Ramayana · Chapter 4.042
tataḥ saṃdiśya sugrīvaḥ śvaśuraṃ paścimāṃ diśam
vīraṃ śatabaliṃ nāma vānaraṃ vānararṣabhaḥ
uvāca rājā mantrajñaḥ sarvavānarasaṃmatam
vākyam ātmahitaṃ caiva rāmasya ca hitaṃ tathā
vṛtaḥ śatasahasreṇa tvadvidhānāṃ vanaukasām
vaivasvata sutaiḥ sārdhaṃ pratiṣṭhasva svamantribhiḥ
diśaṃ hy udīcīṃ vikrāntāṃ himaśailāvataṃsakām
sarvataḥ parimārgadhvaṃ rāmapatnīm aninditām
asmin kārye vinivṛtte kṛte dāśaratheḥ priye
ṛṇān muktā bhaviṣyāmaḥ kṛtārthārthavidāṃ varāḥ
kṛtaṃ hi priyam asmākaṃ rāghaveṇa mahātmanā
tasya cet pratikāro 'sti saphalaṃ jīvitaṃ bhavet
etāṃ buddhiṃ samāsthāya dṛśyate jānakī yathā
tathā bhavadbhiḥ kartavyam asmatpriyahitaiṣibhiḥ
ayaṃ hi sarvabhūtānāṃ mānyas tu narasattamaḥ
asmāsu cāgataprītī rāmaḥ parapuraṃjayaḥ
imāni vanadurgāṇi nadyaḥ śailāntarāṇi ca
bhavantaḥ parimārgaṃs tu buddhivikramasaṃpadā
tatra mlecchān pulindāṃś ca śūrasenāṃs tathaiva ca
prasthālān bharatāṃś caiva kurūṃś ca saha madrakaiḥ
kāmbojān yavanāṃś caiva śakān āraṭṭakān api
bāhlīkān ṛṣikāṃś caiva pauravān atha ṭaṅkaṇān
cīnān paramacīnāṃś ca nīhārāṃś ca punaḥ punaḥ
anviṣya daradāṃś caiva himavantaṃ vicinvatha
lodhrapadmakaṣaṇḍeṣu devadāruvaneṣu ca
rāvaṇaḥ saha vaidehya mārgitavyas tatas tataḥ
tataḥ somāśramaṃ gatvā devagandharvasevitam
kālaṃ nāma mahāsānuṃ parvataṃ taṃ gamiṣyatha
mahatsu tasya śṛṅgeṣu nirdareṣu guhāsu ca
vicinudhvaṃ mahābhāgāṃ rāmapatnīṃ yaśasvinīm
tam atikramya śailendraṃ hemavargaṃ mahāgirim
tataḥ sudarśanaṃ nāma parvataṃ gantum arhatha
tasya kānanaṣaṇḍeṣu nirdareṣu guhāsu ca
rāvaṇaḥ saha vaidehyā mārgitavyas tatas tataḥ
tam atikramya cākāśaṃ sarvataḥ śatayojanam
aparvatanadī vṛkṣaṃ sarvasattvavivarjitam
taṃ tu śīghram atikramya kāntāraṃ romaharṣaṇam
kailāsaṃ pāṇḍuraṃ śailaṃ prāpya hṛṣṭā bhaviṣyatha
tatra pāṇḍurameghābhaṃ jāmbūnadapariṣkṛtam
kuberabhavanaṃ divyaṃ nirmitaṃ viśvakarmaṇā
viśālā nalinī yatra prabhūtakamalotpalā
haṃsakāraṇḍavākīrṇā apsarogaṇasevitā
tatra vaiśravaṇo rājā sarvabhūtanamaskṛtaḥ
dhanado ramate śrīmān guhyakaiḥ saha yakṣarāṭ
tasya candranikaśeṣu parvateṣu guhāsu ca
rāvaṇaḥ saha vaidehyā mārgitavyas tatas tataḥ
krauñcaṃ tu girim āsādya bilaṃ tasya sudurgamam
apramattaiḥ praveṣṭavyaṃ duṣpraveśaṃ hi tat smṛtam
vasanti hi mahātmānas tatra sūryasamaprabhāḥ
devair apy arcitāḥ samyag devarūpā maharṣayaḥ
krauñcasya tu guhāś cānyāḥ sānūni śikharāṇi ca
nirdarāś ca nitambāś ca vicetavyās tatas tataḥ
krauñcasya śikharaṃ cāpi nirīkṣya ca tatas tataḥ
avṛkṣaṃ kāmaśailaṃ ca mānasaṃ vihagālayam
na gatis tatra bhūtānāṃ devadānavarakṣasām
sa ca sarvair vicetavyaḥ sasānuprasthabhūdharaḥ
krauñcaṃ girim atikramya maināko nāma parvataḥ
mayasya bhavanaṃ tatra dānavasya svayaṃ kṛtam
mainākas tu vicetavyaḥ sasānuprasthakandaraḥ
strīṇām aśvamukhīnāṃ ca niketās tatra tatra tu
taṃ deśaṃ samatikramya āśramaṃ siddhasevitam
siddhā vaikhānasās tatra vālakhilyāś ca tāpasāḥ
vandyās te tu tapaḥsiddhās tāpasā vītakalmaṣāḥ
praṣṭavyāś cāpi sītāyāḥ pravṛttaṃ vinayānvitaiḥ
hemapuṣkarasaṃchannaṃ tatra vaikhānasaṃ saraḥ
taruṇādityasaṃkāśair haṃsair vicaritaṃ śubhaiḥ
aupavāhyaḥ kuberasya sarvabhauma iti smṛtaḥ
gajaḥ paryeti taṃ deśaṃ sadā saha kareṇubhiḥ
tat sāraḥ samatikramya naṣṭacandradivākaram
anakṣatragaṇaṃ vyoma niṣpayodam anādimat
gabhastibhir ivārkasya sa tu deśaḥ prakāśate
viśrāmyadbhis tapaḥ siddhair devakalpaiḥ svayamprabhaiḥ
taṃ tu deśam atikramya śailodā nāma nimnagā
ubhayos tīrayor yasyāḥ kīcakā nāma veṇavaḥ
te nayanti paraṃ tīraṃ siddhān pratyānayanti ca
uttarāḥ kuravas tatra kṛtapuṇyapratiśriyāḥ
tataḥ kāñcanapadmābhiḥ padminībhiḥ kṛtodakāḥ
nīlavaidūryapatrāḍhyā nadyas tatra sahasraśaḥ
raktotpalavanaiś cātra maṇḍitāś ca hiraṇmayaiḥ
taruṇādityasadṛśair bhānti tatra jalāśayāḥ
mahārhamaṇipatraiś ca kāñcanaprabha kesaraiḥ
nīlotpalavanaiś citraiḥ sa deśaḥ sarvatovṛtaḥ
nistulābhiś ca muktābhir maṇibhiś ca mahādhanaiḥ
udbhūtapulinās tatra jātarūpaiś ca nimnagāḥ
sarvaratnamayaiś citrair avagāḍhā nagottamaiḥ
jātarūpamayaiś cāpi hutāśanasamaprabhaiḥ
nityapuṣpaphalāś cātra nagāḥ patrarathākulāḥ
divyagandharasasparśāḥ sarvakāmān sravanti ca
nānākārāṇi vāsāṃsi phalanty anye nagottamāḥ
muktāvaidūryacitrāṇi bhūṣaṇāni tathaiva ca
strīṇāṃ yāny anurūpāṇi puruṣāṇāṃ tathaiva ca
sarvartusukhasevyāni phalanty anye nagottamāḥ
mahārhāṇi vicitrāṇi haimāny anye nagottamāḥ
śayanāni prasūyante citrāstāraṇavanti ca
manaḥkāntāni mālyāni phalanty atrāpare drumāḥ
pānāni ca mahārhāṇi bhakṣyāṇi vividhāni ca
striyaś ca guṇasaṃpannā rūpayauvanalakṣitāḥ
gandharvāḥ kiṃnarā siddhā nāgā vidyādharās tathā
ramante sahitās tatra nārībhir bhāskaraprabhāḥ
sarve sukṛtakarmāṇaḥ sarve ratiparāyaṇāḥ
sarve kāmārthasahitā vasanti saha yoṣitaḥ
gītavāditranirghoṣaḥ sotkṛṣṭahasitasvanaḥ
śrūyate satataṃ tatra sarvabhūtamanoharaḥ
tatra nāmuditaḥ kaś cin nāsti kaś cid asatpriyaḥ
ahany ahani vardhante guṇās tatra manoramāḥ
samatikramya taṃ deśam uttaras toyasāṃ nidhiḥ
tatra somagirir nāma madhye hemamayo mahān
indralokagatā ye ca brahmalokagatāś ca ye
devās taṃ samavekṣante girirājaṃ divaṃ gatam
sa tu deśo visūryo 'pi tasya bhāsā prakāśate
sūryalakṣmyābhivijñeyas tapaseva vivasvatā
bhagavān api viśvātmā śambhur ekādaśātmakaḥ
brahmā vasati deveśo brahmarṣiparivāritaḥ
na kathaṃ cana gantavyaṃ kurūṇām uttareṇa vaḥ
anyeṣām api bhūtānāṃ nātikrāmati vai gatiḥ
sā hi somagirir nāma devānām api durgamaḥ
tam ālokya tataḥ kṣipram upāvartitum arhatha
etāvad vānaraiḥ śakyaṃ gantuṃ vānarapuṃgavāḥ
abhāskaram amaryādaṃ na jānīmas tataḥ param
sarvam etad vicetavyaṃ yan mayā parikīrtitam
yad anyad api noktaṃ ca tatrāpi kriyatāṃ matiḥ
tataḥ kṛtaṃ dāśarather mahat priyaṃ mahattaraṃ cāpi tato mama priyam
kṛtaṃ bhaviṣyaty anilānalopamā videhajā darśanajena karmaṇā
tataḥ kṛtārthāḥ sahitāḥ sabāndhavā mayārcitāḥ sarvaguṇair manoramaiḥ
cariṣyathorvīṃ pratiśāntaśatravaḥ sahapriyā bhūtadharāḥ plavaṃgamāḥ
Original text: Rāmāyaṇa · Edition: John Smith's Rāmāyaṇa-Page (last comparison: 2020-04-16) · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0