Rāmāyaṇa-southern-2 (southern recension) · Chapter 2.87
Rāmāyaṇa, Ayodhyākāṇḍa, 87
tayā mahatyā yāyinyā dhvajinyā vanavāsinaḥ /
arditā yūthapā mattāḥ sayūthāḥ sampradudruvuḥ
ṛkṣāḥ pṛṣatasaṃghāś ca ruravaś ca samantataḥ /
dṛśyante vanarājīṣu giriṣv api nadīṣu ca
sa sampratasthe dharmātmā prīto daśarathātmajaḥ /
vṛto mahatyā nādinyā senayā caturaṅgayā
sāgaraughanibhā senā bharatasya mahātmanaḥ /
mahīṃ saṃchādayāmāsa prāvṛṣi dyām ivāmbudaḥ
turaṃgaughair avatatā vāraṇaiś ca mahājavaiḥ /
anālakṣyā ciraṃ kālaṃ tasmin kāle babhūva bhūḥ
sa yātvā dūram adhvānaṃ supariśrāntavāhanaḥ /
uvāca bharataḥ śrīmān vasiṣṭhaṃ mantriṇāṃ varam
yādṛśaṃ lakṣyate rūpaṃ yathā caiva śrutaṃ mayā /
vyaktaṃ prāptāḥ sma taṃ deśaṃ bharadvājo yam abravīt
ayaṃ giriś citrakūṭas tathā mandākinī nadī /
etat prakāśate dūrān nīlameghanibhaṃ vanam
gireḥ sānūni ramyāṇi citrakūṭasya samprati /
vāraṇair avamṛdyante māmakaiḥ parvatopamaiḥ
muñcanti kusumāny ete nagāḥ parvatasānuṣu /
nīlā ivātapāpāye toyaṃ toyadharā ghanāḥ
kiṃnarācaritoddeśaṃ paśya śatrughna parvatam /
hayaiḥ samantād ākīrṇaṃ makarair iva sāgaram
ete mṛgagaṇā bhānti śīghravegāḥ pracoditāḥ /
vāyupraviddhāḥ śaradi megharājir ivāmbare
kurvanti kusumāpīḍāñ śiraḥsu surabhīn amī /
meghaprakāśaiḥ phalakair dākṣiṇātyā yathā narāḥ
niṣkūjam iva bhūtvedaṃ vanaṃ ghorapradarśanam /
ayodhyeva janākīrṇā samprati pratibhāti mā
khurair udīrito reṇur divaṃ pracchādya tiṣṭhati /
taṃ vahaty anilaḥ śīghraṃ kurvann iva mama priyam
syandanāṃs turagopetān sūtamukhyair adhiṣṭhitān /
etān saṃpatataḥ śīghraṃ paśya śatrughna kānane
etān vitrāsitān paśya barhiṇaḥ priyadarśanān /
etam āviśataḥ śailam adhivāsaṃ patatriṇām
atimātram ayaṃ deśo manojñaḥ pratibhāti mā /
tāpasānāṃ nivāso 'yaṃ vyaktaṃ svargapatho yathā
mṛgā mṛgībhiḥ sahitā bahavaḥ pṛṣatā vane /
manojñarūpā lakṣyante kusumair iva citritāḥ
sādhu sainyāḥ pratiṣṭhantāṃ vicinvantu ca kānanam /
yathā tau puruṣavyāghrau dṛśyete rāmalakṣmaṇau
bharatasya vacaḥ śrutvā puruṣāḥ śastrapāṇayaḥ /
viviśus tad vanaṃ śūrā dhūmaṃ ca dadṛśus tataḥ
te samālokya dhūmāgram ūcur bharatam āgatāḥ /
nāmanuṣye bhavaty agnir vyaktam atraiva rāghavau
atha nātra naravyāghrau rājaputrau paraṃtapau /
anye rāmopamāḥ santi vyaktam atra tapasvinaḥ
tac chrutvā bharatas teṣāṃ vacanaṃ sādhusaṃmatam /
sainyān uvāca sarvāṃs tān amitrabalamardanaḥ
yattā bhavantas tiṣṭhantu neto gantavyam agrataḥ /
aham eva gamiṣyāmi sumantro gurur eva ca
evam uktās tataḥ sarve tatra tasthuḥ samantataḥ /
bharato yatra dhūmāgraṃ tatra dṛṣṭiṃ samādadhāt
vyavasthitā yā bharatena sā camūr nirīkṣamāṇāpi ca dhūmam agrataḥ /
babhūva hṛṣṭā nacireṇa jānatī priyasya rāmasya samāgamaṃ tadā
Original text: Rāmāyaṇa-southern-2 · Edition: T.R. Krishnacarya: The Valmiki Ramayana - According to Southern recension, 1905 (Repr. Delhi : Sri Satguru Publications, 1982) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0