaṃ caturasraṃ ca caturdvāraiḥ suśobhitam /
jātipuṣpaṃ trimadhvaktaṃ pūrṇānte kanyakārcanam /
kṛtvātha praviśecchālāṃ śubhāṃ liptāṃ suvedikām
ṣaṭkoṇaṃ maṇḍalaṃ tatra sindūreṇa dvihastakam /
vedikāyāṃ likhetsamyak tadbahiścāṣṭapattrakam
kamalaṃ caturasraṃ ca caturdvāreṣu śobhitam /
karṇikāyāṃ nyasetkhalvaṃ lohajaṃ svarṇarekhitam
tanmadhye rasarājaṃ tu palānāṃ śatamātrakam /
pañcāśatpañcaviṃśaṃ vā pūjayed rasaliṅgavat
vajravaikrāntavajrābhrakāntapāṣāṇaṭaṅkaṇam /
bhūnāgaṃ śaktayaścaitāḥ ṣaṭsu pattreṣu pūjayet
{uparasāḥ}
gandhatālakakāsīsaśilākaṅkuṣṭhabhūkhagam /
rājāvarto gairikaṃ ca khyātā uparasā amī
{uparasa:: worship}
pūjyā aṣṭadaleṣvete pūrvādīśāntagāḥ kramāt /
{mahārasāḥ}
rasakaṃ vimalā tāpyaṃ capalā tutthamañjanam
hiṅgulaṃ sasyakaṃ caiva khyātā ete mahārasāḥ /
pūrvādīśānaparyantaṃ pattrāgreṣu prapūjayet
pūrvadvāre svarṇaraupye dakṣiṇe tāmrasīsake /
paścime vaṅgakāntau ca uttare tīkṣṇamuṇḍake
sarvametamaghoreṇa pūjayed aṅkuśānvitam /
{Ausstattung des Alchemisten}
viḍakāñjikayantrāṇi kṣāramṛllavaṇāni ca
koṣṭhī mūṣā vaṅkanālī tuṣāṅgāravanopalāḥ /
bhastrikā daṃśakān ekā śilā khalvo'pyudūkhalam
svarṇakāropakaraṇaṃ samastatulanāni ca /
mṛtkāṣṭhatāmralohādyapātrāṇi vividhāni ca
divyauṣadhāni vargāśca rañjakaṃ snehanāni ca /
etāni dvārabāhye tu mūlamantreṇa pūjayet
vāṅmāyāṃ heṃ tataḥ kṣmeṃ ca kṣmaśca pañcākṣaro manuḥ /
anena mūlamantreṇa bhairavaṃ tatra pūjayet
{rasasiddhas}
sarveṣāṃ rasasiddhānāṃ nāmāni kīrtayettadā /
vyālācāryaścandrasenaḥ subuddhirnaravāhanaḥ
nāgārjuno ratnaghoṣaḥ surānando yaśodharaḥ /
indradyumnaśca māṇḍavyaścarpaṭiḥ śūrasenakaḥ
vāḍabo nāgabuddhiśca khaṇḍaḥ kāpāliko haraḥ /
kāmalī tāttvikaḥ śambhurloko lampaṭaśāradau
bāṇāsuro muniśreṣṭho govindaḥ kapilo baliḥ /
ete sarve tu bhūpendrā rasasiddhā mahābalāḥ
caranti sarvalokeṣu nirjarāmaraṇāḥ sadā /
saptaviṃśatisaṃkhyākā rasasiddhipradāyakāḥ
vandyāḥ pūjyāḥ prayatnena tataḥ kuryādrasāyanam /
harṣayed dvijadevāṃśca tarpayediṣṭadevatām
kumārīyoginīyogimunimāyikasādhakān /
tarpayetpūjayed bhaktyā nijaśaktyanusārataḥ
ityevaṃ sarvasambhārayuktaṃ kuryādrasotsavam /
sarvavighnapraśāntyarthaṃ sarvepsitaphalapradam
anyathā cedvimūḍhātmā mantradīkṣākramaṃ vinā /
kartumicchati sūtasya sādhanaṃ guruvarjitaḥ
nāsau siddhimavāpnoti yatnakoṭiśatairapi /
tasmāt sarvaprayatnena śāstroktāṃ kārayet kriyām
samyaksādhanasodyamā guruyutā rājājñayālaṃkṛtā nānākarmaṇi kovidā rasaparāstvāḍhyā janaiścārthitāḥ /
mātrāyantrasupākakarmakuśalāḥ sarvauṣadhīkovidāsteṣāṃ sidhyati nānyathā vidhibalāt śrī pāradaḥ pāradaḥ
Original text: Rasaratnākara · Edition: Vaidya Jadavji Tricumji Acarya Benares : Caukhamba Sanskrit Office, 1939 · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0