Rāmāyaṇa-southern-2 (southern recension) · Chapter 2.36
Rāmāyaṇa, Ayodhyākāṇḍa, 36
tasmiṃs tu puruṣavyāghre niṣkrāmati kṛtāñjalau /
ārtaśabdo hi saṃjajñe strīṇām antaḥpure mahān
anāthasya janasyāsya durbalasya tapasvinaḥ /
yo gatiḥ śaraṇaṃ cāsīt sa nāthaḥ kva nu gacchati
na krudhyaty abhiśasto 'pi krodhanīyāni varjayan /
kruddhān prasādayan sarvān samaduḥkhaḥ kva gacchati
kausalyāyāṃ mahātejā yathā mātari vartate /
tathā yo vartate 'smāsu mahātmā kva nu gacchati
kaikeyyā kliśyamānena rājñā saṃcodito vanam /
paritrātā janasyāsya jagataḥ kva nu gacchati
aho niścetano rājā jīvalokasya sampriyam /
dharmyaṃ satyavrataṃ rāmaṃ vanavāse pravatsyati
iti sarvā mahiṣyas tā vivatsā iva dhenavaḥ /
ruruduś caiva duḥkhārtāḥ sasvaraṃ ca vicukruśuḥ
sa tam antaḥpure ghoram ārtaśabdaṃ mahīpatiḥ /
putraśokābhisaṃtaptaḥ śrutvā cāsīt suduḥkhitaḥ
nāgnihotrāṇy ahūyanta sūryaś cāntaradhīyata /
vyasṛjan kavalān nāgā gāvo vatsān na pāyayan
triśaṅkur lohitāṅgaś ca bṛhaspatibudhāv api /
dāruṇāḥ somam abhyetya grahāḥ sarve vyavasthitāḥ
nakṣatrāṇi gatārcīṃṣi grahāś ca gatatejasaḥ /
viśākhāś ca sadhūmāś ca nabhasi pracakāśire
akasmān nāgaraḥ sarvo jano dainyam upāgamat /
āhāre vā vihāre vā na kaścid akaron manaḥ
bāṣpaparyākulamukho rājamārgagato janaḥ /
na hṛṣṭo lakṣyate kaścit sarvaḥ śokaparāyaṇaḥ
na vāti pavanaḥ śīto na śaśī saumyadarśanaḥ /
na sūryas tapate lokaṃ sarvaṃ paryākulaṃ jagat
anarthinaḥ sutāḥ strīṇāṃ bhartāro bhrātaras tathā /
sarve sarvaṃ parityajya rāmam evānvacintayan
ye tu rāmasya suhṛdaḥ sarve te mūḍhacetasaḥ /
śokabhāreṇa cākrāntāḥ śayanaṃ na jahus tadā
tatas tv ayodhyā rahitā mahātmanā puraṃdareṇeva mahī saparvatā /
cacāla ghoraṃ bhayabhārapīḍitā sanāgayodhāśvagaṇā nanāda ca
Original text: Rāmāyaṇa-southern-2 · Edition: T.R. Krishnacarya: The Valmiki Ramayana - According to Southern recension, 1905 (Repr. Delhi : Sri Satguru Publications, 1982) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0