Language

ENहिગુ
Scripture Library

Rāmāyaṇa-southern-2 (southern recension) · Chapter 2.53

2.53.1

Rāmāyaṇa, Ayodhyākāṇḍa, 53
mama tv aśvā nivṛttasya na prāvartanta vartmani /
uṣṇam aśru vimuñcanto rāme samprasthite vanam

2.53.2

ubhābhyāṃ rājaputrābhyām atha kṛtvāham añjalim /
prasthito ratham āsthāya tad duḥkham api dhārayan

2.53.3

guhena sārdhaṃ tatraiva sthito 'smi divasān bahūn /
āśayā yadi māṃ rāmaḥ punaḥ śabdāpayed iti

2.53.4

viṣaye te mahārāja rāmavyasanakarśitāḥ /
api vṛkṣāḥ parimlānaḥ sapuṣpāṅkurakorakāḥ

2.53.5

na ca sarpanti sattvāni vyālā na prasaranti ca /
rāmaśokābhibhūtaṃ tan niṣkūjam abhavad vanam

2.53.6

līnapuṣkarapattrāś ca narendra kaluṣodakāḥ /
saṃtaptapadmāḥ padminyo līnamīnavihaṃgamāḥ

2.53.7

jalajāni ca puṣpāṇi mālyāni sthalajāni ca /
nādya bhānty alpagandhīni phalāni ca yathā puram

2.53.8

praviśantam ayodhyāṃ māṃ na kaścid abhinandati /
narā rāmam apaśyanto niḥśvasanti muhur muhuḥ

2.53.9

harmyair vimānaiḥ prāsādair avekṣya ratham āgatam /
hāhākārakṛtā nāryo rāmādarśanakarśitāḥ

2.53.10

āyatair vimalair netrair aśruvegapariplutaiḥ /
anyonyam abhivīkṣante vyaktam ārtatarāḥ striyaḥ

2.53.11

nāmitrāṇāṃ na mitrāṇām udāsīnajanasya ca /
aham ārtatayā kaṃcid viśeṣaṃ nopalakṣaye

2.53.12

aprahṛṣṭamanuṣyā ca dīnanāgaturaṃgamā /
ārtasvaraparimlānā viniḥśvasitaniḥsvanā

2.53.13

nirānandā mahārāja rāmapravrājanāturā /
kausalyā putrahīneva ayodhyā pratibhāti mā

2.53.14

sūtasya vacanaṃ śrutvā vācā paramadīnayā /
bāṣpopahatayā rājā taṃ sūtam idam abravīt

2.53.15

kaikeyyā viniyuktena pāpābhijanabhāvayā /
mayā na mantrakuśalair vṛddhaiḥ saha samarthitam

2.53.16

na suhṛdbhir na cāmātyair mantrayitvā na naigamaiḥ /
mayāyam arthaḥ sammohāt strīhetoḥ sahasā kṛtaḥ

2.53.17

bhavitavyatayā nūnam idaṃ vā vyasanaṃ mahat /
kulasyāsya vināśāya prāptaṃ sūta yadṛcchayā

2.53.18

sūta yady asti te kiṃcin mayāpi sukṛtaṃ kṛtam /
tvaṃ prāpayāśu māṃ rāmaṃ prāṇāḥ saṃtvarayanti mām

2.53.19

yad yad yāpi mamaivājñā nivartayatu rāghavam /
na śakṣyāmi vinā rāmaṃ muhūrtam api jīvitum

2.53.20

atha vāpi mahābāhur gato dūraṃ bhaviṣyati /
mām eva ratham āropya śīghraṃ rāmāya darśaya

2.53.21

vṛttadaṃṣṭro maheṣvāsaḥ kvāsau lakṣmaṇapūrvajaḥ /
yadi jīvāmi sādhv enaṃ paśyeyaṃ saha sītayā

2.53.22

lohitākṣaṃ mahābāhum āmuktamaṇikuṇḍalam /
rāmaṃ yadi na paśyāmi gamiṣyāmi yamakṣayam

2.53.23

ato nu kiṃ duḥkhataraṃ yo 'ham ikṣvākunandanam /
imām avasthām āpanno neha paśyāmi rāghavam

2.53.25

hā rāma rāmānuja hā hā vaidehi tapasvini /
na māṃ jānīta duḥkhena mriyamāṇam anāthavat /
dustaro jīvatā devi mayāyaṃ śokasāgaraḥ // RamS_2,53.24* //
aśobhanaṃ yo 'ham ihādya rāghavaṃ didṛkṣamāṇo na labhe salakṣmaṇam /
itīva rājā vilapan mahāyaśāḥ papāta tūrṇaṃ śayane sa mūrchitaḥ

2.53.26

iti vilapati pārthive pranaṣṭe karuṇataraṃ dviguṇaṃ ca rāmahetoḥ /
vacanam anuniśamya tasya devī bhayam agamat punar eva rāmamātā

Original text: Rāmāyaṇa-southern-2 · Edition: T.R. Krishnacarya: The Valmiki Ramayana - According to Southern recension, 1905 (Repr. Delhi : Sri Satguru Publications, 1982) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc