Language

ENहिગુ
Scripture Library

Rāmāyaṇa-southern-2 (southern recension) · Chapter 2.86

2.86.1

Rāmāyaṇa, Ayodhyākāṇḍa, 86
tatas tāṃ rajanīm uṣya bharataḥ saparicchadaḥ /
kṛtātithyo bharadvājaṃ kāmād abhijagāma ha

2.86.2

tam ṛṣiḥ puruṣavyāghraṃ prekṣya prāñjalim āgatam /
hutāgnihotro bharataṃ bharadvājo 'bhyabhāṣata

2.86.3

kaccid atra sukhā rātris tavāsmadviṣaye gatā /
samagras te janaḥ kaccid ātithye śaṃsa me 'nagha

2.86.4

tam uvācāñjaliṃ kṛtvā bharato 'bhipraṇamya ca /
āśramād abhiniṣkrāntam ṛṣim uttamatejasam

2.86.5

sukhoṣito 'smi bhagavan samagrabalavāhanaḥ /
tarpitaḥ sarvakāmaiś ca sāmātyo balavat tvayā

2.86.6

apetaklamasaṃtāpāḥ subhikṣāḥ supratiśrayāḥ /
api preṣyān upādāya sarve sma susukhoṣitāḥ

2.86.7

āmantraye 'haṃ bhagavan kāmaṃ tvām ṛṣisattama /
samīpaṃ prasthitaṃ bhrātur maitreṇekṣasva cakṣuṣā

2.86.8

āśramaṃ tasya dharmajña dhārmikasya mahātmanaḥ /
ācakṣva katamo mārgaḥ kiyān iti ca śaṃsa me

2.86.9

iti pṛṣṭas tu bharataṃ bhrātṛdarśanalālasam /
pratyuvāca mahātejā bharadvājo mahātapāḥ

2.86.10

bharatārdhatṛtīyeṣu yojaneṣv ajane vane /
citrakūṭo giris tatra ramyanirdarakānanaḥ

2.86.11

uttaraṃ pārśvam āsādya tasya mandākinī nadī /
puṣpitadrumasaṃchannā ramyapuṣpitakānanā

2.86.12

anantaraṃ tat saritaś citrakūṭaś ca parvataḥ /
tayoḥ parṇakuṭī tāta tatra tau vasato dhruvam

2.86.14

dakṣiṇenaiva mārgeṇa savyadakṣiṇam eva ca /
gajavājirathākīrṇāṃ vāhinīṃ vāhinīpate /
vāhayasva mahābhāga tato drakṣyasi rāghavam // RamS_2,86.13* //
prayāṇam iti ca śrutvā rājarājasya yoṣitaḥ /
hitvā yānāni yānārhā brāhmaṇaṃ paryavārayan

2.86.15

vepamānā kṛśā dīnā saha devyā sumitrayā /
kausalyā tatra jagrāha karābhyāṃ caraṇau muneḥ

2.86.16

asamṛddhena kāmena sarvalokasya garhitā /
kaikeyī tasya jagrāha caraṇau savyapatrapā

2.86.17

taṃ pradakṣiṇam āgamya bhagavantaṃ mahāmunim /
adūrād bharatasyaiva tasthau dīnamanās tadā

2.86.18

tataḥ papraccha bharataṃ bharadvājo dṛḍhavrataḥ /
viśeṣaṃ jñātum icchāmi mātḥṇāṃ tava rāghava

2.86.19

evam uktas tu bharato bharadvājena dhārmikaḥ /
uvāca prāñjalir bhūtvā vākyaṃ vacanakovidaḥ

2.86.20

yām imāṃ bhagavan dīnāṃ śokānaśanakarśitām /
pitur hi mahiṣīṃ devīṃ devatām iva paśyasi

2.86.21

eṣā taṃ puruṣavyāghraṃ siṃhavikrāntagāminam /
kausalyā suṣuve rāmaṃ dhātāram aditir yathā

2.86.22

asyā vāmabhujaṃ śliṣṭā yaiṣā tiṣṭhati durmanāḥ /
karṇikārasya śākheva śīrṇapuṣpā vanāntare

2.86.23

etasyās tau sutau devyāḥ kumārau devavarṇinau /
ubhau lakṣmaṇaśatrughnau vīrau satyaparākramau

2.86.24

yasyāḥ kṛte naravyāghrau jīvanāśam ito gatau /
rājā putravihīnaś ca svargaṃ daśaratho gataḥ

2.86.26

aiśvaryakāmāṃ kaikeyīm anāryām āryarūpiṇīm /
mamaitāṃ mātaraṃ viddhi nṛśaṃsāṃ pāpaniścayām /
yatomūlaṃ hi paśyāmi vyasanaṃ mahad ātmanaḥ // RamS_2,86.25* //
ity uktvā naraśārdūlo bāṣpagadgadayā girā /
sa niśaśvāsa tāmrākṣo nāgaḥ kruddha ivāsakṛt

2.86.27

bharadvājo maharṣis taṃ bruvantaṃ bharataṃ tadā /
pratyuvāca mahābuddhir idaṃ vacanam arthavat

2.86.28

na doṣeṇāvagantavyā kaikeyī bharata tvayā /
rāmapravrājanaṃ hy etat sukhodarkaṃ bhaviṣyati

2.86.29

abhivādya tu saṃsiddhaḥ kṛtvā cainaṃ pradakṣiṇam /
āmantrya bharataḥ sainyaṃ yujyatām ity acodayat

2.86.30

tato vājirathān yuktvā divyān hemapariṣkṛtān /
adhyārohat prayāṇārthī bahūn bahuvidho janaḥ

2.86.31

gajakanyāgajāś caiva hemakakṣyāḥ patākinaḥ /
jīmūtā iva gharmānte saghoṣāḥ sampratasthire

2.86.32

vividhāny api yānāni mahānti ca laghūni ca /
prayayuḥ sumahārhāṇi pādair eva padātayaḥ

2.86.33

atha yānapravekais tu kausalyāpramukhāḥ striyaḥ /
rāmadarśanakāṅkṣiṇyaḥ prayayur muditās tadā

2.86.34

sa cārkataruṇābhāsāṃ niyuktāṃ śibikāṃ śubhām /
āsthāya prayayau śrīmān bharataḥ saparicchadaḥ

2.86.36

sā prayātā mahāsenā gajavājirathākulā /
dakṣiṇāṃ diśam āvṛtya mahāmegha ivotthitaḥ /
vanāni tu vyatikramya juṣṭāni mṛgapakṣibhiḥ // RamS_2,86.35* //
sā samprahṛṣṭadvipavājiyodhā vitrāsayantī mṛgapakṣisaṃghān /
mahad vanaṃ tat pravigāhamānā rarāja senā bharatasya tatra

Original text: Rāmāyaṇa-southern-2 · Edition: T.R. Krishnacarya: The Valmiki Ramayana - According to Southern recension, 1905 (Repr. Delhi : Sri Satguru Publications, 1982) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc