Rāmāyaṇa-southern-2 (southern recension) · Chapter 2.13
Rāmāyaṇa, Ayodhyākāṇḍa, 13
te tu tāṃ rajanīm uṣya brāhmaṇā vedapāragāḥ /
upatasthur upasthānaṃ saharājapurohitāḥ
amātyā balamukhyāś ca mukhyā ye nigamasya ca /
rāghavasyābhiṣekārthe prīyamāṇās tu saṃgatāḥ
udite vimale sūrye puṣye cābhyāgate 'hani /
abhiṣekāya rāmasya dvijendrair upakalpitam
kāñcanā jalakumbhāś ca bhadrapīṭhaṃ svalaṃkṛtam /
rāmaś ca samyagāstīrṇo bhāsvatā vyāghracarmaṇā
gaṅgāyamunayoḥ puṇyāt saṃgamād āhṛtaṃ jalam /
yāś cānyāḥ saritaḥ puṇyā hradāḥ kūpāḥ sarāṃsi ca
prāgvāhāś cordhvavāhāś ca tiryagvāhāḥ samāhitāḥ /
tābhyaś caivāhṛtaṃ toyaṃ samudrebhyaś ca sarvaśaḥ
kṣaudraṃ dadhighṛtaṃ lājā darbhāḥ sumanasaḥ payaḥ /
salājāḥ kṣīribhiś channā ghaṭāḥ kāñcanarājatāḥ /
padmotpalayutā bhānti pūrṇāḥ paramavāriṇā // RamS_2,13.7* //
candrāṃśuvikacaprakhyaṃ pāṇḍuraṃ ratnabhūṣitam /
sajjaṃ tiṣṭhati rāmasya vālavyajanam uttamam
candramaṇḍalasaṃkāśam ātapatraṃ ca pāṇḍuram /
sajjaṃ dyutikaraṃ śrīmad abhiṣekapuraskṛtam
pāṇḍuraś ca vṛṣaḥ sajjaḥ pāṇḍurāśvaś ca susthitaḥ /
prasrutaś ca gajaḥ śrīmān aupavāhyaḥ pratīkṣate
aṣṭau kanyāś ca maṅgalyāḥ sarvābharaṇabhūṣitāḥ /
vāditrāṇi ca sarvāṇi bandinaś ca tathāpare
ikṣvākūṇāṃ yathā rājye saṃbhriyetābhiṣecanam /
tathā jātīyam ādāya rājaputrābhiṣecanam
te rājavacanāt tatra samavetā mahīpatim /
apaśyanto 'bruvan ko nu rājño naḥ prativedayet
na paśyāmaś ca rājānam uditaś ca divākaraḥ /
yauvarājyābhiṣekaś ca sajjo rāmasya dhīmataḥ
iti teṣu bruvāṇeṣu sārvabhaumān mahīpatīn /
abravīt tān idaṃ sarvān sumantro rājasatkṛtaḥ
ayaṃ pṛcchāmi vacanāt sukham āyuṣmatām aham /
rājñaḥ saṃpratibuddhasya yac cāgamanakāraṇam
ity uktvāntaḥpuradvāram ājagāma purāṇavit /
āśirbhir guṇayuktābhir abhituṣṭāva rāghavam
gatā bhagavatī rātrirahaḥ śivam upasthitam /
budhyasva nṛpaśārdūla kuru kāryam anantaram
brāhmaṇā balamukhyāś ca naigamāś cāgatā nṛpa /
darśanaṃ pratikāṅkṣante pratibudhyasva rāghava
stuvantaṃ taṃ tadā sūtaṃ sumantraṃ mantrakovidam /
pratibudhya tato rājā idaṃ vacanam abravīt
na caiva saṃprasupto 'ham ānayed āśu rāghavam /
iti rājā daśarathaḥ sūtaṃ tatrānvaśāt punaḥ
sa rājavacanaṃ śrutvā śirasā pratipūjya tam /
nirjagāma nṛpāvāsān manyamānaḥ priyaṃ mahat
prapanno rājamārgaṃ ca patākādhvajaśobhitam /
sa sūtas tatra śuśrāva rāmādhikaraṇāḥ kathāḥ
tato dadarśa ruciraṃ kailāsasadṛśaprabham /
rāmaveśma sumantras tu śakraveśmasamaprabham
mahākapāṭapihitaṃ vitardiśataśobhitam /
kāñcanapratimaikāgraṃ maṇividrumatoraṇam
śāradābhraghanaprakhyaṃ dīptaṃ meruguhopamam /
dāmabhir varamālyānāṃ sumahadbhir alaṃkṛtam
sa vājiyuktena rathena sārathir narākulaṃ rājakulaṃ vilokayan /
tataḥ samāsādya mahādhanaṃ mahat prahṛṣṭaromā sa babhūva sārathiḥ
tad adrikūṭācalameghasaṃnibhaṃ mahāvimānottamaveśmasaṃghavat /
avāryamāṇaḥ praviveśa sārathiḥ prabhūtaratnaṃ makaro yathārṇavam
Original text: Rāmāyaṇa-southern-2 · Edition: T.R. Krishnacarya: The Valmiki Ramayana - According to Southern recension, 1905 (Repr. Delhi : Sri Satguru Publications, 1982) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0