Rāmāyaṇa-southern-2 (southern recension) · Chapter 2.97
Rāmāyaṇa, Ayodhyākāṇḍa, 97
taṃ tu rāmaḥ samāśvāsya bhrātaraṃ guruvatsalam /
lakṣmaṇena saha bhrātrā praṣṭuṃ samupacakrame
kim etad iccheyam ahaṃ śrotuṃ pravyāhṛtaṃ tvayā /
yasmāt tvam āgato deśam imaṃ cīrajaṭājinī
yannimittam imaṃ deśaṃ kṛṣṇājinajaṭādharaḥ /
hitvā rājyaṃ praviṣṭas tvaṃ tat sarvaṃ vaktum arhasi
ity uktaḥ kekayīputraḥ kākutsthena mahātmanā /
pragṛhya balavad bhūyaḥ prāñjalir vākyam abravīt
āryaṃ tātaḥ parityajya kṛtvā karma suduṣkaram /
gataḥ svargaṃ mahābāhuḥ putraśokābhipīḍitaḥ
striyā niyuktaḥ kaikeyyā mama mātrā paraṃtapa /
cakāra sumahat pāpam idam ātmayaśoharam
sā rājyaphalam aprāpya vidhavā śokakarśitā /
patiṣyati mahāghore niraye jananī mama
tasya me dāsabhūtasya prasādaṃ kartum arhasi /
abhiṣiñcasva cādyaiva rājyena maghavān iva
imāḥ prakṛtayaḥ sarvā vidhavā mātaraś ca yāḥ /
tvatsakāśam anuprāptāḥ prasādaṃ kartum arhasi
tadānupūrvyā yuktaṃ ca yuktaṃ cātmani mānada /
rājyaṃ prāpnuhi dharmeṇa sakāmān suhṛdaḥ kuru
bhavatv avidhavā bhūmiḥ samagrā patinā tvayā /
śaśinā vimaleneva śāradī rajanī yathā
ebhiś ca sacivaiḥ sārdhaṃ śirasā yācito mayā /
bhrātuḥ śiṣyasya dāsasya prasādaṃ kartum arhasi
tad idaṃ śāśvataṃ pitryaṃ sarvaṃ sacivamaṇḍalam /
pūjitaṃ puruṣavyāghra nātikramitum utsahe
evam uktvā mahābāhuḥ sabāṣpaḥ kekayīsutaḥ /
rāmasya śirasā pādau jagrāha bharataḥ punaḥ
taṃ mattam iva mātaṃgaṃ niḥśvasantaṃ punaḥ punaḥ /
bhrātaraṃ bharataṃ rāmaḥ pariṣvajyedam abravīt
kulīnaḥ sattvasampannas tejasvī caritavrataḥ /
rājyahetoḥ kathaṃ pāpam ācaret tvadvidho janaḥ
na doṣaṃ tvayi paśyāmi sūkṣmam apy arisūdana /
na cāpi jananīṃ bālyāt tvaṃ vigarhitum arhasi
yāvat pitari dharmajña gauravaṃ lokasatkṛte /
tāvad dharmabhṛtāṃ śreṣṭha jananyām api gauravam
etābhyāṃ dharmaśīlābhyāṃ vanaṃ gaccheti rāghava /
mātāpitṛbhyām ukto 'haṃ katham anyat samācare
tvayā rājyam ayodhyāyāṃ prāptavyaṃ lokasatkṛtam /
vastavyaṃ daṇḍakāraṇye mayā valkalavāsasā
evaṃ kṛtvā mahārājo vibhāgaṃ lokasaṃnidhau /
vyādiśya ca mahātejā divaṃ daśaratho gataḥ
sa ca pramāṇaṃ dharmātmā rājā lokagurus tava /
pitrā dattaṃ yathābhāgam upabhoktuṃ tvam arhasi
caturdaśa samāḥ saumya daṇḍakāraṇyam āśritaḥ /
upabhokṣye tv ahaṃ dattaṃ bhāgaṃ pitrā mahātmanā
yad abravīn māṃ naralokasatkṛtaḥ pitā mahātmā vibudhādhipopamaḥ /
tad eva manye paramātmano hitaṃ na sarvalokeśvarabhāvam avyayam
Original text: Rāmāyaṇa-southern-2 · Edition: T.R. Krishnacarya: The Valmiki Ramayana - According to Southern recension, 1905 (Repr. Delhi : Sri Satguru Publications, 1982) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0