Language

ENहिગુ
Scripture Library

Rāmāyaṇa-southern-2 (southern recension) · Chapter 2.70

2.70.1

Rāmāyaṇa, Ayodhyākāṇḍa, 70
tam evaṃ śokasaṃtaptaṃ bharataṃ kekayīsutam /
uvāca vadatāṃ śreṣṭho vasiṣṭhaḥ śreṣṭhavāg ṛṣiḥ

2.70.2

alaṃ śokena bhadraṃ te rājaputra mahāyaśaḥ /
prāptakālaṃ narapateḥ kuru saṃyānam uttaram

2.70.3

vasiṣṭhasya vacaḥ śrutvā bharato dhāraṇāṃ gataḥ /
pretakāryāṇi sarvāṇi kārayāmāsa dharmavit

2.70.4

uddhṛtaṃ tailasaṃkledāt sa tu bhūmau niveśitam /
āpītavarṇavadanaṃ prasuptam iva bhūmipam

2.70.5

niveśya śayane cāgrye nānāratnapariṣkṛte /
tato daśarathaṃ putro vilalāpa suduḥkhitaḥ

2.70.6

kiṃ te vyavasitaṃ rājan proṣite mayy anāgate /
vivāsya rāmaṃ dharmajñaṃ lakṣmaṇaṃ ca mahābalam

2.70.7

kva yāsyasi mahārāja hitvemaṃ duḥkhitaṃ janam /
hīnaṃ puruṣasiṃhena rāmeṇākliṣṭakarmaṇā

2.70.8

yogakṣemaṃ tu te rājan ko 'smin kalpayitā pure /
tvayi prayāte svas tāta rāme ca vanam āśrite

2.70.9

vidhavā pṛthivī rājaṃs tvayā hīnā na rājate /
hīnacandreva rajanī nagarī pratibhāti mām

2.70.10

evaṃ vilapamānaṃ taṃ bharataṃ dīnamānasam /
abravīd vacanaṃ bhūyo vasiṣṭhas tu mahān ṛṣiḥ

2.70.11

pretakāryāṇi yāny asya kartavyāni viśāṃpateḥ /
tāny avyagraṃ mahābāho kriyantām avicāritam

2.70.12

tatheti bharato vākyaṃ vasiṣṭhasyābhipūjya tat /
ṛtvikpurohitācāryāṃs tvarayāmāsa sarvaśaḥ

2.70.13

ye tv agrato narendrasya agnyagārād bahiṣkṛtāḥ /
ṛtvigbhir yājakaiś caiva te hriyante yathāvidhi

2.70.14

śibikāyām athāropya rājānaṃ gatacetanam /
bāṣpakaṇṭhā vimanasas tam ūhuḥ paricārakāḥ

2.70.15

hiraṇyaṃ ca suvarṇaṃ ca vāsāṃsi vividhāni ca /
prakiranto janā mārgaṃ nṛpater agrato yayuḥ

2.70.16

candanāguruniryāsān saralaṃ padmakaṃ tathā /
devadārūṇi cāhṛtya citāṃ cakrus tathāpare

2.70.17

gandhān uccāvacāṃś cānyāṃs tatra dattvātha bhūmipam /
tataḥ saṃveśayāmāsuś citāmadhye tam ṛtvijaḥ

2.70.18

tathā hutāśanaṃ hutvā jepus tasya tadartvijaḥ /
jaguś ca te yathāśāstraṃ tatra sāmāni sāmagāḥ

2.70.19

śibikābhiś ca yānaiś ca yathārhaṃ tasya yoṣitaḥ /
nagarān niryayus tatra vṛddhaiḥ parivṛtās tadā

2.70.20

prasavyaṃ cāpi taṃ cakrur ṛtvijo 'gnicitaṃ nṛpam /
striyaś ca śokasaṃtaptāḥ kausalyāpramukhās tadā

2.70.21

krauñcīnām iva nārīṇāṃ ninādas tatra śuśruve /
ārtānāṃ karuṇaṃ kāle krośantīnāṃ sahasraśaḥ

2.70.22

tato rudantyo vivaśā vilapya ca punaḥ punaḥ /
yānebhyaḥ sarayūtīram avaterur varāṅganāḥ

2.70.23

kṛtodakaṃ te bharatena sārdhaṃ nṛpāṅganā mantripurohitāś ca /
puraṃ praviśyāśruparītanetrā bhūmau daśāhaṃ vyanayanta duḥkham

Original text: Rāmāyaṇa-southern-2 · Edition: T.R. Krishnacarya: The Valmiki Ramayana - According to Southern recension, 1905 (Repr. Delhi : Sri Satguru Publications, 1982) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc