Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ramayana · Chapter 4.042

4.042.001

tataḥ saṃdiśya sugrīvaḥ śvaśuraṃ paścimāṃ diśam
vīraṃ śatabaliṃ nāma vānaraṃ vānararṣabhaḥ

4.042.002

uvāca rājā mantrajñaḥ sarvavānarasaṃmatam
vākyam ātmahitaṃ caiva rāmasya ca hitaṃ tathā

4.042.003

vṛtaḥ śatasahasreṇa tvadvidhānāṃ vanaukasām
vaivasvata sutaiḥ sārdhaṃ pratiṣṭhasva svamantribhiḥ

4.042.004

diśaṃ hy udīcīṃ vikrāntāṃ himaśailāvataṃsakām
sarvataḥ parimārgadhvaṃ rāmapatnīm aninditām

4.042.005

asmin kārye vinivṛtte kṛte dāśaratheḥ priye
ṛṇān muktā bhaviṣyāmaḥ kṛtārthārthavidāṃ varāḥ

4.042.006

kṛtaṃ hi priyam asmākaṃ rāghaveṇa mahātmanā
tasya cet pratikāro 'sti saphalaṃ jīvitaṃ bhavet

4.042.007

etāṃ buddhiṃ samāsthāya dṛśyate jānakī yathā
tathā bhavadbhiḥ kartavyam asmatpriyahitaiṣibhiḥ

4.042.008

ayaṃ hi sarvabhūtānāṃ mānyas tu narasattamaḥ
asmāsu cāgataprītī rāmaḥ parapuraṃjayaḥ

4.042.009

imāni vanadurgāṇi nadyaḥ śailāntarāṇi ca
bhavantaḥ parimārgaṃs tu buddhivikramasaṃpadā

4.042.010

tatra mlecchān pulindāṃś ca śūrasenāṃs tathaiva ca
prasthālān bharatāṃś caiva kurūṃś ca saha madrakaiḥ

4.042.011

kāmbojān yavanāṃś caiva śakān āraṭṭakān api
bāhlīkān ṛṣikāṃś caiva pauravān atha ṭaṅkaṇān

4.042.012

cīnān paramacīnāṃś ca nīhārāṃś ca punaḥ punaḥ
anviṣya daradāṃś caiva himavantaṃ vicinvatha

4.042.013

lodhrapadmakaṣaṇḍeṣu devadāruvaneṣu ca
rāvaṇaḥ saha vaidehya mārgitavyas tatas tataḥ

4.042.014

tataḥ somāśramaṃ gatvā devagandharvasevitam
kālaṃ nāma mahāsānuṃ parvataṃ taṃ gamiṣyatha

4.042.015

mahatsu tasya śṛṅgeṣu nirdareṣu guhāsu ca
vicinudhvaṃ mahābhāgāṃ rāmapatnīṃ yaśasvinīm

4.042.016

tam atikramya śailendraṃ hemavargaṃ mahāgirim
tataḥ sudarśanaṃ nāma parvataṃ gantum arhatha

4.042.017

tasya kānanaṣaṇḍeṣu nirdareṣu guhāsu ca
rāvaṇaḥ saha vaidehyā mārgitavyas tatas tataḥ

4.042.018

tam atikramya cākāśaṃ sarvataḥ śatayojanam
aparvatanadī vṛkṣaṃ sarvasattvavivarjitam

4.042.019

taṃ tu śīghram atikramya kāntāraṃ romaharṣaṇam
kailāsaṃ pāṇḍuraṃ śailaṃ prāpya hṛṣṭā bhaviṣyatha

4.042.020

tatra pāṇḍurameghābhaṃ jāmbūnadapariṣkṛtam
kuberabhavanaṃ divyaṃ nirmitaṃ viśvakarmaṇā

4.042.021

viśālā nalinī yatra prabhūtakamalotpalā
haṃsakāraṇḍavākīrṇā apsarogaṇasevitā

4.042.022

tatra vaiśravaṇo rājā sarvabhūtanamaskṛtaḥ
dhanado ramate śrīmān guhyakaiḥ saha yakṣarāṭ

4.042.023

tasya candranikaśeṣu parvateṣu guhāsu ca
rāvaṇaḥ saha vaidehyā mārgitavyas tatas tataḥ

4.042.024

krauñcaṃ tu girim āsādya bilaṃ tasya sudurgamam
apramattaiḥ praveṣṭavyaṃ duṣpraveśaṃ hi tat smṛtam

4.042.025

vasanti hi mahātmānas tatra sūryasamaprabhāḥ
devair apy arcitāḥ samyag devarūpā maharṣayaḥ

4.042.026

krauñcasya tu guhāś cānyāḥ sānūni śikharāṇi ca
nirdarāś ca nitambāś ca vicetavyās tatas tataḥ

4.042.027

krauñcasya śikharaṃ cāpi nirīkṣya ca tatas tataḥ
avṛkṣaṃ kāmaśailaṃ ca mānasaṃ vihagālayam

4.042.028

na gatis tatra bhūtānāṃ devadānavarakṣasām
sa ca sarvair vicetavyaḥ sasānuprasthabhūdharaḥ

4.042.029

krauñcaṃ girim atikramya maināko nāma parvataḥ
mayasya bhavanaṃ tatra dānavasya svayaṃ kṛtam

4.042.030

mainākas tu vicetavyaḥ sasānuprasthakandaraḥ
strīṇām aśvamukhīnāṃ ca niketās tatra tatra tu

4.042.031

taṃ deśaṃ samatikramya āśramaṃ siddhasevitam
siddhā vaikhānasās tatra vālakhilyāś ca tāpasāḥ

4.042.032

vandyās te tu tapaḥsiddhās tāpasā vītakalmaṣāḥ
praṣṭavyāś cāpi sītāyāḥ pravṛttaṃ vinayānvitaiḥ

4.042.033

hemapuṣkarasaṃchannaṃ tatra vaikhānasaṃ saraḥ
taruṇādityasaṃkāśair haṃsair vicaritaṃ śubhaiḥ

4.042.034

aupavāhyaḥ kuberasya sarvabhauma iti smṛtaḥ
gajaḥ paryeti taṃ deśaṃ sadā saha kareṇubhiḥ

4.042.035

tat sāraḥ samatikramya naṣṭacandradivākaram
anakṣatragaṇaṃ vyoma niṣpayodam anādimat

4.042.036

gabhastibhir ivārkasya sa tu deśaḥ prakāśate
viśrāmyadbhis tapaḥ siddhair devakalpaiḥ svayamprabhaiḥ

4.042.037

taṃ tu deśam atikramya śailodā nāma nimnagā
ubhayos tīrayor yasyāḥ kīcakā nāma veṇavaḥ

4.042.038

te nayanti paraṃ tīraṃ siddhān pratyānayanti ca
uttarāḥ kuravas tatra kṛtapuṇyapratiśriyāḥ

4.042.039

tataḥ kāñcanapadmābhiḥ padminībhiḥ kṛtodakāḥ
nīlavaidūryapatrāḍhyā nadyas tatra sahasraśaḥ

4.042.040

raktotpalavanaiś cātra maṇḍitāś ca hiraṇmayaiḥ
taruṇādityasadṛśair bhānti tatra jalāśayāḥ

4.042.041

mahārhamaṇipatraiś ca kāñcanaprabha kesaraiḥ
nīlotpalavanaiś citraiḥ sa deśaḥ sarvatovṛtaḥ

4.042.042

nistulābhiś ca muktābhir maṇibhiś ca mahādhanaiḥ
udbhūtapulinās tatra jātarūpaiś ca nimnagāḥ

4.042.043

sarvaratnamayaiś citrair avagāḍhā nagottamaiḥ
jātarūpamayaiś cāpi hutāśanasamaprabhaiḥ

4.042.044

nityapuṣpaphalāś cātra nagāḥ patrarathākulāḥ
divyagandharasasparśāḥ sarvakāmān sravanti ca

4.042.045

nānākārāṇi vāsāṃsi phalanty anye nagottamāḥ
muktāvaidūryacitrāṇi bhūṣaṇāni tathaiva ca

4.042.046

strīṇāṃ yāny anurūpāṇi puruṣāṇāṃ tathaiva ca
sarvartusukhasevyāni phalanty anye nagottamāḥ

4.042.047

mahārhāṇi vicitrāṇi haimāny anye nagottamāḥ
śayanāni prasūyante citrāstāraṇavanti ca

4.042.048

manaḥkāntāni mālyāni phalanty atrāpare drumāḥ
pānāni ca mahārhāṇi bhakṣyāṇi vividhāni ca

4.042.049

striyaś ca guṇasaṃpannā rūpayauvanalakṣitāḥ
gandharvāḥ kiṃnarā siddhā nāgā vidyādharās tathā
ramante sahitās tatra nārībhir bhāskaraprabhāḥ

4.042.050

sarve sukṛtakarmāṇaḥ sarve ratiparāyaṇāḥ
sarve kāmārthasahitā vasanti saha yoṣitaḥ

4.042.051

gītavāditranirghoṣaḥ sotkṛṣṭahasitasvanaḥ
śrūyate satataṃ tatra sarvabhūtamanoharaḥ

4.042.052

tatra nāmuditaḥ kaś cin nāsti kaś cid asatpriyaḥ
ahany ahani vardhante guṇās tatra manoramāḥ

4.042.053

samatikramya taṃ deśam uttaras toyasāṃ nidhiḥ
tatra somagirir nāma madhye hemamayo mahān

4.042.054

indralokagatā ye ca brahmalokagatāś ca ye
devās taṃ samavekṣante girirājaṃ divaṃ gatam

4.042.055

sa tu deśo visūryo 'pi tasya bhāsā prakāśate
sūryalakṣmyābhivijñeyas tapaseva vivasvatā

4.042.056

bhagavān api viśvātmā śambhur ekādaśātmakaḥ
brahmā vasati deveśo brahmarṣiparivāritaḥ

4.042.057

na kathaṃ cana gantavyaṃ kurūṇām uttareṇa vaḥ
anyeṣām api bhūtānāṃ nātikrāmati vai gatiḥ

4.042.058

sā hi somagirir nāma devānām api durgamaḥ
tam ālokya tataḥ kṣipram upāvartitum arhatha

4.042.059

etāvad vānaraiḥ śakyaṃ gantuṃ vānarapuṃgavāḥ
abhāskaram amaryādaṃ na jānīmas tataḥ param

4.042.060

sarvam etad vicetavyaṃ yan mayā parikīrtitam
yad anyad api noktaṃ ca tatrāpi kriyatāṃ matiḥ

4.042.061

tataḥ kṛtaṃ dāśarather mahat priyaṃ mahattaraṃ cāpi tato mama priyam
kṛtaṃ bhaviṣyaty anilānalopamā videhajā darśanajena karmaṇā

4.042.062

tataḥ kṛtārthāḥ sahitāḥ sabāndhavā mayārcitāḥ sarvaguṇair manoramaiḥ
cariṣyathorvīṃ pratiśāntaśatravaḥ sahapriyā bhūtadharāḥ plavaṃgamāḥ

Original text: Rāmāyaṇa · Edition: John Smith's Rāmāyaṇa-Page (last comparison: 2020-04-16) · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc